Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Đức

Đoàn Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đã mang đến nhiều thay đổi cơ bản trong chính sách đối ngoại của nước Đức trong năm đầu tiên kỷ nguyên hậu Merkel.

Đã từ lâu,“chủ nghĩa hòa bình” trong chính sách đối ngoại Đức được xem như là một “đồng thuận” trong nền chính trị nước này, trên hai tiền đề chính là chiếc ô an ninh của Mỹ giúp nước này hạn chế đầu tư cho quốc phòng và thương mại quốc tế sẽ mang lại hòa bình. Vì lẽ đó, kim chỉ nam của ngoại giao Đức từng được nêu thành Wandel durch Handel (thay đổi thông qua thương mại).

Tuy nhiên, xung đột Nga-Ukraine đã làm đảo lộn tất cả. Giờ đây, nước Đức phải đối mặt với 3 thách thức chưa từng có: phụ thuộc về năng lượng vào Nga; phụ thuộc thương mại vào thế giới toàn cầu hóa và phụ thuộc an ninh vào Mỹ.

Xung đột Nga-Ukraine đã bước sang ngày thứ 100. (Nguồn: Sky News)
Xung đột Nga-Ukraine đã đặt ra ba thách thức chưa từng có cho nước Đức. (Nguồn: Sky News)

Thách thức chưa từng có

Năm đầu tiên trong kỷ nguyên hậu bà Angela Merkel, kinh tế Đức được kỳ vọng sẽ đạt mức tăng trưởng 4% trong năm 2022. Tuy nhiên, tỷ lệ này hiện được điều chỉnh xuống mức 1,8%, trong khi lạm phát trong Eurozone đã tăng lên mức kỷ lục 6-7%/năm. Mô hình kinh tế trọng thương của Đức cũng gặp khó khi tiền lương tối thiểu tăng 22% trong khi nguồn cung lao động đang ngày càng khan hiếm.

Nguồn năng lượng Nga, vốn được thiết kế như trụ cột cho chiến lược “chuyển đổi năng lượng”, nay đang trở thành “cái bẫy” khi các lệnh trừng phạt của EU đối với Nga đã làm tăng giá nhiên liệu tại Đức gần 180% kể từ tháng 2/2022.

Sự đảo lộn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, hệ quả của đại dịch Covid-19 và xung đột tại Ukraine càng làm trầm trọng thêm vấn đề của nước Đức, vốn phụ thuộc vào các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Nga hay Ấn Độ.

Trên phương diện an ninh, 30 năm qua, Berlin đặt cược vào ô an ninh của Mỹ và NATO. Nhờ đó, chi phí quốc phòng của nước này luôn ở mức thấp (1,5% GDP). Tuy nhiên, xung đột Nga-Ukraine cho thấy sức mạnh kinh tế của EU, liên minh quân sự của NATO là chưa đủ cho một “nền hòa bình vĩnh cửu” tại châu Âu.

Nguồn năng lượng Nga, vốn được thiết kế như trụ cột cho chiến lược “chuyển đổi năng lượng”, nay đang trở thành “cái bẫy” khi các lệnh trừng phạt của EU đối với Nga đã làm tăng giá nhiên liệu tại Đức gần 180% kể từ tháng 2/2022.

Thay đổi để vững bước

Thực tế đó buộc người Đức phải đưa ra nhiều điều chỉnh lớn về mặt chính sách.

Trước hết, đó là nỗ lực giảm vai trò của năng lượng Nga trong nền kinh tế Đức.

Trong 3 tháng qua, sự phụ thuộc của Berlin với năng lượng từ Moscow đã giảm đáng kể: Hiện khí đốt Nga chỉ chiếm 35% nhu cầu của Đức. Cùng với Ba Lan, Đức cam kết chấm dứt nhập khẩu dầu Nga qua đường ống Druzhba nhằm giảm sự phụ thuộc về dầu mỏ EU vào Nga xuống dưới 10% từ nay đến cuối năm 2022.

Trước đó, nước này đã dừng phê duyệt dự án Nord-Stream 2 kết nối với Nga và thay vào đó là 4 trạm tiếp nhận khí ga hóa lỏng (LNG) từ Mỹ, Australia và Qatar.

Song song với đa dạng hóa nguồn cung, chính phủ liên minh tại Berlin cũng đặt mục tiêu cung cấp 80% nhu cầu bằng năng lượng tái tạo như điện gió, hydrogen...

Về an ninh-quốc phòng, hai ngày sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát, Thủ tướng Olaf Scholz đã tuyên bố bổ sung 100 tỷ Euro cho ngân sách quốc phòng. Berlin cũng hướng tới mục tiêu chung của NATO chi 2% GDP cho quốc phòng.

Không chỉ tăng ngân sách cho an ninh, một bước ngoặt khác trong chính sách của chính quyền ông Scholz là việc chuyển giao vũ khí cho Ukraine. Ngày 31/5, Thủ tướng Olaf Scholz đã công bố một thỏa thuận “hoán đổi” trang thiết bị quân sự với Hy Lạp: Theo đó Athens sẽ nhận được các xe chiến đấu bộ binh từ Berlin để đổi lấy việc gửi một số xe chiến đấu cho Kiev. Thủ tướng Đức cũng cho biết sẽ chuyển cho Kiev hệ thống phòng không IRIS-T hiện đại nhất mà Đức sở hữu.

(06.07) Bài phát biểu của Thủ tướng Đức Olaf Scholz về thay đổi chính sách quốc phòng ngày 27/2 đã nhận được sự tán thưởng của Bundestag. (Nguồn: DW)
Bài phát biểu của Thủ tướng Đức Olaf Scholz về chính sách quốc phòng ngày 27/2 được các nghị sỹ tại Bundestag đồng tình. (Nguồn: DW)

Trước đó, Đức cũng thông báo sẽ chuyển cho Ukraine 7 tổ hợp lựu pháo tự hành Panzerhaubitze 2000, một trong những lựu pháo mạnh hàng đầu thế giới.

Cuối cùng, sau nhiều thập niên theo đuổi chủ nghĩa tự do thương mại, Berlin đang tìm lại tiếng nói chung với Paris về “châu Âu chủ quyền” trên lĩnh vực kinh tế.

Đầu năm 2022, Đức đã từ chối cho tập đoàn GlobalWafers của Đài Loan (Trung Quốc) mua lại công ty thiết bị bán dẫn Siltronic nhân danh khẩu hiệu Made in Deutschland. Ngày 27/4, Berlin cũng từ chối cho tập đoàn Aeonmed (Trung Quốc) mua lại công ty dược Heyer Medical vì “trật tự công cộng và an ninh”.

Để thay đổi, Berlin sẽ cần chính sách đối ngoại quyết đoán hơn nữa, song song với gìn giữ khẩu hiệu “chủ nghĩa hòa bình”.

Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock lần đầu tiên công du Pakistan

Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock lần đầu tiên công du Pakistan

Bộ Ngoại giao Pakistan ngày 6/6 thông báo, Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock sẽ tới thăm quốc gia Nam Á này từ ngày 7-8/6.

Pháp-Đức chung tay, gợi ý giải pháp cho Tổng thống Nga, úp mở động thái mới của EU

Pháp-Đức chung tay, gợi ý giải pháp cho Tổng thống Nga, úp mở động thái mới của EU

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã đề nghị Tổng thống Nga Vladimir Putin chấm dứt việc phong tỏa cảng ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

'Đá đói' trên đáy sông cạn ở châu Âu báo hiệu thảm họa

'Đá đói' trên đáy sông cạn ở châu Âu báo hiệu thảm họa

Baoquocte.vn. Ở châu Âu, do hạn hán trên bề mặt những con sông khô cạn xuất hiện cái gọi là «đá đói», báo trước những tai họa sắp xảy đến, theo ...
Hơn 1.000 học sinh tranh tài giải thể dục aerobic Cúp Nestlé MILO lần V

Hơn 1.000 học sinh tranh tài giải thể dục aerobic Cúp Nestlé MILO lần V

Baoquocte.vn. 75 đội đến từ các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông cùng nhau tranh tài Giải thể dục aerobic, aerobic dance, cheer dance.
Ban hành quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị

Ban hành quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị

Baoquocte.vn. Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Quy định 70-QĐ/TW về quản lý biên chế của hệ thống chính trị.
T&T Group, SHB hợp tác chiến lược với Vietnam Airlines và Đường sắt Việt Nam

T&T Group, SHB hợp tác chiến lược với Vietnam Airlines và Đường sắt Việt Nam

Baoquocte.vn. Tập đoàn T&T Group và Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam ...
Hút vốn vào các khu kinh tế đặc biệt, Indonesia 'tung' loạt ưu đãi thuế chưa từng có

Hút vốn vào các khu kinh tế đặc biệt, Indonesia 'tung' loạt ưu đãi thuế chưa từng có

Baoquocte.vn. Chiến lược hút vốn vào các khu kinh tế đặc biệt này càng được tạo điều kiện thuận lợi thông qua các chương trình ưu đãi thuế chưa từng có.
Các dòng sông đang cạn kiệt, đe dọa tê liệt giao thương đường thủy châu Âu

Các dòng sông đang cạn kiệt, đe dọa tê liệt giao thương đường thủy châu Âu

Baoquocte.vn. Sông ngòi, kênh rạch châu Âu vận chuyển hàng ngàn tấn hàng hóa, đóng góp 80 tỷ USD mỗi năm. Hạn hán đang làm tê liệt giao thương đường thủy ...
Mỹ: Đừng đùa với cá mập - tai nạn hy hữu khi câu trúng 'hung thần biển cả'

Mỹ: Đừng đùa với cá mập - tai nạn hy hữu khi câu trúng 'hung thần biển cả'

Baoquocte.vn. Một tai nạn kinh hoàng đã xảy ra khi ngư dân cố gắng tiếp cận con cá mập để gỡ lưỡi câu khỏi miệng của nó.
Mỹ: Nổ súng gần Đồi Capitol, cảnh sát cảnh báo 'nguy cơ' sau vụ FBI khám xét dinh thự của ông Trump

Mỹ: Nổ súng gần Đồi Capitol, cảnh sát cảnh báo 'nguy cơ' sau vụ FBI khám xét dinh thự của ông Trump

Baoquocte.vn. Cảnh sát thủ đô Washington (Mỹ) ngày 14/8 cho biết một người đàn ông đã đâm xe vào rào chắn gần Đồi Capitol, bắn chỉ thiên và đốt xe trước ...
Cập nhật lịch tựu trường năm học 2022-2023 mới nhất

Cập nhật lịch tựu trường năm học 2022-2023 mới nhất

Baoquocte.vn. Hầu hết tỉnh, thành phố cho học sinh tựu trường sớm nhất từ 22/8 (với khối 1) và từ 25/8 - 5/9 với học sinh các khối còn lại.
'Nữ hoàng ảnh lịch' Diễm Hương - mẹ 4 con xinh đẹp và tuổi ngoài 50 viên mãn

'Nữ hoàng ảnh lịch' Diễm Hương - mẹ 4 con xinh đẹp và tuổi ngoài 50 viên mãn

Baoquocte.vn. Từ khi rút khỏi làng giải trí, gần 30 năm qua Diễm Hương có 4 lần hội ngộ các nghệ sĩ cùng thời: Mộng Vân, Quyền Linh, Lê Tuấn Anh, ...
Mỹ: Nổ súng gần Đồi Capitol, cảnh sát cảnh báo 'nguy cơ' sau vụ FBI khám xét dinh thự của ông Trump

Mỹ: Nổ súng gần Đồi Capitol, cảnh sát cảnh báo 'nguy cơ' sau vụ FBI khám xét dinh thự của ông Trump

Baoquocte.vn. Cảnh sát thủ đô Washington (Mỹ) ngày 14/8 cho biết một người đàn ông đã đâm xe vào rào chắn gần Đồi Capitol, bắn chỉ thiên và đốt xe trước khi nổ súng tự sát.
Nga cảnh báo sẽ ‘lãng quên’ quan hệ với Mỹ, lên tiếng về Triều Tiên

Nga cảnh báo sẽ ‘lãng quên’ quan hệ với Mỹ, lên tiếng về Triều Tiên

Baoquocte.vn. Nga cảnh báo viễn cảnh quan hệ song phương với Mỹ nếu Moscow bị Washington liệt vào danh sách các ‘quốc gia tài trợ khủng bố’.
Mỹ xác nhận 5 công dân bị thương trong vụ xả súng tại Jerusalem

Mỹ xác nhận 5 công dân bị thương trong vụ xả súng tại Jerusalem

Baoquocte.vn. Ngày 14/8, Đại sứ quán của Mỹ tại Israel xác nhận có 5 công dân nước này bị thương trong vụ tấn công xả súng vào một xe buýt ở Jerusalem cùng ngày.
Slovakia chưa gửi MiG-29 cho Ukraine

Slovakia chưa gửi MiG-29 cho Ukraine

Baoquocte.vn. Slovakia khẳng định hiện các máy bay tiêm kích MiG-29 vẫn ở nước này thay vì đã chuyển giao cho Ukraine như một số tin đồn trên mạng xã hội.
Ukraine: Nguy cơ ‘gia tăng từng ngày’ tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Ukraine: Nguy cơ ‘gia tăng từng ngày’ tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Quan chức Ukraine cho rằng dưới sự kiểm soát của Nga, nguy cơ xảy ra thảm họa đối với nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ngày càng lớn.
Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 15/8-21/8

Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 15/8-21/8

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức thăm Bắc Âu, Tổng thống Indonesia đọc Thông điệp liên bang... là những sự kiện quốc tế nổi bật trong tuần.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và nội các mới của ông đã đưa ra những ưu tiên chính sách rõ ràng trong một bối cảnh mới đầy phức tạp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Phiên bản di động