Từ nước nông nghiệp thành trung tâm sản xuất hàng điện và 3 điểm mạnh vượt trội của Việt Nam

Hoàng Nam
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Với việc chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam đã từng bước trở thành nhà sản xuất và xuất khẩu hàng điện tử nổi bật, đứng thứ 12 trên thế giới và thứ 3 trong ASEAN về xuất khẩu hàng điện tử vào năm 2019.
Nhân viên công ty Samsung Việt Nam. Samsung hiện là nhà sản xuất hàng điện tử lớn nhất tại Việt Nam. (Nguồn: Samsung)
Công nhân làm việc trong nhà máy của Công ty Samsung Việt Nam. Samsung hiện là nhà sản xuất hàng điện tử lớn nhất tại Việt Nam. (Nguồn: Samsung)

Trang Vietnam Briefing của hãng Dezan Shira & Associates (chuyên tư vấn hỗ trợ các nhà đầu tư trên khắp châu Á) ngày 30/3 đăng bài cho rằng, để tìm hiểu về sự hội nhập của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu, cần làm rõ sự khác biệt của chuỗi cung ứng của Việt Nam so với các nước khác.

Bài viết cung cấp cái nhìn tổng quan về lĩnh vực điện tử của Việt Nam, vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu với trọng tâm là lĩnh vực điện tử, cũng như thế mạnh và thách thức của lĩnh vực này.

Trung tâm sản xuất hàng điện

Với việc chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam đã từng bước trở thành nhà sản xuất và xuất khẩu hàng điện tử nổi bật, đứng thứ 12 trên thế giới và thứ 3 trong ASEAN về xuất khẩu hàng điện tử vào năm 2019.

Nhiều yếu tố góp phần giúp Việt Nam chuyển đổi thành công từ một nước nông nghiệp thành một địa điểm quan trọng cho sản xuất điện tử ở Đông Nam Á như có vị trí gần Trung Quốc, chi phí cạnh tranh, lực lượng lao động đầy đủ, giá nhân công thấp và một số ưu đãi về thuế.

Tuy nhiên, vì Việt Nam đặt mục tiêu cao hơn là trở thành điểm đến chi phí thấp cho lắp ráp hàng điện tử, cải tiến trong các lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, năng suất và công nghệ là rất quan trọng để Việt Nam tiến lên trong chuỗi giá trị.

Sự tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngành công nghiệp điện tử có thể được hệ thống thành 3 nhóm: 3C (máy tính, truyền thông và điện tử tiêu dùng), các cụm lắp ráp con và các thành phần bao gồm các thành phần điện tử. Năm 2019, tổng giá trị xuất khẩu đạt 2,5 nghìn tỷ USD.

Việt Nam có mức tăng trưởng mạnh mẽ, khoảng 20%, đối với các sản phẩm điện tử hoàn thiện, vượt Thái Lan và chỉ đứng sau Hàn Quốc về các mặt hàng lắp ráp xuất khẩu trong năm 2019.

Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu vào cuối những năm 2000 và được coi là nhà cung cấp cấp thứ 2 trên thế giới cho các sản phẩm 3C. Nếu xem xét chuỗi cung ứng theo các quốc gia, các sản phẩm điện tử xuất khẩu hàng đầu trong năm 2019 là Trung Quốc, tiếp theo là Việt Nam.

Các quốc gia và vùng lãnh thổ nhập khẩu hàng điện tử hàng đầu là Trung Quốc, Mỹ, tiếp theo là Hong Kong (Trung Quốc). Đối với đồ điện tử, các thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam là Mỹ và Trung Quốc, tiếp theo là Hàn Quốc và Nhật Bản. Điện thoại là nhóm hàng xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn của Việt Nam, trong đó Samsung chiếm 90% kim ngạch xuất khẩu.

Nhóm thành phẩm 3C thống trị ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, với thiết bị truyền thông và điện tử tiêu dùng dẫn đầu. Tuy nhiên, vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị điện tử toàn cầu chỉ giới hạn ở vai trò là nhà tích hợp các thành phần.

Chuỗi cung ứng có thể được chia nhỏ hơn nữa thành 3 phần, các hoạt động thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn. Việt Nam chủ yếu hội nhập ở phần trung nguồn với giá trị gia tăng thấp hơn, gồm các cụm lắp ráp con, chẳng hạn như màn hình và các bộ phận đặc biệt, các sản phẩm hoàn chỉnh như điện tử tiêu dùng, truyền thông và máy tính.

Việt Nam cũng tham gia các hoạt động thượng nguồn, nhưng chủ yếu ở các sản phẩm giá trị gia tăng thấp như nhựa, thủy tinh và bao bì. Sự tham gia của các công ty Việt Nam vẫn còn thấp.

Hơn nữa, Việt Nam nhập khẩu nhiều linh kiện và cụm phụ, trong đó linh kiện điện tử chiếm 65% kim ngạch nhập khẩu trong năm 2019.

Tin liên quan
Gói giải cứu 1.900 tỷ USD - Gói giải cứu 1.900 tỷ USD - 'Hiệu ứng số nhân' với kinh tế Mỹ và 'số cộng' với hàng Việt

Đâu là động lực cho ngành công nghiệp điện tử và xuất khẩu?

Ngành công nghiệp điện tử và xuất khẩu của Việt Nam được thúc đẩy bởi các nhà đầu tư nước ngoài. Từ năm 2008 - 2019, xuất khẩu tăng 90%.

Các công ty điện tử nước ngoài và trong nước của Việt Nam có thể được nhóm lại thành 4 loại. Nhóm đầu tiên bao gồm các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, LG, Panasonic và Canon. Nhóm thứ hai gồm các nhà sản xuất theo hợp đồng cung cấp cho một số MNC như Foxconn. Nhóm thứ ba là các thực thể dẫn đầu về phần mềm và phần cứng như Intel.

Nhóm cuối cùng là các nhà sản xuất sản xuất linh kiện cung cấp cho các công ty toàn cầu như Samsung và LG. Trong nhóm cuối cùng có ít doanh nghiệp trong nước, song có hàng trăm doanh nghiệp nước ngoài.

Một số thách thức đối với Việt Nam

Việt Nam vẫn cần phải làm nhiều hơn nữa để hội nhập vào các chuỗi giá trị toàn cầu và phải đối mặt với một số thách thức về giao vận và cơ sở hạ tầng.

Giữa nguyên liệu thô và thành phẩm có sự chênh lệch lớn. Ngành giao vận manh mún với hơn 3.000 công ty, gồm các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cung cấp các dịch vụ giá trị thấp.

Việt Nam cũng thiếu quy mô sản xuất và hạ tầng nhân sự, vì vậy, khiến việc tăng hạng trong chuỗi giá trị trở nên khó khăn. So với các nước khác như Singapore, Malaysia, Trung Quốc và Ấn Độ, Việt Nam là một trong những nước có chi phí giao vận cao nhất và chiếm 25% GDP.

Hiện tượng ‘thỏi nam châm’ thu hút FDI và những ưu thế vượt trội của Việt Nam

Hiện tượng ‘thỏi nam châm’ thu hút FDI và những ưu thế vượt trội của Việt Nam

TGVN. Khả năng phục hồi kinh tế mạnh mẽ trong bối cảnh đại dịch Covid-19, chính sách ưu đãi và sự ổn định về chính ...

Lực lượng lao động của Việt Nam cũng là một thách thức. Dù đúng là Việt Nam có lực lượng lao động trẻ và khỏe, nhưng lại có quy mô nhỏ hơn nhiều với 57,8 triệu lao động so với con số 778 triệu của Trung Quốc và 500 triệu của Ấn Độ.

Điều này cản trở việc huy động lượng lớn lao động trong ngành điện tử. Lao động có trình độ cũng là một thách thức, khiến các nhà sản xuất khó thuê được lao động hơn để làm các quy trình phức tạp. Việc tìm được lao động phù hợp mà có thể đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước cũng là một việc khó khăn.

Tỷ lệ nội địa hóa của Việt Nam ở mức 36%, thấp hơn Trung Quốc và Ấn Độ, cộng với ngành công nghiệp hỗ trợ yếu kém với tỷ lệ mua sắm linh kiện trong nước thấp. Việc sản xuất linh kiện vẫn chưa phát triển. Hiện tại, năng lực sản xuất các linh kiện công nghệ cao như chất bán dẫn của Việt Nam còn hạn chế.

Thế mạnh vượt trội

Thứ nhất, Việt Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế ngày càng cao và ổn định, ở mức từ 6-7% trong thập kỷ qua. Thương mại quốc tế và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng tăng và Việt Nam đã vượt xa các nước trong khu vực về mặt này.

Việt Nam gần như mở cửa hết cho đầu tư trên khắp các lĩnh vực. Bất chấp đại dịch Covid-19, Việt Nam là một trong số ít nước ghi nhận mức tăng trưởng GDP dương, 2,91% trong năm 2020.

Thứ hai, Việt Nam là thành viên của một số hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây là nhân tố thúc đẩy Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc phê chuẩn FTA EU-Việt Nam và FTA Anh-Việt Nam, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) sẽ giúp thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng GDP.

Thứ ba, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra một số ưu đãi thu hút đầu tư và khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam trở thành một phần của chuỗi giá trị toàn cầu.

Ví dụ, linh kiện điện tử được hưởng thuế nhập khẩu 0%, trong khi được thêm ưu đãi về thuế thu nhập đối với các dự án công nghệ cao và đầu tư vào khu công nghiệp. Chính phủ dụng các ưu đãi bổ sung trong các chính sách lao động và công nghệ.

Ngoài ra, Chính phủ cũng hỗ trợ công tác nghiên cứu và phát triển (R&D) và phát triển các hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) tiên tiến cũng như sản xuất các sản phẩm ICT. Đây sẽ là một trọng tâm chính khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào công nghệ Internet vạn vật (IoT) và truyền thông 5G.

TIN LIÊN QUAN
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2021: Hiện tượng sốt đất tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nền kinh tế
Báo Đức: Việt Nam không biết tới khủng hoảng
Gói giải cứu 1.900 tỷ USD - 'Hiệu ứng số nhân' với kinh tế Mỹ và 'số cộng' với hàng Việt
Bất chấp Covid-19, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 4,48% trong quý I/2021
WB: Kinh tế Việt Nam tăng trưởng cao hơn giai đoạn trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát
Hiện tượng ‘thỏi nam châm’ thu hút FDI và những ưu thế vượt trội của Việt Nam
Tìm kiếm lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp Việt Nam và cơ hội phát triển kinh tế nội khối ASEAN
Moody’s đánh giá cao nỗ lực chống dịch Covid-19 của Việt Nam và giữ nguyên hệ số tín nhiệm quốc gia
(theo Vietnam Briefing)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Dịch Covid-19: Israel bỏ quy định đeo khẩu trang, học sinh đi học bình thường

Dịch Covid-19: Israel bỏ quy định đeo khẩu trang, học sinh đi học bình thường

Baoquocte.vn. Nhờ những nỗ lực kiểm soát dịch Covid-19 có hiệu quả, kể từ ngày 18/4, Israel đã bãi bỏ quy định đeo khẩu trang bắt buộc khi đi ra ngoài, ...
Hàn Quốc đầu tư 42 tỷ won phát triển công nghệ đối phó drone bất hợp pháp

Hàn Quốc đầu tư 42 tỷ won phát triển công nghệ đối phó drone bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Chính phủ Hàn Quốc ngày 18/4 thông báo sẽ chi 42 tỷ won tới năm 2025 trong bối cảnh mối đe dọa an ninh ngày càng tăng từ công nghệ ...
Siêu bão Surigae ở Biển Đông có sức gió giật trên cấp 17

Siêu bão Surigae ở Biển Đông có sức gió giật trên cấp 17

Baoquocte.vn. Hồi 7 giờ ngày 18/4, vị trí tâm siêu bão ở vào khoảng 13,5 độ Vĩ Bắc; 127,6 độ Kinh Đông, cách bờ biển miền Trung Philippines khoảng 420km về ...
Saudi Arabia và Iran đối thoại hàn gắn quan hệ

Saudi Arabia và Iran đối thoại hàn gắn quan hệ

Baoquocte.vn. Ngày 18/4, các quan chức cấp cao của Saudi Arabia và Iran đã có các cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên nhằm hàn gắn quan hệ sau 4 năm ...
Ấn Độ ghi nhận hơn 260.000 ca Covid-19 mới, khủng hoảng y tế ở nhiều nơi

Ấn Độ ghi nhận hơn 260.000 ca Covid-19 mới, khủng hoảng y tế ở nhiều nơi

Baoquocte.vn. Sự gia tăng đột biến số ca mắc Covid-19 trên toàn Ấn Độ khiến hệ thống y tế ở nhiều địa phương rơi vào tình trạng khủng hoảng.
Mỹ: Cảnh sát tuyên bố tình trạng bạo động tại Portland

Mỹ: Cảnh sát tuyên bố tình trạng bạo động tại Portland

Baoquocte.vn. Ngày 17/4, cảnh sát Mỹ cho biết đã bắt giữ 4 người khi những đối tượng quá khích tiến hành đốt phá nhằm phản đối vụ cảnh sát bắn chết ...
Indonesia: Thủ đô mới kỳ vọng trở thành tham chiếu cho thành phố thông minh trên thế giới

Indonesia: Thủ đô mới kỳ vọng trở thành tham chiếu cho thành phố thông minh trên thế giới

Baoquocte.vn. Kỷ niệm Ngành Quy hoạch quốc gia vào ngày 17/4, Tổng thống Jokowi cho biết: Thủ đô mới sẽ là thành phố thông minh tiên phong.
XSMN 19/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 19/4/2021 - SXMN 19/4 - xổ số hôm nay

XSMN 19/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 19/4/2021 - SXMN 19/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 19/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 19 tháng 4 năm 2021. SXMN 19/4. XSMN thứ 2. KQSXMN.
XSMB 19/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/4/2021 - SXMB 19/4 - xổ số hôm nay

XSMB 19/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/4/2021 - SXMB 19/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 19/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 19 tháng 4 năm 2021. SXMB 19/4. XSMB thứ 2. KQSXMB.
XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

XSMN 18/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMN 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/4. SXMN 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
Pháp mạnh tay chi 1 tỷ Euro cho nông dân bị ảnh hưởng bởi tình trạng băng giá

Pháp mạnh tay chi 1 tỷ Euro cho nông dân bị ảnh hưởng bởi tình trạng băng giá

Baoquocte.vn. Thủ tướng Pháp Jean Castex hôm 17/4 cam kết viện trợ hơn 1 tỷ Euro (1,2 tỷ USD) cho nông dân và các nhà sản xuất rượu đang lao đao vì băng giá.
Hé lộ việc quan trọng của tỷ phú Jack Ma với 'gã khổng lồ' Ant Group

Hé lộ việc quan trọng của tỷ phú Jack Ma với 'gã khổng lồ' Ant Group

Baoquocte.vn. Ant Group đang tìm kiếm các lựa chọn để người sáng lập công ty - tỷ phú Jack Ma thoái vốn và từ bỏ quyền kiểm soát tại "gã khổng lồ" công nghệ tài chính ...
Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Bidenomics được khái quát bằng đầu tư công quy mô lớn và được chi trả bằng đánh thuế lũy tiến cao vào giới nhà giàu.
Gia tăng trừng phạt, ông Biden cấm các ngân hàng Mỹ mua trái phiếu Nga

Gia tăng trừng phạt, ông Biden cấm các ngân hàng Mỹ mua trái phiếu Nga

Baoquocte.vn. Ông Joe Biden đã ký ban hành sắc lệnh trừng phạt mới này nhằm đối phó với các hành động cố ý liên tiếp và leo thang của Nga.
Nóng! 100% chuyên gia dự báo giá vàng tăng mạnh trong tuần tới

Nóng! 100% chuyên gia dự báo giá vàng tăng mạnh trong tuần tới

Baoquocte.vn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử cuộc khảo sát, 100% các nhà phân tích đều lạc quan về giá vàng.
Doanh nghiệp Mỹ gốc Á tổn thất nặng nề vì Covid-19

Doanh nghiệp Mỹ gốc Á tổn thất nặng nề vì Covid-19

Baoquocte.vn. Theo JPMorgan Chase, các doanh nghiệp do người châu Á làm chủ tại Mỹ đã chịu thiệt hại nặng nề trong giai đoạn đại dịch Covid-19.
Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Baoquocte.vn. Thông tin về quy hoạch đang có nhiều ‘điểm mù’, nhà đầu tư, kinh doanh bất động sản lợi dụng việc không minh bạch về các dự án để đẩy giá.
Thị trường bất động sản: Không để phát triển 'chênh'

Thị trường bất động sản: Không để phát triển 'chênh'

Baoquocte.vn. Nhu cầu mua bất động sản của người dân vẫn rất lớn. Căn hộ hạng sang được tích hợp đầy đủ tiện ích vẫn luôn là tiêu chí chọn lựa của người mua.
Giá thuê bất động sản công nghiệp tăng nóng, doanh nghiệp lúng túng và gợi ý từ chuyên gia

Giá thuê bất động sản công nghiệp tăng nóng, doanh nghiệp lúng túng và gợi ý từ chuyên gia

Baoquocte.vn. Bất động sản công nghiệp tiếp tục là lĩnh vực duy nhất ghi nhận tăng trưởng cả về giá thuê và tỷ lệ lấp đầy.
Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Baoquocte.vn. TP. Hồ Chí Minh đề xuất giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất, chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. 'Cơn sốt' bất động sản thường có chu kỳ, khoảng 10 năm lại có 1 lần và trải qua mỗi lần như vậy lại tạo lập một mặt bằng giá mới.
Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Baoquocte.vn. Nhiều đợt sốt bất động sản đã để lại những bài học nhãn tiền và khi thị trường đang quay cuồng thì những bài học đó dường như bị lãng quên.
Thị trường chứng khoán ngày 16/4: Cú 'quay xe' lúc 2 giờ chiều

Thị trường chứng khoán ngày 16/4: Cú 'quay xe' lúc 2 giờ chiều

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán ngày 16/4 sau ít phút đầu giảm điểm thị trường giằng co đi ngang trong sắc xanh, càng về cuối áp lực bán tháo đột ngột tăng mạnh.
Ngân hàng bắt đầu lo nợ cơ cấu hóa nợ xấu

Ngân hàng bắt đầu lo nợ cơ cấu hóa nợ xấu

Baoquocte.vn. Nhiều khoản vay dù được cơ cấu lại, song khi thời hạn cơ cấu hết hiệu lực, doanh nghiệp vẫn khó có khả năng trả nợ, nên việc chuyển thành nợ xấu là khó tránh.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 16/4 - Phiên cuối tuần có gì mới ?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 16/4 - Phiên cuối tuần có gì mới ?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 15/4: Áp lực rung lắc trong phiên đáo hạn phái sinh

Thị trường chứng khoán ngày 15/4: Áp lực rung lắc trong phiên đáo hạn phái sinh

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán ngày 15/4 đầu phiên diễn ra khá tích cực với sắc xanh điểm, sau đó hụt hơi và xuất hiện áp lực chốt lời trên diện rộng vào cuối phiên.
Thị trường chứng khoán trong nước : Báo cáo cập nhật CTCP Tập đoàn Hòa Phát

Thị trường chứng khoán trong nước : Báo cáo cập nhật CTCP Tập đoàn Hòa Phát

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
'Giải mã' nguyên nhân đưa Bitcoin lập đỉnh mới

'Giải mã' nguyên nhân đưa Bitcoin lập đỉnh mới

Baoquocte.vn. Trước thềm cuộc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của sàn tiền ảo Coinbase, giá Bitcoin đã lập đỉnh lịch sử mới.
Phiên bản di động