'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

Thục Anh
Không cần phát động một cuộc tấn công, Nga đang nắm trong tay vũ khí vô cùng lợi hại, đó là tấm hộ chiếu dành cho công dân Ukraine.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nga bắt đầu công bố kế hoạch cấp hộ chiếu cho người dân miền Đông Ukraine vào năm 2019. (Nguồn: Reuters)
Nga bắt đầu công bố kế hoạch cấp hộ chiếu cho người dân miền Đông Ukraine vào năm 2019. (Nguồn: Reuters)

Việc Nga tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực biên giới giữa nước này với Ukraine đã khiến cộng đồng quốc tế lo ngại.

Mối lo ngại cuộc chiến tranh "lạnh" giữa 2 nước từng thuộc Liên Xô trở thành chiến tranh “nóng” ngày càng gia tăng sau khi Nga cáo buộc Ukraine chuẩn bị tiến hành một cuộc tấn công lớn ở vùng Donbass, đồng thời cảnh báo hậu quả nghiêm trọng đối với quốc gia này.

Những hình ảnh cho thấy quân đội Nga tập trung sát biên giới Ukraine đang khiến các nhà lãnh đạo phương Tây “đứng ngồi không yên”. Phương Tây vẫn đang phỏng đoán ý định thực sự của Nga và thấp thỏm về khả năng nổ ra chiến tranh giữa Nga và Ukraine.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng, Nga nhiều khả năng không muốn làm leo thang vấn đề đối với Ukraine bởi họ cũng lo ngại về việc sa lầy vào một cuộc xung đột tốn kém mà không có chiến lược rút lui rõ ràng. Hơn nữa, Tổng thống Putin đang nắm trong tay vũ khí vô cùng lợi hại có thể gây sức ép lớn đối với Ukraine.

Không đơn giản chỉ là tấm hộ chiếu

Trong hai năm qua, Nga đã phát hộ chiếu cho những người dân sống ở khu vực ly khai miền Đông Ukraine. Ước tính có hơn 650.000 hộ chiếu Nga đã được cấp trong khoảng thời gian này.

Trước đó vào năm 2019, Tổng thống Putin đã ký một sắc lệnh đơn giản hóa thủ tục cấp hộ chiếu Nga cho người dân ở các khu vực. Điện Kremlin giải thích đây là một cử chỉ “nhân đạo” và thể hiện trách nhiệm đối với dân cư nói tiếng Nga trong vùng.

Một số trợ lý cấp cao của Điện Kremlin đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của chính sách cung cấp hộ chiếu Nga cho người dân vùng Donbass. Phát biểu tại Moscow ngày 8/4, ông Dmitry Kozak, Phó chánh văn phòng Điện Kremlin tuyên bố, Nga “sẽ buộc phải ra tay bảo vệ” các công dân Nga ở miền Đông Ukraine nếu chiến sự leo thang.

Ông Dmitry Kozak, cũng là đại diện của Nga trong các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine, cảnh báo, nếu Ukraine bắt đầu các hành động quân sự thì đây sẽ là "khởi đầu cho sự kết thúc" của quốc gia này.

Một ngày sau đó, Dmitry Peskov, thư ký báo chí của Tổng thống Putin đã nhắc lại cam kết của Kozak trong việc bảo vệ các công dân Nga ở miền Đông Ukraine.

Việc cấp hộ chiếu Nga tại miền Đông Ukraine không chỉ cho thấy các mục tiêu dài hạn của Moscow, mà còn cung cấp ít nhiều manh mối về điều gì sẽ diễn ra tiếp theo sau các động thái quân sự của Moscow tại khu vực biên giới.

Theo cây bút Peter Dickinson, có hai kịch bản có thể xảy ra.

Thứ nhất, những tuyên bố gần đây của Moscow về việc cần thiết phải bảo vệ công dân Nga ở miền Đông Ukraine có thể báo trước kế hoạch sáp nhập vùng Donbass vào lãnh thổ Nga tương tự như như việc Moscow sáp nhập Bán đảo Crimea năm 2014.

Tuy nhiên, để thực hiện điều này Nga sẽ phải trả cái giá vô cùng đắt đỏ. Hơn nữa, động thái đó có thể không nhận được sự ủng hộ của người dân Nga giống như sự kiện Crimea.

Thứ hai, kịch bản khác mang tính khả thi hơn là quân đội Nga sẽ tiến vào miền Đông Ukraine với danh nghĩa là lực lượng gìn giữ hòa bình để bảo vệ một số lượng lớn công dân Nga trong khu vực. Một khi đã được triển khai, lực lượng gìn giữ hòa bình này gần như không thể bị đánh bật.

Chuyên gia Peter Dickinson của Hội đồng Atlantic nhận định, chính sách hộ chiếu là một bước đi đã được tính toán kỹ lưỡng của Tổng thống Putin, nhằm đảm bảo Moscow sẽ có lý do chính đáng để can thiệp quân sự vào miền Đông Ukraine trong trường hợp cần thiết.

Cho đến nay, Nga vẫn duy trì trạng thái là bên đứng ngoài trước cuộc xung đột tại Donbass.

Ông Maxim Samorukov, chuyên gia của Trung tâm Carnegie Moscow, nhận định, Nga chắc chắn không muốn khơi mào một cuộc xung đột quân sự với Ukraine, nhưng nước này "đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng" nếu Tổng thống Ukraine Zelensky dùng đến "quân bài chống Nga".

Chiến lược hộ chiếu đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng trong chính sách đối ngoại của Moscow kể từ cuối những năm 1990. Trong hai thập kỷ qua, chiến lược này đã giúp Nga củng cố vị thế trên khắp thế giới hậu Liên Xô và đóng vai trò nổi bật trong việc gây dựng các mạng lưới ủng hộ mạnh mẽ đối với Nga tại một số nước từng thuộc Liên Xô cũ như Moldova hay Gruzia.

Nga bắt đầu công bố kế hoạch cấp hộ chiếu cho người dân miền Đông Ukraine vào năm 2019, chỉ vài ngày sau khi ông Volodymyr Zelensky được bầu làm Tổng thống Ukraine. Chính phủ Ukraine đã bày tỏ sự tức giận, cho đó là một hành vi “đâm sau lưng”, gây tổn hại tiến trình hòa bình.

Binh sĩ quân đội Ukraine trong một buổi huấn luyện bắn tỉa. Chiến thuật này đang được quân đội Ukraine áp dụng nhiều trên khu vực ranh giới với phe ly khai ở Luhansk.
Nga “sẽ buộc phải ra tay bảo vệ” các công dân Nga ở miền Đông Ukraine nếu chiến sự leo thang.
Tin liên quan
Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Những tính toán đằng sau

Với những diễn biến gây leo thang căng thẳng đang gia tăng đều đặn thời gian gần đây và lời tuyên bố “sẵn sàng chiến đấu” từ cả hai phía, nhiều người lo ngại về khả năng xảy ra “một cuộc chiến tranh toàn diện” giữa Nga và Ukraine, có thể đe dọa an ninh tại khu vực Biển Đen và toàn bộ châu Âu.

Song chuyên gia Peter Dickinson cho rằng, không có gì đảm bảo Điện Kremlin đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến tranh như vậy. Ông nhấn mạnh, mục tiêu trước mắt của Moscow có thể là nhằm gia tăng sức ép buộc Ukraine phải thực hiện theo đúng thỏa thuận Minsk được ký kết năm 2015 và kiểm tra phản ứng của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Theo thỏa thuận Minsk, quân đội chính phủ Ukraine và phe đối lập phải rút vũ khí hạng nặng ra khỏi khu vực chiến tuyến, Kiev sẽ phải trao quy chế tự trị đặc biệt cho miền Đông Ukraine và để các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ở đó.

Thế nhưng kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Zelensky vẫn chưa muốn trao quy chế tự trị cho khu vực Donbass bởi ông cho rằng quyết định này không khác gì hành động đầu hàng phe đối lập.

Chính quyền Zelensky sau đó tuyên bố các cuộc bầu cử sẽ chỉ được tổ chức sau khi Ukraine giành toàn quyền kiểm soát khu vực miền Đông. Ukraine được cho là đang xem xét khả năng khởi động một cuộc chiến mới nhằm đẩy lùi lực lượng ly khai và vì thế việc Nga tăng cường sự hiện diện gần biên giới giữa hai nước chính là động thái cảnh báo Kiev.

Ở một khía cạnh khác, hành động của Nga còn được coi là phép thử phản ứng của chính quyền ông Biden. Điện Kremlin muốn gửi tín hiệu tới Mỹ rằng, Nga vẫn coi các vấn đề của Ukraine là liên quan đến nước này và đặc biệt phản đối kế hoạch gia nhập NATO của Kiev.

Với việc chính quyền mới của Mỹ đang định hình chính sách đối ngoại trong 3 tháng đầu tiên lên nắm quyền, Tổng thống Putin có thể coi đây là thời điểm thích hợp để thiết lập những ranh giới về mặt chính trị và quân sự giữa hai nước trong 4 năm tới. Mỹ là đồng minh mạnh mẽ nhất của Ukraine kể từ khi Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Nga, Tổng thống Ukraine Zelensky đã kêu gọi Tổng thống Biden hỗ trợ nước này có thể nhanh chóng gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Đối với Nga, mối quan hệ ngày càng thân thiết hơn giữa của Ukraine với Mỹ và phương Tây sẽ thách thức vị thế của Moscow trong khu vực. Bên cạnh đó, nguyện vọng gia nhập NATO của Ukraine cũng được Nga coi là một mối đe dọa tiềm tàng.

TIN LIÊN QUAN
IAEA xác nhận Iran 'chơi lớn', làm giàu urani ở mức 60%
Căng thẳng ngoại giao: Sau Ukraine, Czech tuyên bố trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Nga; Moscow tuyên bố sẽ đáp trả
Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden
Nga buộc tội Mỹ, NATO 'gây sóng gió' ở Donbass của Ukraine
Mỹ, NATO 'nóng như lửa đốt', lo giữ chốt an toàn cho 'quả lựu đạn' Nga-Ukraine

(theo VOV/Atlantic Council, CNN)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động