“Cần cả một ngôi làng để giáo dục một đứa trẻ”

Nguyệt Anh
TGVN. Đó là câu ngạn ngữ của Châu Phi được ông Trần Đức Cảnh, Cố vấn Hội đồng tuyển sinh đại học Havard dẫn ra tại phiên họp mới đây của Ủy ban đổi mới giáo dục đào tạo giai đoạn 2016-2021 và Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016-2021 về vấn đề “Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh phổ thông”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre TS. Hoàng Ngọc Vinh: Tỉ lệ tốt nghiệp THPT giảm, phản ánh đúng hơn thực chất giáo dục
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre GS. Hoàng Tụy - một thầy giáo đúng với danh hiệu người thầy
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre
Giáo dục Việt Nam vẫn còn tư duy “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”.

Ông Cảnh cho rằng, hệ thống giáo dục, đặc biệt từ mẫu giáo đến lớp 12 không thể tách rời khỏi các vấn đề xã hội đang diễn ra, bởi giáo dục là một phần của xã hội. Cùng với đó, nhiều đại biểu phản ánh thực trạng giáo dục Việt Nam vẫn “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”, lo ngại sẽ gây ra nhiều tác hại, lệch lạc cho chất lượng nguồn nhân lực tương lai.

Nặng dạy chữ...

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, dù có nhiều phong trào, khẩu hiệu liên quan đến giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh nhưng thực tế vẫn làm chưa tốt. “Tiêu biểu, có khẩu hiệu “Tất cả vì học sinh thân yêu” mà để học sinh đội nắng chờ khai giảng; hát quốc ca nhưng lại bật nhạc có sẵn. Tinh thần là phải làm sao trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ thừa nhận, vẫn còn những hạn chế trong việc giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phổ thông. “Nội dung giáo dục đạo đức chưa sâu, chưa tạo được nhiều xúc cảm thực sự chạm đến trái tim làm thay đổi thái độ người học, chưa chú trọng giáo dục thói quen, hành vi đạo đức, còn nặng về kiến thức hàn lâm. Nhiều bài học khô khan, chưa gắn với đời sống tuổi trẻ, tạo áp lực cho người học và người dạy”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói.

Cùng với đó, Bộ trưởng GDĐT cũng bày tỏ lo ngại vẫn còn hiện tượng “khoán trắng” cho nhà trường. Đặc biệt, mục tiêu dạy chữ được chú trọng nhiều trong khi mục tiêu dạy người vẫn còn bị xem nhẹ.

Đề cao đạo đức và thái độ là nền tảng quan trọng, GS. Nguyễn Hữu Đức, Ủy ban quốc gia Đổi mới giáo dục nhận định, những yếu tố này thậm chí còn đóng vai trò là “mẹ thành công”. Hiện nay, nhiều công ty nước ngoài tuyển dụng không chỉ dựa vào năng lực mà còn về thái độ cũng như ý thức với nghề nghiệp.

Đề cập đến kỹ năng của học sinh, theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng, nên trang bị cho các em “bộ lọc” tốt để “sàng” thông tin. “Con cháu chúng ta đang sống trong một không gian mạng rất mạnh. Không gian ấy có rất nhiều “rác” mà dù có “quét” cũng không thể hết. Do vậy, học sinh cần phải được trang bị kỹ năng và có “bộ lọc” để sàng thông tin. Dạy đạo đức cũng là dạy những kỹ năng cơ bản để sống trong cuộc sống thực và không gian mạng”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho hay.

Đồng quan điểm, TS. Lê Đông Phương, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, những tác động bên ngoài nhà trường đến giáo dục đạo đức, lối sống. Lấy ví dụ trên internet, sách tiếng Việt chiếm đến một nửa là ngôn tình, 1/3 là kiếm hiệp, trong khi sách về khoa học kĩ thuật, đạo đức rất ít. Đặc biệt, trên các trang mạng xã hội đầy rẫy những thông tin khích lệ sự hưởng thụ vật chất, xa hoa, những hành vi lệch chuẩn nhưng không được ngăn chặn.

Không thể “đóng khung” trong trường học

Đưa ra giải pháp, bà Nguyễn Thị Nhiếp, thành viên tổ tư vấn của Ủy ban quốc gia Đổi mới GD&ĐT cho rằng, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phải gắn và tương đồng với thi cử. Đặc biệt, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh bắt đầu từ những người làm thầy.

“Chúng ta sẽ không thể có học trò đạo đức, lối sống tốt nếu thầy cô chưa là tấm gương tốt từ kiến thức chuyên môn cho đến lối sống hằng ngày. Việc nêu gương đạo đức, lối sống chính là việc thầy cần trau dồi mỗi phút giây và trò cần học mỗi ngày”, bà Nhiếp nhấn mạnh.

Bày tỏ quan điểm, ông Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống không thể giải quyết được nếu “đóng khung” trong trường học. Đồng thời, không nên và không thể dồn hết trách nhiệm cho các trường.

“Kinh nghiệm một số nước họ thưởng điểm tín nhiệm cho các hành vi tốt dưới dạng các tín chỉ. Các tín chỉ này có thể được chuyển đổi thành các tín chỉ học tập ở bậc học cao hơn, hoặc thành những phần thưởng có ý nghĩa. Tuy nhiên, không nên đi theo hướng có điểm trừng phạt”, ông Thanh khẳng định.

Cũng đề cập đến vấn đề này, theo GS. Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, cần trở về với chữ Thiện. Ở cấp tiểu học, trẻ chỉ cần đọc thông viết thạo và nắm được những điều cơ bản. Điều quan trọng nhất lúc này là rèn cho trẻ cái đức. Nhưng khi bắt tay vào làm, người lớn lại vô tình “đánh cắp” tuổi thơ của trẻ, tham nhồi nhét bằng lý thuyết.

“Muốn rèn Đức đầu tiên dạy cái Thiện, thứ hai là không được Tham, thứ ba là phải có Trách nhiệm. Nếu không giải quyết được ba vấn đề trên, sẽ chẳng thể cho ra kết quả tốt”, GS. Phạm Tất Dong đưa ra ý kiến.

Đồng quan điểm, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo phổ thông mới cho rằng, việc giáo dục đạo đức, lối sống không phải chỉ có trong môn đạo đức mà cần tích hợp trong tất cả các môn học, hoạt động giáo dục trong nhà trường.

Theo đó, cùng với các nội dung giáo dục, nhà trường cần có chế tài nghiêm khắc với giáo viên, học sinh có hành vi vi phạm đạo đức lối sống, tăng các giải pháp kết hợp giáo dục gia đình với nhà trường. “Sẽ khó giáo dục trẻ khi người lớn không làm gương, người lớn vẫn làm sai trước mặt con trẻ”, GS. Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ.

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Bộ Giáo dục chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019

Bắt đầu từ 6h30 sáng nay 14/7, Bộ GD&ĐT chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019 và công bố kết quả phân ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Giáo dục vì sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu

TGVN. Ngày 2/7, tại Hà Nội đã diễn đàn Giáo dục vì Sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu của UNESCO 2019 ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Nền giáo dục toàn học sinh giỏi: Mài ngọc chớ mài quá tay…

Nền giáo dục Việt Nam hiện nay tìm được học sinh yếu kém khó như mò kim đáy biển. Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Hành trình 30 năm lần theo ‘tọa độ ký ức’ tìm đồng đội của người lính dân tộc Sán Dìu

Hành trình 30 năm lần theo ‘tọa độ ký ức’ tìm đồng đội của người lính dân tộc Sán Dìu

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh người Sán Dìu Đỗ Văn Thông vẫn nâng niu từng tấm bản đồ, từng cuốn sổ ghi chép như báu ...
EU gia hạn thời gian áp dụng chứng nhận khai thác cho thủy sản Mỹ, tín hiệu gì cho Việt Nam?

EU gia hạn thời gian áp dụng chứng nhận khai thác cho thủy sản Mỹ, tín hiệu gì cho Việt Nam?

Đây cũng là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào hệ thống truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu ...
Căn bệnh từng một thời ám ảnh Lionel Messi

Căn bệnh từng một thời ám ảnh Lionel Messi

Lionel Messi từng mắc chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng, nếu không được điều trị kịp thời, anh có thể thấp hơn 10-15 cm và khó theo đuổi sự nghiệp ...
Đi giữa miền non nước Cao Bằng

Đi giữa miền non nước Cao Bằng

Con đường dẫn đến Bản Giốc, hang Pác Bó hay động Ngườm Ngao ở Cao Bằng đều đi qua những bản làng nhỏ, nơi cuộc sống vẫn diễn ra bình ...
Jung Kook lập kỷ lục mới với ‘Seven’ , trụ vững 156 tuần trên Billboard

Jung Kook lập kỷ lục mới với ‘Seven’ , trụ vững 156 tuần trên Billboard

Ca khúc solo đầu tay ‘Seven’ của Jung Kook (BTS) tiếp tục nối dài chuỗi thành tích ấn tượng khi duy trì sức hút mạnh mẽ trên các Bảng xếp ...
Thắng đậm Myanmar 4-0, tuyển Việt Nam sẵn sàng cho hành trình bảo vệ ngôi vương ASEAN Cup

Thắng đậm Myanmar 4-0, tuyển Việt Nam sẵn sàng cho hành trình bảo vệ ngôi vương ASEAN Cup

Tối 18/7, đội tuyển Việt Nam có màn trình diễn thuyết phục khi vượt qua Myanmar với tỷ số 4-0 trong trận giao hữu quốc tế trên sân Thái Nguyên.
Hành trình 30 năm lần theo ‘tọa độ ký ức’ tìm đồng đội của người lính dân tộc Sán Dìu

Hành trình 30 năm lần theo ‘tọa độ ký ức’ tìm đồng đội của người lính dân tộc Sán Dìu

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh người Sán Dìu Đỗ Văn Thông vẫn nâng niu từng tấm bản đồ, từng cuốn sổ ghi chép như báu vật.
Tuổi trung niên, phụ nữ cần ăn gì để cơ thể tự sản sinh collagen?

Tuổi trung niên, phụ nữ cần ăn gì để cơ thể tự sản sinh collagen?

Sau tuổi 45, chế độ ăn giàu protein, vitamin C và các vi chất hỗ trợ tổng hợp collagen trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Cảnh tượng tang thương trên những quả đồi sau trận lũ lịch sử tại Lai Châu

Cảnh tượng tang thương trên những quả đồi sau trận lũ lịch sử tại Lai Châu

Sau trận lũ lịch sử, những quả đồi ở xã Mường Than (tỉnh Lai Châu) xuất hiện những vết sạt trượt nham nhở, ở dưới trung tâm xã là cảnh tượng nhà cửa tan hoang.
Hà Nội khởi công xây dựng Trung tâm Văn hóa Phật giáo Thủ đô

Hà Nội khởi công xây dựng Trung tâm Văn hóa Phật giáo Thủ đô

Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức lễ động thổ khởi công xây dựng Trung tâm Văn hóa Phật giáo Thủ đô.
Bộ Công Thương quy định mới về quy trình điều chỉnh giá điện

Bộ Công Thương quy định mới về quy trình điều chỉnh giá điện

Bộ Công Thương vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 68/2026/VBHN-BCT về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân.
Bộ Xây dựng ra công điện khẩn ứng phó thiên tai do mưa lũ

Bộ Xây dựng ra công điện khẩn ứng phó thiên tai do mưa lũ

Trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, lũ quét tại nhiều địa phương, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị chủ động triển khai phương án ứng phó.
Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Trong bối cảnh dân số châu Á già hóa nhanh chóng, Hong Kong (Trung Quốc) tận dụng cơ hội này biến nhu cầu chăm sóc sức khỏe thành một ngành kinh tế giá trị cao.
Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Sau tuổi 45, chế độ ăn giàu protein, vitamin C và các vi chất hỗ trợ tổng hợp collagen trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Không chỉ là loại gia vị quen thuộc, gừng từ lâu đã được xem là 'thần dược' trong y học cổ truyền nhờ chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Kết hợp thêm yến mạch, bơ, táo và cải bó xôi khi ăn trứng vào bữa sáng giúp tăng giá trị dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe.
Phiên bản di động