CIA và vụ bê bối tình báo lớn nhất thế kỷ XX

Quang Đào
TGVN. Trong nhiều thập kỷ, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã lợi dụng một công ty mã hóa mang tên Crypto AG để bí mật do thám nhiều quốc gia, trong đó có cả đồng minh lẫn kẻ thù.
TIN LIÊN QUAN
cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx Cựu quyền Giám đốc CIA: Sẽ có người Mỹ phải chết do vụ ám sát Tướng Soleimani
cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx Nga: Thông tin điệp viên CIA nằm vùng trong Điện Kremlin là đồn đoán và bịa đặt
cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx
Máy mã hóa H-460 của Crypto AG. Đây là mẫu máy được bán ra cho các quốc gia trên thế giới, và bị NSA sửa đổi phần điện tử bên trong. (Nguồn: Washington Post)

Trong hơn nửa cuối thế kỷ XX, phần lớn quốc gia trên thế giới đều tin tưởng vào Crypto AG, một công ty mã hóa của Thụy Sỹ để bí mật luân chuyển thông tin tình báo, thông qua các thiết bị mã hóa do công ty này cung cấp. Thế nhưng, Mỹ, cụ thể là CIA và Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), đã lợi dụng công ty này để đánh cắp thông tin liên lạc của nước ngoài một cách âm thầm và lặng lẽ trong hàng thập kỷ liền.

Theo Washington Post, Crypto AG có trụ sở tại thành phố Steinhausen, bang Zug (Thụy Sỹ), dựa vào việc sản xuất thiết bị mã hóa cho Quân đội Mỹ trong Thế chiến II và giành được sự tin tưởng của hàng loạt quốc gia khác. Hơn 120 quốc gia, trong đó có các quốc gia Mỹ Latinh, Iran, Ấn Độ, Pakistan, thậm chí là cả thành Vatican, đều là khách hàng của công ty này, ngoại trừ Trung Quốc và Nga.

Vì sao là Crypto AG?

Crypto AG do kỹ sư người Thụy Điển Arvid Gerhard Damm (1869–1927) thành lập vào năm 1920 tại Stockholm, với cái tên AB Cryptoteknik. Ban đầu, công ty này chuyên sản xuất máy mã hóa cơ học C-36. Sau khi ông Damm mất, doanh nhân người Thụy Điển gốc Nga Boris Hagelin (1892 -1983) đã nắm trọn quyền kiểm soát AB Cryptetknik và đổi tên thành Crypto AG.

Dựa trên thiết kế của C-36, Hagelin đã sáng chế ra máy mã hóa M-209 nhỏ gọn, không cần dùng điện, thích hợp cho chiến trường. Mong ước lớn nhất của Hagelin là bán chiếc máy này cho quân đội Mỹ. Khi Đức xâm chiếm Na Uy vào năm 1940, ông đã đến Mỹ, giới thiệu chiếc máy này cho Cơ quan Do thám Tín hiệu Mật mã (SIS - tiền thân của NSA).

Kết quả là, Hagelin đã ký được hợp đồng sản xuất 140.000 chiếc M-209 cho quân đội Mỹ, thu về khoảng 8,6 triệu USD.

Sau khi chiến tranh kết thúc, năm 1948, Hagelin chuyển về sống tại Steinhausen và năm 1952, ông cũng đưa trụ sở Crypto AG về thành phố này. Trong khoảng thời gian ở Mỹ, Hagelin làm quen và trở thành bạn thân thiết với William F. Friedman (1891–1969), người được coi là cha đẻ của ngành mã hóa Mỹ, sau này trở thành nhà mã thám số một của NSA vào năm 1952. Cùng năm, luật sư của Hagelin, Stuart Hedden nhận chức Tổng Thanh tra của CIA.

Đầu những năm 1950, Borsi Hagelin đã phát triển phiên bản tiên tiến hơn chiếc M-209 với trình tự cơ học mới, làm các nhà phá mã Mỹ gặp không ít khó khăn. Đây cũng là khoảng thời gian mà CIA gọi là “thời kỳ đen tối của mã học Mỹ” do ba đối thủ chính của Mỹ là Liên Xô, Trung Quốc và Triều Tiên sử dụng hệ thống mật mã hoàn toàn không thể phá giải. Các cơ quan gián điệp Mỹ lo rằng, nếu phần còn lại của thế giới sử dụng chiếc máy mới của Hagelin, Mỹ sẽ thực sự thua cuộc trong cuộc đua tình báo này.

Từ khi sang Mỹ, Boris Hagelin luôn một lòng trung thành với quốc gia này, nhưng thực ra, ông trung thành với tiền là chính. Và mối quan hệ của ông với những quan chức cấp cao của Mỹ đã giúp ông kiếm được một khoản kếch xù trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh. Crypto AG và Mỹ đã thầm lặng nhất trí chỉ bán những chiếc máy hiện đại nhất cho những quốc gia được Mỹ chấp thuận, số còn lại chỉ nhận về những chiếc máy cũ kĩ.

cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx
Ảnh minh họa. (Nguồn: Washington Post)

Cú lừa ngoạn mục

Năm 1970, CIA và NSA cùng Cơ quan Tình báo Đức (BND) "bắt tay" bí mật mua lại Crypto AG với giá 5,75 triệu USD và kiểm soát gần như toàn bộ hoạt động của Crypto, như tuyển dụng, thiết kế công nghệ mã hóa, phá hoại các thuật toán và thậm chí là mục tiêu bán hàng.

Các cơ quan tình báo này đã bí mật sửa đổi thiết bị mã hóa bán cho các chính phủ nước ngoài, nhằm dễ dàng phá tin nhắn mã hóa. Sau đó, tất cả những gì mà điệp viên Mỹ và Đức phải làm là ngồi lại, thoải mái lắng nghe bí mật quốc gia dồn đến cơ quan tình báo của mình, đơn giản như việc bật đĩa nghe nhạc cổ điển vậy.

Chiến dịch này được định danh là “Thesaurus” và sau đó là “Rubicon”, kéo dài hàng chục năm liền. Thông tin về chiến dịch đã được tờ Washington Post và đài ZDF (Đức) tổng hợp và công bố cách đây một tuần, bao gồm đầy đủ từ những ai ở CIA điều hành chiến dịch, đến nguồn gốc và những xung đột nội bộ của hợp tác Mỹ - Tây Đức.

Theo như bộ hồ sơ mật của CIA mà Washington Post thu thập được, Mỹ đã dễ dàng theo dõi hoạt động liên lạc của Iran trong cuộc khủng hoảng con tin năm 1979, đưa thông tin tình báo cho Anh về quân đội Argentina trong cuộc chiến Falkland năm 1982, theo dõi chiến dịch ám sát của các nhà độc tài Nam Mỹ, và nghe trộm các quan chức Libya chúc mừng nhau sau vụ đánh bom vũ trường ở Berlin năm 1986. Vào những năm 1980, công ty Thụy Sỹ đã cung cấp cho NSA khoảng 40% thông tin liên lạc nước ngoài và thông tin tình báo khác.

“Đây thực sự là hoạt động tình báo táo bạo nhất thế kỷ XX”, báo cáo của CIA kết luận. Các quốc gia đã phải trả tiền cho Mỹ và Đức để mua các thiết bị mã hóa do Mỹ sản xuất và rồi bị hai quốc gia này (có thể là thêm một số đồng minh khác) đọc toàn bộ thông tin tình báo bí mật nhất mà không hề hay biết gì. Chưa kể nhiều chính phủ các nước khác rót nhiều tiền mua lại thông tin tình báo mà Mỹ và Đức thu được...

Tuy nhiên, chương trình này cũng có giới hạn nhất định bởi các đối thủ chính của Mỹ, bao gồm Liên Xô và Trung Quốc, không phải là khách hàng của Crypto. Những quốc gia này đã nghi ngờ sự minh bạch và mối quan hệ của Crypto với phương Tây từ lâu. Thế nhưng, những tài liệu của CIA lại cho thấy, các điệp viên Mỹ đã nghiên cứu được khá nhiều bằng cách theo dõi các cuộc nói chuyện của các quốc gia khác với Moscow và Bắc Kinh.

Sau đó, một số sai lầm khác cũng suýt khiến chương trình của CIA bị đổ vỡ. Tài liệu những năm 1970 cho thấy có mối liên quan giữa nhà sáng lập Crypto và một quan chức cấp cao của CIA. Phát biểu bất cẩn của quan chức Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Ronald Regan cũng khiến các quốc gia khác phần nào nghi ngờ.

Sự sụp đổ nhanh chóng

Tuy nhiên, quan hệ hợp tác Mỹ-Đức được cho là đã bị “ám ảnh” bởi những xích mích về các vấn đề như tài chính đạo đức ngay từ đầu. Đối với CIA, BND dường như tập trung vào việc kiếm tiền, người Mỹ cần “luôn nhắc nhở người Đức rằng đây là một hoạt động tình báo”. Còn Đức thì ngạc nhiên khi Washington theo dõi tất cả các đối tượng, thậm chí là đồng minh thân cận như các thành viên NATO Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Italy…

Hãng truyền thông Deutsche Welle ngày 12/2 cho biết, năm 1993, BND đã rút khỏi hoạt động này và bán cổ phần của mình tại Crypto AG cho CIA. Đức cho rằng hoạt động này có tính rủi ro cao, nhiệm vụ ưu tiên của Đức cũng có nhiều thay đổi sau khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Chuyên gia tình báo người Đức Schmidt-Einbaum cho rằng, các cơ quan tình báo phương Tây nhiều khả năng cũng có mối liên hệ “mờ ám” với Crypto AG. Năm 1992, một nhân viên bán hàng của công ty đã bị bắt ở Iran và phải ngồi tù vài tháng, BND bị cáo buộc đã trả 1 triệu USD để đổi lấy tự do cho nhân viên này. Sự cố này cũng là một trong những lý do khiến Đức quyết định không tham gia hoạt động.

Sau khi Đức rút lui, CIA tiếp tục kiểm soát Crypto AG và không ai biết khi nào Mỹ sẽ kết thúc hoạt động này. Khi công nghệ trực tuyến lên ngôi với ứng dụng mã hóa tiên tiến hơn thiết bị của Crypto AG, CIA bán công ty cho các doanh nghiệp ở Thụy Sỹ năm 2018, theo Washington Post. Hai công ty CyOne và Crypto International mua lại cổ phần của Crypto AG, khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ nào với CIA hay BND.

Hiện tại, CIA và BND vẫn chưa đưa ra bình luận nào, các quan chức Mỹ và Đức cũng chưa lên tiếng về tính xác thực của báo cáo này. Còn Chính phủ Thụy Sỹ đã chỉ định một thẩm phán liên bang về hưu điều tra việc này, đồng thời Thụy Sỹ đã đình chỉ giấy phép xuất khẩu đối với CyOne và Crypto International. Tuy nhiên, động thái này của Thụy Sỹ cũng khá kỳ lạ. Báo cáo của CIA và BND cho thấy Thụy Sỹ từ lâu đã biết về chân tướng sự việc của Crypto, nhưng chỉ can thiệp sau khi biết rằng vụ việc sắp sửa bị phơi bày.

Suy cho cùng, đối với Mỹ, chiến dịch Rubicon là một thành công lớn của tình báo nước này, giúp họ giành lợi thế trong Chiến tranh Lạnh, theo dõi tình hình các nước để bảo vệ chính mình và đồng minh. Vẫn còn rất nhiều câu hỏi được đặt ra, từ việc Mỹ biết gì và có thể làm gì với thông tin đó? Liệu Mỹ có thể ngăn chặn một số thảm họa của thế giới được không hay sẵn sàng ngó lơ? Quan hệ giữa Mỹ, Đức và Crypto kéo dài đến đâu?...

Nhưng vấn đề lớn nhất, chính là việc Mỹ đã bỏ qua vấn đề đạo đức cơ bản, phản bội đồng minh, lừa gạt các kỹ sư và nhân viên bán hàng ở Crypto vì lợi ích của bản thân. Bobby Ray Inman, nguyên Giám đốc NSA và Phó Giám đốc CIA nói với Washington Post rằng: “Tôi không hề có chút hối hận nào. Đây là một nguồn thông tin liên lạc của phần lớn của thế giới, rất có giá trị và cực kỳ quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ.”

cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx

 

Giám đốc ​CIA: Iran vẫn tuân thủ thỏa thuận hạt nhân, bất chấp việc Washington không còn tham gia

Ngày 29/1, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Gina Haspel cho rằng, Iran vẫn đang tuân thủ các điều khoản của ...

cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx

 

Đại sứ quán Saudi Arabia tại Mỹ phản bác cáo buộc của CIA

Phản ứng với cáo buộc của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), Người Phát ngôn Đại sứ quán Saudi Arabia ở Washington, Fatimah Baeshen ...

cia va vu be boi tinh bao lon nhat the ky xx

 

"Nghệ thuật biến hình” ấn tượng của đặc vụ CIA

Một cựu nhân viên CIA, người từng giữ vị trí trưởng bộ phận cải trang, đã hé lộ về những phương pháp thay đổi thân ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

gia vang hom nay 239 bat ngo roi tu do tren thi truong dong luc mua moi da xuat hien

Giá vàng hôm nay 23/9: Bất ngờ rơi tự do, trên thị trường động lực mua mới đã xuất hiện

Giá vàng đã có những phiên xuống đáy gần 2 tháng trên thị trường thế giới. Giá vàng SJC trong nước giảm mạnh mất mốc 56 triệu đồng/lượng.
xsmn 239 xo so mien nam hom nay ket qua xo so kqxs 2392020

XSMN 23/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMN 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
xsmt 239 xo so mien trung hom nay ket qua xo so kqxs 2392020

XSMT 23/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMT 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
xsmb 239 xo so mien bac hom nay ket qua xo so kqxs 2392020

XSMB 23/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMB 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
viet nam tham du khoa hop lan thu 61 cac hoi dong cua cac nuoc thanh vien wipo

Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 61 các Hội đồng của các nước thành viên WIPO

Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai khẳng định, Việt Nam đánh giá cao hiệu quả hoạt động và thành tựu của WIPO trong việc đạt được các mục tiêu chiến ...
tranh thieu nu ha thanh cua le van xuong vua duoc go bua voi gia khong tuong o phap

Tranh 'Thiếu nữ Hà Thành' của Lê Văn Xương vừa được gõ búa với giá 'không tưởng' ở Pháp

Tối 22/9, bức tranh 'Thiếu nữ Hà Thành' của họa sĩ Lê Văn Xương đã được bán với mức giá 8.500 EUR trên sàn đấu giá Lynda Trouvé (Pháp).
vi sao linh my thao chay khoi afghanistan va iraq

Vì sao lính Mỹ ‘tháo chạy’ khỏi Afghanistan và Iraq?

Tài liệu của Sputnik giải thích một số lý do tại sao lính Mỹ 'tháo chạy' khỏi Afghanistan và Iraq.
chuyen gia nga nen theo duoi ngoai giao khoa hoc o bien dong

Chuyên gia: Nga nên theo đuổi ngoại giao khoa học ở Biển Đông

Chuyên gia Nga cho rằng Biển Đông cách xa nước này về mặt đía lý nhưng Moscow có thể nâng vị thế địa chính trị với việc tham gia ...
tin the gioi 229 bat ngo khi canh sat my la gian diep trung quoc iran lai hung trung phat cua my an do thu may bay moi o bien gioi voi trung quoc

Tin thế giới 22/9: Bất ngờ khi cảnh sát Mỹ là gián điệp Trung Quốc; Iran lại hứng trừng phạt của Mỹ; Ấn Độ thử máy bay mới ở biên giới với Trung Quốc

Các diễn biến mới nhất trong ngày về căng thẳng Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc, bầu cử Mỹ 2020, Biển Đông... là một số tin thế giới nổi bật 24 ...
tiktok go hon 104 trieu video co noi dung bao luc

TikTok gỡ hơn 104 triệu video có nội dung bạo lực

Đại diện của TikTok Cormac Keenan cho biết mục đích của công ty là loại bỏ những phát ngôn thù hận trên ứng dụng này.
tin the gioi 229 bat ngo khi canh sat my la gian diep trung quoc iran lai hung trung phat cua my an do thu may bay moi o bien gioi voi trung quoc

Tin thế giới 22/9: Bất ngờ khi cảnh sát Mỹ là gián điệp Trung Quốc; Iran lại hứng trừng phạt của Mỹ; Ấn Độ thử máy bay mới ở biên giới với Trung Quốc

Các diễn biến mới nhất trong ngày về căng thẳng Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc, bầu cử Mỹ 2020, Biển Đông... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
vi covid 19 le trao giai nobel hoa binh 2020 bi thu hep bua tiec truyen thong thang 12 bi huy

Vì Covid-19, Lễ trao giải Nobel Hòa bình 2020 bị thu hẹp, bữa tiệc truyền thống tháng 12 bị hủy

Người đứng đầu Viện Nobel Na Uy Olav Njolstad nhấn mạnh 2020 là một năm đặc biệt, nên cần phải chuyển lễ trao giải Nobel Hòa bình đến một địa điểm khác.
sau thanh cong cua sputnik v nga len ke hoach ra mat vaccine covid 19 moi vao thang 10

Sau thành công của Sputnik-V, Nga lên kế hoạch ra mắt vaccine Covid-19 mới vào tháng 10

Nga dự kiến sẽ đăng ký thêm một loại vaccine Covid-19 tiềm năng thứ 2 trước ngày 15/10 tới, sau thành công của vaccine Covid-19 Sputnik-V.
nga khai man tap tran kavkaz 2020 trung quoc iran belarus gui quan tham du an do rut lui

Nga 'khai màn' tập trận Kavkaz-2020, Trung Quốc-Iran-Belarus gửi quân tham dự, Ấn Độ rút lui

Cuộc tập trận quân sự Kavkaz-2020 sẽ diễn ra từ ngày 21-26/9 có sự tham gia của hơn 80.000 binh sĩ.
cang thang my iran dich den cuoi cung

Căng thẳng Mỹ-Iran: Đích đến cuối cùng

Mỹ đẩy nhanh việc tái áp đặt trừng phạt Iran không mới, nhưng động thái lần này của chính quyền ông Donald Trump vẫn ẩn chứa nhiều điểm thú vị.
my gay gat chau au doi giong ve trung quoc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
israel binh thuong hoa quan he voi uae va bahrain nguoi vui ke buon

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
quan he nga belarus do nguoi giup minh

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
vi sao linh my thao chay khoi afghanistan va iraq

Vì sao lính Mỹ ‘tháo chạy’ khỏi Afghanistan và Iraq?

Tài liệu của Sputnik giải thích một số lý do tại sao lính Mỹ 'tháo chạy' khỏi Afghanistan và Iraq.
phan tach my trung trong boi canh covid 19 suy thoai toan cau la moi de doa lon nhat

Phân tách Mỹ-Trung trong bối cảnh Covid-19: Suy thoái toàn cầu là mối đe dọa lớn nhất

Trung Quốc không đóng góp vào sự phục hồi hậu Covid-19 là lời nhắc cho Mỹ và đồng minh về việc phân tách với Trung Quốc sẽ trở thành con dao hai lưỡi.
hiep dinh sieu khu vuc ve lai ban do kinh te an do duong thai binh duong

Hiệp định ‘siêu khu vực’ vẽ lại bản đồ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hiệp định vẽ lại bản đồ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành hiệp định thương mại quan trọng thứ hai trên thế giới, chỉ sau WTO.
su noi len cua trung quoc o trung dong

Sự nổi lên của Trung Quốc ở Trung Đông

Theo tờ Le Monde, Trung Quốc đang tăng cường hiện diện mạnh mẽ ở Trung Đông với chiến thuật khác với các cường quốc khác như Mỹ, Nga.
Phiên bản di động