Bệnh thành tích trong giáo dục: Nghĩ về những tấm giấy khen được phát tràn lan

Tấn Khôi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Những năm gần đây, người ta giật mình khi nhắc đến bệnh thành tích trong giáo dục, về những con số tròn trịa trong các báo cáo, về những tấm giấy khen được phát tràn lan...
Bệnh thành tích trong giáo dục: Trở lại với câu hỏi, học để làm gì?
Bệnh thành tích trong giáo dục: Trở lại với câu hỏi, học để làm gì? (Nguồn: VOV)

Thời tôi đi học, việc dạy và học có sự thực chất của những điểm số. Lớp tôi gần 40 người nhưng chỉ có 3-5 học sinh tiên tiến, không có học sinh giỏi, còn lại trung bình.

Việc ở lại lớp thời ấy cũng là bình thường bởi nếu bạn nào không đủ điểm lên lớp đều được cho học lại như một cách giúp cho người học không hụt kiến thức. Số khác thì phải thi lại, để lên lớp, các bạn phải chịu khó ôn luyện trong mùa Hè để khoảng đầu tháng 8 thì nhà trường sẽ tổ chức thi.

Vì rất khó để có học sinh giỏi nên bạn nào cũng phấn đấu và ai đạt danh hiệu học sinh giỏi đều xem đó là thành tích đáng ngưỡng mộ.

"Quan trọng học để làm gì và làm được gì, hay có đóng góp ra sao cho xã hội. Mặt khác, học để sống ra sao cho thật hạnh phúc chứ không phải điểm số, không phải để lớp, trường báo cáo những con số cho thật đẹp, để giáo viên hoàn thành chỉ tiêu".

Nhưng học sinh giỏi thời nay rất khác… Khác bởi vì nhà nhà đều có giấy khen, mà như có ai đó từng nói: “Thời nay thần đồng nhiều quá”.

Vài năm trước, tôi bất ngờ khi nghe cháu mình nói, lớp con chỉ có 2 học sinh trung bình, còn lại khá giỏi. Gần như cả lớp của cháu nhận giấy khen và phần thưởng dù cháu không học ở trường chuyên.

Nhìn quanh, tình trạng lớp nào cũng có rất nhiều học sinh giỏi, học sinh tiên tiến và không có em nào lưu ban đã trở nên phổ biến hiện nay.

Có thể học sinh đã giỏi hơn ngày trước? Hay do cách đánh giá có phần dễ hơn? Sao giờ nhiều giấy khen thế?

Những câu hỏi ấy thấp thoáng trong đầu khi đâu đó, dư luận và chính người trong ngành cũng hoang mang với kết quả cao ngất ngưởng trong những đánh giá học trò. Và người ta nêu ra một căn bệnh gọi là “bệnh thành tích” đã khiến những con số ngày càng tròn trịa - tròn trịa đến mức khó tin.

Phụ huynh nào cũng muốn con mình học giỏi, thầy cô - ai cũng mong trò mình xuất sắc và đạt được nhiều thành tích tốt. Và khi cả trường khá giỏi, vài em trung bình là nỗi buồn, đôi khi sẽ ảnh hưởng đến thành tích của lớp và điểm thi đua của chính giáo viên chủ nhiệm.

Do đó, trước mỗi kỳ thi, giáo viên sẽ đôn đốc học sinh ôn bài, nhiều em vì để đạt điểm cao nên học tủ, học gạo. Không khó hiểu khi điểm 9, điểm 10 nhan nhản khắp nơi và giấy khen như "nấm mọc sau mưa". Và mỗi buổi tổng kết năm học hoặc khai giảng, nhà trường sẽ tự hào về những báo cáo thành tích.

Sẽ thật tuyệt vời nếu những báo cáo thành tích ngành giáo dục đạt 100% là con số thật. Rất tiếc, đâu đó lại là con số “ảo” của những nỗ lực làm tròn cho đẹp vì áp lực thi đua, áp lực thành tích.

"Có một căn bệnh mang tên thành tích đã khiến những con số trong báo cáo giáo dục ngày càng tròn trịa - tròn trịa đến mức khó tin. Học sinh giỏi thời nay cũng rất khác… Khác bởi vì học sinh nào cũng có giấy khen, mà như có ai đó từng nói: Thời nay thần đồng nhiều quá”.

Thực sự rất nguy hại khi theo đuổi những con số không thực chất từ chuyện dạy và học. Với thầy cô giáo - vì “bệnh thành tích”, vì bị áp thi đua mà buộc phải cho điểm cao hơn thực lực của học sinh, tìm cách “kéo” em này em kia lên để đủ điểm “giỏi” hoặc để số lượng học sinh đạt giấy khen cao hơn.

Dần dà, chính thầy cô sẽ xem sự không thật trong kết quả của ngành là bình thường. Tôn trọng sự thật, những giá trị thật là điều mà nhà giáo cần làm và gìn giữ trong suốt quá trình làm nghề.

Với học sinh, chưa giỏi nhưng “đôn” lên giỏi, còn yếu nhưng lại được đẩy lên lớp thì các em sẽ ảo tưởng năng lực của mình. Niềm vui của phụ huynh có con học khá giỏi cũng rất mong manh như những tấm giấy khen mà các con nhận về hằng năm.

Thực ra, quan trọng học để làm gì và làm được gì, hay có đóng góp ra sao cho xã hội? Mặt khác, học để sống ra sao cho thật hạnh phúc chứ không phải điểm số, không phải để lớp, trường báo cáo những con số cho thật đẹp, để giáo viên hoàn thành chỉ tiêu.

Có thể thấy, “bệnh thành tích” len lỏi trong học đường sẽ giết chết sự nỗ lực của nhiều người thực tài bởi họ bị… cào bằng; còn người chưa giỏi thì nghĩ mình đã giỏi và thôi cố gắng.

Ở đâu đó, căn bệnh này cũng đã đẩy nhiều học sinh đến stress, trầm cảm do bố mẹ đặt ra cho con quá nhiều đòi hỏi từ chuyện học, trong khi năng lực con có giới hạn.

Một người trẻ để phát triển cần có hiểu biết toàn diện, được cân bằng giữa việc học và việc chơi. Người lớn có sức chịu đựng tốt hơn nhưng khi đối diện với quá nhiều áp lực còn trầm cảm, huống hồ các em đang tuổi ăn tuổi học, tâm hồn trong sáng.

Cân bằng và công bằng trong đánh giá năng lực con người chính là cách xây dựng lòng trung thực trong mỗi đứa trẻ và thúc đẩy sự phát triển đúng đắn của mỗi người, để các em được sống thật với chính mình.

Trầm cảm ở trẻ: Cha mẹ cần 'gỡ rối' cho con thế nào?

Trầm cảm ở trẻ: Cha mẹ cần 'gỡ rối' cho con thế nào?

Để nhận biết và phòng ngừa trầm cảm ở trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền, chuyên gia tâm lý học lâm sàng cho rằng, ...

Không ngừng học tập, rèn luyện theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiêu chí, thước đo và phương châm hành động của cán bộ, đảng viên

Không ngừng học tập, rèn luyện theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiêu chí, thước đo và phương châm hành động của cán bộ, đảng viên

Nhân kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022), chia sẻ với báo Thế giới & Việt Nam, GS. NGND Nguyễn ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dự Tọa đàm kinh tế - thương mại - đầu tư Việt Nam-Hungary.
XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 28/6/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

Baoquocte.vn. XSVT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Vũng Tàu nhanh nhất hôm nay - XSVT 28/6/2022. KQXSVT . ket qua xo so Vung Tau.
XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 28/6/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/6. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/6/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Xo so ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 29/6/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/6. âm lịch hôm nay 29/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 29 tháng 6 năm 2022 hôm nay.
Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Baoquocte.vn. Bạc Liêu có đông đồng bào Khmer sống cộng cư, đời sống bà con có chuyển biến tích cực trong những năm qua.
Vì một thành phố Ninh Bình phát triển toàn diện

Vì một thành phố Ninh Bình phát triển toàn diện

Baoquocte.vn. Ngày 31/10/2017, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XXI ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về phát triển thành phố Ninh Bình đến năm 2020, định hướng đến năm ...
Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 27/6 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới là 637; hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; tiếp tục không có F0 tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/6): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt; phía Nam ngày nắng; áp thấp di chuyển chậm

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/6): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt; phía Nam ngày nắng; áp thấp di chuyển chậm

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết cả nước chiều, tối đêm mưa dông vài nơi; Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt trên 38 độ C; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Vùng áp thấp trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Vùng áp thấp trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Baoquocte.vn. Lúc 7h sáng nay (27/6), vùng áp thấp có vị trí ở khoảng 13,5-14,5 độ Vĩ Bắc; 119,5-120,5 độ Kinh Đông.
Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới tiếp tục giảm còn 557 ca, tại 32 tỉnh, thành phố. Số khỏi bệnh gấp 14 lần số mắc ...
Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Baoquocte.vn. Chất lượng sống của Việt Nam được cải thiện đáng kể chỉ sau 1 năm, với việc tăng 39 bậc trên bảng xếp hạng này năm 2021.
Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Baoquocte.vn. Các chuyên gia hy vọng, nghiên cứu cá sấu, kỳ nhông và rùa có thể tìm ra bí mật giúp con người sống thọ đến 150 tuổi.
WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Ở thời điểm hiện tại, bệnh đậu mùa khỉ chưa cấu thành tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu (PHEIC) - mức độ cảnh báo cao nhất của WHO.
Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Baoquocte.vn. Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực Thực phẩm chức năng, phát triển thêm nhiều sản phẩm mới chất lượng tốt, chuẩn hóa quy trình sản xuất sản phẩm an ...
Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Baoquocte.vn. Biến thể phụ BA.5 của Omicron đã trở thành biến thể chủ đạo gây bệnh Covid-19 tại Đức, chiếm khoảng một nửa số ca mắc mới Covid-19 ở nước này.
Say rượu có thể gây ra các vấn đề ở não

Say rượu có thể gây ra các vấn đề ở não

Baoquocte.vn. Rượu có thể ảnh hưởng đến não, dạ dày, gan, tim và thận. Khi bạn uống, rượu sẽ đi thẳng vào máu và được đưa lên não.
Phiên bản di động