TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh cãi trên mạng xã hội. Người phản đối, cho rằng trẻ không thể lớn lên và trưởng thành nếu bị phạt. Một bộ phận khác lại ủng hộ quan điểm này và lý giải rằng không ít người thành công nhờ được thừa hưởng môi trường giáo dục nghiêm khắc.
Giáo dục
TS. Vũ Thu Hương cho rằng, hình phạt đôi khi chỉ là không được chơi thứ con muốn, ăn thứ con thèm hoặc phải làm thứ con ghét chứ không phải dùng đòn roi.

Báo TG&VN trích đăng ý kiến của "người trong cuộc" - TS. Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội liên quan đến vấn đề này*.

Hình phạt giúp trẻ nhìn nhận chính xác ranh giới được phép

Khi đưa ra ý kiến “giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ”, lập tức tôi nhận được "cơn mưa" phản đối. Rất nhiều ý kiến cho rằng, tôi ủng hộ bạo hành, khuyên nhủ các bậc cha mẹ, thầy cô giáo dục trẻ bằng roi vọt. Nhưng thực tế quan điểm tôi không phải như vậy.

Nghiên cứu giáo dục nhiều năm, kèm nghiên cứu xã hội học, tôi nhận ra lý do của việc nhầm lẫn giữa hình phạt và bạo hành.

Vài chục năm trước, các bậc cha mẹ không giáo dục con theo sách vở mà chỉ dạy con theo sự chỉ dẫn của đời trước, những chắt lọc, lo âu từ các trải nghiệm bản thân.

Khi đó, câu tục ngữ “Yêu cho roi, cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” như kim chỉ nam cho các bậc làm cha làm mẹ. Chúng ta biết rằng, roi vọt ở câu trên chỉ có nghĩa bóng, nhưng rất nhiều người đã hiểu nó theo nghĩa đen.

Tôi đã từng làm việc với rất nhiều bậc cha mẹ, họ không giáo dục con từ những nề nếp rất nhỏ như cử chỉ, lời ăn tiếng nói, hay giao việc nhà... Họ chiều con và làm thay toàn bộ, hoặc con thì giao cho giúp việc chăm sóc, việc học của con thì nhờ gia sư. Khi con có vấn đề, họ bức xúc và đánh con.

Khi đó, dường như nhiều người tin rằng họ đang phạt con và không chiều chuộng cháu. Chính việc hiểu không đúng này đã khiến cho hình phạt mang bóng dáng của bạo hành.

Thực tế, hình phạt chính là sự trả giá cho hành vi sai lầm của một người nào đó. Với người vi phạm luật giao thông, có thể hình phạt đó là tiền, là tước bằng lái, là tịch thu phương tiện. Với trẻ em, hình phạt đôi khi chỉ là không được chơi thứ con muốn, ăn thứ con thèm hoặc phải làm thứ con ghét.

Hình phạt sử dụng bạo lực luôn bị lên án dù dành cho trẻ em hay người lớn. Nhưng những hình phạt không gây áp lực tinh thần và sức khỏe lại luôn giúp trẻ nhìn nhận chính xác ranh giới được phép/không được phép.

Với những đứa trẻ lớn, chép phạt sẽ không hề ảnh hưởng đến tâm lý và sức khỏe. Với những bạn còn bé, chưa có khả năng viết, hình phạt có thể yêu cầu con ngồi yên một chỗ không được đi lại trong khoảng 5-10 phút để nghĩ về những việc con đã làm.

Tại sao chúng ta phải khuyên nhủ khi đứa trẻ hoàn toàn ý thức được việc gì được làm, việc gì không được làm?

Dần dần, với cách thức áp dụng như trên, đứa trẻ sẽ hình thành ý thức hành vi nào được và không được phép. Điều này vừa đảm bảo an lành cho đứa trẻ, vừa giúp lập lại “trật tự xã hội” ngay trong gia đình.

Trải nghiệm khi "phạt" trẻ

Nghiên cứu giáo dục và xã hội nhiều quốc gia khác nhau, tôi nhận ra một điểm chung ở các quốc gia có xã hội ổn định, văn minh và con người phát triển tốt. Đó chính là ý thức tuân thủ pháp luật và mong muốn cống hiến.

Tại Đức, khi bạn vi phạm luật giao thông, không đợi tới cảnh sát, người dân, bất kể người Đức nào cũng có thể dừng lại và phê bình bạn. Với người Đức, vi phạm pháp luật là điều vô cùng tồi tệ. Vì thế, tại đất nước này, sự an lành và tự do luôn làm chúng ta dễ chịu.

Quay về với giáo dục trẻ, khi những đứa trẻ nhận được thông điệp: làm sai sẽ bị phạt, các con, sau những giờ phút ức chế vì bị phạt, sẽ cảm thấy thoải mái và dễ chịu hơn.

Tôi đã từng tiếp xúc với nhiều trẻ em từ nhỏ đến lớn và tôi luôn có hình phạt. Khi tôi hỏi "đi với bác, các con cảm thấy thế nào"? Nhiều trẻ trả lời: "Đi với bác chúng con rất thoải mái vì biết được phép làm gì và không được phép làm gì. Chúng con chỉ cần tránh những điều bác phạt là được".

Các con đã chia sẻ, khi mới bị phạt lần đầu, con thấy rất tức tối. Nhưng sau đó, con hiểu, con đã sai và phải chấp nhận chịu phạt. Đó có thể là 1 trang tập viết, đó cũng có thể là công việc lau các bậc cầu thang trong khuôn viên trường. Đó cũng có thể là việc tịch thu một món đồ mà con yêu thích.

Chỉ sau 1, 2 lần chịu phạt, các con sẽ cảm thấy thoải mái hơn. Bởi vì quy định “sai phải chịu phạt” được áp dụng cho tất cả mọi người. Các con có thể hoàn toàn tự do trong khuôn khổ, miễn là không vi phạm những quy định đã được công bố trước đó.

Phương thức phạt không gây tổn thương cho trẻ

Nếu một nhà giáo dục đưa ra các quy định và hình thực phạt, xong lại vi phạm và chấp nhận chịu phạt, ý nghĩa giáo dục sẽ rất lớn. Trẻ sẽ rất hào hứng và dễ dàng tuân thủ các quy định bởi các con nhận ra sự công bằng trong chính các quy định ấy.

Khi giáo dục trẻ, tôi thường đưa ra các quy định rõ ràng và các hình phạt đi kèm nếu vi phạm. Sau đó, tôi sẽ “cố tình” vi phạm 1 quy định nào đó và sẵn sàng chấp nhận chịu phạt.

Nếu bạn nhìn thấy ánh mắt sung sướng và tiếng reo vui của trẻ khi giám sát tôi chịu phạt, bạn sẽ nhận thấy, việc giáo dục trẻ không còn quá khó khăn và áp lực. Ngay sau khi chứng kiến tôi chịu phạt, tất cả lũ trẻ đều tuân thủ nghiêm túc các quy định và vui vẻ thoải mái chứ không ức chế hay khó chịu với bất kể quy định nào.

Thực tế, không phải tất cả trẻ con ở cạnh tôi đều bị phạt, thậm chí chúng trở nên rất ngoan bởi khi thấy một bạn nào đó trong lớp bị phạt, chắc chắn chúng sẽ tránh.

Ví dụ, khi tôi quy định không ai được nói trống không, một bạn vi phạm và chịu phạt, các bạn khác sẽ lập tức nhận được thông điệp và cố gắng nhớ để tránh bị phạt. Dần dần, những thói quen sẽ thành nếp và không trẻ nào vi phạm nữa. Khi đó, nề nếp văn hóa sẽ được hình thành rất tự nhiên.

Có một điều thú vị nữa mà tôi khám phá ra khi song hành cùng các gia đình giáo dục trẻ. Đó là một hiện trạng của các gia đình, nếu quy định và phạt nghiêm thì trẻ sẽ không bị đánh mắng, ngược lại, nếu không có quy định và phạt nghiêm, trẻ rất dễ bị ăn đòn.

Bởi vì, trẻ trong phần lớn gia đình không có quy định rõ ràng thường không nắm được ranh giới giữa được phép/không được phép. Vì vậy, các con dễ làm cho bố mẹ mất kiên nhẫn và dễ dẫn đến bạo hành xảy ra. Như vậy, đánh mắng và phạt không phải là cùng một hình thức mà hoàn toàn ngược nhau.

Điều quan trọng, những người chịu trách nhiệm giáo dục trẻ tìm ra các phương thức phạt nhẹ nhàng, không gây tổn thương tâm lý và sức khỏe nhưng lại có giá trị giáo dục và truyền thông điệp cho trẻ. Điều đó nên làm hơn là tranh cãi phạt hay không phạt.


* Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả.

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

Giáo dục phải tập trung tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo, ...

Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

Chuyển đổi số là cơ hội để kỹ sư, bác sĩ của ta cạnh tranh sòng phẳng trong môi trường quốc tế

PGS. TS. Huỳnh Quyết Thắng, Hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số là cơ hội để sinh viên ...

TS. Vũ Thu Hương

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Giá cà phê hôm nay 2/12, Robusta tăng vọt, lý do thị trường tiếp tục bị chậm nguồn cung

Giá cà phê hôm nay 2/12, Robusta tăng vọt, lý do thị trường tiếp tục bị chậm nguồn cung

Baoquocte.vn. Giá cà phê robusta tăng mạnh hơn 50 USD do nguồn cung khan hiếm, sau ước báo của Tổng cục Thống kê cho biết xuất khẩu tháng 11 sẽ giảm ...
Giá tiêu hôm nay 2/12, tăng nhẹ, cao nhất 86.000đ/kg, thị trường rộn ràng, đón chờ bùng nổ cuối năm?

Giá tiêu hôm nay 2/12, tăng nhẹ, cao nhất 86.000đ/kg, thị trường rộn ràng, đón chờ bùng nổ cuối năm?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng ở một số địa phương, giao dịch từ 83.000 - 86.000 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 2/12, Giá vàng tăng vọt, dự báo năm 2022 vàng lướt sóng theo lạm phát, cao chót vót

Giá vàng hôm nay 2/12, Giá vàng tăng vọt, dự báo năm 2022 vàng lướt sóng theo lạm phát, cao chót vót

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay đảo chiều tăng vọt lên sát ngưỡng 1.800 USD/ounce, kim loại quý lấy lại vị thế vốn có. Dự báo giá vàng tiếp tục tăng cao.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/12/2021: Cự Giải bị người khác cướp công

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/12/2021: Cự Giải bị người khác cướp công

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lãnh đạo Bộ Ngoại giao chúc mừng Đại sứ quán Lào tại Việt Nam dịp Quốc khánh

Lãnh đạo Bộ Ngoại giao chúc mừng Đại sứ quán Lào tại Việt Nam dịp Quốc khánh

Baoquocte.vn. Nhân dịp Quốc khánh Lào, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng đã dẫn đầu đoàn đại biểu Bộ Ngoại giao đến chúc mừng Đại sứ quán Lào tại Hà ...
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt-Nga, chứng kiến lễ ký, trao đổi nhiều văn kiện hợp tác

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Tọa đàm doanh nghiệp Việt-Nga, chứng kiến lễ ký, trao đổi nhiều văn kiện hợp tác

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước thông báo với doanh nghiệp hai nước về kết quả tốt đẹp của cuộc hội đàm với Tổng thống V. Putin, mở ra nhiều nội dung hợp ...
Đại nhạc tiệc VEAS 2021: Dấu ấn trong đại dịch Covid-19

Đại nhạc tiệc VEAS 2021: Dấu ấn trong đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Chương trình do Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam tại Sydney (VEAS) tổ chức đã diễn ra thành công tạo dấu ấn quan trọng trong đại dịch Covid-19.
Nhìn lại 10 năm triển khai Chiến lược ngoại giao văn hóa giai đoạn 2011-2020 và định hướng thời gian tới

Nhìn lại 10 năm triển khai Chiến lược ngoại giao văn hóa giai đoạn 2011-2020 và định hướng thời gian tới

Baoquocte.vn. Công tác ngoại giao văn hóa đã bám sát các chủ trương, đường lối và chính sách của Đảng, linh hoạt thích ứng với tình hình mới.
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành hội kiến Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành hội kiến Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành và Phó Thủ tướng Dmitry Chernyshenko đã cùng chứng kiến lễ ký kết một số văn kiện hợp tác giữa hai nước.
Công đoàn Viên chức Việt Nam tổ chức Hội nghị tập huấn công tác công đoàn 2021

Công đoàn Viên chức Việt Nam tổ chức Hội nghị tập huấn công tác công đoàn 2021

Baoquocte.vn. Công đoàn Viên chức Việt Nam đã tổ chức Hội nghị tập huấn công tác công đoàn bằng hình thức trực tuyến kết hợp trực tuyến.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 2/12/2021: Tuổi Mão tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 2/12/2021: Tuổi Mão tài chính ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 2/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 2/12, Xem âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 2/12/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 2/12, Xem âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 2/12/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 2/12. âm lịch hôm nay 2/12. Xem âm lịch hôm nay ngày 2/12/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 2 tháng 12 năm 2021 hôm nay.
Ngày 1/12, Hà Nội thêm 469 ca Covid-19 mới, trong đó có 202 trường hợp ở cộng đồng

Ngày 1/12, Hà Nội thêm 469 ca Covid-19 mới, trong đó có 202 trường hợp ở cộng đồng

Baoquocte.vn. Trong 469 ca mắc Covid-19 mới ghi nhận ngày 1/12 của Hà Nội có 202 ca cộng đồng, 178 ca đã được cách ly và 89 ca trong vùng phong toả.
Covid-19 ở Hà Nội: Huyện Thạch Thất khẩn tìm người tới 10 chợ, quán ăn uống, hiệu thuốc...

Covid-19 ở Hà Nội: Huyện Thạch Thất khẩn tìm người tới 10 chợ, quán ăn uống, hiệu thuốc...

Baoquocte.vn. Người tới các hàng bán thịt, chợ Săn thị trấn Liên Quan... cần liên hệ y tế ngay; 10 địa điểm này liên quan nhiều ca Covid-19 vừa phát hiện.
Covid-19 tối 1/12: Thêm 14.508 ca mắc mới, hơn 8.000 ca cộng đồng; Bộ Y tế họp với WHO về Omicron

Covid-19 tối 1/12: Thêm 14.508 ca mắc mới, hơn 8.000 ca cộng đồng; Bộ Y tế họp với WHO về Omicron

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 gày 1/12 của Bộ Y tế cho biết có 14.508 ca mắc Covid-19 tại 60 tỉnh, thành phố, trong đó TP. Hồ Chí Minh nhiều nhất với 1.675 ca.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng, vùng núi Đông Bắc Bộ có nơi dưới 5 độ; Nam Bộ mưa dông vài nơi

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng, vùng núi Đông Bắc Bộ có nơi dưới 5 độ; Nam Bộ mưa dông vài nơi

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng trời rét; vùng núi rét đậm rét hại; vùng núi cao khả năng có sương muối; sáng sớm sương mù.
Pháp tiếp tục hỗ trợ 1,4 triệu vaccine Pfizer cho Việt Nam

Pháp tiếp tục hỗ trợ 1,4 triệu vaccine Pfizer cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đã tiếp nhận thêm khoảng 1,4 triệu liều vaccine Pfizer, nâng tổng số liều vaccine Pháp hỗ trợ cho Việt Nam đến nay lên hơn 2 triệu liều.
32 tỉnh, thành tiêm vaccine phòng Covid-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

32 tỉnh, thành tiêm vaccine phòng Covid-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết đã có hơn 3,1 triệu liều vaccine phòng Covid-19 được tiêm chủng cho trẻ từ 12-17 tuổi tại 32 tỉnh, thành.
Rút gọn tối đa thủ tục phê duyệt, cấp phép, sản xuất thuốc điều trị, vaccine phòng Covid-19

Rút gọn tối đa thủ tục phê duyệt, cấp phép, sản xuất thuốc điều trị, vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế rút gọn các thủ tục hành chính trong phê duyệt, cấp phép nghiên cứu, sản xuất thuốc điều trị, vaccine phòng Covid-19.
Thế giới nhanh chóng bắt tay vào tìm cách tiêu diệt biến thể Omicron

Thế giới nhanh chóng bắt tay vào tìm cách tiêu diệt biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Các nhà sản xuất vaccine ngừa Covid-19 đã sớm bắt tay vào nghiên cứu và điều chế vaccine giúp chống lại biến thể Omicron vô cùng nguy hiểm.
Omicron, siêu biến thể đáng quan ngại mới nhất trong danh sách của WHO

Omicron, siêu biến thể đáng quan ngại mới nhất trong danh sách của WHO

Baoquocte.vn. WHO đã đặt tên cho biến thể mới được phát hiện của virus SARS-CoV-2 là Omicron và tuyên bố đây là biến thể đáng quan ngại.
Xylitol - hợp chất tiềm năng để sản xuất thuốc xịt mũi điều trị Covid-19?

Xylitol - hợp chất tiềm năng để sản xuất thuốc xịt mũi điều trị Covid-19?

Baoquocte.vn. Xylitol (trong kẹo ngậm) và Carrageenans đang trở thành hợp chất tiềm năng trong sản xuất thuốc điều trị Covid-19.
XSMB 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc 2/12/2021, dự đoán xsmb hôm nay

XSMB 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc 2/12/2021, dự đoán xsmb hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 2/12. trực tiếp xổ số miền Bắc 2/12/2021. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số hôm nay 2/12/2021. xo so mien bac. KQXSMB
XSMT 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/12/2021, KQXSMT 2/12

XSMT 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/12/2021, KQXSMT 2/12

Baoquocte.vn. XSMT 2/12. trực tiếp xổ số miền Trung 2/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 5. xổ số hôm nay 2/12/2021. xo so mien trung. KQXSMT
XSAG 2/12, kết quả xổ số An Giang hôm nay 2/12/2021. KQXSAG 2/12

XSAG 2/12, kết quả xổ số An Giang hôm nay 2/12/2021. KQXSAG 2/12

Baoquocte.vn. XSAG 2/12. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay - XSAG 2/12/2021. KQXSAG. Xo so An Giang. KQXSAG.
XSBTH 2/12, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 2/12/2021. KQXSBTH 2/12

XSBTH 2/12, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 2/12/2021. KQXSBTH 2/12

Baoquocte.vn. XSBTH 2/12. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Thuận nhanh nhất hôm nay - XSBTH 2/12/2021. KQXSBTH. Ket qua xo so Binh Thuan.
XSMN 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 2/12/2021. số miền Nam hôm nay

XSMN 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 2/12/2021. số miền Nam hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 2/12. trực tiếp xổ số miền Nam 2/12/2021. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam thứ 5. xổ số hôm nay 2/12/2021. xo so mien nam. KQXSMN
XSTN 2/12, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 2/12/2021. KQXSTN 2/12

XSTN 2/12, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 2/12/2021. KQXSTN 2/12

Baoquocte.vn. XSTN 2/12. Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 2/12/2021. KQXSTN. Ket qua xo so Tay Ninh.
Phiên bản di động