Việt Nam thúc đẩy các bước chuẩn bị thực thi hiệu quả Hiệp định về đa dạng sinh học tại các vùng biển quốc tế

Tọa đàm diễn ra dưới dưới sự chủ trì của Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc Đỗ Hùng Việt.

Sự kiện được các nước Australia, Pháp, Costa Rica, Belize và Liên đoàn các nước đảo nhỏ (AOSIS) đồng bảo trợ, đã thu hút sự tham dự của các chuyên gia, học giả hàng đầu thế giới về luật biển và đại biểu đại diện gần 100 nước từ khắp năm châu lục trên thế giới.

Hiệp định trong khuôn khổ UNCLOS về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển ở vùng biển ngoài phạm vi tài phán quốc gia (Hiệp định BBNJ) sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 17/01/2026, sau khi đạt mốc 60 quốc gia phê chuẩn, phê duyệt vào ngày 19/9. Ngay sau khi Hiệp định BBNJ được thông qua, Uỷ ban trù bị được thành lập từ đầu năm 2024 đã họp được hai phiên để thảo luận các quy định cụ thể về thủ tục, tổ chức của các cơ quan, thể chế thành lập theo Hiệp định như: Hội nghị các quốc gia thành viên (COP), Cơ quan khoa học và kỹ thuật, Cơ chế tài chính, Cơ chế chia sẻ thông tin, Uỷ ban về tuân thủ và thực thi và Ban thư ký Hiệp định nhằm tạo cơ sở đi vào thực thi các quy định mới, mang tính đột phá của Hiệp định trên cả bốn trụ cột: tiếp cận, khai thác, chia sẻ công bằng lợi ích từ việc sử dụng các nguồn gen biển; thiết lập và quản lý các khu bảo tồn biển, đánh giá tác động môi trường đối với các hoạt động ở vùng biển ngoài phạm vi tài phán quốc gia và xây dựng năng lực và chuyển giao công nghệ biển.

Tọa đàm quốc tế “Các bước chuẩn bị cần thiết cho việc thực thi hiệu quả Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển ở các vùng biển ngoài phạm vi tài phán quốc gia (BBNJ): Thách thức và cơ hội” diễn ra ngày 31/10.

Trong bối cảnh chỉ còn hơn hai tháng là Hiệp định chính thức có hiệu lực, phát biểu tại tọa đàm, Chủ tịch Hội nghị liên chính phủ về đàm phán Hiệp định BBNJ và hai đồng Chủ tịch Uỷ ban trù bị BBNJ đều nhấn mạnh, việc Hiệp định được thông qua bằng đồng thuận và sắp có hiệu lực mới chỉ là bước khởi đầu, các nước cần đẩy mạnh hơn nữa quá trình thảo luận trong khuôn khổ Uỷ ban trù bị, sớm thống nhất các quy tắc thủ tục và sắp xếp cần thiết về thể chế để các cơ quan của Hiệp định có thể đi vào vận hành ngay sau COP 1 (sẽ được triệu tập trong thời gian từ nay đến tháng 1/2027).

Bên cạnh đó, các Đại sứ, chuyên gia pháp lý của Pháp, Costa Rica, Cabo Verde, Palau, Sierra Leone, AOSIS và nhiều nước khác đã đi sâu thảo luận về ý nghĩa, những cơ hội và thách thức đối với các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển và quốc gia đảo nhỏ trong thực thi các quy định về đánh giá tác động môi trường (EIA), thiết lập các công cụ quản lý theo vùng (ABMTs), phương hướng xây dựng cơ chế tài chính công bằng, bền vững trên cơ sở các bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình vận hành nhiều hiệp định đa phương thời gian qua.

TS. Nguyễn Thị Lan Anh, ứng cử viên của Việt Nam vào vị trí thẩm phán Toà án quốc tế về Luật Biển, là diễn giả chính tại tọa đàm.

Tham gia với tư cách là diễn giả chính tại Tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, ứng cử viên của Việt Nam vào vị trí thẩm phán Toà án quốc tế về Luật Biển (ITLOS) chia sẻ về các bước chuẩn bị ở cấp độ quốc gia để thực hiện Hiệp định, khẳng định xây dựng năng lực và chuyển giao công nghệ biển là một cấu phần quan trọng nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả Hiệp định BBNJ, tạo cơ chế giúp các nước đang phát triển hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và thể chế trong nước, cũng như đào tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học biển, giúp các nhà khoa học từ các nước đang phát triển tham gia thực chất vào các hoạt động thu thập, nghiên cứu, sử dụng các nguồn gene biển ở biển cả và đáy biển sâu.

Các nước đang phát triển nên đánh giá nhu cầu và ưu tiên của mình, thúc đẩy hợp tác khu vực và quốc tế, tận dụng tối đa các thể chế và cơ chế tài chính của Hiệp định; tham gia tích cực, thực chất trong thực hiện cả bốn trụ cột của Hiệp định, qua đó, vừa chủ động bảo đảm quyền lợi của quốc gia mình, đồng thời, góp phần thúc đẩy bảo vệ đa dạng sinh học biển cũng như bảo tồn, sử dụng bền vững tài nguyên ở các vùng biển quốc tế.

Phát biểu kết luận, thay mặt các nước đồng tổ chức và đồng bảo trợ Tọa đàm, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam Đỗ Hùng Việt bày tin tưởng vào tương lai và các cơ hội mà Hiệp định mang lại, kêu gọi các nước tiếp tục cùng nhau đẩy nhanh các bước chuẩn bị về thể chế, luật pháp ở tất cả các cấp độ để chuyển sang giai đoạn thực thi Hiệp định BBNJ thời gian tới với tinh thần hợp tác, đối thoại xây dựng và thiện chí như trong giai đoạn đàm phán, ký, phê chuẩn để đưa Hiệp định đủ điều kiện có hiệu lực thời gian qua.

Việt Nam – Nga thúc đẩy hợp tác chặt chẽ và hiệu quả tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương Ngày 9/10 tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đã tiếp Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko. ...

Việt Nam kêu gọi nghiêm túc thực thi luật pháp quốc tế - chìa khóa để củng cố hoà bình, ổn định và phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu Từ 7-10/10, Ủy ban Pháp lý (Ủy ban 6) của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 tổ chức phiên thảo luận toàn thể ...

Malaysia bãi bỏ giấy phép đánh cá cho ngư dân nước ngoài Ngày 2/9, Bộ trưởng Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm Malaysia Salahuddin Ayub cho biết, Bộ này sẽ chấm dứt việc cấp giấy phép ...

Việt Nam tham gia xây dựng văn kiện pháp lý quốc tế về bảo tồn và sử dụng đa dạng sinh học biển tại các vùng biển quốc tế Phiên thứ nhất Hội nghị liên chính phủ về xây dựng văn kiện pháp lý trong khuôn khổ Công ước của Liên hợp quốc về ...

Đối thoại Biển lần thứ 13: Khám phá ranh giới mới của vùng biển quốc tế Đối thoại Biển lần thứ 13 hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng về các khuôn khổ hiện có và các quy định ...