Văn học Hàn Quốc vẫn “lặng lẽ” tại Việt Nam

14:47 | 11/01/2017

Văn học Hàn Quốc được tiếp nhận ở Việt Nam vẫn còn trong những bước dạo đầu, chưa thực sự xứng với tầm giao lưu của hai nước, nhất là so với âm nhạc, điện ảnh, thời trang…

TIN LIÊN QUAN
van hoc han quoc van lang le tai viet nam Trải nghiệm văn hóa ẩm thực Hàn Quốc tại Hà Nội
van hoc han quoc van lang le tai viet nam Hành trình của ‘Người ăn chay”

Nỗ lực của người trong cuộc

Năm 2016, văn học xứ sở kim chi tiếp tục được dịch và giới thiệu với độc giả Việt Nam qua hàng loạt đầu sách, chủ yếu là các dòng sách văn học hiện đại và văn học thiếu nhi. Nhà văn Shin Kyung Sook – nữ tác giả có thể xem là nhà văn Hàn Quốc được đông đảo bạn đọc Việt Nam biết đến nhiều nhất bởi tác phẩm Hãy chăm sóc mẹ, đã "tái xuất" văn đàn Việt với liên tiếp hai ấn phẩm là Cô gái viết nỗi cô đơn (phát hành tháng 6/2016) và Chuyện kể trăng nghe (phát hành tháng 8/2016).

Đáng chú ý tiếp theo là hai tác phẩm mang đậm tính giáo dục và truyền cảm hứng sống đẹp: Bước chậm lại giữa thế gian vội vãTrưởng thành sau ngàn lần tranh đấu. Bước chậm lại giữa thế gian vội vã là quyển sách có độ dài 8 chương, tập hợp các bài tản văn với nhiều chủ đề phong phú đa dạng, có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tới giới trẻ của nhà sư Đại đức Hae Min. Trưởng thành sau ngàn lần tranh đấu của giáo sư Kim Ran-do (Đại học Quốc gia Seoul) đã truyền đi những thông điệp nhẹ nhàng, những lời khuyên hữu ích về kỹ năng sống từ những trải nghiệm của chính tác giả qua các chuyện kể thầm thì, lắng đọng.

van hoc han quoc van lang le tai viet nam
Bìa tác phẩm "Người ăn chay" của nhà văn Han Kang. (Nguồn: Huffington Post)

Những tác phẩm khác được phát hành trong năm nay, có thể kể tên như: Những tháng năm rực rỡ (Kim Ae-ran), Ngày đẹp trời để yêu nhau (Ddong Gu-ree và Park Wol-Sun), Cá voi đỉnh núi (Lee Soon-won), Tôi đã chết vào một ngày nào đó (Lee Kyunghye), Yêu nhau như chó với mèo (Park Hee Jung), Yêu con như nắng xuân (Lee Sun Min), Những bài thơ hay của văn học hiện đại Hàn Quốc (Trung tâm ngôn ngữ tiếng Hàn tại TP.HCM và Viện Giáo dục Hàn Quốc TP.HCM phối hợp tuyển dịch và xuất bản), Chuyện Pape và Popo sống chậm Chuyện Pape và Popo sánh đôi (cùng của Shim Seung Hyun) …

Trong năm 2016, nhiều hoạt động quảng bá văn học Hàn Quốc tại Việt Nam cũng đã được thực hiện như: Cuộc thi Viết cảm nhận tác phẩm văn học Hàn Quốc lần thứ 11, Tọa đàm khoa học quốc tế So sánh văn học Việt Nam – Hàn Quốc tại Đại học Đà Lạt, Hội thảo khoa học quốc tế Nghiên cứu và Giảng dạy Ngữ pháp Tiếng Hàn và Văn hóa – Xã hội Hàn Quốc (tháng 8/2016), hai buổi gặp gỡ và giao lưu với nhà văn Hwang Sun-mi tại Hà Nội và TP.HCM (tháng 11/2016)…

Còn đó sự lặng lẽ

Tuy giới dịch giả và các nhà nghiên cứu văn chương Hàn Quốc đã có nhiều nỗ lực nhưng tình trạng tiếp nhận văn học Hàn Quốc tại Việt Nam vẫn là câu chuyện dở dang. Buổi tọa đàm với nhà văn thiếu nhi Hwang Sun-mi tại đường sách Nguyễn Văn Bình (TP. Hồ Chí Minh) diễn ra có chút lạ kỳ, khi không có bóng dáng một em thiếu nhi nào mà chỉ có chưa đến hai mươi độc giả tham dự là các bạn trẻ và phụ huynh quan tâm đến việc chọn sách cho trẻ.

Trước đó vài ngày, buổi giao lưu với nhà văn Hàn Quốc Hwang Sun-mi tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội có vẻ khá hơn khi tổ chức tại không gian học thuật, nhưng người tham dự cũng hầu hết chỉ là sinh viên chuyên ngành Hàn Quốc học. Hai tác phẩm của Hwang Sun-mi đã đạt kỷ lục tại quê nhà khi bán được hơn 1 triệu bản. Tác phẩm Cô gà mái sổng chuồng còn được chuyển thể thành phim hoạt hình và kịch sân khấu thu hút hàng triệu lượt xem tại Hàn Quốc cũng như các nước khác trên thế giới. Vậy nhưng khi đến Việt Nam chưa tạo được hiệu ứng tiếp nhận như mong đợi.

Ban Tổ chức Cuộc thi Viết cảm nhận tác phẩm văn học Hàn Quốc lần thứ 11, năm 2016, cho biết đã nhận được 142 bài viết từ 12 trường đại học và 3 trường phổ thông của 7 địa phương: Hà Nội, Nghệ An, Huế, Đà Nẵng, Đà Lạt, TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Mặc dù các bài viết dự thi viết khá đều và có chất lượng, được Ban Giám khảo tâm đắc đánh giá cao nhưng những con số khiêm tốn về số lượng tham gia cũng phần nào cho thấy độ phủ sóng, độ lan tỏa của cuộc thi còn chưa cao, hầu như chỉ tập trung ở khu vực trường học với các sinh viên chuyên ngành Hàn Quốc học.

van hoc han quoc van lang le tai viet nam
Lễ trao giải Cuộc thi Viết cảm nhận tác phẩm văn học Hàn Quốc. (Nguồn: Đại học KHXH&NV Hà Nội)

Vào trung tuần tháng 5/2016, Giải thưởng Man Booker quốc tế của Anh quốc đã được trao cho tác phẩm Người ăn chay của nhà văn Hàn Quốc Han Kang. Tác phẩm này đã có bản dịch tiếng Việt từ năm 2011, và tất nhiên cũng khá im ắng với độc giả Việt từ bấy đến nay!

Thách thức phía trước

So với các yếu tố văn hóa khác của Hàn Quốc như điện ảnh, phim truyền hình, âm nhạc, thời trang... văn học Hàn đến Việt Nam khá muộn. Thời gian đầu, văn học Hàn Quốc khá dè dặt và chỉ mới có những bước đi táo bạo trong 10 năm trở lại đây, chưa tạo được sự thu hút như kỳ vọng. Khác với phim ảnh và âm nhạc, văn học Hàn thường phản ánh một hình ảnh Hàn Quốc với hiện thực khắc nghiệt của nhịp sống công nghiệp, những nỗi ám ảnh, tâm trạng hoài nghi và bế tắc (nhất là của giới trẻ)… Điều này khác xa tâm lý đón nhận của phần đông độc giả Việt. Bởi vì trong suy nghĩ của nhiều người Việt, Hàn Quốc cũng như Nhật Bản, là hình mẫu của sự phát triển nhảy vọt, thần kỳ về kinh tế, về đời sống vật chất, khoa học kỹ thuật công nghệ.

Bên cạnh đó, một thực tế là các tác phẩm văn học dịch Hàn Quốc ở nước ta vẫn chưa có nhiều bản dịch hay, xuất sắc. Hiện nay, các dịch giả văn học Hàn Quốc thường không phải là người sáng tác hoặc chuyên nghiên cứu. Thông thạo tiếng Hàn là một lợi thế nhưng không xuất phát từ ngành học văn chương cũng lại là trở ngại khá lớn khiến cho các dịch giả chưa thể hiện được hết chất văn chương của tác phẩm bằng ngôn từ và giọng điệu nghệ thuật qua bản dịch.

Một lý do nữa cũng khiến văn chương xứ Hàn chưa tạo được dấu ấn trong lĩnh vực văn học dịch ở Việt Nam là do văn học dịch của các quốc gia khác có sức hút hơn (do có bề dày lịch sử hơn). Tuy không còn quá cuồng nhiệt nhưng độc giả trẻ trẻ trong nước vẫn chưa thoát khỏi cơn sốt văn học ngôn tình Trung Quốc, văn chương Anh - Mỹ. Cái bóng quá lớn của nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami cũng vẫn đang là sự lựa chọn của nhiều độc giả.

Một năm mới lại đến, văn học Hàn Quốc sẽ được độc giả Việt tiếp nhận như thế nào trong năm 2017? Câu hỏi khiến người trong cuộc như tôi phải có nhiều suy nghĩ...

van hoc han quoc van lang le tai viet nam Lễ hội đèn lồng khổng lồ Hàn Quốc đến Việt Nam

Ngày 3/12 tới đây, Lễ hội đèn lồng khổng lồ Việt Nam – Hàn Quốc 2016 sẽ chính thức khai mạc tại Trung tâm Thương ...

van hoc han quoc van lang le tai viet nam Triển lãm di sản Việt Nam tại Hàn Quốc

100 bức ảnh về 16 Di sản thế giới của Việt Nam đang được giới thiệu tại Trung tâm Nghệ thuật Yoondang (Seoul, Hàn Quốc).

van hoc han quoc van lang le tai viet nam “Hàn Quốc dưới con mắt họa sỹ Việt Nam”

Đây là cuộc thi dành cho các họa sĩ trẻ Việt Nam, do Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tổ chức từ ngày 1/10-1/12/2015, nhằm ...