"Báo chí sai sự thật cũng chính là... liều độc dược"

Đó là quan điểm của nhà báo Bùi Hoàng Tám (báo Dân trí) tại hội thảo “nguyên tắc, chuẩn mực của người làm báo trong hệ thống báo chí liên hiệp hội Việt Nam” diễn ra sáng 18/12 tại Hà Nội, do Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Giải Báo chí quốc gia 2017: Tăng mạnh về số lượng tác phẩm dự thi
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Đạo đức nghề báo thời cách mạng 4.0

Với hơn 20 năm làm nghề, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, nghề báo có những nguyên tắc, chuẩn mực và mang khái niệm chung, vừa mang đặc trưng riêng, trong đó có ba nguyên tắc bất biến.

Thứ nhất, không được phép nói sai sự thật. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất khó bởi sự thật chỉ có một, những cái “giống như sự thật” thì nhiều. Vậy làm sao để tiếp cận sự thật? Để làm được điều này, không chỉ công sức mà rất cần trí tuệ và kinh nghiệm.

“Có lần tôi hỏi cố Nhà báo Hàm Châu rằng ông học tới 6 bằng đại học để làm gì? Ông đã trả lời rất giản dị: Để viết báo đỡ bị… sai”, nhà báo Bùi Hoàng Tám chia sẻ.

Đề cập nguyên tắc thứ hai, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, đó là động cơ của tác giả. Vấn đề nằm ở chỗ, động cơ đó là gì? Tốt hay xấu? Một khi động cơ không trong sáng thì việc bẻ cong ngòi bút là khó tránh khỏi.

Nguyên tắc thứ ba là tính chuẩn mực. Khi đưa tin hoặc phê phán bất cứ điều gì, hãy đặt mình vào vị thế, vị trí của người bị phê phán. Sự chuẩn mực ở đây nằm ở sự chừng mực và tuyệt nhiên không đẩy bất cứ ai đến “bước đường cùng”.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc
Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: YN)

“Sự chuẩn mực còn nằm ở liều lượng thông tin. Phê phán cái xấu nhưng cũng phải biết nâng niu cái tốt. Sự chuẩn mực không chỉ nằm ở phê phán mà cả trong khen ngợi. Sự tâng bốc quá lời, sai sự thật cũng chính là liều độc dược”, nhà báo Bùi Hoàng Tám nhấn mạnh.

Nhà báo Nguyễn Hữu Bắc (Báo Đất Việt) cho rằng, với sự ra đời của các phương tiện truyền thông mới, đặc biệt là sự ra đời của mạng xã hội khiến môi trường làm việc của nhà báo trở nên rộng lớn và dần dần không còn “biên giới cứng” trong tác nghiệp.

“Đây vừa thuận lợi vừa là thách thức đối với những người làm báo Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Điều này đặt ra cho những người làm báo rất nhiều vấn đề về pháp luật, đạo đức và trách nhiệm cũng như nghĩa vụ công dân của nhà báo. Đặc biệt là yêu cầu người làm báo phải nhận thức tốt hơn nữa về trách nhiệm của mình đối với xã hội”, nhà báo Nguyễn Hữu Bắc chia sẻ.

PGS. TS. Nguyễn Thành Lợi (Hội Nhà báo Việt Nam) nhận định, sự thực là sinh mệnh của báo chí. Do đó, báo chí không chỉ là nơi cung cấp thông tin chính xác, bổ ích cho độc giả mà còn phải định hướng dư luận, bác bỏ những tin đồn thất thiệt. Không phải vấn đề nào cũng có thể đưa lên các phương tiện truyền thông đại chúng, mà đòi hỏi người làm báo cần có sự nhạy cảm nghề nghiệp trong chọn lựa, xử lý và có liều lượng thông tin.

Thực tế, với sức truyền tải nhanh chóng, thông tin được lan rộng theo cấp số nhân khiến tâm lý công chúng tỏ ra hoàng mang, không phân biệt được đúng sai. Thực tế cho thấy, việc đăng tải những thông tin theo hướng tích cực sẽ rất tốt để công chúng biết cách phòng tránh.

“Tuy nhiên, không ít tin đồn chễm chệ trên các trang mạng, thậm chí xuất hiện trên vài tờ báo chính thống chưa được kiểm chứng thực hư. Điều đó không những tác động trực tiếp đến tâm lý của công chúng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy khác gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế, chính trị, uy tín và danh dự của tổ chức, cá nhân nào đó, thậm chí dẫn đến bất ổn xã hội”, nhà báo Nguyễn Thành Lợi lo ngại.

Trước thực trạng đó, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cảnh báo, nếu không có sự sàng lọc, kiểm chứng nguồn tin để tin đồn tung hoành trên báo chí, vô hình trung vai trò và uy tín của báo giới trong mắt của công chúng bị hạ thấp, lòng tự trọng nghề nghiệp của những người làm báo chân chính tổn thương.

Thêm vào đó, nhiều phóng viên báo chí đang lệ thuộc quá nhiều vào mạng xã hội, lấy đề tài, thông tin từ mạng xã hội nhưng thiếu sự kiểm định, kiểm duyệt khiến nhiều khi báo chí bị chi phối quá lớn. Cũng từ đây, thực trạng vi phạm đạo đức nghề báo, xa rời chuẩn mực truyền thống ngày càng đáng báo động.

Báo chí hoàn toàn có thể sử dụng mạng xã hội như một công cụ tiếp cận, tìm kiếm thông tin, lan truyền bài viết tăng lượng độc giả nếu đó là những thông tin chính xác… Nhưng cùng với đó, báo chí cần thanh lọc, kiểm duyệt thông tin để đưa ra những nguồn tin chính xác, có tính định hướng – thay vì chỉ là những tin đồn kiểm duyệt trên mạng xã hội.

Đưa ra giải pháp, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cho rằng, cơ quan báo chí và quản lý báo chí cần tập trung nâng cao kiến thức và kỹ năng tác nghiệp của nhà báo trong môi trường số. Đồng thời, cần xác định rõ đối tượng bạn đọc, công chúng, cơ quan chủ quản, tôn chỉ mục đích của tờ báo; nâng cao vai trò định hướng thông tin, tích cực, chủ động phê phán, phản bác thông tin xấu độc trên mạng, góp phần khắc phục những mặt trái của mạng xã hội. Do đó, báo chí trước hết phải tôn trọng sự thật và vun đắp niềm tin cho công chúng.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Liên Hiệp Hội Việt Nam thời 4.0: Còn nhiều thách thức

Sáng nay (31/10) tại Hà Nội, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức tọa đàm “Thực trạng và ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Cuộc ra quân sống động của giới báo chí Việt Nam

Hội Báo toàn quốc 2017 với chủ đề “Báo chí Việt Nam đồng hành cùng Đất nước đổi mới” diễn ra từ ngày 17-19/3 tại ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Việt Nam trong thời kỳ khoa học kỹ thuật số

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, các cơ quan báo chí Việt Nam đang phải gánh trên vai mình nhiều nhiệm vụ hơn bao ...

Phi Khanh

Đọc thêm

Liệu EU có thể từ bỏ ‘thế phòng thủ’ trong cạnh tranh với Trung Quốc?

Liệu EU có thể từ bỏ ‘thế phòng thủ’ trong cạnh tranh với Trung Quốc?

Đây là câu hỏi do East Asia Forum đặt ra khi nói về cạnh tranh giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU). Nội dung chính của bài phân ...
TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

Sáng 20/7, TP. Hồ Chí Minh tổ chức gặp mặt, tri ân các gia đình liệt sĩ và thương binh tiêu biểu nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh ...
Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Triển khai điểm thu nhận mẫu ADN thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa', góp phần xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.
AMM 59: Ngoại trưởng Trung Quốc đến Philippines, Mỹ nói sẵn sàng gặp song phương bên lề

AMM 59: Ngoại trưởng Trung Quốc đến Philippines, Mỹ nói sẵn sàng gặp song phương bên lề

Nhiều ngoại trưởng các nước lớn như Mỹ, Nga và Trung Quốc sẽ đến Manila, Philippines, để tham dự các Hội nghị trong khuôn khổ AMM lần thứ 59.
Vì sao tầm nhìn của MIKTA và Việt Nam về một trật tự đa phương vững mạnh hơn lại quan trọng

Vì sao tầm nhìn của MIKTA và Việt Nam về một trật tự đa phương vững mạnh hơn lại quan trọng

Năm quốc gia MIKTA tin rằng các cường quốc tầm trung không chỉ cần thích nghi với thay đổi mà còn phải góp phần định hình nó.
Châu Âu trình làng lá chắn mới được dự báo là ‘khắc tinh’ của UAV

Châu Âu trình làng lá chắn mới được dự báo là ‘khắc tinh’ của UAV

MBDA sẽ giới thiệu một loại tên lửa đánh chặn mới nhằm đối phó các cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV và các vũ khí đạn dược giá ...
Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT cùng lãnh đạo tỉnh Quảng Trị quyết tâm xử lý nghiêm vụ vi phạm quy chế thi tại Trường THPT Lê Trực, bảo đảm tính minh bạch và công bằng.
Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị xác định liên quan đến vụ gian lận tại Điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) đều là tổ trưởng chuyên môn.
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và đại biểu đến từ hai ...
NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

Danh hiệu Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam 2026 khẳng định uy tín thương hiệu của Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.
Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông.
TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

TP. Hồ Chí Minh tri ân gia đình liệt sĩ, thương binh: Hơn 16.500 thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng

Sáng 20/7, TP. Hồ Chí Minh tổ chức gặp mặt, tri ân các gia đình liệt sĩ và thương binh tiêu biểu nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Tỉnh Tuyên Quang triển khai điểm thu nhận mẫu ADN với thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Triển khai điểm thu nhận mẫu ADN thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa', góp phần xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ.
Kêu gọi cung cấp thông tin, tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang tạm

Kêu gọi cung cấp thông tin, tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang tạm

Việc cung cấp thông tin không chỉ giúp xác định chính xác vị trí chôn cất các anh hùng liệt sĩ mà còn thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn'...
Lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường qua Giải chạy Đại Sơn Green Run 2026

Lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường qua Giải chạy Đại Sơn Green Run 2026

Công ty Cổ phần Phát triển và Đầu tư Đại Sơn tổ chức Giải chạy Đại Sơn Green Run 2026 với chủ đề "Chạy giữa thiên nhiên - Chạm tới tương lai".
Trung Quốc mở trung tâm mô phỏng bão, người dân chi tiền để học cách sinh tồn

Trung Quốc mở trung tâm mô phỏng bão, người dân chi tiền để học cách sinh tồn

Một trung tâm mô phỏng thiên tai tại thành phố Hàng Châu, miền đông Trung Quốc, đang thu hút đông đảo người dân đến trải nghiệm.
Quyền và nghĩa vụ khi sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia

Quyền và nghĩa vụ khi sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định các quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi sử dụng dịch vụ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Ngoài duy trì tập luyện đều đặn suốt 83 năm qua, cụ ông Dave Keaggy hạn chế cà phê, rượu bia, ăn uống cân bằng và mục tiêu sống đến 132 tuổi.
Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Trong bối cảnh dân số châu Á già hóa nhanh chóng, Hong Kong (Trung Quốc) tận dụng cơ hội này biến nhu cầu chăm sóc sức khỏe thành một ngành kinh tế giá trị cao.
Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Sau tuổi 45, chế độ ăn giàu protein, vitamin C và các vi chất hỗ trợ tổng hợp collagen trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Không chỉ là loại gia vị quen thuộc, gừng từ lâu đã được xem là 'thần dược' trong y học cổ truyền nhờ chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Phiên bản di động