“Cần cả một ngôi làng để giáo dục một đứa trẻ”

Nguyệt Anh
TGVN. Đó là câu ngạn ngữ của Châu Phi được ông Trần Đức Cảnh, Cố vấn Hội đồng tuyển sinh đại học Havard dẫn ra tại phiên họp mới đây của Ủy ban đổi mới giáo dục đào tạo giai đoạn 2016-2021 và Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016-2021 về vấn đề “Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh phổ thông”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre TS. Hoàng Ngọc Vinh: Tỉ lệ tốt nghiệp THPT giảm, phản ánh đúng hơn thực chất giáo dục
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre GS. Hoàng Tụy - một thầy giáo đúng với danh hiệu người thầy
can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre
Giáo dục Việt Nam vẫn còn tư duy “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”.

Ông Cảnh cho rằng, hệ thống giáo dục, đặc biệt từ mẫu giáo đến lớp 12 không thể tách rời khỏi các vấn đề xã hội đang diễn ra, bởi giáo dục là một phần của xã hội. Cùng với đó, nhiều đại biểu phản ánh thực trạng giáo dục Việt Nam vẫn “nặng dạy chữ, nhẹ dạy người”, lo ngại sẽ gây ra nhiều tác hại, lệch lạc cho chất lượng nguồn nhân lực tương lai.

Nặng dạy chữ...

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, dù có nhiều phong trào, khẩu hiệu liên quan đến giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh nhưng thực tế vẫn làm chưa tốt. “Tiêu biểu, có khẩu hiệu “Tất cả vì học sinh thân yêu” mà để học sinh đội nắng chờ khai giảng; hát quốc ca nhưng lại bật nhạc có sẵn. Tinh thần là phải làm sao trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ thừa nhận, vẫn còn những hạn chế trong việc giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phổ thông. “Nội dung giáo dục đạo đức chưa sâu, chưa tạo được nhiều xúc cảm thực sự chạm đến trái tim làm thay đổi thái độ người học, chưa chú trọng giáo dục thói quen, hành vi đạo đức, còn nặng về kiến thức hàn lâm. Nhiều bài học khô khan, chưa gắn với đời sống tuổi trẻ, tạo áp lực cho người học và người dạy”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói.

Cùng với đó, Bộ trưởng GDĐT cũng bày tỏ lo ngại vẫn còn hiện tượng “khoán trắng” cho nhà trường. Đặc biệt, mục tiêu dạy chữ được chú trọng nhiều trong khi mục tiêu dạy người vẫn còn bị xem nhẹ.

Đề cao đạo đức và thái độ là nền tảng quan trọng, GS. Nguyễn Hữu Đức, Ủy ban quốc gia Đổi mới giáo dục nhận định, những yếu tố này thậm chí còn đóng vai trò là “mẹ thành công”. Hiện nay, nhiều công ty nước ngoài tuyển dụng không chỉ dựa vào năng lực mà còn về thái độ cũng như ý thức với nghề nghiệp.

Đề cập đến kỹ năng của học sinh, theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng, nên trang bị cho các em “bộ lọc” tốt để “sàng” thông tin. “Con cháu chúng ta đang sống trong một không gian mạng rất mạnh. Không gian ấy có rất nhiều “rác” mà dù có “quét” cũng không thể hết. Do vậy, học sinh cần phải được trang bị kỹ năng và có “bộ lọc” để sàng thông tin. Dạy đạo đức cũng là dạy những kỹ năng cơ bản để sống trong cuộc sống thực và không gian mạng”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho hay.

Đồng quan điểm, TS. Lê Đông Phương, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, những tác động bên ngoài nhà trường đến giáo dục đạo đức, lối sống. Lấy ví dụ trên internet, sách tiếng Việt chiếm đến một nửa là ngôn tình, 1/3 là kiếm hiệp, trong khi sách về khoa học kĩ thuật, đạo đức rất ít. Đặc biệt, trên các trang mạng xã hội đầy rẫy những thông tin khích lệ sự hưởng thụ vật chất, xa hoa, những hành vi lệch chuẩn nhưng không được ngăn chặn.

Không thể “đóng khung” trong trường học

Đưa ra giải pháp, bà Nguyễn Thị Nhiếp, thành viên tổ tư vấn của Ủy ban quốc gia Đổi mới GD&ĐT cho rằng, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh phải gắn và tương đồng với thi cử. Đặc biệt, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh bắt đầu từ những người làm thầy.

“Chúng ta sẽ không thể có học trò đạo đức, lối sống tốt nếu thầy cô chưa là tấm gương tốt từ kiến thức chuyên môn cho đến lối sống hằng ngày. Việc nêu gương đạo đức, lối sống chính là việc thầy cần trau dồi mỗi phút giây và trò cần học mỗi ngày”, bà Nhiếp nhấn mạnh.

Bày tỏ quan điểm, ông Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống không thể giải quyết được nếu “đóng khung” trong trường học. Đồng thời, không nên và không thể dồn hết trách nhiệm cho các trường.

“Kinh nghiệm một số nước họ thưởng điểm tín nhiệm cho các hành vi tốt dưới dạng các tín chỉ. Các tín chỉ này có thể được chuyển đổi thành các tín chỉ học tập ở bậc học cao hơn, hoặc thành những phần thưởng có ý nghĩa. Tuy nhiên, không nên đi theo hướng có điểm trừng phạt”, ông Thanh khẳng định.

Cũng đề cập đến vấn đề này, theo GS. Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, cần trở về với chữ Thiện. Ở cấp tiểu học, trẻ chỉ cần đọc thông viết thạo và nắm được những điều cơ bản. Điều quan trọng nhất lúc này là rèn cho trẻ cái đức. Nhưng khi bắt tay vào làm, người lớn lại vô tình “đánh cắp” tuổi thơ của trẻ, tham nhồi nhét bằng lý thuyết.

“Muốn rèn Đức đầu tiên dạy cái Thiện, thứ hai là không được Tham, thứ ba là phải có Trách nhiệm. Nếu không giải quyết được ba vấn đề trên, sẽ chẳng thể cho ra kết quả tốt”, GS. Phạm Tất Dong đưa ra ý kiến.

Đồng quan điểm, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo phổ thông mới cho rằng, việc giáo dục đạo đức, lối sống không phải chỉ có trong môn đạo đức mà cần tích hợp trong tất cả các môn học, hoạt động giáo dục trong nhà trường.

Theo đó, cùng với các nội dung giáo dục, nhà trường cần có chế tài nghiêm khắc với giáo viên, học sinh có hành vi vi phạm đạo đức lối sống, tăng các giải pháp kết hợp giáo dục gia đình với nhà trường. “Sẽ khó giáo dục trẻ khi người lớn không làm gương, người lớn vẫn làm sai trước mặt con trẻ”, GS. Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ.

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Bộ Giáo dục chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019

Bắt đầu từ 6h30 sáng nay 14/7, Bộ GD&ĐT chính thức công bố điểm thi THPT quốc gia 2019 và công bố kết quả phân ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Giáo dục vì sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu

TGVN. Ngày 2/7, tại Hà Nội đã diễn đàn Giáo dục vì Sự phát triển bền vững và công dân toàn cầu của UNESCO 2019 ...

can ca mot ngoi lang de giao duc mot dua tre

Nền giáo dục toàn học sinh giỏi: Mài ngọc chớ mài quá tay…

Nền giáo dục Việt Nam hiện nay tìm được học sinh yếu kém khó như mò kim đáy biển. Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư, sản xuất, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ Halal

Khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư, sản xuất, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ Halal

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 127/2026/NĐ-CP ngày 6/4 quy định về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal.
Tác phẩm xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes ra rạp Việt

Tác phẩm xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes ra rạp Việt

Sau hành trình tại các liên hoan phim quốc, bộ phim mới nhất của đạo diễn Oliver Laxe chính thức ra rạp Việt Nam với tựa Việt là 'Sirat: Chuyến ...
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm Lào và Campuchia: Thể hiện rõ tính liên tục, đồng bộ trong triển khai đường lối đối ngoại của Đảng

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm Lào và Campuchia: Thể hiện rõ tính liên tục, đồng bộ trong triển khai đường lối đối ngoại của Đảng

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường trả lời phỏng vấn về chuyến thăm chính thức Lào và Campuchia của Thường trực Ban Bí thư.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 9/4/2026, Lịch vạn niên ngày 9 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 9/4/2026, Lịch vạn niên ngày 9 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 9/4. Lịch âm hôm nay 9/4/2026? Âm lịch hôm nay 9/4. Lịch vạn niên 9/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 9/4/2026: Tuổi Mùi tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 9/4/2026: Tuổi Mùi tài chính ổn định

Xem tử vi 9/4 - tử vi 12 con giáp hôm nay 9/4/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá xe hãng Ford mới nhất tháng 4/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Ford mới nhất tháng 4/2026

Bảng giá xe hãng Ford của các dòng xe như Mustang Mach-E, Ranger Raptor, Ranger, Everest, Territory, Transit được cập nhật chi tiết thông qua bài viết dưới đây.
Nepal quyết tâm triệt phá đường dây trục lợi cứu hộ leo núi

Nepal quyết tâm triệt phá đường dây trục lợi cứu hộ leo núi

Nepal xây dựng các biện pháp cứng rắn nhằm triệt phá đường dây lừa đảo bảo hiểm thông qua việc điều động cứu hộ trực thăng không cần thiết cho du khách.
Thời tiết ngày 7-8/4: Nắng nóng đặc biệt gay gắt, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C

Thời tiết ngày 7-8/4: Nắng nóng đặc biệt gay gắt, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C

Từ ngày 7-8/4, nhiều khu vực có nơi nắng nóng đặc biệt gay gắt với nền nhiệt trên 40 độ C và còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm trên cả nước trong tháng 4

Người dân tuyệt đối không đốt lửa, không hút thuốc trong và gần rừng trong mùa khô nắng nóng, nhất là trong tháng 4.
Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Bồ Đào Nha nằm trong nhóm quốc gia EU có tỷ lệ người làm việc gần 50 giờ/tuần cao nhất

Phân tích của Randstad Research cho thấy Bồ Đào Nha thuộc nhóm nước EU có tỷ lệ lao động làm việc kéo dài cao.
Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Paris (Pháp) - 'thành phố xe đạp' chuyển mình sống xanh

Dưới thời Thị trưởng Anne Hidalgo, thủ đô Paris của Pháp đã trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ trong quy hoạch giao thông đô thị.
Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên, Ngày Sức khỏe toàn dân được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Ăn tối lúc mấy giờ để ngủ ngon và thức dậy tỉnh táo?

Ăn tối lúc mấy giờ để ngủ ngon và thức dậy tỉnh táo?

Ăn tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng giúp cơ thể tiêu hóa hiệu quả, ngủ sâu hơn và thức dậy tỉnh táo vào sáng hôm sau.
Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện 7/4: Chủ động phòng bệnh cho người hiến và người nhận

Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện 7/4: Chủ động phòng bệnh cho người hiến và người nhận

Không chỉ cứu sống người bệnh, hiến máu tình nguyện còn mang lại lợi ích sức khỏe cho chính người hiến, góp phần hình thành lối sống lành mạnh.
Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Lan tỏa thông điệp ‘Lá phổi xanh - Sống an lành’ trong giới trẻ

Mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ ‘lá phổi’ của bản thân và cộng đồng.
Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Ba lý do nên uống nước lọc vào buổi sáng

Nước lọc được xem là thức uống buổi sáng tốt nhất nhờ hỗ trợ duy trì đủ nước cho cơ thể và cải thiện lưu thông máu.
Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Viện Dinh dưỡng giới thiệu VNeNUTRITION, ứng dụng thông minh cung cấp dữ liệu dinh dưỡng chính thống, giúp nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe.
Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Phát hiện vi khuẩn có khả năng bảo vệ cơ thể trước hội chứng Covid-19 kéo dài

Các nhà khoa học Bỉ vừa phát hiện một loại vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong vùng mũi – họng có khả năng giúp cơ thể chống lại hội chứng hậu Covid-19 kéo dài.
Phiên bản di động