Cổ tích phương Tây và trẻ em Việt Nam

Từ ngày chữ Quốc ngữ được phổ biến ở Việt Nam, vào đầu thế kỉ X, truyện cổ tích phương Tây được dịch sang tiếng Việt và trở thành món ăn tinh thần cùng những bài học luân lý hấp dẫn đối với nhiều thế hệ trẻ Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
co tich phuong tay va tre em viet nam Những hồ nước đẹp như trong truyện cổ tích ở Đức
co tich phuong tay va tre em viet nam Viết tiếp "truyện Andersen" trong hợp tác song phương
co tich phuong tay va tre em viet nam

Cũng qua đó mà một yếu tố của văn hóa phương Tây đã hòa nhập với thế giới tinh thần của một số đông người thường dân nước ta. Mặc dù số đề tài của truyện dân gian các dân tộc có vẻ đa dạng nhưng những công trình nghiên cứu cho biết là con số cũng có hạn, và một số mẩu truyện (môtíp) điển hình xuất phát từ tình hình xã hội và kinh tế (mẫu hệ, phụ hệ, nông dân – địa chủ, mẹ ghẻ con chồng, v.v…) và từ nguyện vọng thiện thắng ác.

Từ thời Pháp thuộc đến nay, truyện dân gian phương Tây phổ biến nhiều nhất, đặc biệt là truyện thần tiên cho trẻ em Việt Nam là của tác giả Perrault người Pháp, Grimm người Đức và Andersen người Đan Mạch.

Perrault (thế kỉ 17) là nhà văn Pháp đã có công đưa truyện thần tiên vào văn học cổ điển. Tập Bà Mẹ ngỗng của tôi có nhiều truyện mà trẻ con và người lớn khắp thế giới đều biết, như Hằng Nga ngủ trong rừng", Con yêu râu xanh, Con Mèo đi hia, Chú bé tí hon, Cô Lọ Lem, v.v… Perrault không sáng tạo ra cốt truyện mà lựa một số cổ tích của nhiều dân tộc để viết lại. Sự thành công của ông là do cách kể đơn giản, chính xác, rất cổ điển. Nguyễn Văn Vĩnh đã có công dịch những truyện Perrault sang tiếng Việt vào buổi giao thời Tây – Ta, Việt hóa câu văn Pháp và xây dựng văn phong mới theo những tiêu chuẩn cổ điển của Pháp. Đó là một đóng góp vào việc hiện đại hóa văn chương của ta.

Truyện của Grimm và Andersen thực sự được phổ biến từ những năm 60 của thế kỉ trước:

Hai anh em nhà văn Đức Grim (thế kỉ 19) suốt đời gắn bó với nhau trong sự nghiệp nghiên cứu ngữ văn và văn học dân gian. Chịu ảnh hưởng tích cực của chủ nghĩa lãng mạn (tinh thần dân tộc), họ trở về cội nguồn nhân thần chống ngoại xâm. Họ bỏ ra nhiều thời gian và tâm lực sưu tầm truyền thuyết và truyện cổ dân gian Đức để ra Tập truyện kể trong nhà và cho trẻ nhỏ. Truyện rất gần với cổ tích Việt Nam, nhằm giáo dục và phê phán xã hội; Thiện bao giờ cũng thắng Ác. Tiêu chuẩn Thiện Ác vẫn phụ thuộc vào trật tự phong kiến, nhưng kèm điều kiện: giai cấp thống trị phải đối xử nhân đạo.

Sáng tác của Andersen (thể kỉ 19) khác anh em Grim ở chỗ ông không chỉ làm công việc sưu tầm và tái tạo vốn cổ trên tinh thần nghiên cứu khoa học, Andersen sáng tạo đa số nguyên liệu các truyện, dựa vào các chuyến đi ra ngoài nước, văn học dân gian, nhớ lại các câu chuyện được nghe kể hồi thơ ấu, kể lại có biến chế những sự việc của chính cuộc đời mình, bạn bè thân thuộc. Những truyện thần tiên của ông sớm nổi tiếng ngay ở ngoài nước Đan Mạch. Do đó, ông bị một nỗi oan đến nay vẫn còn tồn tại phần nào: ông nổi tiếng là chuyên viết truyện cho trẻ con, trong khi truyện của ông viết cho cả trẻ con và người lớn. Nhiều truyện thâm thúy đến mức người lớn mới thưởng thức được. Mặt khác, truyện của ông có một phong cách cá nhân rõ rệt, vừa thực vừa mộng, mỉa mai hài hước gắn liền với tình cảm bi thương.

Chúng ta bước vào thời đại toàn cầu hóa. Để giáo dục trẻ em nhất định phải cho làm quen với sáng tác phương Tây. Phải lựa những truyện trẻ em phương Tây giàu tính nhân bản cho đọc trước và làm cơ bản (như của Perrault, Grim, Andersen), nhất là đối với tuổi nhi đồng. Khoa học rất quan trọng, nhưng giáo dục tính người, nhân cách, mới là cốt yếu. Nhiều truyện về khoa học biễn tưởng (chiến tranh các vì sao, người máy đánh nhau) hoặc quá ư hiện đại không hợp với trẻ em ta. Có một số bố mẹ phàn nàn là cho trẻ em đọc truyện tranh Đôrêmon thành ra nói năng và hành động lăng nhăng.

co tich phuong tay va tre em viet nam Những bức ảnh chứng minh khu rừng cổ tích thần tiên ở Phần Lan là có thật

Rất nhiều người nghĩ rằng Phần Lan là vùng đất lạnh giá và tăm tối, nhưng nhiếp ảnh gia Ossi Saarinen đã chứng minh những ...

co tich phuong tay va tre em viet nam “Bé hạt tiêu” viết truyện cổ tích

Tay vợt xinh đẹp người Slovakia Dominika Cibulkova đã viết nên câu chuyện thần kỳ tại Giải quần vợt WTA Finals 2016, khi xuất sắc ...

co tich phuong tay va tre em viet nam Rối nước “Truyện cổ tích Andersen” sắp công diễn tại Pháp

Nhà hát Múa rối Việt Nam vừa công bố kết quả bước đầu của dự án Hợp tác nghệ thuật giữa Nhà hát múa rối ...

Hữu Ngọc

Đọc thêm

Top 10 xe ô tô bán chạy nhất năm 2025 tại Việt Nam: VinFast VF 3 nắm giữ ngôi đầu

Top 10 xe ô tô bán chạy nhất năm 2025 tại Việt Nam: VinFast VF 3 nắm giữ ngôi đầu

Bảng xếp hạng top 10 xe ô tô bán chạy nhất năm 2025 tại thị trường Việt Nam, VinFast VF 3 dẫn đầu với 44.585 xe bán ra, xếp thứ ...
Nhận định, dự đoán trận đấu U23 Việt Nam vs U23 UAE: Phép thử bản lĩnh

Nhận định, dự đoán trận đấu U23 Việt Nam vs U23 UAE: Phép thử bản lĩnh

Nhận định trận đấu U23 Việt Nam vs U23 UAE, diễn ra lúc 22h30 ngày 16/1, tứ kết U23 châu Á 2026.
Tổng lãnh sự Nguyễn Việt Dũng: Gieo mầm, vun trồng và gặt hái 'quả ngọt hữu nghị' Việt Nam-Trung Quốc

Tổng lãnh sự Nguyễn Việt Dũng: Gieo mầm, vun trồng và gặt hái 'quả ngọt hữu nghị' Việt Nam-Trung Quốc

Tổng lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu Nguyễn Việt Dũng chia sẻ cảm nghĩ của 'người gieo hạt' để Năm giao lưu nhân văn Việt-Trung thu nhiều 'quả ngọt'.
Giá heo hơi hôm nay 15/1: Miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam tiếp đà tăng

Giá heo hơi hôm nay 15/1: Miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam tiếp đà tăng

Giá heo hơi hôm nay 15/1, miền Bắc đi ngang, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam tiếp đà tăng.
Giá heo hơi hôm nay 16/1: Nhiều địa phương miền Trung, miền Nam theo đà tăng; cả nước giao dịch trong vùng giá 66.000 - 76.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 16/1: Nhiều địa phương miền Trung, miền Nam theo đà tăng; cả nước giao dịch trong vùng giá 66.000 - 76.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 16/1, đi ngang tại khu vực miền Bắc và tiếp đà tăng tại một số tỉnh, thành phố thuộc khu vực miền Trung, miền Nam ...
Hội nghị tổng kết 'Chiến dịch Quang Trung': Hoàn thành đúng, vượt tiến độ ban đầu

Hội nghị tổng kết 'Chiến dịch Quang Trung': Hoàn thành đúng, vượt tiến độ ban đầu

Sáng 16/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các tỉnh, thành phố miền Trung tổng kết 'Chiến dịch Quang Trung'.
Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Mùa Xuân là một trong những thời điểm tuyệt vời nhất để khám phá Tây Ban Nha.
Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Hành trình đến thung lũng Pankisi thường bắt đầu bằng những lời nhắc nhở đầy lo lắng.
The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

Tờ báo danh tiếng của Mỹ The New York Times đã gọi tên Việt Nam ở vị trí thứ 34 trong danh sách 52 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026.
Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Ba hộ chiếu đứng đầu thế giới năm 2026 đều thuộc về các quốc gia châu Á: Singapore xếp hạng 1, còn Nhật Bản và Hàn Quốc đồng hạng 2.
Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Xu hướng của du lịch năm 2026 phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách lựa chọn và cảm nhận hành trình, khi trải nghiệm cá nhân, trạng thái tinh thần và mức độ ...
Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Tối 10/1, tại Sa Pa (Lào Cai), đêm Chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 với chủ đề 'Việt Nam bừng sáng' đã diễn ra trang trọng và đầy cảm xúc.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Những bộ phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam… dù được ca ngợi về giá trị sáng tạo nhưng lại thường rơi vào tình trạng thất bại doanh thu phòng vé.
Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Nhà thơ, cây bút trẻ, bè bạn quốc tế cùng chuyến tàu yêu thương cùng lan tỏa thông điệp 'Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai'.
Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Ngày 28/12, Công ty phát hành sách Fahasa đã tổ chức buổi giao lưu, ra mắt cuốn sách “Viết cho những ngày không dám khóc” của tác giả Huỳnh Tú Uyên.
Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

NXB Nhã Nam vừa giới thiệu ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' tới bạn đọc và giới nghiên cứu.
Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Đã đến lúc tăng cường hơn nữa chiến lược xuất khẩu sách để nâng vị thế tri thức và văn hóa Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.
Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới.
'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Chuỗi hoạt động văn hoá với chủ đề “Tết bản làng” tái hiện sinh động không gian đón Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Ngày 14/1, tại Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về xác lập ranh giới khu vực đề cử.
Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Ngày 12/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Triển lãm tranh “Chất Địa Phương” sẽ giới thiệu tới công chúng những góc nhìn sáng tạo, đương đại về bản sắc văn hóa Việt Nam qua lăng kính của các họa sĩ trẻ.
'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” ghi danh vào danh sách của ...
Phiên bản di động