Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung tại Đà Nẵng vừa được phát động, tiếp tục lan tỏa giáo dục STEM trong học sinh phổ thông...
Mỹ-Israel chuẩn bị khả năng nối lại tấn công Iran vì lý do này

Mỹ-Israel chuẩn bị khả năng nối lại tấn công Iran vì lý do này

Mỹ và Israel đang tiến hành các bước chuẩn bị quân sự quy mô lớn cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công Iran ngay trong những ngày tới.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi thế giới Turkic siết đoàn kết giữa loạt khủng hoảng toàn cầu

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi thế giới Turkic siết đoàn kết giữa loạt khủng hoảng toàn cầu

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan kêu gọi các quốc gia Turkic tăng cường đoàn kết, mở rộng hợp tác quốc phòng, công nghệ và an ninh mạng.
Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tiếp Tỉnh trưởng tỉnh Rukwa

Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tiếp Tỉnh trưởng tỉnh Rukwa

Chiều ngày 15/5, Đại sứ Việt Nam tại Tanzania Vũ Thanh Huyền tiếp thân mật ông Charles Makongoro Nyerere, Tỉnh trưởng tỉnh Rukwa.
Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 9-15/5/2026

Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 9-15/5/2026

Những thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ ngày 9-15/5/2026.
Thái Lan theo đuổi kế hoạch mua chiến hạm bất chấp điều này

Thái Lan theo đuổi kế hoạch mua chiến hạm bất chấp điều này

Hải quân Hoàng gia Thái Lan tuyên bố vẫn cần mua thêm tàu hộ vệ dù đề xuất này vừa bị loại khỏi dự thảo ngân sách năm 2027.
Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 khu vực miền Trung tại Đà Nẵng vừa được phát động, tiếp tục lan tỏa giáo dục STEM trong học sinh phổ thông...
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội.
AJC Job Fair 2026: Điểm hẹn kết nối sinh viên và thị trường lao động

AJC Job Fair 2026: Điểm hẹn kết nối sinh viên và thị trường lao động

Sáng 16/5, tại khuôn viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ngày hội việc làm AJC Job Fair 2026 với chủ đề 'Mảnh ghép của tương lai' (Piece of Future) đã được tổ chức.
23 dự án tranh tài tại vòng bán kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" khu vực miền Trung

23 dự án tranh tài tại vòng bán kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" khu vực miền Trung

Cuộc thi khởi nghiệp thanh niên nông thôn khu vực miền Trung năm 2026 đã bước vào vòng bán kết với sự tham gia của 23 dự án tiêu biểu.
Chi tiết các điểm thi vào lớp 10 tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026

Chi tiết các điểm thi vào lớp 10 tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026 sẽ diễn ra tại 242 điểm thi, bao gồm cả điểm thi thường và chuyên, tích hợp.
Từ bài toán 'rán thịt' đến tư duy tối ưu

Từ bài toán 'rán thịt' đến tư duy tối ưu

Một bài toán “rán thịt” trong đề kiểm tra đánh giá năng lực tuyển sinh vào lớp 6 của Trường THCS Lê Văn Thiêm đã khiến nhiều phụ huynh, giáo viên bất ngờ.
Mô hình cà phê Internet hồi sinh tại châu Á

Mô hình cà phê Internet hồi sinh tại châu Á

Tưởng như đã lỗi thời, mô hình cà phê Internet đang dần hồi sinh ở các nước châu Á, tạo không gian giải trí, nghỉ ngơi giá rẻ cho người dùng.
Bảo đảm nguồn lực từ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Bảo đảm nguồn lực từ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy rõ sự chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Cầu Long Biên sẽ thông xe trở lại vào ngày 27/5

Cầu Long Biên sẽ thông xe trở lại vào ngày 27/5

Dự án sửa chữa đột xuất đường bộ hành, đường xe máy và xe thô sơ (phần đường bộ hai bên) cầu Long Biên sẽ hoàn thành và thông xe vào ngày 27/5.
Tổ chức Hanns Seidel: Đối tác quan trọng, đồng hành cùng Việt Nam sau Đổi mới

Tổ chức Hanns Seidel: Đối tác quan trọng, đồng hành cùng Việt Nam sau Đổi mới

Ngày 14/5 đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc tế ‘Hành trình 40 năm Đổi mới của Việt Nam và dấu ấn 15 năm hợp tác của Tổ chức Hanns Seidel ở Việt Nam’.
Ngắm vỉa hè Hà Nội sạch đẹp, ngăn nắp

Ngắm vỉa hè Hà Nội sạch đẹp, ngăn nắp

Người dân và du khách dễ dàng nhận thấy một sự thay đổi tích cực từ những dải vỉa hè Hà Nội trở nên thông thoáng, sạch đẹp và ngăn nắp hơn.
Triển khai chương trình giáo dục tài chính Cha-Ching cho trẻ em tiểu học tại Đồng Tháp

Triển khai chương trình giáo dục tài chính Cha-Ching cho trẻ em tiểu học tại Đồng Tháp

Prudential Việt Nam vừa triển khai chương trình giáo dục tài chính Cha-Ching tại Trường Tiểu học Xuân Đông (Đồng Tháp).
Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh và những lợi ích sức khỏe nhưng cần dùng đúng cách

Vỏ chanh không phải là phần bỏ đi như nhiều người vẫn nghĩ. Nếu biết tận dụng hợp lý, đây sẽ là một nguyên liệu tự nhiên hữu ích cho sức khỏe.
Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho và hành trình phát triển Đông Nam Dược Sóc Sơn

Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho và hành trình phát triển Đông Nam Dược Sóc Sơn

Lương y - Tiến sĩ danh dự Nguyễn Bá Nho là một trong những người có nhiều năm gắn bó với lĩnh vực đông y, đồng thời dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển ...
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ tên 4 loại thực phẩm có hại cho thận

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ tên 4 loại thực phẩm có hại cho thận

Thịt chế biến sẵn, đồ ăn đóng gói hay nước ngọt nhiều đường là những thực phẩm chuyên gia cảnh báo sẽ tàn phá thận nếu tiêu thụ thường xuyên.
Uống nước dừa đúng cách: Bổ sung điện giải, không lo tăng cân

Uống nước dừa đúng cách: Bổ sung điện giải, không lo tăng cân

Nước dừa là thức uống giải khát được nhiều người yêu thích trong mùa Hè nhờ vị thanh mát, giàu khoáng chất và khả năng bổ sung nước, điện giải.
Virus Hanta: WHO phát cảnh báo nóng, nguy cơ thêm ca nhiễm sau ổ dịch trên du thuyền MV Hondius

Virus Hanta: WHO phát cảnh báo nóng, nguy cơ thêm ca nhiễm sau ổ dịch trên du thuyền MV Hondius

WHO cảnh báo có thể xuất hiện thêm ca virus Hanta sau ổ dịch trên du thuyền MV Hondius khiến ba người tử vong.
5 thói quen đơn giản giúp giảm cân hiệu quả mỗi ngày

5 thói quen đơn giản giúp giảm cân hiệu quả mỗi ngày

Chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ như ăn đúng bữa, đi bộ nhiều hơn, hạn chế uống nhiều nước sát giờ ngủ, cũng giúp giảm cân, đốt mỡ hiệu quả.
Phiên bản di động