8 tháng tại Hội đồng Bảo an LHQ của Việt Nam: Hành trình nhiều dấu ấn quan trọng, đáng tự hào

TGVN. Trong vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ, Việt Nam đã tham gia đóng góp vào công việc chung trên tinh thần độc lập, tự chủ, tích cực, trách nhiệm và cân bằng. Trong 8 tháng qua, Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng đáng tự hào.
my-don-phuong-tuyen-bo-cac-bien-phap-trung-phat-cua-lhq-doi-voi-iran
Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc (LHQ) được các quốc gia thành viên trao trách nhiệm hàng đầu về duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. (Nguồn: Reuters)

Chức năng, vai trò "đặc biệt" của Hội đồng Bảo an

Là một trong sáu cơ quan chính của Liên hợp quốc (LHQ), Hội đồng Bảo an (HĐBA) được các quốc gia thành viên trao trách nhiệm hàng đầu về duy trì hòa bình và an ninh quốc tế (đoạn 1 Điều 24, Hiến chương LHQ) và tất cả các nước thành viên LHQ đồng ý chấp nhận và thực thi các quyết định của HĐBA (Điều 4 và 25 của Hiến chương LHQ).

Trong khi các cơ quan khác của LHQ chỉ có thể đưa ra các quyết định mang tính khuyến nghị đối với các chính phủ của các quốc gia thành viên, thì các quyết định và nghị quyết của HĐBA, theo chương VII Hiến chương, khi đã được thông qua đều mang tính chất ràng buộc và tất cả các thành viên của LHQ đều có trách nhiệm phải tôn trọng và thi hành.

HĐBA gồm 15 thành viên: 5 ủy viên thường trực (UVTT) bao gồm Trung Quốc, Pháp, Nga, Anh và Mỹ và 10 ủy viên không thường trực (UVKTT) có nhiệm kỳ 2 năm do Đại hội đồng (ĐHĐ) LHQ bầu, phân bổ theo khu vực địa lý.

Mỗi UVTT và UVKTT có một lá phiếu. Theo Thủ tục hoạt động tạm thời của HĐBA, các quyết định về các vấn đề mang tính thủ tục cần đạt tối thiểu 9/15 phiếu ủng hộ; các quyết định về các vấn đề thực chất cần đạt tối thiểu 9 phiếu ủng hộ và không bị bất kỳ UVTT nào bỏ phiếu chống (quyền phủ quyết của UVTT đối với một quyết định mang tính thực chất của HĐBA).

Để hoàn hành trách nhiệm chính là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, chức năng, nhiệm vụ và biện pháp triển khai của HĐBA được quy định chi tiết tại các Chương VI, VII, VIII của Hiến chương LHQ như sau:

Kêu gọi các bên liên quan giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình (Điều 33); đưa ra các khuyến nghị cách thức giải quyết nếu các bên đồng ý (Điều 38).

Điều tra các tranh chấp, tình huống để xác định có đe dọa hòa bình, an ninh quốc tế hay không (Điều 34); xác định các mối đe dọa hòa bình, phá vỡ hòa bình và hành động xâm lược (Điều 39); đưa ra các biện pháp tạm thời nhằm ngăn chặn tình hình diễn biến xấu đi (Điều 40).

Trong trường hợp có đe dọa, xâm phạm hòa bình hay hành động xâm lược, HĐBA có thể sử dụng biện pháp cưỡng chế (lệnh trừng phạt hoặc hành động quân sự) nhằm duy trì hoặc khôi phục hòa bình và an ninh quốc tế (Điều 41). Nếu các biện pháp hòa giải và trừng phạt không thành công, HĐBA có thể áp dụng hành động quân sự theo Chương VII. Hành động quân sự được chia thành 2 loại chính: đầu tiên là các hoạt động gìn giữ hòa bình do LHQ triển khai; loại thứ hai là các hoạt động quân sự được LHQ cho phép và được triển khai bởi bên thứ ba.

Quyết định triển khai các hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ.

Điều phối các hoạt động duy trì hòa bình thông qua các dàn xếp khu vực và hợp tác với các tổ chức khu vực (Chương 8 Hiến chương LHQ).

Khuyến nghị Đại hội đồng LHQ về việc bầu Tổng thư ký LHQ, Thẩm phán Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) và xem xét đơn xin gia nhập LHQ của các nước.

8 thang tai hoi dong bao an lhq cua viet nam hanh trinh nhieu dau an quan trong dang tu hao
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres tại trụ sở Liên hợp quốc, New York, tháng 1/2020.

Một Việt Nam trách nhiệm, cân bằng và khéo léo

Quá trình chuẩn bị, tham gia của Việt Nam tại HĐBA trên cương vị UVKTT HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2020-2021 ngay từ đầu đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Cấp cao, sự phối hợp, đóng góp tích cực của Bộ, Ban, ngành hữu quan, nhờ đó ta đã đạt được những kết quả lớn như sau:

Trên cương vị Chủ tịch HĐBA tháng 1, Việt Nam đã hoàn thành tốt các công việc điều hành, chủ trì hoạt động và đại diện cho HĐBA trong quan hệ với các nước, các cơ quan LHQ, các tổ chức khu vực và quốc tế và báo giới.

Việt Nam cũng đã để lại dấu ấn quan trọng với việc tổ chức hai sự kiện là: (i) Thảo luận mở của HĐBA với chủ đề “Thúc đẩy tuân thủ Hiến chương LHQ trong duy trì hòa bình và an ninh quốc tế” do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì, thông qua Tuyên bố Chủ tịch riêng đầu tiên của HĐBA về tuân thủ Hiến chương LHQ; và (ii) Phiên họp về hợp tác giữa LHQ và ASEAN lần đầu tiên tại HĐBA.

Cả hai sáng kiến trên còn được dư luận đánh giá là “đúng, trúng và kịp thời” trong tháng đầu tiên của năm 2020, dịp kỷ niệm 75 năm thành lập LHQ và ký kết Hiến chương LHQ, đáp ứng nguyện vọng chung của các nước thành viên là đề cao Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế, vai trò của các tổ chức khu vực (trong đó có ASEAN) khi môi trường quốc tế diễn biến phức tạp, một số nước lớn có chiều hướng chính sách, hành động đi ngược lại các nguyên tắc cốt lõi này.

Trong vai trò UVKTT HĐBA, Việt Nam đã tham gia đóng góp vào công việc chung của HĐBA trên tinh thần độc lập, tự chủ, tích cực, trách nhiệm và cân bằng, thể hiện rõ lập trường ủng hộ tuân thủ Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, ủng hộ tìm kiếm giải pháp cho các cuộc xung đột khu vực và quốc tế thông qua đàm phán, thương lượng hòa bình, đồng thời đề cao các nỗ lực, kinh nghiệm của Việt Nam trong quá trình tái thiết và phát triển đất nước, hội nhập quốc tế và khu vực.

Đối với các vấn đề phức tạp có mâu thuẫn quan điểm, tranh chấp lợi ích giữa các nước, Việt Nam đã xử lý khéo léo, thỏa đáng, tránh bị cuốn vào sự đối đầu, chính trị hóa giữa các nước lớn. Việc Việt Nam tích cực đóng góp, đề xuất các sáng kiến và phấn đấu thể hiện vai trò cầu nối trên một số vấn đề, vừa nhằm phát huy vai trò “trung gian, hòa giải” và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030.

Trên cương vị Chủ tịch Ủy ban theo dõi thực hiện các NQ về Nam Sudan (nơi Việt Nam đang triển khai thành công Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 2), Việt Nam đã phát huy vai trò trung gian góp phần thu hẹp khác biệt giữa các nước, có nhiều đóng góp về nội dung được phản ánh vào NQ gia hạn cơ chế trừng phạt đối với Nam Sudan; được các nước châu Phi và Mỹ (nước chủ trì dự thảo) ghi nhận tích cực.

Trong vai trò Chủ tịch Nhóm làm việc không chính thức của HĐBA về các tòa án quốc tế, Việt Nam đã soạn thảo và chủ trì thương lượng thông qua NQ của HĐBA về rà soát hoạt động năm 2018-2019 của Cơ chế giải quyết các vấn đề còn tồn đọng của các tòa án hình sự quốc tế và bổ nhiệm Công tố viên cho Cơ chế, trên cơ sở dung hòa quan điểm giữa các bên (NQ 2529 được thông qua với 14 phiếu thuận).

Khi đảm nhiệm Điều phối viên Nhóm các nước UVKTT (E10) tại HĐBA trong tháng 5/2020, Việt Nam thể hiện vai trò tích cực, nhất là việc chủ động nối lại cuộc gặp trực tuyến giữa E10 và Tổng Thư ký LHQ (gần đây không tổ chức được do dịch Covid-19), chủ trì xây dựng phát biểu chung của E10 tại phiên họp mở về phương pháp làm việc...

Tận dụng tốt “vai trò kép” là UVKTT HĐBA và Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam đã tổ chức tốt phiên họp của HĐBA về hợp tác LHQ – ASEAN, thường xuyên đề cao vai trò của các tổ chức khu vực trong việc hỗ trợ giải quyết các vấn đề của các khu vực. Việt Nam cũng đã tăng cường phối hợp lập trường với Indonesia, góp phần thúc đẩy đoàn kết, vai trò và hiện diện của ASEAN tại HĐBA LHQ (trong 6 tháng đầu năm 2020, Việt Nam và Indonesia đã có 3 lần phát biểu chung tại HĐBA, là hình thức phối hợp mới so với năm 2008 khi hai nước cùng đảm nhận cương vị UVKTT HĐBA).

Việt Nam cũng tập trung ưu tiên thúc đẩy một số vấn đề chủ đề được sự quan tâm, ủng hộ của nhiều nước thành viên để phát huy vai trò và đóng góp của mình tại HĐBA, gồm: (i) Khắc phục hậu quả bom mìn phục vụ tái thiết hậu xung đột; (ii) Bảo vệ thường dân trong xung đột vũ trang; (iii) An ninh và biến đổi khí hậu; (iv) Phụ nữ, hòa bình và an ninh; (v) Hợp tác giữa LHQ với các tổ chức khu vực, tiểu khu vực; (vi) Trẻ em và xung đột vũ trang và (vii) Hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ.

75 năm Liên hợp quốc: Vượt qua thăng trầm, trở thành tổ chức không thể thiếu trong nền chính trị thế giới

75 năm Liên hợp quốc: Vượt qua thăng trầm, trở thành tổ chức không thể thiếu trong nền chính trị thế giới

TGVN. Sau 75 năm tồn tại và phát triển, Liên hợp quốc (LHQ) đã trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, còn khiếm khuyết ...

Việt Nam - thành viên tin cậy, chủ động, trách nhiệm của Liên hợp quốc

Việt Nam - thành viên tin cậy, chủ động, trách nhiệm của Liên hợp quốc

TGVN. Việt Nam từ một nước nhỏ đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia đi đầu trong việc thực hiện các Mục ...

Những dấu mốc trong quá trình Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc qua ảnh

Những dấu mốc trong quá trình Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc qua ảnh

TGVN. Ngày 20/9 - ngày kỷ niệm 43 năm (20/9/1977-20/9/2020) ngày Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc, tổ chức đa phương lớn nhất hành ...

Thu Hiền

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Sau thời gian dài khủng hoảng vì Covid-19, Ấn Độ bắt đầu đón tin vui

Sau thời gian dài khủng hoảng vì Covid-19, Ấn Độ bắt đầu đón tin vui

Số ca mới mắc Covid-19 theo ngày ở Ấn Độ đang giảm dần với việc nước này vào sáng 25/10 chỉ ghi nhận 50.129 ca trong 24 giờ qua.
Dư âm Barca 1-3 Real Madrid: Ramos giải cứu Zidane và tấm mặt nạ của El Clasico

Dư âm Barca 1-3 Real Madrid: Ramos giải cứu Zidane và tấm mặt nạ của El Clasico

Ramos tỏa sáng rực rỡ để giúp Real Madrid giành chiến thắng trước Barca, đồng thời giải cứu HLV Zidane trước viễn cảnh bị sa thải.
Thổ Nhĩ Kỳ gia hạn hoạt động thăm dò ở Đông Địa Trung Hải

Thổ Nhĩ Kỳ gia hạn hoạt động thăm dò ở Đông Địa Trung Hải

Thổ Nhĩ Kỳ tối 24/10 thông báo, nước này sẽ gia hạn hoạt động khảo sát địa chấn của tàu thăm dò Oruc Reis tại Đông Địa Trung Hải tới ...
Cuba tố cáo Mỹ hành động 'mất uy tín'

Cuba tố cáo Mỹ hành động 'mất uy tín'

Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 24/10 đã lên án việc Mỹ áp dụng biện pháp mới nhằm ngăn chặn nguồn kiều hối gửi về đảo quốc Caribe này.
Mỹ 'khoe' vũ khí chính của NATO để chống Nga

Mỹ 'khoe' vũ khí chính của NATO để chống Nga

Trong bối cảnh xung đột căng thẳng với Nga, tiềm lực của NATO sẽ được cải thiện với sự xuất hiện của hàng trăm máy bay chiến đấu thế hệ ...
Đàm Vĩnh Hưng: 'Tôi làm thiện nguyện vì muốn giúp cho đời, chứ không ngại sự soi mói của cư dân mạng'

Đàm Vĩnh Hưng: 'Tôi làm thiện nguyện vì muốn giúp cho đời, chứ không ngại sự soi mói của cư dân mạng'

Bất chấp thị phi, nhiều nghệ sĩ, trong đó có ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, vẫn tích cực làm từ thiện giúp người, giúp đời.
Nga sẽ điều chế vaccine ngừa Covid-19 dưới dạng xịt

Nga sẽ điều chế vaccine ngừa Covid-19 dưới dạng xịt

Một loại vaccine ngừa Covid-19 đang được phát triển tại một bệnh viện của Nga , dự kiến ở dạng thuốc nhỏ hoặc xịt vào mũi.
Bầu cử Mỹ 2020: Mô hình tam quyền phân lập còn có thể đứng vững?

Bầu cử Mỹ 2020: Mô hình tam quyền phân lập còn có thể đứng vững?

Mô hình tam quyền phân lập đang trở thành một vấn đề tác động đến cuộc bầu cử Mỹ 2020.
Man Utd theo đuổi Traore, Real mua Skriniar

Man Utd theo đuổi Traore, Real mua Skriniar

Man Utd theo đuổi Traore, Real Madrid hỏi mua Skriniar, Juventus gia hạn Dybala... là những tin chuyển nhượng chính hôm nay, 25/10.
Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Có rất ít vấn đề mà Nga và Mỹ cùng có tiếng nói chung, và một thỏa thuận ngừng bắn tại Nagorno-Karabakh là một trường hợp như vậy.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi

Xung đột Armenia-Azerbaijan bùng phát, trở thành điểm nóng của thời sự quốc tế. Câu hỏi đặt ra là tại sao giao tranh lại nổ ra vào lúc này. Phân tích.
Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Có rất ít vấn đề mà Nga và Mỹ cùng có tiếng nói chung, và một thỏa thuận ngừng bắn tại Nagorno-Karabakh là một trường hợp như vậy.
Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên lâu nay là ước vọng của người dân hai miền. Thế nhưng, đây là hành trình đầy gian nan bởi những khác biệt và thử thách.
Thủ tướng Suga thăm Việt Nam: Chuyến thăm thành công trên nhiều phương diện

Thủ tướng Suga thăm Việt Nam: Chuyến thăm thành công trên nhiều phương diện

Chuyến thăm 3 ngày đến Việt Nam của Thủ tướng Suga được đánh giá là thành công trên nhiều phương diện.
Bầu cử Mỹ: Năm điểm nhấn trong tranh luận Trump-Biden lần cuối

Bầu cử Mỹ: Năm điểm nhấn trong tranh luận Trump-Biden lần cuối

Đây là lần chót để cả hai, nhất là ông Trump, người đang đuối thế hơn, thuyết phục cử tri bỏ phiếu cho mình trong ngày bầu cử Mỹ hai tuần tới.
Phiên bản di động