Xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững

TS. Nguyễn Thị Hải Hằng
Giám đốc Trung tâm truyền thông Khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ)
Trong quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số góp phần tạo động lực mới cho phát triển kinh tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững
Lễ trao Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực phát triển số và đổi mới sáng tạo giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Phát triển số và Thông tin Singapore. (Nguồn: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Chuyển đổi xanh đang ngày càng trở thành xu thế phát triển tất yếu trên toàn cầu, phản ánh nhận thức sâu sắc của cộng đồng quốc tế về tính cấp bách trong ứng phó với khủng hoảng khí hậu, suy giảm tài nguyên và mất cân bằng sinh thái.

Trong bối cảnh đó, tái cấu trúc mô hình tăng trưởng kinh tế theo hướng xanh hóa, phát thải thấp và bao trùm không chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành một yêu cầu bắt buộc đối với các quốc gia muốn phát triển bền vững trong dài hạn.

Cú hích chiến lược đưa Việt Nam phát triển bền vững

Việt Nam, với vai trò là quốc gia đang phát triển chịu ảnh hưởng lớn từ biến đổi khí hậu, đã thể hiện cam kết mạnh mẽ thông qua việc công bố mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26). Cam kết này không chỉ thể hiện trách nhiệm quốc tế mà còn mở ra cơ hội chiến lược để cơ cấu lại mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hướng tới một nền kinh tế hiện đại, bền vững.

Trong quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) đóng vai trò là những trụ cột nền tảng, vừa tạo động lực mới cho phát triển kinh tế, vừa cung cấp công cụ hiệu quả để giải quyết các thách thức môi trường - xã hội.

Xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững
Khoa học công nghệ được xem là công cụ thiết yếu để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí năng lượng. (Nguồn: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), blockchain, công nghệ sinh học phân tử, năng lượng tái tạo, vật liệu mới và mô hình kinh tế tuần hoàn đang góp phần định hình lại cách thức sản xuất, tiêu dùng và quản trị xã hội. Không chỉ giúp tối ưu hóa tài nguyên, giảm thiểu phát thải, những công nghệ này còn tạo ra các ngành kinh tế mới, việc làm xanh và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Nhìn từ góc độ chính sách, Việt Nam đã xác lập rõ định hướng phát triển xanh trong các chiến lược quốc gia quan trọng. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2050, cùng với Chiến lược phát triển KHCN, ĐMST giai đoạn 2021-2030, đã xác định KHCN, ĐMST là động lực then chốt để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Bộ Khoa học và Công nghệ, với vai trò là cơ quan chủ trì trong lĩnh vực này, đã chủ động triển khai nhiều chương trình lớn, trong đó nổi bật là Chương trình KHCN quốc gia phục vụ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 - Chương trình Net Zero, với trọng tâm là nghiên cứu, làm chủ và chuyển giao các công nghệ xanh, công nghệ carbon thấp và các giải pháp công nghệ ứng phó biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, Bộ cũng tập trung xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo xanh, thúc đẩy các nền tảng khởi nghiệp công nghệ trong lĩnh vực môi trường, năng lượng sạch, nông nghiệp chính xác, giao thông xanh và kinh tế tuần hoàn.

Tại cấp doanh nghiệp, KHCN đang được xem như công cụ thiết yếu để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí năng lượng, tối ưu hóa chuỗi giá trị và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe từ thị trường quốc tế. Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ xanh, ứng dụng chuyển đổi số và tham gia vào các chuỗi giá trị xanh toàn cầu. Thông qua các chương trình như Đổi mới công nghệ quốc gia, Chương trình 562, Chương trình phát triển tài sản trí tuệ và các nền tảng kết nối cung-cầu công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đang thúc đẩy liên kết giữa viện -trường-doanh nghiệp, góp phần hình thành thị trường công nghệ xanh và các mô hình hợp tác công-tư hiệu quả.

Trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nhân lực, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng công nghệ xanh, kỹ năng số và quản trị ĐMST. Đội ngũ lao động chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu-triển khai, ứng dụng công nghệ mới chính là lực lượng xung kích đưa các giải pháp KHCN, ĐMST vào thực tiễn sản xuất-kinh doanh, góp phần chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, từ phụ thuộc tài nguyên sang dựa trên tri thức và công nghệ.

Khoa học, công nghệ: Kiến tạo nền kinh tế xanh

Xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo xanh toàn diện, kết nối các trung tâm đổi mới sạng tạo, các khu công nghệ cao và hệ thống doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo hướng xanh hóa là những ưu tiên trong quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. (Nguồn: Dangcongsan.vn)

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Việt Nam đang đối mặt với nhiều rào cản cả về thể chế, nguồn lực, năng lực hấp thụ công nghệ và mức độ sẵn sàng về cơ sở hạ tầng.

Các thách thức bao gồm chi phí đầu tư cao cho công nghệ xanh, thiếu hụt các cơ chế tài chính xanh hiệu quả, hệ sinh thái ĐMST chưa đủ mạnh để dẫn dắt các ngành kinh tế xanh. Việc làm chủ các công nghệ nền tảng còn hạn chế do năng lực nghiên cứu và triển khai nội sinh chưa cao, trong khi thị trường lao động cũng chưa bắt kịp với yêu cầu chuyển dịch sang nền kinh tế xanh.

Trước thực tiễn đó, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định cần tiếp tục tập trung vào năm đột phá chiến lược: Hoàn thiện thể chế và chính sách hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ xanh, bao gồm chính sách thuế, tín dụng ưu đãi, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cho công nghệ thân thiện môi trường.

Ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực công nghệ đột phá, đặc biệt là công nghệ năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng, công nghệ carbon capture, công nghệ sinh học nông nghiệp và công nghệ số phục vụ quản lý môi trường.

Xây dựng hệ sinh thái ĐMST xanh toàn diện, kết nối các trung tâm ĐMST, các khu công nghệ cao và hệ thống doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo hướng xanh hóa. Thúc đẩy mô hình hợp tác công-tư để chia sẻ rủi ro, huy động vốn đầu tư tư nhân và quốc tế vào các dự án công nghệ xanh quy mô lớn.

Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ xanh, thông qua các khuôn khổ hợp tác song phương và đa phương, đặc biệt là trong khuôn khổ các sáng kiến toàn cầu như Diễn đàn Đối tác vì tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu 2030 (P4G), Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) hay chương trình của Liên hợp quốc và các tổ chức phát triển quốc tế.

Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào giai đoạn quyết định của quá trình chuyển đổi xanh, Việt Nam xác định không thể đứng ngoài cuộc. Bộ Khoa học và Công nghệ sẵn sàng đồng hành cùng các đối tác quốc tế và khu vực trong nỗ lực thúc đẩy công nghệ xanh, xây dựng năng lực ĐMST, hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững.

Thông qua việc lồng ghép KHCN, ĐMST vào các trụ cột phát triển quốc gia, Việt Nam quyết tâm xây dựng một mô hình tăng trưởng mới - nơi mà tri thức, sáng tạo và công nghệ là động lực cốt lõi, nơi mà kinh tế, xã hội, môi trường được cân bằng hài hòa và nơi mà những cam kết xanh trở thành hiện thực sống động trong đời sống kinh tế, cộng đồng.

Đối thoại về Hợp tác công tư thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững

Đối thoại về Hợp tác công tư thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững

Ngày 17/4, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh P4G Việt Nam 2025 đã diễn ra phiên Đối thoại giữa các nhà lãnh đạo với ...

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ: Xanh và số là một 'cặp song sinh'

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ: Xanh và số là một 'cặp song sinh'

Sáng ngày 17/4, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia đã diễn ra phiên thảo luận “Công nghệ tạo đột phá chuyển đổi xanh và ...

Sức mạnh vô song thúc đẩy chuyển đổi xanh, bền vững

Sức mạnh vô song thúc đẩy chuyển đổi xanh, bền vững

Diễn ra trong bốn ngày (14-17/4), với hơn 20 phiên thảo luận cùng nhiều hoạt động triển lãm xanh, kết nối doanh nghiệp thực chất, ...

Thủ tướng nhấn mạnh 5 kết quả đồng thuận của Hội nghị thượng đỉnh P4G Việt Nam 2025

Thủ tướng nhấn mạnh 5 kết quả đồng thuận của Hội nghị thượng đỉnh P4G Việt Nam 2025

Tại phiên bế mạc Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Đối tác tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu (P4G) Việt Nam 2025 chiều ...

Liên hợp quốc mong muốn chia sẻ kinh nghiệm thành công của Việt Nam về phát triển với các đối tác

Liên hợp quốc mong muốn chia sẻ kinh nghiệm thành công của Việt Nam về phát triển với các đối tác

Sáng ngày 17/4, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Lương Cường đã tiếp bà Amina Mohammed, Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) ...

Đọc thêm

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya kỳ vọng Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ góp phần quảng bá bản sắc và tăng cường giao lưu văn ...
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Doanh nghiệp Hàn Quốc đồng loạt triển khai chiến dịch kích cầu mua sắm cho thí sinh

Doanh nghiệp Hàn Quốc đồng loạt triển khai chiến dịch kích cầu mua sắm cho thí sinh

Sau khi kỳ thi tuyển sinh đại học tại Hàn Quốc kết thúc, nhiều doanh nghiệp đã đồng loạt triển khai các chương trình ưu đãi dành cho thí sinh.
Vì sao Nhật Bản phải dừng chương trình trợ cấp xe điện sớm hơn dự kiến?

Vì sao Nhật Bản phải dừng chương trình trợ cấp xe điện sớm hơn dự kiến?

Ngày 20/11, Chính phủ Nhật Bản đã ngừng tiếp nhận hồ sơ xin trợ cấp mua xe điện và các loại xe thân thiện với môi trường.
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới.
Tổng thống Nga Putin nói gì về khủng hoảng năng lượng tại châu Âu?

Tổng thống Nga Putin nói gì về khủng hoảng năng lượng tại châu Âu?

Tổng thống Nga Putin nói rằng, năng lượng giá rẻ từ Nga từng đảm bảo sự thịnh vượng cho châu Âu, chính quyết định của EU dẫn đến sự sụt giảm nghiêm trọng trong mức ...
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động