Từ R-7 đến Yars: Tại sao tên lửa hạt nhân ngày càng 'khôn ngoan' hơn?

Hoàng Trung Hiếu
Theo dõi TGVN trên
TGVN. 60 năm trước, vào tháng 1/1960, tổ hợp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) R-7 đã được trang bị cho quân đội Liên Xô. R-7 là tổ hợp tên lửa đạn đạo xuyên lục địa đầu tiên trên thế giới trải qua cuộc thử nghiệm (năm 1957) và tên lửa ICBM thứ hai được đưa vào biên chế. 
TIN LIÊN QUAN
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Lầu Năm Góc thừa nhận Mỹ tụt hậu về vũ khí siêu thanh
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Tìm hiểu độ 'khủng' của thẻ nhớ SD 'trâu' nhất thế giới
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Tổ hợp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) R-7. (Nguồn: Sputnik)

Trong những năm sau đó, các loại tên lửa ICBM trở nên "khôn ngoan" hơn nhiều, trở nên nhẹ hơn, thậm chí còn nguy hiểm hơn. Dưới đây là bài viết về quá trình phát triển vũ khí chiến lược của Liên Xô và Nga.

Tên lửa đầu tiên được trang bị cho Lực lượng tên lửa chiến lược

Vào những năm 1950, Phòng thiết kế của Sergei Korolyov đã được giao nhiệm vụ phát triển tổ hợp tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân. Để thử nghiệm các loại vũ khí mới, tại Kazakhstan đã xây dựng sân tập Baikonur - sân bay vũ trụ tương lai. Vào tháng 8/1957, tên lửa R-7 (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương - NATO định danh là SS-60) đã được thử nghiệm thành công. Tháng 10 cùng năm, R-7 đã đưa lên quỹ đạo vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Tháng 1/1960, sư đoàn đầu tiên của Lực lượng Tên lửa Chiến lược được thành lập và được trang bị tên lửa R-7.

Tên lửa hai tầng dùng nhiên liệu tương đối an toàn và không độc hại - oxy lỏng được trộn với dầu hỏa. Tên lửa nặng 260 tấn có thể mang một đầu đạn hạt nhân nặng 3 tấn với đương lượng nổ 1,5 megaton. Tuy nhiên, R-7 có kích thước quá lớn, do đó, nó không thể được ngụy trang tốt tại vị trí xuất phát, và phải mất một thời gian dài để chuẩn bị phóng. Chính bởi vậy, Liên Xô đã từ chối sử dụng R-7 như phương tiện vận chuyển vũ khí hạt nhân. Nhưng, như được biết, sau đó nhiều loại tên lửa đạn đạo đưa các tàu vũ trụ hoặc vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo quanh Trái đất đã được phát triển trên cơ sở R-7.

Tên lửa cần phải nhẹ hơn

Quân đội có nhu cầu về một loại tên lửa mạnh hơn nhưng nhỏ gọn hơn. Phòng thiết kế của Sergei Korolyov đã phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa R-9A (NATO định danh là SS-8).

R-9A nặng 80 tấn cũng dùng nhiên liệu oxy lỏng được trộn với dầu hỏa, nhưng có động cơ mạnh hơn. Tên lửa có thể mang đầu đạn có sức công phá 1,6 hoặc 5 megaton, tầm bay xa từ 12.000 đến 16.000 km.

R-9A là tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên của Liên Xô được phóng từ các silo cố định trong lòng đất. Khi ở trong hầm phóng, tên lửa ở mức độ sẵn sàng chiến đấu cao, tuy nhiên, còn phải nạp nhiên liệu lỏng vào tên lửa, nên mất một thời gian khá dài để chuẩn bị cho việc phóng. Ngay sau khi có khả năng, vào giữa những năm 1970, R-9A cũng bị Liên Xô loại bỏ, và các loại tên lửa ICBM mới đã thay thế nó.

Tên lửa UR-100 nhỏ gọn của Viện sĩ Chelomei

Để đạt được sự cân bằng hạt nhân với Mỹ, Liên Xô cần phải phát triển hệ thống tên lửa chiến lược có thể được sản xuất hàng loạt. Và Phòng thiết kế dưới sự lãnh đạo của Vladimir Chelomei đã phát triển tên lửa UR-100 (NATO định danh là SS-11).

Tên lửa có trọng lượng 50 tấn được trang bị cho quân đội vào năm 1967. UR-100 được đặt trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, có thể được giữ trong hầm phóng silo trong thời gian tới 10 năm, vì nó đã được nạp nhiên liệu tại nhà máy. Nhiên liệu và chất oxy hóa cũng khác - heptyl (CH3) 2NNH2 và nitơ tetrooxide N2O4. Các chất này rất độc hại nhưng bảo đảm việc phóng gần như ngay lập tức.

Tên lửa được phóng và được theo dõi từ xa theo lệnh vô tuyến. Mặc dù UR-100 mang theo đầu đạn đơn khối có sức công phá tương đối nhỏ - 1 megaton, nhưng, nhược điểm này được bù đắp bằng số lượng tên lửa ở tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Trong năm 1972 đã xuất hiện phiên bản hiện đại hóa UR-100N (NATO định danh là SS-19) nặng tới 100 tấn có thể mang 6 đầu đạn tự dẫn phân hướng.

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa UR-100. (Nguồn: Sputnik)

Satan - “cơn ác mộng” của NATO

Song song với các dự án đó, Liên Xô đã phát triển các ICBM hạng nặng. Ví dụ, vào năm 1978, Lực lượng Tên lửa Chiến lược đã nhận tên lửa đạn đạo liên lục địa hai tầng mạnh nhất thế giới R-36M (NATO định danh là SS-18) được phát triển bởi Phòng thiết kế do hai viện sĩ Mikhail Yangel và Vladimir Utkin lãnh đạo.

Tên lửa nặng hơn 200 tấn có thể mang cả đầu đạn đơn nhất và đầu đạn tách rời với sức công phá 25 megatons và tầm bắn hơn 11.000 km. Không phải ngẫu nhiên mà ở phương Tây, loại tên lửa này được gọi là "Satan". Ngoài ra, R-36M đã được đưa vào Sách kỷ lục Guinness. Vào năm 1988, Liên Xô đã đưa phiên bản hiện đại hóa R-36M2 Voevoda vào trực chiến.

Đặc điểm của dòng tên lửa R-36 là kỹ thuật phóng được gọi là "phóng lạnh". Để phóng tên lửa, đầu tiên, một động cơ nhiên liệu rắn được gọi là động cơ phóng được sử dụng, đẩy toàn bộ tên lửa rời khỏi giếng phóng, sau đó, động cơ phóng được tách ra, lúc này, động cơ chính sử dụng nhiên liệu lỏng mới hoạt động. Kỹ thuật phóng này vẫn được áp dụng cho đến ngày nay.

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon
Hệ thống tên lửa thế hệ thứ năm "Yars" tại cuộc diễn tập phối thuộc nhân Ngày Chiến thắng. (Nguồn: Sputnik)
tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Lợi thế của súng ngắn Nga so với súng phương Tây

TGVN. Tạp chí National Interest của Mỹ gọi tính tin cậy và dễ sử dụng là những ưu điểm chính của súng ngắn Nga. National ...

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon NSA phát hiện lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng ở Windows 10

TGVN. Cơ quan Bảo mật Quốc gia (NSA) Mỹ đã phát hiện có lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên hệ điều hành Windows 10 ...

tu r 7 den yars tai sao ten lua hat nhan tro nen nhe hon Nga lên kế hoạch sản xuất hàng loạt máy bay ném bom tối tân

Kế hoạch sản xuất hàng loạt máy bay ném bom tầm xa PAK DA đầy triển vọng, dự kiến được Nga triển khai vào năm ...

(theo Sputnik)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Nhật Bản và Mỹ tăng cường liên minh để đối phó với sự quyết đoán trên biển của Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí tăng cường liên minh giữa hai nước.
Chất lượng không khí Hà Nội vẫn 'ngưng đọng', có nơi 'tím lịm'

Chất lượng không khí Hà Nội vẫn 'ngưng đọng', có nơi 'tím lịm'

Chất lượng không khí Hà Nội hôm nay vẫn nằm ở ngưỡng màu đỏ, có nơi chuyển sang màu tím với chỉ số AQI lên đến 215.
Châu Á-Thái Bình Dương trước Covid-19: Trong khó ló khôn (Kỳ cuối)

Châu Á-Thái Bình Dương trước Covid-19: Trong khó ló khôn (Kỳ cuối)

Covid-19 đặt ra nhiều thách thức với các cơ chế đa phương, song cũng khiến vai trò của một số cơ chế, diễn đàn đa phương nổi bật hơn bao ...
Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Báo chí Ai Cập đăng nhiều bài viết về Việt Nam, trong đó ca ngợi những thành tựu nổi bật của Việt Nam những năm gần đây.
Đại hội XIII của Đảng: Nhân dân đóng góp nhiều ý kiến thực hiện 'ý chí, khát vọng phát triển đất nước'

Đại hội XIII của Đảng: Nhân dân đóng góp nhiều ý kiến thực hiện 'ý chí, khát vọng phát triển đất nước'

Nhân dân quan tâm và đóng góp nhiều ý kiến xác đáng cho các giải pháp thực hiện ý chí, khát vọng phát triển đất nước, tạo sự đồng lòng, ...
Đại hội XIII: Dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Đảng và đất nước

Đại hội XIII: Dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Đảng và đất nước

Đại hội XIII của Đảng diễn ra từ ngày 25/1 đến ngày 2/2/2021, là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam.
Parler: Mạng xã hội đầy tai tiếng

Parler: Mạng xã hội đầy tai tiếng

Bất chấp có lượng người dùng khá đặc thù, Parler ngày càng nổi tiếng và trở thành ứng dụng được tải xuống nhiều nhất vào ngày 8/11.
Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson kỳ vọng về sự hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm thúc đẩy ưu tiên chung

Thủ tướng Anh Boris Johnson mong đợi được hợp tác với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden để đạt được những mục tiêu chung.
Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi đàm phán trao đổi tù nhân tại Jordan

Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi đàm phán trao đổi tù nhân tại Jordan

Phái đoàn lực lượng Houthi đã đến Jordan để cùng với chính phủ Yemen tham gia các cuộc đàm phán do LHQ bảo trợ về việc trao đổi tù nhân.
Tin bất động sản hôm nay 24/1: Tin mới nhất về lùm xùm của dự án TNR Star Đồng Văn, cảnh báo người mua nhà I-Tower Quy Nhơn

Tin bất động sản hôm nay 24/1: Tin mới nhất về lùm xùm của dự án TNR Star Đồng Văn, cảnh báo người mua nhà I-Tower Quy Nhơn

Thủ tục pháp lý TNR Star Đồng Văn chưa đủ; cảnh báo dự án I-Tower Quy Nhơn chưa đủ điều kiện bán căn hộ… là những tin bất động sản ...
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Gia hạn New START: Tin tốt hay sự lãng phí ưu thế của Mỹ?

Đề xuất gia hạn New START với Nga thêm 5 năm của Tổng thống Biden là 1 trong những quyết sách chính trị quan trọng đầu tiên của chính quyền mới.
Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Báo chí Ai Cập đánh giá cao thành tựu nổi bật của Việt Nam

Báo chí Ai Cập đăng nhiều bài viết về Việt Nam, trong đó ca ngợi những thành tựu nổi bật của Việt Nam những năm gần đây.
Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Báo Hàn Quốc: Việt Nam tập trung chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng sau thành công trong chống dịch Covid-19

Trang focus1.kr của Hàn Quốc có bài viết nhận định về tầm quan trọng cũng như quá trình chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Global Times: Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden cần đủ sáng suốt để không rơi vào bẫy của cựu Ngoại trưởng Pompeo

Tuyên bố trừng phạt của Bắc Kinh có nghĩa hăm dọa và bắt đầu đặt ra những quy định cho Chính quyền mới của tân Tổng thống Mỹ Biden.
Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Báo Nga: Đại hội Đảng lần thứ XIII là cột mốc lịch sử trong đời sống chính trị-xã hội Việt Nam

Tạp chí 'Thế giới đa cực' của Nga đăng bài viết tập trung phân tích bối cảnh, ý nghĩa của Đại hội Đảng lần thứ XIII đối với Việt Nam.
Tân Tổng thống Joe Biden có lấy lại được ‘linh hồn nước Mỹ’?

Tân Tổng thống Joe Biden có lấy lại được ‘linh hồn nước Mỹ’?

Nhậm chức trong bối cảnh u ám, liệu tân Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể lãnh đạo nước Mỹ vượt qua khủng hoảng ‘thuận buồm xuôi gió’ hay không?
Phiên bản di động