AI và bài toán nhân lực Việt Nam

Phạm Thế Huy
Trước sự phát triển mạnh mẽ của AI, Việt Nam cần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao để thích ứng và bứt phá.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
2. Số 13. Suy ngẫm: AI và bài toán nhân lực Việt Nam
Trí tuệ nhân tạo (AI) được cho là sẽ thay thế nhiều vị trí việc làm của con người. (Nguồn: Susan Davis)

Trong làn sóng phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường lao động toàn cầu đang biến đổi nhanh chóng. Nhiều công việc truyền thống dần bị thay thế, song các cơ hội mới cũng liên tục mở ra. Trước bước ngoặt này, việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trở nên cấp thiết để Việt Nam thích ứng và bứt phá.

AI không chỉ thay đổi cách làm việc mà còn định hình lại khái niệm “việc làm”. Nhiều vị trí, nhất là ở cấp quản lý trung gian, đứng trước nguy cơ thu hẹp. Tuy nhiên, bên cạnh sự thay thế, AI cũng tạo ra những lĩnh vực mới mà con người vẫn giữ vai trò then chốt.

Vấn đề không phải AI lấy đi bao nhiêu việc làm, mà là chúng ta có kịp chuẩn bị cho những việc làm mới hay không. Trong bối cảnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn: Không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có khả năng làm việc với công nghệ, khai thác và kiểm soát các hệ thống thông minh.

Các nhóm nghề mới đang dần hình thành, gồm lực lượng trực tiếp phát triển, huấn luyện và vận hành các mô hình AI, đặt nền móng cho kinh tế số. Bên cạnh đó là những vị trí kết nối nhu cầu con người với năng lực của máy móc, giúp công nghệ phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Quản trị và đạo đức AI cũng trở thành lĩnh vực quan trọng, nhằm bảo đảm công nghệ được sử dụng an toàn, minh bạch, có trách nhiệm. Đồng thời, các nghề liên quan đến chăm sóc tâm lý, kết nối cảm xúc sẽ ngày càng có vai trò lớn, do khó bị thay thế bởi máy móc.

Thực tế, Việt Nam đã có một lực lượng chuyên gia AI có khả năng ứng dụng và tối ưu công nghệ trên các nền tảng sẵn có. Tuy nhiên, đây chưa đủ để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Thiếu hụt lớn nhất là nhân lực có khả năng dẫn dắt, vừa làm chủ công nghệ, vừa định hình xu hướng, tạo ra sản phẩm và giải pháp mới.

Để khắc phục, cần cách tiếp cận đồng bộ: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua chính sách đầu tư cho giáo dục, nghiên cứu, phát triển và thu hút nhân tài; doanh nghiệp chủ động tham gia đào tạo, gắn với nhu cầu thực tiễn để phát triển nguồn nhân lực.

Một hướng đi đáng chú ý là thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao người Việt Nam ở nước ngoài. Đây không chỉ là việc bổ sung lực lượng, mà còn là cách để tiếp nhận những kinh nghiệm và tư duy đã được kiểm chứng trong các môi trường công nghệ tiên tiến. Khi được đặt trong một hệ sinh thái phù hợp, những nguồn lực này có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, câu chuyện nguồn nhân lực không chỉ nằm ở chính sách hay cơ sở vật chất. Nó bắt đầu từ mỗi cá nhân từ việc sẵn sàng học hỏi, thích nghi và thay đổi. Trong một thế giới mà công nghệ liên tục cập nhật, việc học không còn giới hạn trong trường lớp mà trở thành một hành trình suốt đời.

Như vậy, kỷ nguyên AI mang đến nhiều thách thức nhưng cũng mở ra một cơ hội hiếm có để Việt Nam tăng tốc. Nếu biết đầu tư đúng hướng cho con người từ đào tạo, thu hút đến tạo môi trường phát triển, chúng ta không chỉ theo kịp, mà còn có thể tham gia định hình những xu hướng mới. Sau tất cả, công nghệ dù tiến xa đến đâu, vẫn cần con người làm trung tâm. Sự chuẩn bị hôm nay sẽ quyết định vị thế của chúng ta ngày mai.

Công nghệ - 'Đòn bẩy' cho phụ nữ hiện đại

Công nghệ đang mở ra cơ hội mới cho phụ nữ trong kỷ nguyên số nhưng cũng đặt ra thách thức về sự cân bằng ...

Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Sở GD&ĐT Hà Nội đã công bố lịch thi chính thức vào lớp 10 công lập năm 2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý ...

Bộ GD&ĐT sẽ điều chỉnh Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sẽ sửa Thông tư 29 theo hướng không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, không hạn chế ...

Ngày quốc tế Hạnh phúc (20/3): Sống chậm, lắng nghe và mở lòng nhiều hơn

Ngày quốc tế Hạnh phúc (20/3) nhắc nhở chúng ta rằng hạnh phúc không chỉ là đích đến, mà là cách sống và cảm nhận ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động