TS. Trần Thành Nam: Cần tăng sức đề kháng trước Fake News

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Có thể nói, sự phát triển thần tốc của internet và công nghệ thông tin đã làm thay đổi cách con người giao tiếp và tương tác với nhau, ảnh hưởng lớn đến sự tiếp nhận của công chúng về một vấn đề được lan truyền trên truyền thông.
TIN LIÊN QUAN
tin gia anh huong the nao den cong chung Nỗi sợ hãi mang tên "Thử thách Momo" và trò đùa ác ý trên mạng xã hội
tin gia anh huong the nao den cong chung "Báo chí sai sự thật cũng chính là... liều độc dược"

Tin giả gây… hỏa mù

Nhìn theo khía cạnh tích cực, sự phát triển công nghệ và truyền thông đại chúng sẽ giúp tăng cường phổ biến thông tin, kiến thức cho cộng đồng, thực hiện phản biện xã hội, góp tiếng nói dư luận để tác động thay đổi chính sách.

Tuy nhiên, mặt tiêu cực chính là tạo ra rất nhiều thông tin không chính xác gây… hỏa mù. Từ đó, dẫn đến những niềm tin sai lệch hoặc thành kiến của cộng đồng về một vấn đề, một nhân vật hay thậm chí cả một ngành nghề. Có thể nói, tin giả, tin không chính xác xuất hiện ngày càng nhiều và lây lan như bệnh truyền nhiễm dưới sự hỗ trợ của internet và mạng xã hội.

Trong khi đó, trên phim ảnh thường xây dựng người bị bệnh tâm thần trên màn ảnh là những sát nhân máu lạnh mất nhận thức, thất nghiệp, vô gia cư, bị cô lập khỏi cộng đồng… Dường như tất cả những thông điệp này trên phim ảnh góp phần hình thành nên định kiến và niềm tin tiêu cực trong cộng đồng.

tin gia anh huong the nao den cong chung
PGS. TS. Trần Thành Nam (Ảnh: NVCC)

Đó là, những người tổn thương sức khỏe tâm thần sẽ rất nguy hiểm dù trên thực tế họ vẫn có khả năng hòa nhập và tham gia lao động tạo ra của cải vật chất. Điều đáng nói, nếu cộng đồng tin họ gắn liền với tội phạm, bạo lực, gánh nặng xã hội, thường sẽ tập trung vào việc quản chế và kiểm soát thay vì hướng tới hỗ trợ đáp ứng nhu cầu chăm chữa.

Tương tự, đối với hình ảnh nghề giáo viên, có đến 90% các thông tin nóng trên truyền thông được cộng đồng tiếp cận là các biểu hiện hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức và văn hóa ứng xử. Mặc dù trên thực tế số lượng các biểu hiện vi phạm trên con số hơn 2 triệu giáo viên chẳng đáng là bao nhưng cộng đồng sẽ có xu hướng phản ứng tiêu cực. Đó là lên án, thất vọng, nghi ngờ, chỉ trích thay vì đặt mình vào vị trí của họ, thấu cảm, tìm giải pháp giảm áp lực, hỗ trợ cho những giáo viên đang có tổn thương sức khỏe tinh thần.

Người sử dụng đang dễ bị mắc lừa?

Có một vấn đề là chúng ta lại dễ tin vào tin giả và lan truyền nó, phải chăng chúng ta hiện nay ngày càng trở nên dễ bị mắc lừa? Tin giả cũng có tính kích thích của nó. Người ta cho rằng, sự thật chỉ có một và lặp đi lặp lại còn tin giả, tin không chính xác thì “muôn hình vạn trạng”. Chính sự muôn hình trạng này tạo ra tính mới lạ cho tin giả, tin không chính xác. Có nghiên cứu đã chỉ ra, tin giả có xu hướng được chia sẻ lại nhiều hơn tin thật khoảng 70% cũng chính bởi tính kích thích này.

Đối với một số người khi xem việc bịa ra một câu chuyện giống như một cách giải trí, một cách tự mua vui cho bản thân, thoát khỏi chuỗi hoạt động thường nhật buồn tẻ lặp đi lặp lại. Sau khi chia sẻ câu chuyện, cảm giác người khác tin và quan tâm câu chuyện của họ, bình luận, like, chia sẻ câu chuyện đi xa làm cho họ cảm thấy có quyền lực, cảm thấy có khả năng dẫn dắt ảnh hưởng người khác. Đó là động cơ để họ tiếp tục “sáng tác” những câu chuyện mới.

Một số tin có thể bắt nguồn từ một sự kiện có thật, nhưng sau đó được “thêm mắm dặm muối” qua lăng kính của từng cá nhân khi câu chuyện được lan truyền kiểu như “tam sao thất bản”. Để rồi, bản cuối đến với công chúng có thể hoàn toàn khác với sự thật.

Xu hướng “thêm mắm dặm muối” cũng phản ánh một tâm lý bình thường của người kể chuyện muốn thể hiện dấu ấn cá nhân, muốn mình được tham gia, không bị lạc hậu khỏi dòng thông tin thời sự nóng của xã hội.

tin gia anh huong the nao den cong chung
Tin giả đang ngày càng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. (Nguồn: internet)

"Đề kháng" trước tin giả ra sao?

Rất khó có thể không tin vào tin giả khi chúng ta hiện càng ngày càng trở nên bận rộn. Chúng ta thường chỉ dùng một đơn vị thời gian rất nhỏ để tiếp nhận và xử lý thông tin, không có thời gian để đặt ra các câu hỏi nghi ngờ hoặc mất thời gian để tìm lại các nguồn xem có chính xác không.

Có nhiều người lựa chọn cách chỉ tin vào những thông tin được đưa bởi những cơ quan truyền thông lớn uy tín. 

Công ty Cision đứng đầu thế giới về phần mềm quan hệ công chúng đã hợp tác với Đại học Canterbury Christ Church (Anh) tiến hành khảo sát đối với 1.857 nhà báo ở 6 quốc gia (Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Đức, Phần Lan) về tác động của truyền thông xã hội đối với nghề báo. Kết quả khảo sát công bố cuối tháng 5/2018 đã chứng tỏ mạng xã hội là con dao hai lưỡi.

Kết quả khảo sát nêu các số liệu như sau: 96% số nhà báo sử dụng mạng xã hội để làm việc; 46% xác định không thể bỏ qua mạng xã hội trong quá trình hành nghề; 51% sử dụng số liệu thống kê từ mạng xã hội làm tiêu chí đánh giá. Các mạng xã hội được sử dụng phổ biến là Facebook (85%), Twitter (62%), LinkedIn (51%); các mạng nghe nhìn được sử dụng chủ yếu là YouTube, Instagram và Pinterest.

Một bộ phận có thể không hoàn toàn tin nhưng vẫn chia sẻ câu chuyện vì cho rằng chắc chắn có một phần sự thật trong đó.

Trong khi đó, với tốc độ lan truyền như bệnh truyền nhiễm, tin giả xuất hiện trước chúng ta lặp lại nhiều lần, lại được chia sẻ bởi những người thân, người có uy tín, người được chúng ta tôn trọng, dẫn đến việc chúng ta bị động khi tin vào tin giả.

Vậy chúng ta phải làm gì trong bối cảnh thông tin thật giả lẫn lộn hiện nay? Có lẽ, mỗi cá nhân cần ý thức được bối cảnh thông tin trên truyền thông đại chúng luôn có nguy cơ không chính xác, cá nhân phải có kỹ năng tư duy phản biện, đặt câu hỏi nghi ngờ khoa học khi tiếp cận với một thông tin mới, sốc hay kích thích với bản thân.

Cơ quan quản lý có thể phát triển và giới thiệu với công chúng các công cụ kiểm tra chéo thông tin để kiểm chứng nguồn, các thuật toán tự động để phát hiện và loại bỏ những phát ngôn gây thù địch hoặc thông tin gây nhầm lẫn.

Cụ thể hóa hơn một số điều trong luật an ninh mạng ví dụ như tạo dựng, chia sẻ những thông tin giả, tin chưa được kiểm chứng xâm phạm đến quyền lợi danh dự tổ chức cá nhân phải được xử lý như tội vu khống.

                                                                                         PGS. TS. Trần Thành Nam

                                                                                         (Đại học Quốc gia Hà Nội)

tin gia anh huong the nao den cong chung Giới trẻ Trung Quốc chi bộn tiền để nhận lời khen ảo trên mạng

Quá chán nản với những lời bình luận tiêu cực trên mạng xã hội, giới trẻ Trung Quốc đang đổ xô đi tìm những nhóm ...

tin gia anh huong the nao den cong chung Vận đen “bủa vây” Facebook

Dường như vận đen của “ông lớn” làng công nghệ Facebook vẫn chưa dừng lại sau sự cố sập mạng toàn cầu ngày 13/3, khi ...

tin gia anh huong the nao den cong chung Facebook sẽ chưa liên thông các dịch vụ nhắn tin trong năm nay

Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg cho biết mạng xã hội này sẽ chưa vội tiền hành liên thông các dịch vụ nhắn tin ...

Đọc thêm

XSCM 4/7, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 4/7/2022. KQXSCM thứ 2

XSCM 4/7, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 4/7/2022. KQXSCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSCM 4/7. Trực tiếp kết quả xổ số Cà Mau nhanh nhất hôm nay - XSCM 4/7/2022. Ket qua xo so Ca Mau.
Lịch âm 5/7, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 5/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 5/7/2022

Lịch âm 5/7, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 5/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 5/7/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/7. âm lịch hôm nay 5/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 5 tháng 7 năm 2022 hôm nay.
XSHCM 4/7, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 4/7/2022. KQXSHCM thứ 2

XSHCM 4/7, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 4/7/2022. KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 4/7. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh nhanh nhất hôm nay - XSHCM 4/7/2022. ket qua so so TP Ho Chi Minh. xổ số thành ...
XSDT 4/7, kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay 4/7/2022. KQXSDT thứ 2

XSDT 4/7, kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay 4/7/2022. KQXSDT thứ 2

Baoquocte.vn. XSDT 4/7. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Tháp nhanh nhất hôm nay - XSDT 4/7/2022. Ket qua xo so Dong Thap.
Vietlott 4/7, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 ngày 4/7/2022. xổ số Max 3D

Vietlott 4/7, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 ngày 4/7/2022. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 4/7. xổ số Vietlott Max 3D 4/7. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/7/2022 từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/7/2022: Tuổi Thân công việc được giúp đỡ

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/7/2022: Tuổi Thân công việc được giúp đỡ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 5/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Doanh nhân và Cuộc sống số 27/2022: Doanh nhân Phạm Đông Xuân - Chất lượng mới là quan trọng

Doanh nhân và Cuộc sống số 27/2022: Doanh nhân Phạm Đông Xuân - Chất lượng mới là quan trọng

Baoquocte.vn. Hãy đón xem chương trình Doanh nhân và Cuộc sống số 27 để gặp gỡ Doanh nhân Phạm Đông Xuân. Chương trình sẽ phát sóng lúc 9h00 ngày 5/7 trên ...
Người Việt gặp mặt nhân dịp kỷ niệm 35 năm hợp tác lao động Việt Nam-Đức

Người Việt gặp mặt nhân dịp kỷ niệm 35 năm hợp tác lao động Việt Nam-Đức

Baoquocte.vn. Hội người Việt Nam tại Wilthen-Bautzen và vùng lân cận tại Đức đã tổ chức buổi gặp mặt nhân dịp kỷ niệm 35 năm hợp tác lao động Việt Nam-Đức.
Thương ngày nắng về: Lan Phương trải lòng về mối tình đáng nhớ

Thương ngày nắng về: Lan Phương trải lòng về mối tình đáng nhớ

Baoquocte.vn. Lan Phương cho biết, mối tình đầu của cô là người Việt Nam, chính mối tình này đã khiến cô 'đau đớn lên, đau đớn xuống'.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy và học tập.
Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Baoquocte.vn. Lãnh đạo nhiều trường THCS và THPT ở Hà Nội nhận định, điểm chuẩn khó đoán định do phụ thuộc tỷ lệ đăng ký nguyện vọng.
Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Baoquocte.vn. Hội đồng Giáo sư Nhà nước vừa có công văn về việc triển khai tổ chức xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2022.
Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Baoquocte.vn. Chương trình Internship Nhật Bản là chương trình của chính phủ Nhật Bản cho phép các doanh nghiệp nước này tiếp nhận và sử dụng các sinh viên quốc tế thực tập tại doanh nghiệp ...
Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Baoquocte.vn. Từ hôm nay (1/7) cho đến hết tháng 7, TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh đầu cấp mầm non, lớp 1 và lớp 6.
Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Baoquocte.vn. Một số nội dung thí sinh cần lưu ý khi bước vào phòng thi, theo hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 theo quy định của Bộ GD&ĐT.
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 2/7, Ấn Độ cho biết, số người thiệt mạng trong vụ lở đất nghiêm trọng ở bang Manipur đã tăng lên 27 người, 40 người vẫn đang mất tích.
Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết, hoàn lưu cơn bão số 1 gây nguy hiểm trên biển; ngập úng tại Điện Biên, nắng nóng quay trở lại khu vực Bắc và Trung Bộ...
Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 3/7, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc thông báo đã có 27 người mất tích sau khi một cần cầu nổi bị chìm ngoài khơi do bão Chaba.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp hộ chiếu phổ thông không gắn chip theo mẫu mới.
Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Baoquocte.vn. AN Space - một app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam được ra mắt với sự tham dự của nhiều chuyên gia.
Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, ngày 3/7 Việt Nam có 511 ca mắc Covid-19, giảm 219 ca so với hôm qua (2/7).
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều trị tại bệnh viện.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Phiên bản di động