TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh: 'Giáo viên thời dạy học online như một cái máy… sẽ hết thời'

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh (giảng viên Đại học Sư phạm Hà Nội) nhận định, công nghệ đã buộc mỗi giáo viên phải trở nên ‘người’ hơn. Thời dạy học online, nếu giáo viên dạy như một cái máy, phân phát tri thức một cách cao ngạo, chẳng mấy chốc sẽ... hết thời.
TS Nguyễn Thị Ngọc Minh: 'Giáo viên dạy học thời online như một cái máy… sẽ hết thời'
TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh nêu quan điểm, thời dạy học online, nếu giáo viên dạy như một cái máy sẽ dễ dàng bị đào thải.

“Đối thủ lớn nhất của chúng ta là máy móc”

Chị nhìn nhận như thế nào về việc dạy học thời online?

Dạo qua một loạt các phần mềm dạy học, tôi nhận thấy công nghệ giáo dục đã tiến bộ vượt bậc. Máy móc đã thay thế được rất nhiều công việc của người thầy và ngày càng trở nên hữu ích, thân thiện hơn với người học.

Khi cách mạng công nghệ đang ngày càng xâm lấn sâu hơn vào giáo dục, có lẽ đã đến lúc tất cả chúng ta, những giáo viên, cần dừng lại để suy nghĩ.

Đã đến lúc cả thầy lẫn trò cùng dừng lại, để nhận diện đâu là cơ hội, đâu là thách thức?

Đúng vậy, đối thủ lớn nhất của chúng ta giờ đây không phải người, mà là máy móc. Có lẽ câu hỏi lớn mà chúng ta phải cùng nhau trả lời là: vai trò của giáo viên sẽ là gì? Những công đoạn nào ta có thể ủy quyền cho máy móc, công đoạn nào bắt buộc phải có sự tham gia của giáo viên? Đâu là yếu tố cốt lõi của giáo dục mà máy móc không thể thay thế? Nếu không trả lời được thấu đáo những câu hỏi này, chúng ta có thể bị “đá văng” khỏi vòng quay của xã hội.

Người thầy cần trở thành một “hướng dẫn viên”

Để học sinh không lạc lối trong “ma trận” thông tin khổng lồ, vai trò của người thầy ra sao?

Học sinh ngày nay có thể hoàn toàn tự học kiến thức bằng nhiều kênh khác nhau. Với sự phát triển mạnh mẽ của tài nguyên mã nguồn mở, ai cũng có cơ hội được tiếp cận nhanh chóng những thành tựu tri thức mới nhất của nhân loại. Nhưng phải chăng áp lực thông tin và tri thức trên vai chúng ta ngày càng lớn?

Để học sinh không khỏi lầm đường hoặc “chết chìm” trong khối thông tin khổng lồ, người thầy cần trở thành một hướng dẫn viên trên con đường tri thức.

Đặc biệt, người thầy cần dạy học sinh cách tìm kiếm, phân tích, đánh giá thông tin, cách sắp xếp thông tin đó thành một hệ thống ngăn nắp trong đầu óc, cách chuyển hóa tri thức của người thành tri thức của mình, cách vận dụng tri thức đó vào đời sống.

Thực tế đối với các sinh viên của chị hiện nay như thế nào?

Đáng tiếc, ngay cả sinh viên của tôi, vốn dĩ là những học sinh rất nỗ lực trong suốt 12 năm học phổ thông, cũng rất ít em có được khả năng này. Mỗi khi làm bài tập hay thuyết trình, tôi thường thấy các em chép y nguyên hoặc đọc như một cái máy những tri thức mà các em hoàn toàn không hiểu, chứ chưa nói là phân tích, xét đoán và vận dụng nó để biến nó thành “tài sản” của mình.

Bằng một video bài giảng, các thầy cô chỉ cần dạy một lần cho nhiều lớp học sinh khác nhau. Bằng phần mềm, các thầy cô cũng có thể giao bài tập cho hàng nghìn học sinh khác nhau và phần mềm cũng sẽ giúp các thầy cô giám sát việc làm bài tập và đánh giá kết quả của học sinh.

Còn máy móc “định vị” ra sao trong chuyện dạy và học online, theo chị?

Tất cả những kỹ thuật, máy móc không thể nhận ra sự bối rối của học sinh trước một kiến thức nào đó để dừng lại, giảng giải kỹ hơn, bằng một ngôn ngữ đơn giản hơn.

"Để học sinh không khỏi lầm đường hoặc “chết chìm” trong khối thông tin khổng lồ, người thầy cần trở thành một hướng dẫn viên trên con đường tri thức".

Máy móc cũng không nhận ra được mối quan tâm khác nhau của từng học sinh. Máy móc có thể đánh giá học sinh qua các chỉ số: số giờ làm bài, số câu trả lời đúng, thời điểm nộp bài. Trong giáo dục, có vô vàn những thứ rất quan trọng nhưng không đo lường được một cách rõ ràng. Đó là tình yêu của học sinh dành cho môn học, phong cách học tập riêng của học sinh, sở trường và sở đoản, sự tò mò và khát vọng học tập bên trong mỗi học sinh. Đó là những yếu tố cốt lõi tham gia vào quá trình học tập của người học.

Hơn nữa, máy móc cũng chỉ đánh giá được học sinh vào thời điểm hiện tại, dựa trên những hành vi học tập trong quá khứ, mà khó lòng chỉ ra được con đường mà em nên đi trong tương lai.

Nghĩa là người thầy phải đến gần học sinh của mình hơn?

Người thầy có thể nói với các em rằng: “Con thật sự có năng lực rất đặc biệt về vật lý”, “con có khả năng quan sát rất tốt và đầu óc phân tích rất logic, con rất sáng tạo”…

Sự đánh giá tích cực của người thầy thực sự là một phép màu, bởi nó kích hoạt niềm tin bên trong đứa trẻ, chỉ rõ cho trẻ con đường cần phải theo đuổi để hoàn thiện những tiềm năng vốn có của mình.

Máy móc đưa ra phản hồi, đánh giá một cách hoàn toàn lạnh lùng, bởi bản thân nó không có cảm xúc. Ngay cả Sophia - “cô robot” được cấp quyền công dân đầu tiên trên thế giới, nổi tiếng thông minh vì biết biểu cảm và đối đáp như con người, thì ai cũng biết bên trong cô không có trái tim, những cảm xúc của cô chỉ là ngụy tạo. Hơn hết, máy móc không truyền đi được năng lượng, không khơi được nguồn cảm hứng.

Trong khi đó, người thầy có thể tiến lại gần đặt niềm tin vào học trò. Sự đánh giá ấm áp đó chính là động lực để đứa trẻ biết rằng mình cần phải đứng lên, đi tiếp. Có cơ hội được tiếp xúc với nhiều người thầy vĩ đại, tôi nhận ra từng ánh mắt, nụ cười, giọng nói của họ đều có khả năng truyền đi một nguồn năng lượng vô cùng to lớn.

"Cuộc sống cần những giáo viên hiểu biết rất rõ về bản thân, về sứ mệnh mình đang được giao phó, để đánh thức được khát vọng sống, động lực học tập bên trong mỗi đứa trẻ. Trong cuộc cạnh tranh với máy móc, để có thể chiến thắng, ta không còn lựa chọn nào khác ngoài cách làm cho mình trở nên nhân ái hơn".

Những người thầy như vậy có thể cho chúng ta thấy ý nghĩa của cuộc đời, đánh thức được trong ta hoài bão được cống hiến - thứ ngọn lửa sẽ kích hoạt mọi đam mê và tiềm lực bên trong mỗi chúng ta, khiến cho ta có thể vui vẻ sống, học tập và làm việc mỗi ngày.

Còn rất nhiều điều khác nữa mà máy móc không bao giờ có thể thay thế.

Trong cuộc chiến này, để không bị đánh bại bởi máy móc, chúng ta có rất nhiều vũ khí.

Thứ “vũ khí” mà chị đề cập ở đây là gì? Trong cuộc “cạnh tranh” với máy móc, người thầy phải chuyển mình để có thể bắt nhịp kịp?

Cho đến thời điểm này, tôi nhận ra, công nghệ đã buộc mỗi giáo viên phải trở nên “người” hơn. Những giáo viên dạy như một cái máy, phân phát tri thức một cách cao ngạo, chẳng mấy chốc sẽ… hết thời.

Cuộc sống đòi hỏi chúng ta phải trở thành những giáo viên biết lắng nghe, giàu lòng trắc ẩn, hiểu biết tường tận về cá nhân từng đứa trẻ. Cuộc sống cũng đòi hỏi người thầy phải trở thành những con người giàu trải nghiệm và biết không ngừng tự vấn, ngẫm nghĩ về những bài học mà mình đã thu nhận được trong cuộc đời.

Nói đúng hơn, cuộc sống cần những giáo viên biết sống một cách cống hiến, cho đi không vụ lợi và chú tâm với mỗi việc mình làm, để toàn bộ cuộc đời mình và cơ thể mình trở thành một bài học.

Cuộc sống cũng cần những giáo viên hiểu biết rất rõ về bản thân mình, về sứ mệnh mình đang được giao phó, để đánh thức được khát vọng sống, động lực học tập bên trong mỗi đứa trẻ.

Trong cuộc cạnh tranh với máy móc, để có thể chiến thắng, ta không còn lựa chọn nào khác ngoài cách làm cho mình trở nên nhân ái hơn, để có thể lại gần học sinh hơn nữa.

Xin cảm ơn TS!

‘Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội tạo ra sự bình đẳng cho số đông’
Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nghề báo và tình yêu thương trải trên từng con chữ
Học thật, thi thật: 'Học để thi cũng giống như người chỉ lo trang điểm để chụp ra bức ảnh đẹp'
Ứng xử trên mạng
Tranh cãi đề thi Văn 'Nếu phải ở trong nước sôi': Đề thi theo hướng mở có thành con dao hai lưỡi?
Đề thi Văn 'nếu phải ở trong nước sôi...': Đã đến lúc cần tiếp cận cách làm mới
TIN LIÊN QUAN
Nguyệt Anh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

AMM-54: ASEAN và các đối tác EAS đề cao cách tiếp cận đa phương trong giải quyết các thách thức

AMM-54: ASEAN và các đối tác EAS đề cao cách tiếp cận đa phương trong giải quyết các thách thức

Baoquocte.vn. ASEAN và các đối tác EAS nhất trí đề cao cách tiếp cận đa phương, đẩy mạnh hợp tác khu vực và quốc tế trong giải quyết các thách thức ...
Netflix tháng 8: Cuộc đổ bộ của hàng loạt phim mới ra mắt mùa đầu

Netflix tháng 8: Cuộc đổ bộ của hàng loạt phim mới ra mắt mùa đầu

Baoquocte.vn. Netflix tiếp tục giới thiệu thêm nhiều bộ phim mới lạ, đánh dấu một tháng 8 đầy sôi động và lôi cuốn giữa mùa dịch Covid-19.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 5/8/2021: Ma Kết cảnh giác với người khác, Song Tử nên thành thật với bản thân

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 5/8/2021: Ma Kết cảnh giác với người khác, Song Tử nên thành thật với bản thân

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 5/8 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 5/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Những địa phương có ca mắc Covid-19 mới cao nhất cả nước ngày 4/8

Những địa phương có ca mắc Covid-19 mới cao nhất cả nước ngày 4/8

Baoquocte.vn. Bản tin Covid-19 của Bộ Y tế cho biết, trong ngày 4/8 cả nước ghi nhận 7.623 ca nhiễm mới (giảm 754 ca so với hôm qua).
Ô tô hạng sang đang hot hit thị trường Hàn Quốc

Ô tô hạng sang đang hot hit thị trường Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Ô tô hạng sang do nước ngoài sản xuất bán tại thị trường Hàn Quốc trong tháng 7/2021, tăng 23,3% so với cùng kỳ năm trước.
Việt Nam-Thụy Sỹ: Nền tảng vững chắc cho quan hệ đối tác bền vững hơn

Việt Nam-Thụy Sỹ: Nền tảng vững chắc cho quan hệ đối tác bền vững hơn

Baoquocte.vn. Trong 50 năm qua, quan hệ Việt Nam-Thụy Sỹ phát triển theo chiều hướng tốt đẹp mà nửa thế kỷ trước không ai có thể tưởng tượng ra.
Điện mừng lãnh đạo Cộng hòa Armenia

Điện mừng lãnh đạo Cộng hòa Armenia

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gửi điện chúc mừng Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Armenia.
Tin thế giới 4/8: Nga nói phương Tây có thể can thiệp bầu cử; Biển Đông thành ‘tâm điểm’ trong ngày; Iran bị cáo buộc tấn công tàu biển

Tin thế giới 4/8: Nga nói phương Tây có thể can thiệp bầu cử; Biển Đông thành ‘tâm điểm’ trong ngày; Iran bị cáo buộc tấn công tàu biển

Baoquocte.vn. Nga lo ngại phương Tây can thiệp bầu cử, thế giới hướng tới Biển Đông, vụ tấn công tàu ngoài khơi UAE... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
Linh vật Olympic Tokyo 2021 ‘thất sủng’ ngay trên sân nhà

Linh vật Olympic Tokyo 2021 ‘thất sủng’ ngay trên sân nhà

Baoquocte.vn. Linh vật thường đóng vai trò quan trọng trong các chiến dịch marketing hình ảnh, nhưng các linh vật của Olympic Tokyo lại vô cùng mờ nhạt.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 5/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Lịch âm 5/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 5/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/8/2021

Lịch âm 5/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 5/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/8. Âm lịch hôm nay 5/8. Lịch âm 5/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 5 tháng 8 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Việt Nam tối 4/8: 3.352 ca mắc mới, Bình Dương ghi nhận số ca nhiều nhất; TP. Hồ Chí Minh quá tải trong tiếp nhận, điều trị

Covid-19 ở Việt Nam tối 4/8: 3.352 ca mắc mới, Bình Dương ghi nhận số ca nhiều nhất; TP. Hồ Chí Minh quá tải trong tiếp nhận, điều trị

Baoquocte.vn. Thêm 3.351 ca mắc mới Covid-19. Bình Dương ghi nhận số ca nhiễm bệnh nhiều nhất. Vấn đề của TP. Hồ Chí Minh là các ca F0 nặng và tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/8): Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ; Nam Bộ mưa dông rải rác và mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/8): Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ; Nam Bộ mưa dông rải rác và mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ngày mai (5/8), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nắng nóng gay gắt, cao nhất trên 38 độ; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào và dông rải rác.
Phụ nữ có thai có nguy cơ cao mắc Covid-19? Đối tượng này có nên tiêm vaccine?

Phụ nữ có thai có nguy cơ cao mắc Covid-19? Đối tượng này có nên tiêm vaccine?

Baoquocte.vn. Phụ nữ mang thai có dễ mắc Covid-19, trẻ sơ sinh có mẹ bị mắc bệnh phải đối mặt với nguy cơ gì..., là những câu hỏi được nhiều người quan tâm.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục thực hiện lời kêu gọi ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục thực hiện lời kêu gọi ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam quyết định tiếp tục thực hiện Lời kêu gọi số 116/LKG-TƯHCTĐ về ủng hộ người dân ứng phó với dịch Covid-19 đến hết ngày 30/9/2021.
Có nên uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19?

Có nên uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Hiện trên mạng có lan truyền thông tin uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19 để giảm nguy cơ sốc phản vệ, điều này có đúng?
CDC Mỹ giải đáp 6 câu hỏi về lây nhiễm Covid-19 ở trẻ em

CDC Mỹ giải đáp 6 câu hỏi về lây nhiễm Covid-19 ở trẻ em

Baoquocte.vn. CDC Mỹ đã trả lời một số câu hỏi liên quan đến vấn đề lây nhiễm Covid-19 và cách phòng tránh đối với trẻ em.
Mỹ dự kiến phê duyệt đầy đủ cho vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNtech vào tháng 9

Mỹ dự kiến phê duyệt đầy đủ cho vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNtech vào tháng 9

Baoquocte.vn. FDA dự kiến sẽ hoàn tất thủ tục để phê duyệt đầy đủ việc sử dụng vaccine Pfizer/BioNtech vào đầu tháng 9 tới.
Hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19: Mũi 1 tiêm Pfizer, Moderna, Sinopharm thì mũi 2 tiêm cùng loại

Hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19: Mũi 1 tiêm Pfizer, Moderna, Sinopharm thì mũi 2 tiêm cùng loại

Baoquocte.vn. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm 2 liều vaccine Covid-19, những người đã tiêm mũi một vaccine Sinopharm, Pfizer, Moderna sản xuất thì mũi thứ 2 chỉ tiêm cùng loại.
Hai tuần đầu sau khi khỏi Covid-19: Nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ tăng gấp 3 lần

Hai tuần đầu sau khi khỏi Covid-19: Nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ tăng gấp 3 lần

Baoquocte.vn. Trong hai tuần đầu tiên sau khi điều trị khỏi Covid-19, nguy cơ đau tim và đột quỵ do thiếu máu cục bộ tăng lên đáng kể.
Biến thể Delta có khả năng gây bệnh cao hơn so với các biến thể khác

Biến thể Delta có khả năng gây bệnh cao hơn so với các biến thể khác

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Nhật Bản phát hiện ra rằng, hợp bào được hình thành do nhiễm phải biến thể Delta nhiều gấp 2,7 lần so với các biến thể khác.
XSMN 5/8 - xổ số miền Nam hôm nay 5/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 5/8 - xổ số miền Nam hôm nay 5/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 5/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
XSMB 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/8/2021 - xổ số hôm nay 5/8 - dự đoán XSMB

XSMB 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/8/2021 - xổ số hôm nay 5/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 5/8 - xổ số hôm nay 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 5 tháng 8 năm 2021 - SXMB 22/7 - KQSXMB - xo so mien bac
XSMT 5/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/8/2021 - SXMT 5/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

XSMT 5/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/8/2021 - SXMT 5/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 5/8 - xo so mien trung - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 5 tháng 8 năm 2021 - SXMT 5/8 - KQSXMT - xổ số hôm nay 22/7
XSMT 4/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

XSMT 4/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

Baoquocte.vn. XSMT 4/8 - KQSXMT 4/8 - xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 4 tháng 8 năm 2021 - XSMT thứ 4 - xổ số hôm nay
XSMB 4/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay 4/8 - dự đoán XSMB

XSMB 4/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay 4/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 4/8 - xổ số hôm nay 4/8 - xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 4 tháng 8 năm 2021 - XSMB thứ 4 - KQSXMB 4/8
XSMN 4/8 - xổ số miền Nam hôm nay 4/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 4/8 - xổ số miền Nam hôm nay 4/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 4/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
Phiên bản di động