"Báo chí sai sự thật cũng chính là... liều độc dược"

Đó là quan điểm của nhà báo Bùi Hoàng Tám (báo Dân trí) tại hội thảo “nguyên tắc, chuẩn mực của người làm báo trong hệ thống báo chí liên hiệp hội Việt Nam” diễn ra sáng 18/12 tại Hà Nội, do Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Giải Báo chí quốc gia 2017: Tăng mạnh về số lượng tác phẩm dự thi
bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Đạo đức nghề báo thời cách mạng 4.0

Với hơn 20 năm làm nghề, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, nghề báo có những nguyên tắc, chuẩn mực và mang khái niệm chung, vừa mang đặc trưng riêng, trong đó có ba nguyên tắc bất biến.

Thứ nhất, không được phép nói sai sự thật. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất khó bởi sự thật chỉ có một, những cái “giống như sự thật” thì nhiều. Vậy làm sao để tiếp cận sự thật? Để làm được điều này, không chỉ công sức mà rất cần trí tuệ và kinh nghiệm.

“Có lần tôi hỏi cố Nhà báo Hàm Châu rằng ông học tới 6 bằng đại học để làm gì? Ông đã trả lời rất giản dị: Để viết báo đỡ bị… sai”, nhà báo Bùi Hoàng Tám chia sẻ.

Đề cập nguyên tắc thứ hai, nhà báo Bùi Hoàng Tám cho rằng, đó là động cơ của tác giả. Vấn đề nằm ở chỗ, động cơ đó là gì? Tốt hay xấu? Một khi động cơ không trong sáng thì việc bẻ cong ngòi bút là khó tránh khỏi.

Nguyên tắc thứ ba là tính chuẩn mực. Khi đưa tin hoặc phê phán bất cứ điều gì, hãy đặt mình vào vị thế, vị trí của người bị phê phán. Sự chuẩn mực ở đây nằm ở sự chừng mực và tuyệt nhiên không đẩy bất cứ ai đến “bước đường cùng”.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc
Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: YN)

“Sự chuẩn mực còn nằm ở liều lượng thông tin. Phê phán cái xấu nhưng cũng phải biết nâng niu cái tốt. Sự chuẩn mực không chỉ nằm ở phê phán mà cả trong khen ngợi. Sự tâng bốc quá lời, sai sự thật cũng chính là liều độc dược”, nhà báo Bùi Hoàng Tám nhấn mạnh.

Nhà báo Nguyễn Hữu Bắc (Báo Đất Việt) cho rằng, với sự ra đời của các phương tiện truyền thông mới, đặc biệt là sự ra đời của mạng xã hội khiến môi trường làm việc của nhà báo trở nên rộng lớn và dần dần không còn “biên giới cứng” trong tác nghiệp.

“Đây vừa thuận lợi vừa là thách thức đối với những người làm báo Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Điều này đặt ra cho những người làm báo rất nhiều vấn đề về pháp luật, đạo đức và trách nhiệm cũng như nghĩa vụ công dân của nhà báo. Đặc biệt là yêu cầu người làm báo phải nhận thức tốt hơn nữa về trách nhiệm của mình đối với xã hội”, nhà báo Nguyễn Hữu Bắc chia sẻ.

PGS. TS. Nguyễn Thành Lợi (Hội Nhà báo Việt Nam) nhận định, sự thực là sinh mệnh của báo chí. Do đó, báo chí không chỉ là nơi cung cấp thông tin chính xác, bổ ích cho độc giả mà còn phải định hướng dư luận, bác bỏ những tin đồn thất thiệt. Không phải vấn đề nào cũng có thể đưa lên các phương tiện truyền thông đại chúng, mà đòi hỏi người làm báo cần có sự nhạy cảm nghề nghiệp trong chọn lựa, xử lý và có liều lượng thông tin.

Thực tế, với sức truyền tải nhanh chóng, thông tin được lan rộng theo cấp số nhân khiến tâm lý công chúng tỏ ra hoàng mang, không phân biệt được đúng sai. Thực tế cho thấy, việc đăng tải những thông tin theo hướng tích cực sẽ rất tốt để công chúng biết cách phòng tránh.

“Tuy nhiên, không ít tin đồn chễm chệ trên các trang mạng, thậm chí xuất hiện trên vài tờ báo chính thống chưa được kiểm chứng thực hư. Điều đó không những tác động trực tiếp đến tâm lý của công chúng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy khác gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế, chính trị, uy tín và danh dự của tổ chức, cá nhân nào đó, thậm chí dẫn đến bất ổn xã hội”, nhà báo Nguyễn Thành Lợi lo ngại.

Trước thực trạng đó, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cảnh báo, nếu không có sự sàng lọc, kiểm chứng nguồn tin để tin đồn tung hoành trên báo chí, vô hình trung vai trò và uy tín của báo giới trong mắt của công chúng bị hạ thấp, lòng tự trọng nghề nghiệp của những người làm báo chân chính tổn thương.

Thêm vào đó, nhiều phóng viên báo chí đang lệ thuộc quá nhiều vào mạng xã hội, lấy đề tài, thông tin từ mạng xã hội nhưng thiếu sự kiểm định, kiểm duyệt khiến nhiều khi báo chí bị chi phối quá lớn. Cũng từ đây, thực trạng vi phạm đạo đức nghề báo, xa rời chuẩn mực truyền thống ngày càng đáng báo động.

Báo chí hoàn toàn có thể sử dụng mạng xã hội như một công cụ tiếp cận, tìm kiếm thông tin, lan truyền bài viết tăng lượng độc giả nếu đó là những thông tin chính xác… Nhưng cùng với đó, báo chí cần thanh lọc, kiểm duyệt thông tin để đưa ra những nguồn tin chính xác, có tính định hướng – thay vì chỉ là những tin đồn kiểm duyệt trên mạng xã hội.

Đưa ra giải pháp, nhà báo Nguyễn Thành Lợi cho rằng, cơ quan báo chí và quản lý báo chí cần tập trung nâng cao kiến thức và kỹ năng tác nghiệp của nhà báo trong môi trường số. Đồng thời, cần xác định rõ đối tượng bạn đọc, công chúng, cơ quan chủ quản, tôn chỉ mục đích của tờ báo; nâng cao vai trò định hướng thông tin, tích cực, chủ động phê phán, phản bác thông tin xấu độc trên mạng, góp phần khắc phục những mặt trái của mạng xã hội. Do đó, báo chí trước hết phải tôn trọng sự thật và vun đắp niềm tin cho công chúng.

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Liên Hiệp Hội Việt Nam thời 4.0: Còn nhiều thách thức

Sáng nay (31/10) tại Hà Nội, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức tọa đàm “Thực trạng và ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Cuộc ra quân sống động của giới báo chí Việt Nam

Hội Báo toàn quốc 2017 với chủ đề “Báo chí Việt Nam đồng hành cùng Đất nước đổi mới” diễn ra từ ngày 17-19/3 tại ...

bao chi sai su that cung chinh la lieu doc duoc Báo chí Việt Nam trong thời kỳ khoa học kỹ thuật số

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, các cơ quan báo chí Việt Nam đang phải gánh trên vai mình nhiều nhiệm vụ hơn bao ...

Phi Khanh

Đọc thêm

Tình đoàn kết Việt-Lào lan tỏa tại Moscow nhân dịp Tết Lào Bunpimay

Tình đoàn kết Việt-Lào lan tỏa tại Moscow nhân dịp Tết Lào Bunpimay

Đoàn công tác của Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga đã tới thăm và chúc mừng Tết cổ truyền Bunpimay tại trụ sở Đại sứ quán Lào.
Lãnh đạo các nước gửi điện, thư và thông điệp chúc mừng các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam

Lãnh đạo các nước gửi điện, thư và thông điệp chúc mừng các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam

Lãnh đạo các nước Lào, Trung Quốc, Campuchia, Cuba, Nga, Ấn Độ đã gửi điện, thư và thông điệp chúc mừng các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Việt ...
Giá vàng hôm nay 8/4/2026 'chịu sức ép' trước hạn chót của Mỹ với Iran, áp lực trong ngắn hạn không làm thay đổi các động lực dài hạn

Giá vàng hôm nay 8/4/2026 'chịu sức ép' trước hạn chót của Mỹ với Iran, áp lực trong ngắn hạn không làm thay đổi các động lực dài hạn

Giá vàng hôm nay 8/4/2026 'chịu sức ép' trước hạn chót của Mỹ với Iran. Tuy nhiên, áp lực trong ngắn hạn không làm thay đổi các động lực mang ...
Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới: Yêu cầu chiến lược trong bối cảnh chuyển động toàn cầu

Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới: Yêu cầu chiến lược trong bối cảnh chuyển động toàn cầu

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường chủ trì hội thảo khoa học về đối ngoại toàn diện ...
ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga: Kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ nâng cao chất lượng lập pháp, quyết sách kịp thời, chính xác các vấn đề lớn của đất nước

ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga: Kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ nâng cao chất lượng lập pháp, quyết sách kịp thời, chính xác các vấn đề lớn của đất nước

Các đại biểu Quốc hội cùng đông đảo cử tri và nhân dân cả nước đều đặt nhiều kỳ vọng vào bộ máy mới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc ...
Trước thềm cuộc bầu cử Hungary, Mỹ tặng quà lớn cho Thủ tướng Orban, Budapest khẳng định 'thời kỳ hoàng kim' trong quan hệ với Washington

Trước thềm cuộc bầu cử Hungary, Mỹ tặng quà lớn cho Thủ tướng Orban, Budapest khẳng định 'thời kỳ hoàng kim' trong quan hệ với Washington

Phó Tổng thống Mỹ đã tới Hungary để truyền tải sự ủng hộ của Tổng thống Trump tới Thủ tướng Orban trước thềm cuộc bầu cử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chỉ đạo bảo đảm thực hiện an toàn vệ sinh thực phẩm trong trường học

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chỉ đạo bảo đảm thực hiện an toàn vệ sinh thực phẩm trong trường học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chỉ đạo nghiêm túc về an toàn thực phẩm sau vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh lọt vào bếp ăn trường học.
Hôm nay (4/4), Hà Nội triển khai thử nghiệm đăng ký thi lớp 10 trực tuyến

Hôm nay (4/4), Hà Nội triển khai thử nghiệm đăng ký thi lớp 10 trực tuyến

Từ ngày 4-6/4, Hà Nội vận hành thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến dự thi lớp 10 năm học 2026-2027.
Quy định các năng lực số giáo viên phải đáp ứng

Quy định các năng lực số giáo viên phải đáp ứng

Bộ GD&ĐT vừa ban hành thông tư quy định về Khung năng lực số đối với giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.
Chọn ngành học giữa 'biển' thông tin: Khi hiểu biết vẫn còn thiếu một nhịp

Chọn ngành học giữa 'biển' thông tin: Khi hiểu biết vẫn còn thiếu một nhịp

Việc chọn ngành học không chỉ là quyết định trước kỳ thi mà còn là bước đi quan trọng định hình tương lai.
Tuyển sinh đại học 2026: Siết chặt và đa dạng hóa phương thức xét tuyển

Tuyển sinh đại học 2026: Siết chặt và đa dạng hóa phương thức xét tuyển

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của mùa tuyển sinh năm 2026 là việc điều chỉnh cách sử dụng các chứng chỉ quốc tế.
Vụ thịt lợn bẩn vào trường học: Bữa ăn học đường và câu chuyện niềm tin

Vụ thịt lợn bẩn vào trường học: Bữa ăn học đường và câu chuyện niềm tin

Khi những bữa ăn dành cho trẻ em – nơi cần sự kiểm soát nghiêm ngặt nhất vẫn tiềm ẩn rủi ro, câu hỏi đặt ra không chỉ là trách nhiệm thuộc về ai, mà ...
Nepal quyết tâm triệt phá đường dây trục lợi cứu hộ leo núi

Nepal quyết tâm triệt phá đường dây trục lợi cứu hộ leo núi

Nepal xây dựng các biện pháp cứng rắn nhằm triệt phá đường dây lừa đảo bảo hiểm thông qua việc điều động cứu hộ trực thăng không cần thiết cho du khách.
Thời tiết ngày 7-8/4: Nắng nóng đặc biệt gay gắt, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C

Thời tiết ngày 7-8/4: Nắng nóng đặc biệt gay gắt, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C

Từ ngày 7-8/4, nhiều khu vực có nơi nắng nóng đặc biệt gay gắt với nền nhiệt trên 40 độ C và còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Người dân tuyệt đối không đốt lửa, không hút thuốc trong và gần rừng trong mùa khô nắng nóng, nhất là trong tháng 4.
Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Phân tích của Randstad Research cho thấy Bồ Đào Nha thuộc nhóm nước EU có tỷ lệ lao động làm việc kéo dài cao.
Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Dưới thời Thị trưởng Anne Hidalgo, thủ đô Paris của Pháp đã trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ trong quy hoạch giao thông đô thị.
Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên, Ngày Sức khỏe toàn dân được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện 7/4: Chủ động phòng bệnh cho người hiến và người nhận

Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện 7/4: Chủ động phòng bệnh cho người hiến và người nhận

Không chỉ cứu sống người bệnh, hiến máu tình nguyện còn mang lại lợi ích sức khỏe cho chính người hiến, góp phần hình thành lối sống lành mạnh.
Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ ‘lá phổi’ của bản thân và cộng đồng.
Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Nước lọc được xem là thức uống buổi sáng tốt nhất nhờ hỗ trợ duy trì đủ nước cho cơ thể và cải thiện lưu thông máu.
Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Viện Dinh dưỡng giới thiệu VNeNUTRITION, ứng dụng thông minh cung cấp dữ liệu dinh dưỡng chính thống, giúp nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe.
Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Các nhà khoa học Bỉ vừa phát hiện một loại vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong vùng mũi – họng có khả năng giúp cơ thể chống lại hội chứng hậu Covid-19 kéo dài.
Lợi ích bất ngờ từ quả lựu trong việc ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch

Lợi ích bất ngờ từ quả lựu trong việc ổn định đường huyết và bảo vệ tim mạch

Lựu không chỉ là trái cây giàu dinh dưỡng, mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt với người mắc bệnh tiểu đường nếu sử dụng đúng cách.
Phiên bản di động