Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Quảng Ninh

Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Quảng Ninh

Ngày 4/2, UNFPA, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh và KOICA khởi động dự án 'Tăng cường hiệu quả mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với ...
Năm Chủ tịch ASEAN của Philippines: Tập trung 3 trụ cột lớn, toàn khối thống nhất cao trong các vấn đề ưu tiên chiến lược

Năm Chủ tịch ASEAN của Philippines: Tập trung 3 trụ cột lớn, toàn khối thống nhất cao trong các vấn đề ưu tiên chiến lược

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN vừa kết thúc tại Cebu đã đạt được sự đồng thuận, thống nhất cao trong các vấn đề ưu tiên chiến lược.
Tổng Bí thư Tô Lâm dự Hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội

Cử tri bày tỏ niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, tin những quyết sách chiến lược mở ra kỷ nguyên ...
Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

UNFPA phối hợp Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh khởi động dự án Tăng cường hiệu quả mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ ...
Mỹ tính 'ra tay' xử lý vấn đề xung đột Sudan, cân nhắc trình kế hoạch mới lên Hội đồng hòa bình Gaza và Hội đồng Bảo an LHQ

Mỹ tính 'ra tay' xử lý vấn đề xung đột Sudan, cân nhắc trình kế hoạch mới lên Hội đồng hòa bình Gaza và Hội đồng Bảo an LHQ

Chính quyền Tổng thống Trump dự kiến sẽ trình đề xuất về kế hoạch hòa bình Sudan lên cả Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) và Hội đồng ...
Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách 'Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền cúa Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp' của GS.TS. Hồ Sĩ Quý có nhiều nguồn ...
Bộ GD&ĐT công bố quy tắc ứng xử mới cho nhà giáo

Bộ GD&ĐT công bố quy tắc ứng xử mới cho nhà giáo

Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BGD&ĐT quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo.
14 đội tuyển Việt Nam sẽ tham dự Giải vô địch thế giới VEX Robotics World Championship 2026 tại Mỹ

14 đội tuyển Việt Nam sẽ tham dự Giải vô địch thế giới VEX Robotics World Championship 2026 tại Mỹ

Trong hai ngày 31/1 và 1/2, Vòng chung kết Giải vô địch quốc gia Việt Nam VEX Robotics 2026 đã diễn ra thành công tốt đẹp.
Giáo dục 'chuyển mình' để thích ứng trong kỷ nguyên số

Giáo dục 'chuyển mình' để thích ứng trong kỷ nguyên số

Giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ nhờ công nghệ mà còn từ nhu cầu thích nghi xã hội.
Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh – Từ đại học bền vững đến hạt nhân đổi mới đô thị

Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh – Từ đại học bền vững đến hạt nhân đổi mới đô thị

Đại học ngày nay không thể đứng ngoài những thách thức lớn của đô thị và xã hội đương đại. Biến đổi khí hậu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, bất ...
Hà Nội: Điểm danh các trường đại học xét tuyển tổ hợp C00 năm 2026

Hà Nội: Điểm danh các trường đại học xét tuyển tổ hợp C00 năm 2026

Năm 2026, một số trường đại học tại Hà Nội vẫn duy trì xét tuyển tổ hợp C00, trong khi nhiều trường khác đã chuyển hướng.
Công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học với nhiều điểm mới, băn khoăn nỗi lo cửa vào bị thu hẹp

Công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học với nhiều điểm mới, băn khoăn nỗi lo cửa vào bị thu hẹp

Nhiều trường đại học cho rằng dự thảo quy định thí sinh phải đạt 16 điểm ở 3 môn thi tốt nghiệp THPT để xét học bạ là khá cứng.
Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

Khởi động dự án tăng cường phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

UNFPA phối hợp Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh khởi động dự án Tăng cường hiệu quả mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại ...
Bộ Tư pháp tiếp tục chú trọng cải cách hành chính

Bộ Tư pháp tiếp tục chú trọng cải cách hành chính

Kế hoạch cải cách hành chính của Bộ Tư pháp năm 2026 được Bộ trưởng Tư pháp ký ban hành, ngày 30/12/2025.
Người lao động khốn đốn vì đình công hàng loạt tại Đức

Người lao động khốn đốn vì đình công hàng loạt tại Đức

Hàng chục nghìn nhân viên giao thông công cộng trên khắp nước Đức đồng loạt đình công theo lời kêu gọi của công đoàn Verdi.
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp đầy đủ, chi tiết nhất 2026

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp đầy đủ, chi tiết nhất 2026

Lễ cúng ông Công ông Táo thường được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp. Mâm cỗ thể hiện sự biết ơn của gia đình với các vị thần trong một năm.
Những chuyển biến trong cải cách hành chính tại TP. Hồ Chí Minh

Những chuyển biến trong cải cách hành chính tại TP. Hồ Chí Minh

Những chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính đã và đang 'chuyển hóa' thành động lực tăng trưởng cho TP. Hồ Chí Minh.
Những tính năng mới nhất trên VNeID phiên bản 2.2.5

Những tính năng mới nhất trên VNeID phiên bản 2.2.5

VNeID phiên bản 2.2.5 đã được cập nhật thêm một số tính năng mới. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giúp đào thải bớt natri, làm giãn mạch máu, hỗ trợ sức khỏe đường ruột, nhưng người bị tiểu đường hay bệnh thận cần cân nhắc.
Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Các chuyên gia y tế khuyến nghị, thay vì chỉ uống nước cam hay điện giải, bổ sung nước lọc thường xuyên giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Đậu bắp, cà tím, bông cải xanh hay ớt chuông là những loại rau ít carbohydrate, giàu chất xơ, hạn chế gây tăng đường huyết sau ăn.
Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ tiên tiến của Đại học Tokyo đã phát triển một loại vaccine được kỳ vọng ngăn ngừa bệnh do virus Nipah gây ra.
Hỗ trợ chăm nom cháu giúp người già có trí nhớ và kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn đáng kể

Hỗ trợ chăm nom cháu giúp người già có trí nhớ và kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn đáng kể

Hỗ trợ chăm sóc cháu chắt không chỉ là niềm vui sum vầy của gia đình mà còn mang lại lợi ích bất ngờ cho sức khỏe não bộ của người cao tuổi.
Phiên bản di động