Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

TS. Hoàng Anh Tuấn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.

Cuộc chiến giữa Nga-Ukraine đã bước sang tuần thứ ba và vẫn diễn ra ác liệt.

Hiện không có nhiều dấu hiệu cho thấy Nga sẽ sớm đình chiến, trong bối cảnh Ukraine vẫn từ chối ba điều kiện mà Tổng thống Putin đưa ra gồm: (i) Ukraine phải công nhận Crimea thuộc Nga; (ii) Ukraine phải thực hiện việc “phi phát xít hóa” và phi quân sự hóa; và (iii) Ukraine phải thực thi chính sách trung lập, tức sẽ không theo đuổi việc tham gia Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tất nhiên, chính quyền Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không thể chấp nhận điều kiện “áp đặt” của Moscow và Kiev khẳng định sẽ “chiến đấu đến cùng”.

Tin thế giới 8/3: Kỳ vọng không thành của Nga; Tổng thống Ukraine tính nhượng bộ về Crimea và Donbass, đòi phương Tây chịu trách nhiệm. (Nguồn: TASS)
Đàm phán Nga-Ukraine đã trải qua ba vòng, song chưa đạt được kết quả đột phá cần thiết. (Nguồn: TASS)

Các kịch bản

Tuy nhiên, cũng như bất kỳ cuộc chiến nào, xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết, dù có giải pháp hay không. Về sơ bộ, có thể xảy ra ba kịch bản sau.

Kịch bản thứ nhất diễn ra khi chính quyền của ông Zelensky hoặc chính quyền mới “hậu ông Zelensky” chấp nhận toàn bộ hoặc phần lớn các điều kiện do phía Nga đưa ra để chấm dứt cuộc chiến.

Trong trường hợp này, Ukraine sẽ trung lập và phi quân sự hóa, còn Nga sẽ “giữ” Crimea, cũng như ảnh hưởng tại Donbass.

Kịch bản thứ hai là trong trường hợp không có giải pháp ngoại giao hay chính trị, Nga nhiều khả năng sẽ hỗ trợ các tỉnh khác ở khu vực miền Đông sông Dnieper có đông dân nói tiếng Nga tuyên bố độc lập như Lugansk và Donetsk.

Điều này trên thực tế sẽ chia cắt Ukraine thành hai “quốc gia” Đông và Tây Ukraine. Ở mức độ thấp hơn, Nga có thể tạm “hài lòng" với việc kiểm soát khu Crimea và Donbass.

Thứ ba là “kịch bản Syria”, có thể xảy ra khi chính quyền của Tổng thống Zelensky, với sự hỗ trợ của phương Tây, tiếp tục kháng chiến lâu dài. Điều này có thể biến Ukraine thành một “Syria” của châu Âu, với tác động và gánh nặng về an ninh, người tị nạn cho Liên minh châu Âu (EU) và NATO.

Dù rơi vào kịch bản nào, Nga cũng đạt được mục tiêu làm suy yếu tối đa tiềm năng quân sự và cơ sở vật chất của Ukraine, khiến nước này không thể tạo ra mối đe dọa an ninh với mình.

Dù rơi vào kịch bản nào, Nga cũng đạt được mục tiêu làm suy yếu tối đa tiềm năng quân sự và cơ sở vật chất của Ukraine, khiến nước này không thể tạo ra mối đe dọa an ninh với mình.

Hệ quả với châu Âu

Dù cuộc chiến diễn ra theo kịch bản nào, hệ lụy đối với an ninh châu Âu cũng hết sức nặng nề cả về ngắn và dài hạn.

Đây là những vấn đề mà Mỹ và NATO chưa từng gặp phải kể từ khi tổ chức hiệp ước quân sự hùng mạnh nhất thế giới này ra đời năm 1949.

Thứ nhất, đó là sự tiến thoái lưỡng nan trong việc xử lý “mối đe dọa” an ninh từ Nga.

Một mặt, NATO hiểu rõ Nga là nhân tố không thể thiếu trong bất kỳ cơ chế an ninh nào.

Mặt khác, họ lại tìm cách loại và làm suy yếu Nga trong cơ chế an ninh đó, thể hiện rõ nhất là quyết tâm mở rộng NATO sang phía Đông mà không tham khảo ý kiến của Nga.

Trong khi đó, NATO “rất ngại” và không bao giờ muốn đối đầu với Nga về vũ khí hạt nhân. Vì vậy, khi Nga đặt lực lượng răn đe hạt nhân ở chế độ cảnh báo đặc biệt, NATO buộc phải cẩn trọng và dè chừng khi hỗ trợ quân sự với Ukraine.

Thứ hai, các thành viên châu Âu của NATO giờ đây sẽ sớm đạt mục tiêu tăng ngân sách quốc phòng phòng lên 2% GDP, thậm chí cao hơn, vào năm 2024, theo cam kết của NATO từ năm 2006.

Trước đây, nhiều nước châu Âu đã không thấy mối đe dọa an ninh lớn từ bên ngoài và hoàn toàn “yên tâm” với chiếc ô bảo hộ hạt nhân của Mỹ.

Điều này từng khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump “tức giận” và dọa “không bảo vệ” các nước thành viên NATO nào mà an ninh của chính mình cũng “chẳng buồn lo”.

Khi xung đột Nga-Ukraine xảy ra, Đức đã “nổ phát súng” đầu tiên khi cam kết sẽ tăng ngân sách quốc phòng lên 2% GDP và lập quỹ đặc biệt cho quốc phòng lên tới 100 tỷ USD.

Việc này chắc chắn sẽ được nhiều thành viên châu Âu của NATO hưởng ứng và làm theo.

Tuy nhiên, khi phí quốc phòng phình lên, khoản ngân sách cho y tế, phúc lợi xã hội và phục hồi kinh tế của EU có thể sẽ “teo tóp” lại.

(03.01) Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã đưa ra quyết định lịch sử chỉ vài ngày sau khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra. (Nguồn: DPA)
Chỉ vài ngày sau khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã có quyết định đi vào lịch sử nước Đức hiện đại.(Nguồn: DPA)

Thứ ba, châu Âu đang phải đối mặt với thảm họa nhân đạo chưa từng có kể từ sau Thế chiến II đến nay.

Chỉ hơn hai tuần sau cuộc chiến, các thành viên EU đã phải tiếp nhận hơn 2 triệu người tị nạn đến từ Ukraine.

Con số này đang tăng lên từng ngày và có thể lên thành 5 triệu trong vòng vài tuần tới nếu chiến sự không có dấu hiệu giảm nhiệt.

Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì các hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt, đặc biệt là với người dân thường.

Xung đột Nga-Ukraine: Đối đầu át đối thoại

Xung đột Nga-Ukraine: Đối đầu át đối thoại

Ba vòng đàm phán Nga-Ukraine chưa thể mang lại đột phá, trong khi đối đầu trên thực địa, truyền thông và chính trị giữa Nga ...

Xung đột Nga-Ukraine: Indonesia hối thúc ngừng bắn, Nga cảnh báo đáp trả sâu rộng với phương Tây

Xung đột Nga-Ukraine: Indonesia hối thúc ngừng bắn, Nga cảnh báo đáp trả sâu rộng với phương Tây

Ngày 9/3, Tổng thống Indonesia Joko Widodo (Jokowi) thúc giục Nga và Ukraine thực hiện lệnh ngừng bắn. Theo ông, mọi vấn đề đều có ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Xem nhiều

Đọc thêm

Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Baoquocte.vn. Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga do lo ngại hậu quả. Sri Lanka đã nhận được dầu thô từ Nga giữa lúc khủng ...
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Baoquocte.vn. Ngày 24-25/5, Đại học Nội vụ Hà Nội đã có buổi làm việc và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với hai trường đại học của Hy Lạp.
Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Các chuyên gia nổi tiếng về bệnh truyền nhiễm kêu gọi hệ thống y tế thế giới hành động sớm để ngăn chặn bệnh đậu mùa khỉ, rút kinh nghiệm ...
Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Baoquocte.vn. Fiji không phải là sân sau của bất kỳ nước nào, mà là một phần của gia đình Thái Bình Dương.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid chung kết cúp C1 châu Âu 02h00 ngày 29/5 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho hay căng thẳng chính trị-quân sự đang gia tăng ở biên giới với Ukraine.
Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Bộ Quốc phòng Nga thông báo nước này đã thử thành công một tên lửa hành trình siêu thanh Zircon với tầm bắn khoảng 1.000 km.
XSMN 29/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 29/5/2022. xổ số hôm nay

XSMN 29/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 29/5/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 29/5. xổ số hôm nay 29/5/2022. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 29/5/2022. xổ số hôm nay ngày 29 tháng 5. XSMN chủ nhật. SXMN ...
XSMT 29/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 29/5/2022. SXMT 29/5/2022

XSMT 29/5, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 29/5/2022. SXMT 29/5/2022

Baoquocte.vn. XSMT 29/5. trực tiếp xổ số miền Trung 29/5/2022. xổ số hôm nay 29/5/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. KQXSMT
'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

'Vỗ về' đảo quốc Thái Bình Dương, Australia 'ngầm' đối đầu với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong tuyên bố về một chính phủ Australia khác biệt trong hành động trách nhiệm về biến đối khí hậu.
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Baoquocte.vn. Chuyến công du củaTổng thống Mỹ Joe Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ hội để kết nối Seoul-Tokyo lại gần nhau hơn.
Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Baoquocte.vn. Vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến công du châu Á, Triều Tiên đã phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông vào rạng sáng 25/5.
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.