Văn hóa sinh ra từ... ngôi mộ

Chôn theo (tùy táng hay hậu táng) là đặc trưng điển hình nhất của văn hóa tang lễ Trung Quốc. Do có rất nhiều châu báu, vàng bạc bị chôn xuống đất, nên thường bị những kẻ tham lam để mắt tới, sinh ra cái gọi là văn hóa đào trộm mộ. Có thể nói, văn hóa đào trộm mộ và văn hóa tang lễ là nền văn hóa sinh đôi, bắt nguồn từ một gốc, đều là “văn hóa của người chết”...
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Làn gió chôn theo trong lịch sử Trung Quốc được giới học thuật cho rằng bắt đầu từ thời kỳ Xuân Thu, thịnh hành vào thời Hán, Đường, đến Minh, Thanh lại lên một cao trào mới. Nguyên nhân tự nhiên là vào các thời kỳ này, nước giàu dân yên, tổng lượng của cải xã hội tăng lớn... tạo điều kiện vật chất cho tục chôn theo.

 

Tuy vậy, đối với một triều đại, rốt cuộc nên chôn theo bao nhiêu thì lại không có tiêu chuẩn cụ thể, không giống như xây dựng lăng mộ, dài bao nhiêu, rộng bao nhiêu, xây ở chỗ nào, theo phương hướng nào đều có “lý luận phong thủy” chỉ đạo. Về cơ bản, chôn theo bao nhiêu được quyết định bởi lượng của cải và địa vị khi còn sống của người chết. Lúc sống kiếm được nhiều thì sẽ chôn theo nhiều, khi sống quyền lực lớn thì sẽ được chôn cất hậu hĩnh, những điều này được thể hiện rất rõ trên con người mỗi vị đế vương.

 

Từ Hy, “Nữ hoàng thực tế” trong lịch sử Trung Quốc, nắm quyền lớn triều Đại Thanh trong nhiều năm, nổi tiếng là một phụ nữ xa xỉ. Lúc còn sống, bà rất thích các bảo vật như trân châu, mã não, ngọc quí, đồ ngọc, đồ vàng bạc, nên sau khi bà chết, những thứ đó đều được chôn theo với giá thị trường lên tới trăm triệu lạng bạc trắng. Khi toàn bộ vật châu báu đó đã được liệm xong, người ta mới phát hiện là trong quan tài vẫn còn có chỗ rỗng, thế là lại cho thêm vào 4 đấu trân châu và 2.200 viên ngọc quý các màu - trị giá 2,23 triệu lạng bạc trắng. Hay như Dụ lăng, lăng của Hoàng đế Càn Long cùng đời nhà Thanh với Từ Hy, các vật chôn theo cũng cực kỳ phong phú, xứng đáng với thời kỳ “Khang, Càn thịnh thế” (Khang Hy và Càn Long).

 

Từ sau Tần Thủy Hoàng, Trung Quốc có tới hơn 490 vị Hoàng đế lớn, nhỏ. Hiện nay chỉ còn chưa đến một phần ba số lăng mộ lưu lại của các vị Hoàng đế này có thể tìm được di chỉ. Nguyên nhân thứ nhất là một số Hoàng đế chết sớm, chưa kịp xây lăng mộ cho mình. Thứ hai là bị mưa gió tự nhiên phá hủy, tìm không thấy “lăng mộ” nữa. Hiện phần lớn phát hiện của khảo cổ học là phần lăng mộ này. Chẳng hạn như cuối năm 2006 phát hiện được lăng của Lục An vương đời Hán ở An Huy. Thứ ba là bị những kẻ đào trộm mộ và những người báo thù khai quật mất. Trong các lăng vua chúa mà mọi người có thể nhìn thấy hiện nay, số không bị đào trộm rất ít, như 19 lăng đời Đường, có tới 18 lăng bị đào trộm. Thứ tư là có một số vua chúa dứt khoát không để lại lăng, trong số đó Tào Tháo là người đầu tiên đề xướng “chôn cất gọn nhẹ” tới... 72 ngôi mộ giả. Thực tế, ông ta được chôn tại Cao lăng, còn gọi là Tây lăng, nhưng đến nay vẫn chưa thấy dấu vết. Các Vua nhà Nguyên cũng theo đạo này, coi trọng “chôn sâu không có mộ”. Nghe nói lăng mộ Thành Cát Tư Hãn sau khi xây dựng xong đã điều hàng vạn con tuấn mã đến dẫm bằng cây cỏ đất cát xung quanh, làm mất dấu lăng. Những vua chúa này có thể coi là “vua trong vua”, chết một cách thông minh.

 

Trong con mắt những kẻ đào trộm mộ, đào mộ đế vương là mạo hiểm nhất (vì nếu bị phát hiện, sẽ lâm vào cảnh chu di chín họ). Nói chung, đó là ngôi mộ được biết là chôn theo nhiều đồ châu báu nhất, mỗi một ngôi mộ là một kho châu báu. Lăng mộ vua chúa càng về đời trước, giá trị các vật bồi táng càng cao.

 

Có ba lăng mộ đế vương được cho là vật chôn theo phong phú nhất, đó là Tần lăng, Mậu lăng và Can lăng. Hai lăng mộ trước đã được nói tới trong thơ từ của Mao Trạch Đông là “Tần (Thủy) Hoàng” và “Hán (Vũ) đế”, Can lăng là lăng hợp táng giữa Võ Tắc Thiên, Nữ hoàng duy nhất trong lịch sử Trung Quốc và Đường Cao Tôn Lý Trị. Đến nay, đồ châu báu chôn theo trong ba lăng này vẫn là một bí mật và có sức hấp dẫn cực lớn với những kẻ đào trộm mộ. Nhưng không giống những lăng mộ “béo bở” như Túc lăng của Từ Hy, đã bị bọn Tôn Điện Anh đào trộm triệt để trong thời kỳ Dân quốc, ba lăng mộ này nói chung vẫn còn giữ được.

 

Dương Phương Anh(gt)  

 

Đọc thêm

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Tháng 12, đi du lịch ở đâu miền Bắc?

Tháng 12, đi du lịch ở đâu miền Bắc?

Tháng 12 là thời điểm lý tưởng để khám phá miền Bắc với những điểm đến hấp dẫn như Sa Pa, Tà Xùa, Mộc Châu...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động