"Báo chí sai sự thật cũng chính là... liều độc dược"

Đó là quan điểm của nhà báo Bùi Hoàng Tám (báo Dân trí) tại hội thảo “nguyên tắc, chuẩn mực của người làm báo trong hệ thống báo chí liên hiệp hội Việt Nam” diễn ra sáng 18/12 tại Hà Nội, do Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Giải Báo chí quốc gia 2017: Tăng mạnh về số lượng tác phẩm dự thi
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Đạo đức nghề báo thời cách mạng 4.0

Với hơn 20 năm làm nghề, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, nghề báo có những nguyên tắc, chuẩn mực và mang khái niệm chung, vừa mang đặc trưng riêng, trong đó có ba nguyên tắc bất biến.

Thứ nhất, không được phép nói sai sự thật. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất khó bởi sự thật chỉ có một, những cái “giống như sự thật” thì nhiều. Vậy làm sao để tiếp cận sự thật? Để làm được điều này, không chỉ công sức mà rất cần trí tuệ và kinh nghiệm.

“Có lần tôi hỏi cố Nhà báo Hàm Châu rằng ông học tới 6 bằng đại học để làm gì? Ông đã trả lời rất giản dị: Để viết báo đỡ bị… sai”, nhà báo Bùi Hoàng Tám chia sẻ.

Đề cập nguyên tắc thứ hai, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, đó là động cơ của tác giả. Vấn đề nằm ở chỗ, động cơ đó là gì? Tốt hay xấu? Một khi động cơ không trong sáng thì việc bẻ cong ngòi bút là khó tránh khỏi.

Nguyên tắc thứ ba là tính chuẩn mực. Khi đưa tin hoặc phê phán bất cứ điều gì, hãy đặt mình vào vị thế, vị trí của người bị phê phán. Sự chuẩn mực ở đây nằm ở sự chừng mực và tuyệt nhiên không đẩy bất cứ ai đến “bước đường cùng”.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc
Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: YN)

“Sự chuẩn mực còn nằm ở liều lượng thông tin. Phê phán cái xấu nhưng cũng phải biết nâng niu cái tốt. Sự chuẩn mực không chỉ nằm ở phê phán mà cả trong khen ngợi. Sự tâng bốc quá lời, sai sự thật cũng chính là liều độc dược”, nhà báo Bùi Hoàng Tám nhấn mạnh.

Nhà báo Nguyễn Hữu Bắc (Báo Đất Việt) cho rằng, với sự ra đời của các phương tiện truyền thông mới, đặc biệt là sự ra đời của mạng xã hội khiến môi trường làm việc của nhà báo trở nên rộng lớn và dần dần không còn “biên giới cứng” trong tác nghiệp.

“Đây vừa thuận lợi vừa là thách thức đối với những người làm báo Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Điều này đặt ra cho những người làm báo rất nhiều vấn đề về pháp luật, đạo đức và trách nhiệm cũng như nghĩa vụ công dân của nhà báo. Đặc biệt là yêu cầu người làm báo phải nhận thức tốt hơn nữa về trách nhiệm của mình đối với xã hội”, nhà báo Nguyễn Hữu Bắc chia sẻ.

PGS. TS. Nguyễn Thành Lợi (Hội Nhà báo Việt Nam) nhận định, sự thực là sinh mệnh của báo chí. Do đó, báo chí không chỉ là nơi cung cấp thông tin chính xác, bổ ích cho độc giả mà còn phải định hướng dư luận, bác bỏ những tin đồn thất thiệt. Không phải vấn đề nào cũng có thể đưa lên các phương tiện truyền thông đại chúng, mà đòi hỏi người làm báo cần có sự nhạy cảm nghề nghiệp trong chọn lựa, xử lý và có liều lượng thông tin.

Thực tế, với sức truyền tải nhanh chóng, thông tin được lan rộng theo cấp số nhân khiến tâm lý công chúng tỏ ra hoàng mang, không phân biệt được đúng sai. Thực tế cho thấy, việc đăng tải những thông tin theo hướng tích cực sẽ rất tốt để công chúng biết cách phòng tránh.

“Tuy nhiên, không ít tin đồn chễm chệ trên các trang mạng, thậm chí xuất hiện trên vài tờ báo chính thống chưa được kiểm chứng thực hư. Điều đó không những tác động trực tiếp đến tâm lý của công chúng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy khác gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế, chính trị, uy tín và danh dự của tổ chức, cá nhân nào đó, thậm chí dẫn đến bất ổn xã hội”, nhà báo Nguyễn Thành Lợi lo ngại.

Trước thực trạng đó, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cảnh báo, nếu không có sự sàng lọc, kiểm chứng nguồn tin để tin đồn tung hoành trên báo chí, vô hình trung vai trò và uy tín của báo giới trong mắt của công chúng bị hạ thấp, lòng tự trọng nghề nghiệp của những người làm báo chân chính tổn thương.

Thêm vào đó, nhiều phóng viên báo chí đang lệ thuộc quá nhiều vào mạng xã hội, lấy đề tài, thông tin từ mạng xã hội nhưng thiếu sự kiểm định, kiểm duyệt khiến nhiều khi báo chí bị chi phối quá lớn. Cũng từ đây, thực trạng vi phạm đạo đức nghề báo, xa rời chuẩn mực truyền thống ngày càng đáng báo động.

Báo chí hoàn toàn có thể sử dụng mạng xã hội như một công cụ tiếp cận, tìm kiếm thông tin, lan truyền bài viết tăng lượng độc giả nếu đó là những thông tin chính xác… Nhưng cùng với đó, báo chí cần thanh lọc, kiểm duyệt thông tin để đưa ra những nguồn tin chính xác, có tính định hướng – thay vì chỉ là những tin đồn kiểm duyệt trên mạng xã hội.

Đưa ra giải pháp, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cho rằng, cơ quan báo chí và quản lý báo chí cần tập trung nâng cao kiến thức và kỹ năng tác nghiệp của nhà báo trong môi trường số. Đồng thời, cần xác định rõ đối tượng bạn đọc, công chúng, cơ quan chủ quản, tôn chỉ mục đích của tờ báo; nâng cao vai trò định hướng thông tin, tích cực, chủ động phê phán, phản bác thông tin xấu độc trên mạng, góp phần khắc phục những mặt trái của mạng xã hội. Do đó, báo chí trước hết phải tôn trọng sự thật và vun đắp niềm tin cho công chúng.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Liên Hiệp Hội Việt Nam thời 4.0: Còn nhiều thách thức

Sáng nay (31/10) tại Hà Nội, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức tọa đàm “Thực trạng và ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Cuộc ra quân sống động của giới báo chí Việt Nam

Hội Báo toàn quốc 2017 với chủ đề “Báo chí Việt Nam đồng hành cùng Đất nước đổi mới” diễn ra từ ngày 17-19/3 tại ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Việt Nam trong thời kỳ khoa học kỹ thuật số

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, các cơ quan báo chí Việt Nam đang phải gánh trên vai mình nhiều nhiệm vụ hơn bao ...

Phi Khanh

Đọc thêm

Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh để nâng cao bản lĩnh ngoại giao Việt Nam

Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh để nâng cao bản lĩnh ngoại giao Việt Nam

Ngày 17/5, tại trụ sở Bộ, Ban Tuyên giáo và Dân vận phối hợp với Đảng uỷ tại Bỉ tổ chức buổi nói chuyện “Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí ...
Arsenal và những con số tài chính biết nói

Arsenal và những con số tài chính biết nói

London đang trải qua những ngày tháng sục sôi và đầy kỳ vọng khi Arsenal bước vào hai tuần quyết định của mùa giải
Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hướng về Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hướng về Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Giải bóng đá phong trào dành cho cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại khu vực Kansai đã diễn ra tại cố đô ...
Cuộc thi diễn kịch văn học Hàn Quốc: Cầu nối văn hóa thế hệ trẻ

Cuộc thi diễn kịch văn học Hàn Quốc: Cầu nối văn hóa thế hệ trẻ

Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp cùng Bảo tàng Văn học quốc gia Hàn Quốc tổ chức cuộc thi ‘Sân khấu hóa văn học Hàn ...
Hàn Quốc chuyển hướng chính sách, muốn ‘cùng tồn tại hòa bình’ với Triều Tiên

Hàn Quốc chuyển hướng chính sách, muốn ‘cùng tồn tại hòa bình’ với Triều Tiên

Sách Trắng mới của Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho thấy, chính sách với Triều Tiên đang điều chỉnh theo hướng giảm đối đầu, tăng cường hòa bình.
Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác thương mại với Việt Nam và Malaysia

Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác thương mại với Việt Nam và Malaysia

Phái đoàn xúc tiến thương mại của Hàn Quốc sẽ tới Việt Nam và Malaysia nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa Seoul với các nước ...
Đêm chung kết INTERCHAIN 2026: Khi những nỗ lực hóa thành vinh quang

Đêm chung kết INTERCHAIN 2026: Khi những nỗ lực hóa thành vinh quang

Câu lạc bộ Kinh doanh quốc tế - IBC FTU trực thuộc Trường Đại học Ngoại thương cơ sở Hà Nội tổ chức thành công đêm chung kết INTERCHAIN 2026.
Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Điểm hẹn của những người trẻ yêu tiếng Pháp

Sáng 16/5, tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã diễn ra vòng thi cấp thành phố của cuộc thi Chính tả Pháp ngữ thường niên.
Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung tại Đà Nẵng vừa được phát động, tiếp tục lan tỏa giáo dục STEM trong học sinh phổ thông...
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội.
AJC Job Fair 2026: Điểm hẹn kết nối sinh viên và thị trường lao động

AJC Job Fair 2026: Điểm hẹn kết nối sinh viên và thị trường lao động

Sáng 16/5, tại khuôn viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ngày hội việc làm AJC Job Fair 2026 với chủ đề 'Mảnh ghép của tương lai' (Piece of Future) đã được tổ chức.
23 dự án tranh tài tại vòng bán kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" khu vực miền Trung

23 dự án tranh tài tại vòng bán kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" khu vực miền Trung

Cuộc thi khởi nghiệp thanh niên nông thôn khu vực miền Trung năm 2026 đã bước vào vòng bán kết với sự tham gia của 23 dự án tiêu biểu.
Dù là quốc gia đông dân nhất thế giới, Ấn Độ vẫn khuyến khích sinh con vì lý do này

Dù là quốc gia đông dân nhất thế giới, Ấn Độ vẫn khuyến khích sinh con vì lý do này

Một số đồng minh của Thủ tướng Modi kêu gọi Ấn Độ khuyến khích sinh nhiều con khi tỷ lệ sinh giảm xuống dưới mức thay thế dân số.
Bộ Nội vụ yêu cầu hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trong quý III/2026

Bộ Nội vụ yêu cầu hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trong quý III/2026

Bộ Nội vụ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả.
9 nhóm đối tượng được tăng lương hưu, trợ cấp thêm 8% từ ngày 1/7

9 nhóm đối tượng được tăng lương hưu, trợ cấp thêm 8% từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7/2026, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tăng 8%, mức tối đa 3,8 triệu đồng/tháng cho nhiều đối tượng.
Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Chế độ ăn uống có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh tim mạch

Không hút thuốc, không uống rượu, không thừa cân nhưng vẫn mắc nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim là tình trạng ngày càng phổ biến.
Trà bạc hà giúp giảm đầy bụng sau bữa tối

Trà bạc hà giúp giảm đầy bụng sau bữa tối

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trà bạc hà có thể hỗ trợ cải thiện đáng kể tình trạng đầy bụng, chướng hơi, đặc biệt khi ăn quá no.
Người hưởng lương hưu đi làm không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Người hưởng lương hưu đi làm không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Có 3 nhóm không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, gồm người đang hưởng lương hưu, lao động giúp việc gia đình và một số chức danh quản lý đã đủ tuổi nghỉ hưu.
Cảnh báo nguy cơ ung thư từ việc tăng cân sau tuổi 30

Cảnh báo nguy cơ ung thư từ việc tăng cân sau tuổi 30

Nghiên cứu trên hơn 600.000 người cho thấy tăng cân ở tuổi trưởng thành có thể làm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư tăng mạnh, đặc biệt với người béo phì từ sớm.
Trà dưỡng sinh thanh nhiệt, giải độc trong mùa Hè

Trà dưỡng sinh thanh nhiệt, giải độc trong mùa Hè

Mùa Hè nắng nóng kéo dài khiến cơ thể dễ nóng trong, do đó việc lựa chọn các loại trà dưỡng sinh phù hợp sẽ giúp thanh nhiệt, giải độc.
Người Việt rước bệnh từ thói quen ăn mặn

Người Việt rước bệnh từ thói quen ăn mặn

Kết quả Điều tra năm 2021 của Bộ Y tế cho thấy, mức tiêu thụ muối trung bình của người Việt vẫn khoảng 8,1g/ngày, cao hơn đáng kể so với khuyến nghị.
Virus Hanta xuất hiện trên tàu MV Hondius, Canada cách ly nhiều người

Virus Hanta xuất hiện trên tàu MV Hondius, Canada cách ly nhiều người

Giới chức y tế Canada ngày 16/5 thông báo một hành khách trên tàu du lịch MV Hondius đã có kết quả dương tính sơ bộ với biến thể Andes của virus Hanta.
WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp quốc tế do Ebola bùng phát

WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp quốc tế do Ebola bùng phát

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 17/5 tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây lo ngại quốc tế”.
Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh không phải là phần bỏ đi như nhiều người vẫn nghĩ. Nếu biết tận dụng hợp lý, đây sẽ là một nguyên liệu tự nhiên hữu ích cho sức khỏe.
Phiên bản di động