Văn chương - món ăn tinh thần ngày Tết

Văn chương là hồn cốt của dân tộc, là hơi thở của cuộc sống, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến xuân về.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
van chuong mon an tinh than ngay tet Đưa văn chương Việt sang bên kia Thái Bình Dương
van chuong mon an tinh than ngay tet Kinh doanh bằng văn chương

Với truyền thống hiếu học và trọng chữ, yêu văn chương của người Việt thì mỗi dịp Tết đến Xuân về, được tặng thơ, tặng “chữ” là một vinh dự, xem đó như một lời chúc phúc đầu năm mới. Văn chương cũng như những món quà tinh thần con người trao tặng nhau đầu Xuân, thể hiện sự thanh cao và tinh túy, cốt cách của người cho và nhận.

Trong nghìn năm văn hiến của dân tộc, văn chương có vị trí quan trọng. Văn chương đánh giặc góp phần  giữ nước, văn chương làm nên văn hiến góp phần dựng nước. Văn chương là hồn cốt của dân tộc, là hơi thở của cuộc sống, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến Xuân về.

van chuong mon an tinh than ngay tet
Có nhiều hình thức thể hiện tinh thần "trọng chữ" của người Việt, chẳng hạn như xin chữ, xin câu đối đầu năm.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trần Trọng Dương: "Văn chương hiển hiện qua từng nét văn hóa cụ thể, từ việc xin chữ, cho chữ, treo hoành phi câu đối, rồi treo tranh Tết. Trong những bức tranh ấy đã có cả thơ lẫn họa "thi trung hữu họa, họa trung hữu thi" rồi. Trong thơ còn có cả những vấn đề về triết lý sống, ước vọng sống của con người muốn gửi gắm qua văn chương. Văn chương cũng được thể hiện qua chữ Nôm, chữ Hán được dán trên cửa hay ở trên ban thờ. Lúc đó nó không chỉ là văn chương nữa mà có cả chất "thiêng" ở trong đó. Nó được dùng để thờ, để con người chiêm bái và ngưỡng vọng với tổ tiên".

Điều đó cũng có nghĩa là từ lâu người Việt đã thực hành văn chương, thực hành nghệ thuật ngay trong đời sống thường nhật. Có nhiều hình thức thể hiện tinh thần "trọng chữ" của người Việt, chẳng hạn như xin chữ, xin câu đối đầu năm. Đem chữ của mình để đối lại lòng người...là cái tâm của người cho chữ và xin chữ. Trong dân gian vẫn thường hay kể chuyện vua Lê Thánh Tông trong đêm 30 Tết đi vi hành và cho chữ trong dân, đặc biệt là những thân phận thấp hèn trong xã hội.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tá Nhì - Viện Nghiên cứu Hán Nôm kể lại: "Một lần, vua đi qua nhà một gia đình làm nghề “dọn vệ sinh” - theo quan niệm cũ nghề này được coi là hèn kém nhất trong thiên hạ. Thấy trong nhà có tiếng khóc, nhà vua mới hỏi thì người phụ nữ thưa: nhà con làm nghề nghèo hèn lắm, kể ra cũng kiếm được bát ăn nhưng xin câu đối về để kể cái nghề của nhà con thì sợ làm xấu hổ đến các cháu. Vua mới hỏi làm nghề gì thì chủ nhà thưa: nhà con làm nghề đi nhặt phân. Vua cho rằng nghề đó là cao quý nên viết cho một câu đối, trong đó câu kết là “Tận thu thiên hạ nhân tâm” tức là thu hết được lòng dạ của mọi người trong thiên hạ".

van chuong mon an tinh than ngay tet
Câu đối Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng sư trụ trì Chùa Trầm (Hà Tây cũ) vào dịp Tết Đinh Hợi 1947: "Kháng chiến tất thắng/Kiến quốc tất thành".

Tiếp nối tinh thần yêu văn chương, suốt 24 năm trên cương vị là Chủ tịch nước, Bác Hồ đã có hơn 20 bài thơ chúc Tết gửi tới quốc dân đồng bào trong thời khắc Giao thừa. Như bài thơ xuân chúc Tết năm Giáp Thìn 1964, bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, Bác viết: "Bắc Nam như cội với cành/Anh em ruột thịt, đấu tranh một lòng/Rồi đây thống nhất thành công/Bắc Nam ta lại vui chung một nhà/Mấy lời thân ái nôm na/Vừa là kêu gọi, vừa là mừng Xuân".

Nói như nhà thơ Nguyễn Minh Khiêm (Thanh Hóa) thì lời động viên tinh thần, món quà đầu Xuân năm mới ấy của Người như tiếp thêm sức mạnh cho quân và dân ta trong hai cuộc kháng chiến trường kì: "Được nghe Bác Hồ đọc thơ chúc Tết đã trở thành thông lệ, cứ mỗi xuân về Tết đến chúng tôi lại náo nức đón nhận. Tôi là người sinh ra và lớn lên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cũng là một trong những người đã từng háo hức chờ đón thơ chúc Tết của Bác Hồ, đành rằng hồi ấy tuổi tôi còn rất nhỏ".

Tuy vậy, Tết ngày nay đã có nhiều thay đổi, hương vị Tết bây giờ cũng khác với Tết xưa. Người ta cũng ít làm thơ chúc Tết đầu năm mới, người cho chữ và xin chữ nhiều nhưng không mấy người "thấm" được tinh thần trong từng con chữ. Vị trí của văn chương trong sự tiếp xúc với các loại hình sinh hoạt văn hóa nghệ thuật khác, với nhiều kênh truyền thông cũng bị xê dịch đi phần nào. Rất nhiều người biến chuyện tặng quà Tết để mưu cầu nhiều lợi ích khác thay vì tặng nhau một cuốn sách hay, một tác phẩm văn chương đẹp.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo cho rằng: "Văn chương như một thức ăn quý của tâm hồn. Chính vì thế trong sự nghiệp văn chương của chúng tôi bao giờ cũng muốn mang tới cho con người những chia sẻ về vẻ đẹp của con người, của cuộc đời. Và có lẽ tất cả những điều đó làm cho tâm hồn con người ngày càng phong phú hơn, đặc biệt đối với thế hệ chúng tôi là tinh thần yêu nước. Yêu nước không chỉ là bảo vệ Tổ quốc mà còn là xây dựng Tổ quốc".

Từ câu đối vua Lê Thánh Tông tặng dân nghèo cho đến những bài thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời khắc Giao thừa... tất cả đều như những món quà tinh thần, hướng con người đến những điều tốt đẹp. Để biết rằng, mỗi thời đại đi qua, dẫu cuộc sống đã có nhiều thay đổi, nhưng sẽ có những giá trị mãi mãi không bao giờ phôi pha.

van chuong mon an tinh than ngay tet Văn học Hàn Quốc vẫn “lặng lẽ” tại Việt Nam

Văn học Hàn Quốc được tiếp nhận ở Việt Nam vẫn còn trong những bước dạo đầu, chưa thực sự xứng với tầm giao lưu ...

van chuong mon an tinh than ngay tet 10 nhà văn đoạt giải Nobel Văn học gần nhất

Giải thưởng Nobel Văn học 2016 đã thuộc về nhà thơ, nhà văn, huyền thoại âm nhạc nổi tiếng người Mỹ Bob Dylan.

van chuong mon an tinh than ngay tet Viết là lưu đày bản thân

Trong các cuộc trò chuyện, những Việt kiều yêu văn chương thường nhắc đến Linda Lê, một giọng văn lạ trong văn học Pháp, người ...

(theo Phương Thúy/VOV.vn)

Bài viết cùng chủ đề

Xuân Đinh Dậu 2017

Đọc thêm

Bộ trưởng Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Park Joon Yoo

Bộ trưởng Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Park Joon Yoo

Chiều 3/4, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Park Yoon Joo nhân dịp thăm và làm việc ...
Giá vàng hôm nay 4/4/2026 'giằng co' quanh 4.600 USD/ounce trong cơn bão Trung Đông, nghịch lý tài sản trú ẩn an toàn không còn an toàn

Giá vàng hôm nay 4/4/2026 'giằng co' quanh 4.600 USD/ounce trong cơn bão Trung Đông, nghịch lý tài sản trú ẩn an toàn không còn an toàn

Giá vàng hôm nay 4/4/2026 'giằng co' quanh 4.600 USD/ounce trong cơn bão Trung Đông, nghịch lý tài sản trú ẩn an toàn không còn an toàn.
Phát huy văn hóa kinh doanh gắn với chấp hành pháp luật

Phát huy văn hóa kinh doanh gắn với chấp hành pháp luật

Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế chính là nền tảng để nâng cao uy tín của từng chủ thể kinh doanh, góp phần xây dựng môi trường kinh ...
Thời đại AI trong quy hoạch đô thị

Thời đại AI trong quy hoạch đô thị

Trên thế giới, công nghệ số đang tái định hình công tác quy hoạch và quản lý đô thị trong thế kỷ XXI.
Kết nối Hiệp hội, doanh nghiệp Việt Nam-Hy Lạp trong lĩnh vực gỗ

Kết nối Hiệp hội, doanh nghiệp Việt Nam-Hy Lạp trong lĩnh vực gỗ

Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp đã tổ chức cuộc họp trực tuyến giữa lãnh đạo Liên đoàn Công nghiệp Hy Lạp và Hiệp hội Gỗ và Lâm ...
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Algeria Liamine Zeroual

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Algeria Liamine Zeroual

Ngày 3/4, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn đã đến Đại sứ quán Algeria tại Hà Nội, viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Liamine Zeroual.
Du lịch ngắn ngày: Xu hướng 'đi trốn cuối tuần' của giới trẻ

Du lịch ngắn ngày: Xu hướng 'đi trốn cuối tuần' của giới trẻ

Những chuyến du lịch ngắn ngày đang trở thành lựa chọn phổ biến của giới trẻ Hà Nội, giúp họ tìm kiếm sự cân bằng và tái tạo năng lượng.
Báo quốc tế ngợi ca cảnh quan ngoạn mục đến siêu thực của hang Sơn Đoòng

Báo quốc tế ngợi ca cảnh quan ngoạn mục đến siêu thực của hang Sơn Đoòng

CBS News đăng tải phóng sự mô tả vẻ đẹp hùng vĩ của hang Sơn Đoòng, nhấn mạnh quy mô khổng lồ và cảnh quan siêu thực bên trong hang động.
Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Ngành du lịch Australia đang nỗ lực ứng phó với những tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Phóng sự về Sơn Đoòng lên sóng truyền hình Mỹ, tạo hiệu ứng truyền thông toàn cầu

Phóng sự về Sơn Đoòng lên sóng truyền hình Mỹ, tạo hiệu ứng truyền thông toàn cầu

Sáng 30/3 (giờ Việt Nam), chương trình "60 Minutes" của CBS (Mỹ) đã phát sóng phóng sự về hang Sơn Đoòng, góp phần tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.
Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026: Tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới

Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026: Tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới

Năm Du lịch quốc gia 2026 tại Gia Lai diễn ra khẳng định tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới.
Tái định hình quản lý lưu trú: Nâng tầm housekeeping trong xu hướng du lịch bền vững

Tái định hình quản lý lưu trú: Nâng tầm housekeeping trong xu hướng du lịch bền vững

Việc tái định hình mô hình quản lý lưu trú, đặc biệt là bộ phận buồng phòng (housekeeping) trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng xu hướng phát triển bền vững
Văn học thiếu nhi trở thành cầu nối hai nền văn hóa Việt Nam-Áo

Văn học thiếu nhi trở thành cầu nối hai nền văn hóa Việt Nam-Áo

Ngày 1/4, Đại sứ Việt Nam tại Áo Vũ Lê Thái Hoàng có buổi gặp gỡ thân tình với gia đình của nhà văn thiếu nhi nổi tiếng người Áo Mira Lobe.
Cuốn sách 'Himalaya - Đất nước lửa khí không': Hành trình từ đỉnh núi đi vào nội tâm

Cuốn sách 'Himalaya - Đất nước lửa khí không': Hành trình từ đỉnh núi đi vào nội tâm

Không phải câu chuyện chinh phục đỉnh cao, mà là hành trình đi vào bên trong - thông điệp xuyên suốt của cuốn sách 'Himalaya - Đất nước lửa khí không'.
Nữ nhạc trưởng Pháp lưu diễn tại Việt Nam, kết nối âm nhạc hai đất nước

Nữ nhạc trưởng Pháp lưu diễn tại Việt Nam, kết nối âm nhạc hai đất nước

Theo lời mời của Viện Pháp tại Việt Nam, nữ nhạc trưởng Zahia Ziouani sẽ có chuyến lưu diễn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong tháng 4.
Xây dựng nhịp cầu văn học Việt Nam-Áo

Xây dựng nhịp cầu văn học Việt Nam-Áo

Tác phẩm Bà ngoại trên cây táo do dịch giả Chu Thu Phương chuyển ngữ được trao giải C, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII.
Hành trình tìm về cội nguồn từ một trải nghiệm sống

Hành trình tìm về cội nguồn từ một trải nghiệm sống

Ra mắt “Whakapapa - Rễ của nước”, tác giả Luke Ngo không chỉ giới thiệu một cuốn sách, mà kể lại một hành trình sống và hiểu văn hóa New Zealand từ bên trong.
Cánh cửa để công chúng Hà Nội tìm hiểu về nghệ thuật bao hàm

Cánh cửa để công chúng Hà Nội tìm hiểu về nghệ thuật bao hàm

Tại Goethe-Institut Hà Nội đã diễn ra buổi trình chiếu tư liệu khép lại chuỗi chương trình nghệ thuật bao hàm cùng nghệ sĩ Áo Michael Turinsky tại Hà Nội.
Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” với tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng.
Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần một điểm tựa thể chế mạnh mẽ để phát triển bền vững trong bối cảnh hiện đại...
Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Từ ngày 27-29/3, Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) trở thành tâm điểm chú ý với Lễ hội Thái Lan 2026 (Thai Festival 2026).
Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức một số sự kiện ngoại giao văn hoá quan trọng.
Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng tại Đồng Nai tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Khmer, góp phần gìn giữ di sản và tăng cường gắn kết cộng đồng.
Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Lễ hội Novruz Bayram 2026 được tổ chức tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) tạo nên không gian giao lưu văn hóa quốc tế giàu ý nghĩa.
Phiên bản di động