Từ R-7 đến Yars: Tại sao tên lửa hạt nhân ngày càng 'khôn ngoan' hơn?

Hoàng Trung Hiếu
TGVN. 60 năm trước, vào tháng 1/1960, tổ hợp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) R-7 đã được trang bị cho quân đội Liên Xô. R-7 là tổ hợp tên lửa đạn đạo xuyên lục địa đầu tiên trên thế giới trải qua cuộc thử nghiệm (năm 1957) và tên lửa ICBM thứ hai được đưa vào biên chế. 
TIN LIÊN QUAN
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Lầu Năm Góc thừa nhận Mỹ tụt hậu về vũ khí siêu thanh
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Tìm hiểu độ 'khủng' của thẻ nhớ SD 'trâu' nhất thế giới
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Tổ hợp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) R-7. (Nguồn: Sputnik)

Trong những năm sau đó, các loại tên lửa ICBM trở nên "khôn ngoan" hơn nhiều, trở nên nhẹ hơn, thậm chí còn nguy hiểm hơn. Dưới đây là bài viết về quá trình phát triển vũ khí chiến lược của Liên Xô và Nga.

Tên lửa đầu tiên được trang bị cho Lực lượng tên lửa chiến lược

Vào những năm 1950, Phòng thiết kế của Sergei Korolyov đã được giao nhiệm vụ phát triển tổ hợp tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân. Để thử nghiệm các loại vũ khí mới, tại Kazakhstan đã xây dựng sân tập Baikonur - sân bay vũ trụ tương lai. Vào tháng 8/1957, tên lửa R-7 (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương - NATO định danh là SS-60) đã được thử nghiệm thành công. Tháng 10 cùng năm, R-7 đã đưa lên quỹ đạo vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Tháng 1/1960, sư đoàn đầu tiên của Lực lượng Tên lửa Chiến lược được thành lập và được trang bị tên lửa R-7.

Tên lửa hai tầng dùng nhiên liệu tương đối an toàn và không độc hại - oxy lỏng được trộn với dầu hỏa. Tên lửa nặng 260 tấn có thể mang một đầu đạn hạt nhân nặng 3 tấn với đương lượng nổ 1,5 megaton. Tuy nhiên, R-7 có kích thước quá lớn, do đó, nó không thể được ngụy trang tốt tại vị trí xuất phát, và phải mất một thời gian dài để chuẩn bị phóng. Chính bởi vậy, Liên Xô đã từ chối sử dụng R-7 như phương tiện vận chuyển vũ khí hạt nhân. Nhưng, như được biết, sau đó nhiều loại tên lửa đạn đạo đưa các tàu vũ trụ hoặc vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo quanh Trái đất đã được phát triển trên cơ sở R-7.

Tên lửa cần phải nhẹ hơn

Quân đội có nhu cầu về một loại tên lửa mạnh hơn nhưng nhỏ gọn hơn. Phòng thiết kế của Sergei Korolyov đã phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa R-9A (NATO định danh là SS-8).

R-9A nặng 80 tấn cũng dùng nhiên liệu oxy lỏng được trộn với dầu hỏa, nhưng có động cơ mạnh hơn. Tên lửa có thể mang đầu đạn có sức công phá 1,6 hoặc 5 megaton, tầm bay xa từ 12.000 đến 16.000 km.

R-9A là tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên của Liên Xô được phóng từ các silo cố định trong lòng đất. Khi ở trong hầm phóng, tên lửa ở mức độ sẵn sàng chiến đấu cao, tuy nhiên, còn phải nạp nhiên liệu lỏng vào tên lửa, nên mất một thời gian khá dài để chuẩn bị cho việc phóng. Ngay sau khi có khả năng, vào giữa những năm 1970, R-9A cũng bị Liên Xô loại bỏ, và các loại tên lửa ICBM mới đã thay thế nó.

Tên lửa UR-100 nhỏ gọn của Viện sĩ Chelomei

Để đạt được sự cân bằng hạt nhân với Mỹ, Liên Xô cần phải phát triển hệ thống tên lửa chiến lược có thể được sản xuất hàng loạt. Và Phòng thiết kế dưới sự lãnh đạo của Vladimir Chelomei đã phát triển tên lửa UR-100 (NATO định danh là SS-11).

Tên lửa có trọng lượng 50 tấn được trang bị cho quân đội vào năm 1967. UR-100 được đặt trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, có thể được giữ trong hầm phóng silo trong thời gian tới 10 năm, vì nó đã được nạp nhiên liệu tại nhà máy. Nhiên liệu và chất oxy hóa cũng khác - heptyl (CH3) 2NNH2 và nitơ tetrooxide N2O4. Các chất này rất độc hại nhưng bảo đảm việc phóng gần như ngay lập tức.

Tên lửa được phóng và được theo dõi từ xa theo lệnh vô tuyến. Mặc dù UR-100 mang theo đầu đạn đơn khối có sức công phá tương đối nhỏ - 1 megaton, nhưng, nhược điểm này được bù đắp bằng số lượng tên lửa ở tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Trong năm 1972 đã xuất hiện phiên bản hiện đại hóa UR-100N (NATO định danh là SS-19) nặng tới 100 tấn có thể mang 6 đầu đạn tự dẫn phân hướng.

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa UR-100. (Nguồn: Sputnik)

Satan - “cơn ác mộng” của NATO

Song song với các dự án đó, Liên Xô đã phát triển các ICBM hạng nặng. Ví dụ, vào năm 1978, Lực lượng Tên lửa Chiến lược đã nhận tên lửa đạn đạo liên lục địa hai tầng mạnh nhất thế giới R-36M (NATO định danh là SS-18) được phát triển bởi Phòng thiết kế do hai viện sĩ Mikhail Yangel và Vladimir Utkin lãnh đạo.

Tên lửa nặng hơn 200 tấn có thể mang cả đầu đạn đơn nhất và đầu đạn tách rời với sức công phá 25 megatons và tầm bắn hơn 11.000 km. Không phải ngẫu nhiên mà ở phương Tây, loại tên lửa này được gọi là "Satan". Ngoài ra, R-36M đã được đưa vào Sách kỷ lục Guinness. Vào năm 1988, Liên Xô đã đưa phiên bản hiện đại hóa R-36M2 Voevoda vào trực chiến.

Đặc điểm của dòng tên lửa R-36 là kỹ thuật phóng được gọi là "phóng lạnh". Để phóng tên lửa, đầu tiên, một động cơ nhiên liệu rắn được gọi là động cơ phóng được sử dụng, đẩy toàn bộ tên lửa rời khỏi giếng phóng, sau đó, động cơ phóng được tách ra, lúc này, động cơ chính sử dụng nhiên liệu lỏng mới hoạt động. Kỹ thuật phóng này vẫn được áp dụng cho đến ngày nay.

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Hệ thống tên lửa thế hệ thứ năm "Yars" tại cuộc diễn tập phối thuộc nhân Ngày Chiến thắng. (Nguồn: Sputnik)
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Lợi thế của súng ngắn Nga so với súng phương Tây

TGVN. Tạp chí National Interest của Mỹ gọi tính tin cậy và dễ sử dụng là những ưu điểm chính của súng ngắn Nga. National ...

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon NSA phát hiện lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng ở Windows 10

TGVN. Cơ quan Bảo mật Quốc gia (NSA) Mỹ đã phát hiện có lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên hệ điều hành Windows 10 ...

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Nga lên kế hoạch sản xuất hàng loạt máy bay ném bom tối tân

Kế hoạch sản xuất hàng loạt máy bay ném bom tầm xa PAK DA đầy triển vọng, dự kiến được Nga triển khai vào năm ...

(theo Sputnik)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

khong quan trung quoc lay dao guam cua my lam muc tieu tan cong gia dinh

Không quân Trung Quốc lấy đảo Guam của Mỹ làm mục tiêu tấn công giả định?

Trung Quốc công bố video cho thấy các máy bay ném bom H-6 đang thực hiện một cuộc tấn công mô phỏng vào nơi dường như là đảo Guam.
du bao thoi tiet dem nay va ngay mai 21 229 dem mua rao va dong rai rac phia bac chuan bi don khong khi lanh

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/9): Đêm mưa rào và dông rải rác; phía Bắc chuẩn bị đón không khí lạnh

Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai (22/9) có lúc mưa rào và dông, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật ...
my bi facebook am tham theo doi qua camera nguoi dung iphone dam don kien

Mỹ: Bị Facebook âm thầm theo dõi qua camera, người dùng iPhone đâm đơn kiện

Một người dùng tại Mỹ đã gửi đơn kiện Facebook lên tòa án sau khi Instagram bị phát hiện âm thầm sử dụng camera trên iPhone.
gia vang chieu nay 219 it bien dong hon so voi the gioi thi truong am dam nha dau tu cho doi gi

Giá vàng chiều nay 21/9: Ít biến động hơn so với thế giới, thị trường ảm đạm, nhà đầu tư chờ đợi gì?

Giá vàng trong nước phiên giao dịch sáng nay có hướng tăng nhẹ, nhưng không đáng kể và biến động ít hơn so với thế giới.
thang dau tien evfta co hieu luc xuat khau sang eu dat gan 38 ty usd

Tháng đầu tiên EVFTA có hiệu lực, xuất khẩu sang EU đạt gần 3,8 tỷ USD

Tháng đầu tiên Hiệp định EVFTA có hiệu lực, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 3,78 tỷ USD.
tang cuong quan he dong minh honduras co y dinh chuyen dai su quan tai israel den jerusalem

Tăng cường quan hệ đồng minh, Honduras có ý định chuyển Đại sứ quán tại Israel đến Jerusalem

Tháng 9/2019, Honduras đã khai trương Văn phòng thương mại ngoại giao tại Jerusalem, khởi đầu cho việc chuyển Đại sứ quán tới thành phố này.
giang to truoc khung thanh dang van lam co ten trong doi hinh tieu bieu vong 6 thai league

'Giăng tơ' trước khung thành, Đặng Văn Lâm có tên trong đội hình tiêu biểu vòng 6 Thai-League

Phong độ ấn tượng trong trận đấu giữa Muangthong United và Samut Prakan giúp Đặng Văn Lâm có tên trong đội hình tiêu biểu vòng 6 Thai-League.
ly do my yeu cau co dieu khoan rieng ve trung quoc trong bat ky thoa thuan kiem soat vu khi nao voi nga

Lý do Mỹ yêu cầu có điều khoản riêng về Trung Quốc trong bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào với Nga

Theo Mỹ, việc đưa ra yêu cầu đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí là do Bắc Kinh đang tích cực phát triển và triển khai vũ khí ...
bi quyet 2 lan gianh giai nhat cuoc thi trong bi ngo nang nhat nhat ban

Bí quyết 2 lần giành giải nhất cuộc thi trồng bí ngô nặng nhất Nhật Bản

Ông Hiroyoshi Utsunomiya, nông dân Nhật Bản giành giải nhất cuộc thi trồng bí ngô nặng nhất vào ngày 20/9 với thành tích bí ngô 410,3 kg.
nga dang chay nuoc rut de xuat khau tiem kich su 57

Nga đang 'chạy nước rút' để xuất khẩu tiêm kích Su-57

Moscow đang triển khai kế hoạch quảng bá và xúc tiến việc xuất khẩu máy bay phản lực Sukhoi Su-57 sau nhiều biến cố trước đó.
thu giai phau quan he eu trung quoc

Thử giải phẫu quan hệ EU-Trung Quốc

Từ kỳ vọng tối đa ở Cấp cao trực tiếp EU-Trung Quốc đến hình thức tối giản của Cấp cao trực tuyến, quan hệ EU-Trung Quốc cho thấy thực trạng gì hiện nay?
bau cu my 2020 muc dich than thanh hoa cong cu

Bầu cử Mỹ 2020: Mục đích thần thánh hoá công cụ

Bầu cử Mỹ 2020 hiện đã rất 'nóng' với nhiều chiêu thức mới được cả ứng viên Donald Trump và Joe Biden tung ra trong vận động tranh cử. TG&VN phân tích.
quan he eu nga qua chuyen navalny giua yeu va han

Quan hệ EU-Nga qua chuyện Navalny: Giữa yêu và hận

Quan hệ EU-Nga lại gặp căng thẳng mới liên quan đến vụ Navalny. Lý giải thế nào về thái độ ứng xử của EU và nhất là Đức trong vụ việc này? PHÂN TÍCH.
thu tuong nhat shinzo abe tro lai de loi hai hon

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe: Trở lại để lợi hại hơn

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từ chức thể hiện tố chất thức thời và thực tế. Ông Shinzo Abe đã phá kỷ lục và để lại những dấu ấn gì? PHÂN TÍCH của TG&VN.
tan thu tuong nhat ban se giai bai toan quan he nhu the nao

Tân Thủ tướng Nhật Bản sẽ giải 'bài toán quan hệ' như thế nào?

Tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide sẽ giải 'bài toán quan hệ' với các đối tác chủ chốt như thế nào trong tương lai?
an do australia dep bo oan gian cu xich lai gan nhau hon

Ấn Độ-Australia: Dẹp bỏ oán giận cũ, xích lại gần nhau hơn

Quan hệ Ấn Độ-Australia trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết, đúng vào thời điểm cả hai nước đều cần tới mối quan hệ này...
nga am tham ma cao tay trong cuoc chien gianh anh huong o trung dong

Nga âm thầm mà 'cao tay' trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Trung Đông

Việc Nga can thiệp thành công vào Syria hồi năm 2015 là cơ sở để Moscow gia tăng hiện diện tại Trung Đông.
trung quoc an do xoa so tieng sam o bien gioi khi ten da tren day dan da len nong

Trung Quốc-Ấn Độ: Xóa sổ 'tiếng sấm' ở biên giới khi 'tên đã trên dây, đạn đã lên nòng'?

Giới học giả của cả Trung Quốc và Ấn Độ đều không dám đảm bảo rằng xung đột biên giới nhất định sẽ không leo thang.
Phiên bản di động