“Cần cả một ngôi làng để giáo dục một đứa trẻ”

Nguyệt Anh
TGVN. Đó là câu ngạn ngữ của Châu Phi được ông Trần Đức Cảnh, Cố vấn Hội đồng tuyển sinh đại học Havard dẫn ra tại phiên họp mới đây của Ủy ban đổi mới giáo dục đào tạo giai đoạn 2016-2021 và Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016-2021 về vấn đề “Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh phổ thông”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre TS. Hoàng Ngọc Vinh: Tỉ lệ tốt nghiệp THPT giảm, phản ánh đúng hơn thực chất giáo dục
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre GS. Hoàng Tụy - một thầy giáo đúng với danh hiệu người thầy
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre
Giáo dục Việt Nam vẫn còn tư duy “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”.

Ông Cảnh cho rằng, hệ thống giáo dục, đặc biệt từ mẫu giáo đến lớp 12 không thể tách rời khỏi các vấn đề xã hội đang diễn ra, bởi giáo dục là một phần của xã hội. Cùng với đó, nhiều đại biểu phản ánh thực trạng giáo dục Việt Nam vẫn “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”, lo ngại sẽ gây ra nhiều tác hại, lệch lạc cho chất lượng nguồn nhân lực tương lai.

Nặng dạy chữ...

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, dù có nhiều phong trào, khẩu hiệu liên quan đến giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh nhưng thực tế vẫn làm chưa tốt. “Tiêu biểu, có khẩu hiệu “Tất cả vì học sinh thân yêu” mà để học sinh đội nắng chờ khai giảng; hát quốc ca nhưng lại bật nhạc có sẵn. Tinh thần là phải làm sao trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ thừa nhận, vẫn còn những hạn chế trong việc giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phổ thông. “Nội dung giáo dục đạo đức chưa sâu, chưa tạo được nhiều xúc cảm thực sự chạm đến trái tim làm thay đổi thái độ người học, chưa chú trọng giáo dục thói quen, hành vi đạo đức, còn nặng về kiến thức hàn lâm. Nhiều bài học khô khan, chưa gắn với đời sống tuổi trẻ, tạo áp lực cho người học và người dạy”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói.

Cùng với đó, Bộ trưởng GDĐT cũng bày tỏ lo ngại vẫn còn hiện tượng “khoán trắng” cho nhà trường. Đặc biệt, mục tiêu dạy chữ được chú trọng nhiều trong khi mục tiêu dạy người vẫn còn bị xem nhẹ.

Đề cao đạo đức và thái độ là nền tảng quan trọng, GS. Nguyễn Hữu Đức, Ủy ban quốc gia Đổi mới giáo dục nhận định, những yếu tố này thậm chí còn đóng vai trò là “mẹ thành công”. Hiện nay, nhiều công ty nước ngoài tuyển dụng không chỉ dựa vào năng lực mà còn về thái độ cũng như ý thức với nghề nghiệp.

Đề cập đến kỹ năng của học sinh, theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng, nên trang bị cho các em “bộ lọc” tốt để “sàng” thông tin. “Con cháu chúng ta đang sống trong một không gian mạng rất mạnh. Không gian ấy có rất nhiều “rác” mà dù có “quét” cũng không thể hết. Do vậy, học sinh cần phải được trang bị kỹ năng và có “bộ lọc” để sàng thông tin. Dạy đạo đức cũng là dạy những kỹ năng cơ bản để sống trong cuộc sống thực và không gian mạng”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho hay.

Đồng quan điểm, TS. Lê Đông Phương, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, những tác động bên ngoài nhà trường đến giáo dục đạo đức, lối sống. Lấy ví dụ trên internet, sách tiếng Việt chiếm đến một nửa là ngôn tình, 1/3 là kiếm hiệp, trong khi sách về khoa học kĩ thuật, đạo đức rất ít. Đặc biệt, trên các trang mạng xã hội đầy rẫy những thông tin khích lệ sự hưởng thụ vật chất, xa hoa, những hành vi lệch chuẩn nhưng không được ngăn chặn.

Không thể “đóng khung” trong trường học

Đưa ra giải pháp, bà Nguyễn Thị Nhiếp, thành viên tổ tư vấn của Ủy ban quốc gia Đổi mới GD&ĐT cho rằng, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phải gắn và tương đồng với thi cử. Đặc biệt, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh bắt đầu từ những người làm thầy.

“Chúng ta sẽ không thể có học trò đạo đức, lối sống tốt nếu thầy cô chưa là tấm gương tốt từ kiến thức chuyên môn cho đến lối sống hằng ngày. Việc nêu gương đạo đức, lối sống chính là việc thầy cần trau dồi mỗi phút giây và trò cần học mỗi ngày”, bà Nhiếp nhấn mạnh.

Bày tỏ quan điểm, ông Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống không thể giải quyết được nếu “đóng khung” trong trường học. Đồng thời, không nên và không thể dồn hết trách nhiệm cho các trường.

“Kinh nghiệm một số nước họ thưởng điểm tín nhiệm cho các hành vi tốt dưới dạng các tín chỉ. Các tín chỉ này có thể được chuyển đổi thành các tín chỉ học tập ở bậc học cao hơn, hoặc thành những phần thưởng có ý nghĩa. Tuy nhiên, không nên đi theo hướng có điểm trừng phạt”, ông Thanh khẳng định.

Cũng đề cập đến vấn đề này, theo GS. Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, cần trở về với chữ Thiện. Ở cấp tiểu học, trẻ chỉ cần đọc thông viết thạo và nắm được những điều cơ bản. Điều quan trọng nhất lúc này là rèn cho trẻ cái đức. Nhưng khi bắt tay vào làm, người lớn lại vô tình “đánh cắp” tuổi thơ của trẻ, tham nhồi nhét bằng lý thuyết.

“Muốn rèn Đức đầu tiên dạy cái Thiện, thứ hai là không được Tham, thứ ba là phải có Trách nhiệm. Nếu không giải quyết được ba vấn đề trên, sẽ chẳng thể cho ra kết quả tốt”, GS. Phạm Tất Dong đưa ra ý kiến.

Đồng quan điểm, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo phổ thông mới cho rằng, việc giáo dục đạo đức, lối sống không phải chỉ có trong môn đạo đức mà cần tích hợp trong tất cả các môn học, hoạt động giáo dục trong nhà trường.

Theo đó, cùng với các nội dung giáo dục, nhà trường cần có chế tài nghiêm khắc với giáo viên, học sinh có hành vi vi phạm đạo đức lối sống, tăng các giải pháp kết hợp giáo dục gia đình với nhà trường. “Sẽ khó giáo dục trẻ khi người lớn không làm gương, người lớn vẫn làm sai trước mặt con trẻ”, GS. Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ.

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Bộ Giáo dục chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019

Bắt đầu từ 6h30 sáng nay 14/7, Bộ GD&ĐT chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019 và công bố kết quả phân ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Giáo dục vì sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu

TGVN. Ngày 2/7, tại Hà Nội đã diễn đàn Giáo dục vì Sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu của UNESCO 2019 ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Nền giáo dục toàn học sinh giỏi: Mài ngọc chớ mài quá tay…

Nền giáo dục Việt Nam hiện nay tìm được học sinh yếu kém khó như mò kim đáy biển. Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', vàng thế giới neo cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia nói về khả năng rơi xuống 4.380 USD?

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', vàng thế giới neo cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia nói về khả năng rơi xuống 4.380 USD?

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', thế giới duy trì ở mức cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia dự báo vàng thế giới giảm xuống 4.380 USD?
Dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao xin ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ...
Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Đối thoại ASEAN-Anh tại Jakarta

Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Đối thoại ASEAN-Anh tại Jakarta

Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN phối hợp với Phái đoàn Vương quốc Anh tổ chức Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác ...
Trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. Hồ Chí Minh

Trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. Hồ Chí Minh

Ngày 26/2, Cục trưởng Cục Lãnh sự Doãn Hoàng Minh đã trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho ông Jung Jungtae, Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. ...
Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Johnson & Johnson Việt Nam mở rộng hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng ...
Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Đại học Harvard vừa xác nhận cựu Chủ tịch Lawrence H. Summers sẽ chính thức rời bục giảng, khép lại một hành trình đầy thăng trầm tại ngôi trường danh ...
Lời chúc ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 ngắn gọn, ý nghĩa mới nhất 2026

Lời chúc ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 ngắn gọn, ý nghĩa mới nhất 2026

Dưới đây là nội dung tổng hợp mẫu lời chúc ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 ngắn gọn và ý nghĩa gửi đến những người làm trong ngành Y tế cả nước.
Cảnh báo hiện tượng thời tiết nguy hiểm trên biển và mưa lớn cục bộ ở đất liền

Cảnh báo hiện tượng thời tiết nguy hiểm trên biển và mưa lớn cục bộ ở đất liền

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày và đêm 26/2, vùng biển Khánh Hòa-Cà Mau và Cà Mau-An Giang có mưa rào và giông rải rác.
Giữ nét văn hóa du xuân trong nhịp sống hiện đại

Giữ nét văn hóa du xuân trong nhịp sống hiện đại

Để mỗi bước chân du xuân đầu năm không chỉ là cuộc dạo chơi theo trào lưu, mà là hành trình trở về với cội nguồn.
Ấn Độ-Nepal hợp tác bảo tồn đa dạng sinh học và động vật hoang dã xuyên biên giới

Ấn Độ-Nepal hợp tác bảo tồn đa dạng sinh học và động vật hoang dã xuyên biên giới

Ấn Độ và Nepal ngày 26/2 ký Biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm thúc đẩy hợp tác bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hành lang sinh thái.
'Nói không' với đò chở khách không mặc áo phao tại Chùa Hương

'Nói không' với đò chở khách không mặc áo phao tại Chùa Hương

Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 đã đồng loạt ra quân kiểm tra, xử lý và nhắc nhở các trường hợp vi phạm quy định về mặc áo phao.
Nhiều sáng kiến mới trong cải cách hành chính tại tỉnh Ninh Bình

Nhiều sáng kiến mới trong cải cách hành chính tại tỉnh Ninh Bình

Các cơ quan, đơn vị tỉnh Ninh Bình triển khai, nhân rộng nhiều sáng kiến, giải pháp cải cách hành chính phù hợp mô hình tỉnh mới sau sáp nhập.
Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Johnson & Johnson Việt Nam mở rộng hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng điều trị bệnh vảy nến.
Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Bộ Quyền lợi người tiêu dùng Tây Ban Nha thông báo chính phủ nước này triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên.
Bác sĩ Ấn Độ chỉ cách ăn đúng để phụ nữ trung niên giảm mỡ bụng

Bác sĩ Ấn Độ chỉ cách ăn đúng để phụ nữ trung niên giảm mỡ bụng

Bác sĩ nội tiết Rituja Ugalmugale cho biết, ở tuổi trung niên, phụ nữ cần ăn đúng và đủ chứ không nên nhịn ăn để giảm mỡ bụng.
Thiết lập 4 thói quen đơn giản giúp ăn no mà không lo béo

Thiết lập 4 thói quen đơn giản giúp ăn no mà không lo béo

Chuyên gia dinh dưỡng khuyên không nên kiêng tinh bột quá hà khắc, thay vào đó nên chọn nguồn carb tốt, tiêu thụ vào thời điểm thích hợp.
Công bố tình trạng kháng kháng sinh từ thực phẩm tại châu Âu

Công bố tình trạng kháng kháng sinh từ thực phẩm tại châu Âu

Tình trạng kháng kháng sinh (AMR) ở các vi khuẩn lây truyền qua thực phẩm tiếp tục là mối lo ngại nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Kỳ vọng mới trong điều trị Alzheimer từ hợp tác Nga-Cuba

Kỳ vọng mới trong điều trị Alzheimer từ hợp tác Nga-Cuba

BioCubaFarma thông báo đã khởi động dự án hợp tác phát triển loại thuốc mới Amylovis-201 mang tính đột phá trong điều trị bệnh Alzheimer.
Phiên bản di động