Việt Nam may mắn sở hữu ‘hệ thống đường cao tốc’ thiên nhiên tuyệt vời nhất thế giới, cơ hội lớn phát triển vận tải thủy nội địa

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Bruno Jaspaert cho rằng, Việt Nam may mắn khi sở hữu một “hệ thống đường cao tốc” thiên nhiên tuyệt vời nhất thế giới là vô số dòng sông chảy ngang qua lãnh thổ. Đây là những yếu tố vô cùng thuận lợi để Việt Nam phát triển vận tải thủy nội địa, cắt giảm sự phụ thuộc vào vận tải đường bộ.

‘Giải mã’ sức hút FDI của Việt Nam Ngôi sao logistics ở châu Á Viettel mở rộng đầu tư thị trường logistics tại Trung Quốc

Theo Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert, Việt Nam cần xây dựng thêm nhiều cảng thủy nội địa với quy mô lớn hơn, kết nối trực tiếp với cảng mới đang xây dựng ở Lạch Huyện. (Nguồn: Báo Hải Phòng)

Bên lề Diễn đàn Logistics Vùng lần VII 2026 chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics Vùng đồng bằng sông Hồng” vừa được tổ chức tại TP. Hải Phòng, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert đã có cuộc trao đổi với TG&VN về tiềm năng phát triển vận tải thủy nội địa trong cơ cấu ngành logistics tại Việt Nam.

Những năm gần đây, Đồng bằng sông Hồng đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các trung tâm sản xuất, thương mại và logistics. Tuy nhiên, với phần lớn lượng hàng kết nối từ các cảng vẫn phụ thuộc vào đường bộ, việc khơi thông vận tải biển và vận tải thủy nội địa đang trở thành yêu cầu cấp thiết, mở thêm “lối ra” cho hàng hóa và tạo động lực phát triển logistics bền vững cho Vùng Đồng bằng sông Hồng. Ông nhận định như thế nào về thực tế này?

Ở miền Bắc, cụ thể là Vùng Đồng bằng sông Hồng, hiện chỉ có 16% tổng lượng container được vận chuyển bằng đường thủy. Ở các nước khác, con số này phải đạt 70% đến 80%. Những con số đó phản ánh thông điệp gì? Đó là đất nước các bạn cần phải thay đổi hạ tầng: Xây dựng thêm nhiều cảng thủy nội địa với quy mô lớn hơn, kết nối trực tiếp với cảng mới đang xây dựng ở Lạch Huyện.

More from WVR
Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics Vùng đồng bằng sông Hồng

Nếu làm được điều đó kết hợp với giải pháp vận tải đa phương thức - kết nối đường sắt sang Trung Quốc và xa hơn là châu Âu, chúng ta sẽ có một lợi thế cực kỳ mạnh mẽ mà không nhiều quốc gia Đông Nam Á có được: Kết nối đường sắt/đường bộ cố định sang Trung Quốc hoặc tuyến đường sắt cố định qua Thổ Nhĩ Kỳ sang châu Âu.

Tôi nghĩ đó là lợi thế rất lớn, đặc biệt khi kết hợp với loại hình vận tải đường thủy nội địa giảm thiểu phát thải carbon. Nếu nhìn nhận đúng đắn, đây thực sự là một yếu tố thay đổi cục diện lớn.

Từ bài học của quốc tế và châu Âu, Việt Nam cần phải làm gì để tạo thêm không gian phát triển mới cho ngành logistics?

Việt Nam nằm trong nhóm có chi phí logistics cao nhất khu vực Đông Nam Á. Điều này thể hiện qua tỷ lệ phần trăm GDP. Tôi lấy ví dụ như tốc độ trung bình của xe tải. Tốc độ trung bình của xe tải ở Việt Nam đang thuộc hàng thấp nhất Đông Nam Á. Điều đó có nghĩa là dư địa để phát triển cơ sở hạ tầng để tối ưu hóa quy trình logistics là vô cùng lớn. Mọi thứ đều có thể trở nên rẻ hơn và nhanh hơn nếu chúng ta không chỉ tập trung vào hạ tầng cứng như đường xá, cầu cống, cảng biển mà cần tập trung vào cách kết nối chúng lại với nhau.

Và một yếu tố then chốt trong toàn bộ quá trình phát triển đó là phải vượt ra khỏi tư duy cấp tỉnh. Nếu có quá nhiều sự cạnh tranh giữa các tỉnh thành, làm sao đất nước các bạn có thể xây dựng được một quy hoạch chung hiệu quả về mặt logistics?

Do đó, một hành lang kết nối – đó có thể là hành lang Đồng bằng sông Hồng hay tuyến kết nối nội địa - xem xét từ kinh nghiệm phát triển của tất cả các quốc gia khác, có lẽ là yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển.

Hãy nhìn vào Trung Quốc, tất cả các dự án phát triển lớn của họ đều bắt đầu từ vùng duyên hải sau đó được triển khai dần vào nội địa. Việt Nam cũng cần phải bắt kịp xu hướng này vì chúng ta lại đang bắt đầu theo chiều ngược lại, dẫn đến các kết quả chưa đạt được tối ưu.

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert chia sẻ với báo chí bên lề Diễn đàn Logistics Vùng lần VII 2026, ngày 21/9 tại Hải Phòng.

Hiện nay, hàng hóa từ bên ngoài đưa vào thị trường trong nước vẫn chủ yếu qua các cụm công nghiệp và logistics, rồi từ đó phân phối đi các nơi. Đó là cách xây dựng nền tảng phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Dù vậy, theo tôi điểm cốt lõi nhất vẫn là cần phải thay đổi phương thức logistics. Chúng ta không chỉ cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng, mà cần đầu tư vào những giải pháp tạo nên sự khác biệt cho chuỗi cung ứng và logistics.

Tôi đến từ Bỉ, một quốc gia rất nhỏ. Chúng tôi chỉ có một dải bờ biển và vài cảng biển, nhưng các cảng của Bỉ hiện đang nằm trong số những cảng lớn nhất thế giới.

Tại sao lại như vậy? Vì chúng tôi tận dụng hệ thống sông ngòi để kết nối sang Đức, Pháp, Hà Lan. Và đó nên là hướng đi mà Việt Nam cần triển khai.

Tôi cho rằng, Việt Nam rất may mắn khi đang sở hữu một “hệ thống đường cao tốc” thiên nhiên tuyệt vời nhất thế giới: Vô số dòng sông chảy ngang qua lãnh thổ. Chỉ cần những khoản đầu tư phù hợp cho việc nạo vét luồng lách là đã có thể giảm tải được lượng lớn xe tải trên đường bộ. Điều này đúng ra Việt Nam cần phải triển khai từ nhiều năm trước, nên tôi hy vọng trong thời gian tới, vận tải đường thủy nội địa sẽ trở thành lựa chọn hiệu quả và được ưu tiên nhất cho các nhà đầu tư vào Việt Nam.

Là một đối tác quan trọng của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), ông kỳ vọng gì về vai trò của Liên đoàn trong việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cũng như tăng cường hội nhập kinh tế và đối tác quốc tế của Việt Nam trong chặng đường sắp tới?

Theo Nghị quyết số 10-NQ/TW (ngày 8/6/2026) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm trong sự phát triển mới của Việt Nam. Và với Nghị quyết 10, điều quan trọng là tiếng nói các doanh nghiệp cần phải được lắng nghe.

Cá nhân tôi cũng như toàn thể EuroCham hy vọng rằng VCCI có thể đảm nhận vai trò tổng hợp tất cả các ý kiến khác nhau của cộng đồng doanh nghiệp và đảm bảo rằng tiếng nói đó không chỉ là đề xuất đơn thuần, mà là tiếng nói có tác động và có thể chuyển hóa thành các luật mới, quy định mới, chính sách ưu đãi tốt hơn cho thị trường và các nhà đầu tư khi đến với Việt Nam.

Theo Nghị quyết số 10-NQ/TW (ngày 8/6/2026) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm trong sự phát triển mới của Việt Nam. (Nguồn: VnEconomy)

Thông qua VCCI, chúng tôi có thể cất lên tiếng nói chung của cộng đồng doanh nghiệp và đảm bảo sự đóng góp của hai bên sẽ được xem xét khi xây dựng các đạo luật, khuôn khổ mới giúp doanh nghiệp phát triển nhanh hơn, đáp ứng kỳ vọng của Chính phủ.

VCCI là đối tác/người đại diện chính thức của Chính phủ, và các Hiệp hội doanh nghiệp khác cũng vậy. EuroCham chúng tôi cũng đang nỗ lực tạo ra sự khác biệt bằng cách đảm bảo rằng những hiểu biết, kinh nghiệm từ châu Âu cũng có thể áp dụng tại Việt Nam. Và vì mục tiêu đó, việc hợp tác với VCCI là vô cùng hữu ích.

Ông thấy đâu là những cơ hội then chốt và các lĩnh vực tiềm năng để hợp tác giữa cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và châu Âu? VCCI và EuroCham có thể làm gì cùng nhau để thúc đẩy hơn nữa các cơ hội đó?

Là một nhà đầu tư đến từ châu Âu, chúng tôi đến đây để kinh doanh và tạo ra lợi nhuận. Tuy nhiên, về góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng điều đó là chưa đủ. Với tư cách là những nhà đầu tư có trách nhiệm, chúng tôi muốn đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển của Việt Nam.

Đó có thể là những kiến thức, góc nhìn về cách mở rộng thị trường mới, hoặc cũng có thể thông qua các liên doanh, chuyển giao công nghệ…trong những lĩnh vực mà Chính phủ Việt Nam đang tập trung thúc đẩy, khuyến khích thu hút đầu tư.

Tôi tin rằng các tổ chức như EuroCham hay VCCI có thể đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối lợi ích của các Tập đoàn Việt Nam và các Tập đoàn châu Âu, tập hợp những kiến nghị và đề xuất, giúp tạo nên sự khác biệt cho sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Xin cám ơn ông!