95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2020):

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Định hướng phát triển báo chí cách mạng Việt Nam

Đỗ Nguyệt Hương
Theo dõi TGVN trên
Chủ tịch Hội Khoa học - Lịch sử tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Baoquocte.vn. TGVN. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho sự ra đời và xây dựng nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Người không chỉ khai sinh ra nền báo chí Cách mạng Việt Nam mà còn là một nhà báo tài năng và tâm huyết.
TIN LIÊN QUAN
Giao ban báo chí nhân kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh với Báo chí cách mạng Việt Nam
130 nam ngay sinh chu tich ho chi minh nguoi bac nhip cau huu nghi giua hai dan toc viet anh 1
Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc tại chiến khu Việt Bắc. (Nguồn: TTXVN)

Năm 1911, Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Trong hành trình bôn ba ở nhiều nước trên thế giới, làm nhiều nghề để kiếm sống, Người đã quan tâm đến báo chí và hoạt động báo chí. Cuối năm 1917, khi đặt chân lên nước Pháp, Người đã chú ý đến việc học viết báo và làm báo. Tại đây, được sự hướng dẫn tận tình của Longuet – cháu ngoại của Karl Marx – làm việc ở báo Sinh hoạt công nhân, Nguyễn Tất Thành đã cố gắng học viết báo từ những bài đơn giản cho tới những bài dài, chuẩn mực hơn.

Bài báo đầu tiên Người viết trong đời làm báo là bài “Vấn đề người bản xứ” đăng trên báo L’Humanité (Nhân đạo) ngày 2/8/1919. Người còn là cây bút chủ yếu và trực tiếp biên tập nội dung, tổ chức xuất bản, in ấn và phát hành các tờ báo Người cùng khổ (Le Paria năm 1922), Quốc tế Nông dân (1924), Thanh niên (1925), Lính Kách Mệnh – tiền thân báo Quân đội nhân dân Việt Nam (1925), Thân ái (1928), Tạp chí Đỏ (1930), Việt Nam Độc lập (1941), Cứu quốc (1942), viết bài cho báo Sự thật (Pravda) của Đảng Cộng sản Liên Xô ngày 7/11/1967…

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần II tháng 2/1951, Hồ Chí Minh chỉ đạo thành lập báo Nhân dân – cơ quan ngôn luận của Đảng Lao Động Việt Nam. Ngày 21/4/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo thành lập Hội những người viết báo Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam. Chỉ tính riêng báo Nhân dân, từ số 1 ngày 11/3/1951 đến số 5526 ngày 1/6/1969 Hồ Chí Minh đã đăng 1206 bài với 23 bút danh khác nhau.

Trong khoảng hơn 50 năm cầm bút, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết hơn 2.000 bài báo, 276 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký. Với các chủ đề đa dạng, sinh động, văn phong gần gũi, dễ hiểu những bài viết của Hồ Chí Minh trên các tờ báo: Người cùng khổ, Nhân đạo, Thư tín quốc tế, Đời sống công nhân, Sự thật, Tạp chí Cộng sản… là những tác phẩm lý luận quan trọng, là cẩm nang chỉ đường cho Đảng và nhân dân ta trong các giai đoạn Cách mạng.

Từ số báo Thanh niên đầu tiên ra ngày 21/6/1925 đến tháng 8/1945, trong vòng 20 năm, hoạt động báo chí nước ta luôn gắn liền với cuộc vận động cách mạng của nhân dân. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 báo chí Cách mạng được Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao cho sứ mệnh tiên phong trong việc tuyên truyền, giáo dục về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, phản ánh thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với quan điểm xuyên suốt: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Bên cạnh các tác phẩm báo chí xuất sắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn để lại một di sản tư tưởng rất có giá trị cho việc định hướng phát triển nền báo chí cách mạng Việt Nam, gồm các quan điểm về vai trò, chức năng, nhiệm vụ và tính chất của báo chí; về vai trò, nghĩa vụ, đạo đức, phong cách của người làm báo. Trong tư duy của Người, đối tượng của báo chí không chỉ dành riêng cho một số tầng lớp nào đó, mà nhất thiết báo chí phải hướng về “đại đa số dân chúng”. Tính chất báo chí trước hết là “tính quần chúng và tinh thần chiến đấu”, và nhà báo là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; báo chí, truyền thông là công cụ đắc lực của Đảng, cập nhật tình hình trong nước và quốc tế.

Trong một bức thư gửi trí thức Nam Bộ - trong đó có các nhà báo – ngày 25/5/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính, trừ tà, mà anh em văn hóa trí thức phải làm cũng như những chiến sĩ anh dũng trong công cuộc kháng chiến để giành lại quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc”.

Với quan điểm, tư tưởng đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh báo chí cách mạng là mặt trận chiến đấu của Cách mạng: “Bài báo là tờ hịch cách mạng”. Bất cứ người cầm bút nào trên mặt trận báo chí cách mạng phải hiểu rõ mục tiêu và nhiệm vụ của cách mạng là gì? “Bắn thì phải có bia, phải có mục tiêu”, nghĩa là ngòi bút phải gắn với đối tượng.

Tại Đại hội lần thứ II Hội Nhà báo Việt Nam (16/4/1959), Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn các nhà báo: “Tất cả những người làm báo phải có lập trường chính trị vững chắc. Chính trị phải làm chủ. Đường lối chính trị đúng thì những việc khác mới đúng được”. Và, tại Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam (8/9/1962), Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã dự và phát biểu nhấn mạnh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Nói đến báo chí trước hết là nói đến cán bộ báo chí, họ là người cán bộ cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên”, biết đặt quyền lợi của dân tộc, của nhân dân lên trên hết, Người làm báo phải là những chiến sĩ trên mặt trận báo chí, phải rèn luyện bản lĩnh chính trị đi liền với rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp, đó là trách nhiệm của các nhà báo Cách mạng Việt Nam”. Trách nhiệm xã hội đòi hỏi nhà báo đấu tranh không khoan nhượng trước những luận điệu sai trái để bảo vệ Tổ quốc. Người đặc biệt nhấn mạnh tính Đảng của báo chí Cách mạng Việt Nam, vì đó là điều căn cốt nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, là cơ sở để phân biệt báo chí Cách mạng và báo chí phản Cách mạng.

Đề cập cách làm báo, Người nêu: “Mỗi khi viết một bài báo, thì tự đặt câu hỏi: Viết cho ai xem? Viết để làm gì?”. Người thẳng thắn phê bình các báo mắc phải lỗi như viết quá dài, “dây cà ra dây muống”, đưa tin hấp tấp, nhiều khi thiếu thận trọng để lộ bí mật…

Là nhà lãnh đạo, cũng là một nhà báo nên Người hiểu rất rõ vai trò và tác dụng tuyên truyền của báo chí. Ở nước ta, báo chí là công cụ chính trị của Đảng, Nhà nước, các tổ chức, đoàn thể xã hội, diễn đàn của nhân dân. Vì vậy, những tư tưởng, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác làm báo, viết báo đã trở thành định hướng cơ bản cho sự phát triển nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra hết sức mạnh mẽ; hoạt động báo chí càng đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, theo quyết định năm 1985 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, ngày 21/6 được coi là ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và hơn 30 năm với sự nghiệp đổi mới, hoạt động báo chí đã thực sự phát triển cả bề rộng lẫn bề sâu. Báo chí nước ta đã đi đầu trong việc định hướng tư tưởng, góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội, tích cực đấu tranh chống tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội, góp phần tích cực vào việc thực hiện nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, ngăn chặn suy thoái đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trung thực, khách quan và thận trọng trong việc thông tin công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội Đảng khóa XIII. Trong việc biểu dương và phê phán, báo chí truyền thông cũng được tiếp thêm sức mạnh với việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh, báo chí Cách mạng Việt Nam đã xứng đáng là một công cụ đắc lực và hữu hiệu của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Lực lượng báo chí, truyền thông Việt Nam quyết tâm thực hiện nghiêm túc, bài bản, sáng tạo hơn nữa để đáp ứng kỳ vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xứng đáng với lời dạy của Người: “Báo chí là một vũ khí sắc bén, một phương tiện thông tin không thể có cái thứ hai thay thế”.

Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam Nguyễn Phương Nga thăm và chúc mừng Báo Thế giới & Việt Nam

Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam Nguyễn Phương Nga thăm và chúc mừng Báo Thế giới & Việt Nam

TGVN. Ngày 17/6, Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam Nguyễn Phương Nga đã đến thăm và chúc mừng Báo Thế ...

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thăm và chúc mừng Báo Thế giới & Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thăm và chúc mừng Báo Thế giới & Việt Nam

TGVN. Nhân kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2020), sáng ngày 17/6, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ thay ...

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư chúc mừng nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư chúc mừng nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam

TGVN. Nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2020), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc có thư gửi tới ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 7/7: Giá vàng quay cuồng vì USD, SJC 'theo chân' thế giới, 'phe gấu xả hơi', kim loại quý sẽ giảm tiếp?

Giá vàng hôm nay 7/7: Giá vàng quay cuồng vì USD, SJC 'theo chân' thế giới, 'phe gấu xả hơi', kim loại quý sẽ giảm tiếp?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 7/7 chịu tác động mạnh mẽ bởi sự gia của đồng USD trên thị trường ngoại hối.
Giá tiêu hôm nay 7/7, trong nước ảm đạm, nhận định về điểm sáng duy nhất trên thị trường toàn cầu tháng 5/2022

Giá tiêu hôm nay 7/7, trong nước ảm đạm, nhận định về điểm sáng duy nhất trên thị trường toàn cầu tháng 5/2022

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 – 72.000 đ/kg.
XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 7/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 7/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số hôm nay 7/7. SXMB 7/7.
XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

Baoquocte.vn. XSMT 7/7. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. trực tiếp xổ số miền Trung 7/7/2022. xổ số hôm nay 23/6/2022. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 7/7
XSMN 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 7/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 7/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 7/7. xổ số hôm nay 7/7. trực tiếp xổ số miền Nam 7/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 7 tháng 7. SXMN 7/7. KQSXMN. XSMN thứ 5
Chính thức ra mắt Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu

Chính thức ra mắt Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu

Baoquocte.vn. Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu long trọng tổ chức lễ ra mắt chính thức tại Hội quán Hà Nội Cafe ở trung tâm thành phố Fukuoka.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Vương quốc Bỉ đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Vương quốc Bỉ đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước mong muốn, dù trên cương vị nào khi trở về nước, Đại sứ Gareth Ward vẫn tiếp tục là cầu nối quan trọng thúc đẩy quan hệ ...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022: Hơn 1 triệu thí sinh đã làm thủ tục dự thi, dự kiến công bố điểm vào ngày 24/7

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022: Hơn 1 triệu thí sinh đã làm thủ tục dự thi, dự kiến công bố điểm vào ngày 24/7

Baoquocte.vn. Chiều nay, hơn 1 triệu thí sinh đã đến trường làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT 2022. Kỳ thi được tổ chức vào các ngày 7-8/7.
Thi tìm hiểu về biển, đảo Việt Nam và Triển lãm 'Tổ quốc bên bờ sóng': Cơ hội nâng cao hiểu biết về biển đảo và chủ quyền đất nước

Thi tìm hiểu về biển, đảo Việt Nam và Triển lãm 'Tổ quốc bên bờ sóng': Cơ hội nâng cao hiểu biết về biển đảo và chủ quyền đất nước

Baoquocte.vn. Cuộc thi 'Tổ quốc bên bờ sóng' là cơ hội để người dân hiểu về vị trí, vai trò của biển đảo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ ...
TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

Baoquocte.vn. Đồng bào theo đạo Hồi luôn kề vai, sát cánh cùng nhân dân vượt qua khó khăn, thử thách, tích cực tham gia phong trào đạt hiệu quả thiết thực.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Baoquocte.vn. Đến hẹn lại lên, khi Hội nghị thượng đỉnh NATO sắp diễn ra, cuộc tranh luận về việc các đồng minh có chi tiêu quá ít cho quốc phòng lại được nhắc đến.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Baoquocte.vn. Năm 2022 mở đầu với những hy vọng tràn trề về một thế giới ổn định, kinh tế toàn cầu tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch Covid-19. Nhưng...
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Baoquocte.vn. Tìm lời giải cho khủng hoảng lương thực, cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc là trọng tâm của Ngoại trưởng Mỹ tại Hội nghị Ngoại trưởng G20.
Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Baoquocte.vn. Những ngày đầu của cuộc xung đột, Ukraine từng tự tin trong việc lựa chọn vũ khí chiến lược của mình.
Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nga, Việt Nam có vai trò quan trọng đối với Nga, giống như một điểm tựa cho mối quan hệ ổn định của toàn nước Nga với Đông Nam Á.
Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Baoquocte.vn. Chương trình phát triển vũ khí siêu thanh của Mỹ lại chịu một thất bại mới.
Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Baoquocte.vn. Trong xung đột tại Ukraine, nhiều vũ khí mà NATO viện trợ cho Kiev đã bị Nga thu giữ và chuyển về nhà máy chế tạo để nghiên cứu.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Phiên bản di động