Ba kịch bản địa chính trị ở châu Á hậu Covid-19

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trong tập báo cáo mới của Cơ quan tình báo an ninh Canada (CSIS) mang tựa đề “On the horizon” (Trên đường chân trời), các học giả đã đưa ra những nhận định sâu sắc về những thay đổi cơ bản có thể dự đoán được về thế giới, kinh tế và xã hội hậu đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.    
TIN LIÊN QUAN
ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19 Sau đại dịch Covid-19, 'cú sốc thứ ba' có nguy cơ đảo ngược kết quả phát triển kinh tế của châu Á
ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19 Khắc phục hậu quả của dịch Covid-19, EU đề xuất gói kích thích tài chính mới
ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19
Dù đại dịch chỉ là một biến số trong cấu trúc quan hệ quốc tế của châu Á, thì đó vẫn là một cú sốc lớn không rõ khi nào mới kết thúc. (Nguồn: Foreign Policy)

Cảnh giác trước những dự đoán

Theo các chuyên gia của CSIS, trong cuộc khủng hoảng do đại dịch Covid-19, Washington chắc chắn sẽ phải trả giá cho những thất bại ban đầu ở trong và ngoài nước, trong khi Bắc Kinh tích cực nỗ lực củng cố các lợi ích ngoại giao sau khi hồi phục từ cú sốc ở Vũ Hán.

Tuy nhiên, còn quá sớm để dự đoán rằng một cú sốc ngắn hạn đối với nền kinh tế toàn cầu theo cách nào đó sẽ đưa Trung Quốc lên vị trí lãnh đạo khu vực hoặc toàn cầu trong một thời gian dài.

Trên thực tế, những dự đoán được đưa ra ngay sau các “cú sốc” bất ngờ đối với hệ thống quốc tế thường không chính xác. Sau sự kiện ngày 11/9/2001, trong Chiến lược An ninh quốc gia đầu tiên của Mỹ, chính quyền Bush đã dự đoán rằng Mỹ và Trung Quốc sẽ nâng cao hợp tác trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu điều mà chính quyền Obama đã lặp lại trong Chiến lược An ninh quốc gia sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và cũng đã được chứng minh là sai.

Các nhà lý luận về quan hệ quốc tế dự đoán, khi kinh tế Mỹ chịu ảnh hưởng lớn từ đại dịch, Trung Quốc sẽ không thể tự mình vượt qua cú sốc kinh tế đang tác động tới những nước còn lại trên thế giới.

Gần một nửa thị trường xuất khẩu của Trung Quốc hiện đang bị đóng cửa vì đại dịch, và sự phục hồi trong nước của chính Trung Quốc cũng đang bị cản trở bởi ngành dịch vụ, vốn chiếm 60% GDP, vẫn trong giai đoạn ngưng trệ.

Hơn nữa, Trung Quốc thời hiện đại chưa bao giờ phải đối mặt với một cuộc suy thoái, trong khi bản thân Mỹ đã nhiều lần hồi phục thành công kể từ cuộc Đại suy thoái. Cổ phiếu của Mỹ trên tổng giá trị cổ phiếu toàn cầu thực sự gia tăng sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009 (chiếm hơn 50% giá trị cổ phiếu toàn cầu), và USD vẫn là đồng tiền dự trữ thế giới, có mặt trong hơn 90% tổng số giao dịch toàn cầu.

“Chưa có dấu hiệu nào cho thấy đại dịch sẽ thay đổi những thực tế cơ bản này, cho dù nền kinh tế toàn cầu tạm thời chịu thua trước những ảnh hưởng của nó”, Báo cáo nhận định.

Báo cáo cho rằng, dù đại dịch chỉ là một biến số trong cấu trúc quan hệ quốc tế của châu Á, thì đó vẫn là một cú sốc lớn không rõ khi nào mới kết thúc.

ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19

Thế giới sẽ chuyển đổi như thế nào sau đại dịch Covid-19?

TGVN. Theo tờ The Straits Times, có thể là quá sớm để dự đoán những gì sẽ xảy ra sau khi dịch bệnh viêm đường hô ...

Ba kịch bản

Theo các chuyên gia, điều tốt nhất có thể làm lúc này là nắm bắt phạm vi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 theo 3 kịch bản trong 5 năm tới, được trình bày theo thứ tự khả năng xảy ra như sau:

Thứ nhất, cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ gia tăng nhưng quan điểm về các nước lớn không thay đổi.

Cho dù cuộc khủng hoảng Covid-19 không làm thay đổi đáng kể sức mạnh và những khác biệt về vị thế giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng sắc thái của mối quan hệ giữa hai nước đã thay đổi theo những chiều hướng đáng chú ý.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là những nước còn lại ở châu Á sẽ ủng hộ việc Washington tăng cường cạnh tranh chiến lược với Bắc Kinh. Mặc dù sự bất hòa giữa Mỹ và các đồng minh không dẫn tới việc các nền dân chủ lớn như Nhật Bản hay Canada đứng về phía Trung Quốc, nhưng điều đó sẽ đẩy các nước nhỏ hơn ở Đông Nam Á vào tình thế khó xử.

Một cuộc khảo sát mới của CSIS về giới tinh hoa chiến lược ở Đông Nam Á cho thấy mối quan tâm hàng đầu của họ trong lĩnh vực an ninh trước khi dịch bệnh xuất hiện là tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng.

Tin liên quan
ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19 Đại dịch Covid-19: Cú sốc kinh tế có bị đánh giá thấp?

Sắc thái mới trong quan hệ Mỹ-Trung khiến điều này trở nên vô cùng khó khăn. Kết quả cuối cùng sẽ là sự bế tắc trong việc thiết lập vị thế ở châu Á.

Thứ hai, Mỹ khôi phục vị trí lãnh đạo và xây dựng thể chế đa phương.

Cho đến nay, Mỹ hầu như chưa thể hiện vai trò lãnh đạo khu vực trong bối cảnh này - trái ngược với việc chính quyền Bush thành lập nhóm gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia để xử lý cuộc khủng hoảng sóng thần năm 2004 hay việc chính quyền Bush và chính quyền Obama thành lập nhóm G20 để ngăn chặn chủ nghĩa bảo hộ và cải thiện quan hệ hợp tác sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Các thể chế khu vực ở châu Á thường xuất hiện sau các cuộc khủng hoảng (chẳng hạn như các Cuộc đàm phán 6 bên được tổ chức vào năm 2003 sau khi Triều Tiên vi phạm Thỏa thuận khung hay Sáng kiến Thượng Hải - mà không có sự tham gia của Mỹ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997-1998).

Cả Bắc Kinh và Washington đều chưa có bất kỳ động thái nào nhằm thúc đẩy một cấu trúc thể chế liên Á mới để đối phó với đại dịch hay tác động kinh tế của nó. Tuy nhiên, cấu trúc hiệu quả nhất sẽ là cấu trúc bao gồm cả Mỹ và Trung Quốc và đòi hỏi giữa hai nước phải có chung một mục đích nào đó.

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở của chính quyền Mỹ đã mang lại một khuôn khổ hữu ích cho cuộc cạnh tranh với Trung Quốc thông qua việc liên kết một cách cởi mở và toàn diện với các đồng minh và đối tác dân chủ.

Tuy nhiên, chiến lược này luôn bị cản trở bởi sự bốc đồng gắn liền với quan điểm “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Trump. Chẳng hạn như, chính quyền Mỹ đã rút ra khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng như yêu cầu Nhật Bản và Hàn Quốc trả gấp 5 lần chi phí cho binh lính Mỹ đóng quân ở hai nước này.

Dù vậy, có nhiều bằng chứng cho thấy Quốc hội và công chúng Mỹ đang đề cao giá trị của các liên minh và cam kết đa phương. Hơn nữa, các đồng minh then chốt của Mỹ như Nhật Bản và Australia vẫn thừa nhận vai trò lãnh đạo và uy tín của Mỹ, ngay cả khi Nhà Trắng không làm vậy, và các nước này chắc chắn sẽ âm thầm vận động Mỹ bắt tay xây dựng các mô hình hợp tác mới trong thời gian tới.

Mặc dù đôi khi có nhắc đến “Kế hoạch B”, nhưng Nhật Bản và Australia vẫn muốn định hình chính sách của Mỹ hơn là xây dựng chính sách ngoại giao độc lập của riêng họ mà không có vai trò của Mỹ.

ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19
Cả Bắc Kinh và Washington đều chưa có bất kỳ động thái nào nhằm thúc đẩy một cấu trúc thể chế liên Á mới để đối phó với đại dịch hay tác động kinh tế của nó. (Nguồn: China - Briefing)

Thứ ba, sẽ hình thành hòa bình kiểu Trung Quốc? Các học giả cho rằng, đây không phải là kịch bản mà trong đó Trung Quốc sẽ làm lu mờ Mỹ một cách hòa bình như Mỹ đã làm với Anh một thế kỷ trước.

Nhiều khả năng đó sẽ là một kịch bản mà trong đó các cường quốc theo chủ nghĩa xét lại trong khu vực sẽ củng cố vị thế của mình, gây tổn hại cho các cường quốc ở vị trí trung tâm như Trung Quốc ở châu Á, Nga ở Trung Âu và Đông Âu hay Iran ở vùng Vịnh.

Tình trạng này cũng từng được tác giả Tom Wright đề cập trong cuốn By all measures short of war (Các phương thức chiến tranh).

Cách tốt nhất để tránh kịch bản này, theo các học giả của CIS, là nắm bắt những yếu tố tốt nhất trong hai kịch bản đầu: nâng cao hiểu biết về cuộc cạnh tranh chiến lược và chủ động phối hợp với các đồng minh để xây dựng các quy tắc có tính đến Trung Quốc nhưng kìm hãm tham vọng của nước này.

ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19

Ba kịch bản kinh tế Việt Nam 2020 hậu Covid-19

TGVN. Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) nhận định phục hồi kinh tế Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn hậu dịch ...

ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19

Một thế giới khác hậu khủng hoảng Covid-19

TGVN. Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp một phần bởi rất nhiều điều chưa từng có tiền lệ đã và đang diễn ra, cũng như có ...

ba kich ban dia chinh tri o chau a hau covid 19

Covid-19 khiến năm 2020 sẽ là năm đầy bất ổn đối với kinh tế thế giới

TGVN. Theo trang mạng phân tích Valdaiclub, năm 2019 hầu hết các nền kinh tế lớn trên thế giới đều đối mặt nguy cơ rủi ...

Thanh Dung
(theo CSIS)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/5: Thêm 30 ca mắc mới trong nước, riêng Đà Nẵng 20 ca; Chuyên gia nói gì về sốc phản vệ

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/5: Thêm 30 ca mắc mới trong nước, riêng Đà Nẵng 20 ca; Chuyên gia nói gì về sốc phản vệ

Baoquocte.vn. Có thêm 30 ca mắc mới Covid-19 trong nước tại khu vực đã được cách ly, riêng Đà Nẵng là 20 ca; không có ca mới trong bệnh viện đã ...
Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/5. Âm lịch hôm nay 13/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
XSAG 13/5 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 13/5/2021 - SXAG 13/5 - KQXSAG thứ 5

XSAG 13/5 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 13/5/2021 - SXAG 13/5 - KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 13/5. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. KQXSAG 13/5. Xo so An Giang. KQXSAG.
XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/5. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMB thứ 5. SXMB 13/5. KQSXMB. xo so mien bac.
CEO Nguyễn Đại Dũng với hành trình khởi nghiệp thành công cùng trang sức phong thủy

CEO Nguyễn Đại Dũng với hành trình khởi nghiệp thành công cùng trang sức phong thủy

Baoquocte.vn. Rời ánh hào quang trên con đường nghệ thuật, Nguyễn Đại Dũng quyết định rẽ sang con đường startup và trở thành ông chủ của thương hiệu trang sức đá ...
Nét mới tại kỳ bầu cử Quốc hội Việt Nam

Nét mới tại kỳ bầu cử Quốc hội Việt Nam

Baoquocte.vn. Trang asiapacificnews có bài viết về công tác chuẩn bị cũng như một số điểm mới tại kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân ...
Việt Nam-Australia nhất trí phối hợp đẩy mạnh hợp tác, mở rộng thị trường cho sản phẩm nông nghiệp

Việt Nam-Australia nhất trí phối hợp đẩy mạnh hợp tác, mở rộng thị trường cho sản phẩm nông nghiệp

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Littleproud nhất trí phối hợp đẩy mạnh hợp tác nông nghiệp, chú trọng mở rộng thị trường cho sản phẩm nông nghiệp của nhau.
Chuyển nhượng cầu thủ: PSG tiếp tục mời chào Messi; Barca gạ Chelsea đổi Miralem Pjanic lấy Jorginho; Atletico hỏi mua De Paul

Chuyển nhượng cầu thủ: PSG tiếp tục mời chào Messi; Barca gạ Chelsea đổi Miralem Pjanic lấy Jorginho; Atletico hỏi mua De Paul

Baoquocte.vn. Neymar muốn kéo Messi về PSG, Barca dùng Miralem Pjanic đổi tiền vệ của Chelsea, Atletico mua De Paul là những cập nhật chuyển nhượng cầu thủ.
Điện thăm hỏi về vụ đánh bom tại Thủ đô Male, Maldives

Điện thăm hỏi về vụ đánh bom tại Thủ đô Male, Maldives

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện thăm hỏi về vụ đánh bom tại Thủ đô Male, nước Cộng hòa Maldives.
Hướng dương ngược nắng 'câu giờ', nhiều khán giả tuyên bố… bỏ phim

Hướng dương ngược nắng 'câu giờ', nhiều khán giả tuyên bố… bỏ phim

Baoquocte.vn. Không ít khán giả cho rằng Hướng dương ngược nắng kéo dài, tình huống lan man 'câu giờ', đặc biệt là mối quan hệ giữa Hoàng - mẹ Cami và ...
Biển Đen tấp nập: Tàu Mỹ và Ukraine kéo đến tập trận; tàu tuần tra Pháp ghé qua 'góp vui', Nga điều tàu theo dõi

Biển Đen tấp nập: Tàu Mỹ và Ukraine kéo đến tập trận; tàu tuần tra Pháp ghé qua 'góp vui', Nga điều tàu theo dõi

Baoquocte.vn. Ngày 12/5, hải quân Ukraine thông báo, nước này và Mỹ đã tổ chức cuộc tập trận hải quân chung ở Biển Đen.
Huawei bị Thụy Điển cấm cửa, Trung Quốc dọa 'tấn công' trả đũa

Huawei bị Thụy Điển cấm cửa, Trung Quốc dọa 'tấn công' trả đũa

Baoquocte.vn. Trung Quốc tìm cách xin giấy phép cung cấp thiết bị mạng 5G của Huawei cho Thụy Điển và dọa sẽ tấn công trả đũa nhằm vào Ericsson của nước này.
Nga 'rào đón', cảnh cáo sẽ phản ứng gay gắt nếu bị can thiệp bầu cử

Nga 'rào đón', cảnh cáo sẽ phản ứng gay gắt nếu bị can thiệp bầu cử

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga cho rằng, nhiều khả năng, một số nước sẽ tìm cách tham gia vào cuộc bầu cử Hạ viện Nga theo cách phá hoại.
Cập nhật Covid-19 ngày 12/5: Toàn cầu vượt mốc 160 triệu ca mắc; số ca tử vong mới ở Ấn Độ cao kỷ lục, biến thể mới tràn sang 44 quốc gia

Cập nhật Covid-19 ngày 12/5: Toàn cầu vượt mốc 160 triệu ca mắc; số ca tử vong mới ở Ấn Độ cao kỷ lục, biến thể mới tràn sang 44 quốc gia

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 160,33 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 3,31 triệu ca tử vong và hơn 138 triệu bệnh nhân bình phục.
Bangladesh lên tiếng sau cảnh báo của Trung Quốc về nhóm Bộ tứ: Chúng tôi độc lập và có chủ quyền!

Bangladesh lên tiếng sau cảnh báo của Trung Quốc về nhóm Bộ tứ: Chúng tôi độc lập và có chủ quyền!

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Bangladesh lên tiếng sau lời kêu gọi của Đại sứ Trung Quốc không tham gia vào nhóm Bộ tứ do Mỹ dẫn đầu.
Phản ứng quốc tế về căng thẳng Israel-Palestine: Nga nói nguy hiểm, Jordan cảnh báo Israel 'đùa với lửa', HĐBA họp khẩn

Phản ứng quốc tế về căng thẳng Israel-Palestine: Nga nói nguy hiểm, Jordan cảnh báo Israel 'đùa với lửa', HĐBA họp khẩn

Baoquocte.vn. Israel và phong trào Hamas của người Palestine kiểm soát Dải Gaza đã lâm vào cuộc chiến mới nghiêm trọng nhất kể từ năm 2019.
Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Baoquocte.vn. Đề xuất gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Ukraine được hưởng ứng, liệu đã đủ để Kiev trở thành một phần của khối? TG&VN bình luận.
Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Baoquocte.vn. Tại sao Thổ Nhĩ Kỳ lại mong muốn cải thiện quan hệ với Ai Cập? Câu trả lời là lợi ích về chính trị, kinh tế và vị thế. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy

Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy 1

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Nga-Ukraine-Mỹ hiện không được hữu hảo, với việc các bên đề nghị gặp gỡ trực tiếp thực chất lại là chuyện gài bẫy nhau. TG&VN bình luận.
Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Baoquocte.vn. Tuyên bố của Tổng thống Joe Biden về Armenia là ‘giọt nước tràn ly’, khiến quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ vốn đã trắc trở nay thêm phần bất định. Bình luận của TG&VN.
Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Baoquocte.vn. Những điểm nào đáng chú ý trong Sách xanh Ngoại giao mới công bố của Nhật Bản? Bình luận của TG&VN.
Hội nghị Lãnh đạo ASEAN với khủng hoảng Myanmar: Bước khởi đầu cần thiết

Hội nghị Lãnh đạo ASEAN với khủng hoảng Myanmar: Bước khởi đầu cần thiết

Baoquocte.vn. Khủng hoảng Myanmar không còn là chuyện riêng của quốc gia mà là vấn đề của quốc tế, khu vực. Với cách tiếp cận phù hợp, ASEAN đã mở cánh cửa đầu tiên.
Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Baoquocte.vn. Seychelles, quốc gia có tỷ lệ tiêm vaccine phòng Covid-19 cao nhất thế giới, những ngày qua đang phải chứng kiến số ca mắc mới tăng vọt.
Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Baoquocte.vn. 3 ứng cử viên được gọi tên cho vị trí 'ghế nóng' thủ tướng Singapore là Lawrence Wong, Ong Ye Kung và Chan Chun Sing.
Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Czech tuột dốc nhanh chóng kể từ khi vụ nổ kho vũ khí gần làng Vbretice 7 năm trước trở thành đề tài bàn tán căng thẳng giữa hai nước.
Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Baoquocte.vn. Các UAV trinh sát và tấn công hiện đại do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất có khả năng mang và ném loại bom dẫn đường thuộc họ MAM của hãng Roketsan A.S.
Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Baoquocte.vn. Với các ca mắc và tử vong mới do Covid-19 tăng kỷ lục, không khí u ám và tuyệt vọng đang bao trùm từng ngóc ngách của Ấn Độ.
Cộng hòa Chad: Bất ổn và bất định

Cộng hòa Chad: Bất ổn và bất định

Baoquocte.vn. Sau cái chết bất ngờ của cố Tổng thống Chad Idriss Déby trên chiến trường, tình hình ở quốc gia châu Phi này đã rơi vào tình trạng bất ổn kéo dài.
Phiên bản di động