Nhật ký chiến tranh của người lính trẻ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

Hà Anh
Sau 20 năm được công bố, Kí họa trong chiến hào - cuốn nhật ký viết trong Chiến dịch Điện Biên Phủ của họa sĩ Phạm Thanh Tâm, trở lại với độc giả Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Kí họa trong chiến hào được họa sĩ Phạm Thanh Tâm (1932-2019) viết khi tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ với tư cách phóng viên chiến trường báo Quyết Thắng, tờ báo của Đại đoàn pháo binh 351.

Nhật ký chiến tranh của người lính trẻ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ
Bìa "Kí hoạ trong chiến hào" mới được phát hành tại Việt Nam. (Nguồn: NXB Kim Đồng)
Tin liên quan
Nữ thanh niên dân tộc thiểu số vươn lên thoát nghèo ở Hà Giang Nữ thanh niên dân tộc thiểu số vươn lên thoát nghèo ở Hà Giang

Lưu giữ trong suốt 50 năm

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng cho biết, cuốn nhật ký được họa sĩ Phạm Thanh Tâm lưu giữ suốt 50 năm.

Đến năm 2005, nhật ký được dịch ra tiếng Anh và in thành sách cùng các tranh ký họa ông vẽ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Bản tiếng Pháp của cuốn sách được phát hành năm 2011. Với mong muốn giới thiệu cho độc giả Việt Nam, sau gần 20 năm Nhà xuất bản Kim Đồng đã chính thức đưa được cuốn sách trở về quê hương trong dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024).

Được viết trực tiếp tại chiến trường, ngay trong chiến hào, dưới làn bom đạn, cuốn nhật ký gồm ba phần: Đường ra trận, Trong chiến hào và Về hậu phương.

Mở đầu trang nhật ký, Phạm Thanh Tâm đã ghi lại niềm vui, sự náo nức của mình cũng như đồng đội được “sống đời anh dũng của anh bộ đội”: “Tôi cùng 1/2 đội văn công đi chiến dịch. Vui và hăng say vì thấy mình đã khỏe, tuy hơi gầy” (nhật ký ngày 21/2/1954).

Đường ra trận là đường lên với Điện Biên nơi Phạm Thanh Tâm ghi lại những chân dung ông gặp trên đường ra chiến dịch, đó là dân công hỏa tuyến, công binh mở đường, thanh niên xung phong và đặc biệt gần gũi với ông là chân dung những người pháo thủ thức suốt đêm để kéo pháo lên trận địa.

Ở nơi đó, 10 pháo thủ cùng 70 lính bộ binh dùng sức người cộng với dây tời, xích sắt, thanh tre, thanh gỗ tự chế đưa pháo lên những dốc cao tới 65 độ. Kéo vào rồi lại kéo ra “chết không rời dây, chết không rời càng pháo...”.

Trong chiến hào là những trang nhật ký viết trong suốt 55 ngày đêm của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Những ghi chép của ông trong những ngày này là trang tư liệu sống động hữu ích cho bất cứ ai muốn tìm hiểu về Chiến dịch lịch sử.

Tại đây, dưới tầm đại bác, nơi ranh giới giữa sống và chết rất mong manh, Kí họa trong chiến hào thiết tha tình đồng đội, đồng chí và giàu lòng trắc ẩn.

Để rồi, Về hậu phương là niềm vui chiến thắng, những dự cảm về cuộc chiến phía trước để có được ngày hòa bình lâu dài.

Những trang ký họa xúc động

Ngoài nội dung nhật ký, phần hình ảnh của Kí họa trong chiến hào rất đặc sắc. Trong sách có hình ảnh 16 trang nhật ký gốc gồm các trang viết tay, trang vẽ bản đồ, hiện vật thời chiến…

Nhật ký chiến tranh của người lính trẻ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ
Hoạ sĩ Phạm Thanh Tâm (1933 - 2019). (Nguồn: Bảo tàng Mỹ Thuật TP. Hồ Chí Minh)

Nhưng đặc biệt nhất là hơn 30 bức tranh kí họa được tác giả vẽ trong chiến hào. Viết và vẽ vừa bổ sung vừa thể hiện nhất quán cái nhìn của người lính trẻ Phạm Thanh Tâm.

Tranh kí họa của Phạm Thanh Tâm đầy cảm xúc, họa sĩ vẽ những tình cảm tế nhị của người lính về cuộc chia tay với người thương, vẽ tình đồng đội sâu sắc qua những bức kí họa chăm sóc thương binh, vẽ niềm vui thường ngày của người lính bên bờ suối ngay sau ngọn đồi E khốc liệt giữa chiến dịch, vẽ niềm vui hòa bình khi những bông hoa nở trên mũ sắt vỡ…

Sau 20 năm ra mắt độc giả thế giới, Kí họa trong chiến hào đã trở lại với độc giả Việt Nam đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Tác phẩm vẫn giữ nguyên vẹn giá trị thời sự và nhân văn của nó.

Từ góc nhìn của người trong cuộc, Kí họa trong chiến hào thấm đẫm lòng yêu nước, tình cảm quân - dân, tình đồng chí…

Họa sĩ Phạm Thanh Tâm từng chia sẻ: “Trong chiến tranh có tình yêu và thù hận. Chiến tranh là vậy. Nhưng hận thù không đủ thắng một cuộc chiến.

Chúng tôi đã có một tình yêu lớn lao, tình yêu nước và tình yêu dành cho nhau. Những xúc cảm yêu thương đó là những gì tôi bày tỏ trong nhật ký và mang theo mình suốt cuộc đời”.

Nhân 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (1954-2024), Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành bộ sách gồm 17 cuốn viết về Điện Biên Phủ với nhiều thể loại của nhiều tác giả nổi tiếng.

Nhật ký chiến tranh của người lính trẻ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ
Không gian triển lãm trực tuyến. (Nguồn: NXB Kim Đồng)

Với mong muốn tạo cơ hội rộng rãi cho bạn đọc tiếp xúc với bộ sách kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ và cuốn Kí họa trong chiến hào, Nhà xuất bản Kim Đồng mở hai triển lãm trực tuyến từ ngày 6-12/5, gồm Bộ sách kỷ niệm 70 năm Chiến thằng Điện Biên Phủ và Kí họa trong chiến hào.

Các triển lãm góp phần tôn vinh tác phẩm, tác giả và đội ngũ làm sách, mang đến trải nghiệm sống động và trọn vẹn hơn cho công chúng, là hành động thiết thực tôn vinh 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay.

Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Ba cựu binh Pháp xúc động quay lại chiến trường xưa

Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Ba cựu binh Pháp xúc động quay lại chiến trường xưa

Ba cựu binh đều đã ngoài 90 tuổi, ấn tượng với sự đón tiếp của người dân Điện Biên. Họ đã thăm Bảo tàng Chiến ...

Chuyện về kỷ vật của Bác Hồ tại chiến dịch Điện Biên Phủ

Chuyện về kỷ vật của Bác Hồ tại chiến dịch Điện Biên Phủ

70 năm đã đi qua, nhưng Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn mãi mãi là một bản anh hùng ca về tinh thần, ý chí, ...

Đại tướng Võ Nguyên Giáp với chiến dịch Điện Biên Phủ

Đại tướng Võ Nguyên Giáp với chiến dịch Điện Biên Phủ

Trong lịch sử quân sự thế giới có lẽ hiếm có người nào xuất thân từ thầy giáo dạy sử, chưa từng kinh qua trường ...

Vận động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài cho sự phát triển TP. Hồ Chí Minh

Vận động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài cho sự phát triển TP. Hồ Chí Minh

Ngày 8/5 tới, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP. Hồ Chí Minh tổ chức "Tọa đàm quốc tế vai trò cộng ...

Kiều bào tại Pháp xuống đường ủng hộ vụ kiện của bà Trần Tố Nga

Kiều bào tại Pháp xuống đường ủng hộ vụ kiện của bà Trần Tố Nga

Chiều 4/5, tại quảng trường Cộng hòa ở thủ đô Paris, khoảng hơn 200 bạn bè Pháp và bà con kiều bào đã tập hợp ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria đang dần trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với những du khách Việt Nam yêu thích trải nghiệm khác biệt.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động