Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 6/6/2026 'rơi thẳng đứng', chịu áp lực bán mạnh, thị trường vàng số một thế giới giảm nhiệt phủ bóng lên triển vọng tăng giá

Giá vàng hôm nay 6/6/2026 'rơi thẳng đứng', chịu áp lực bán mạnh, thị trường vàng số một thế giới giảm nhiệt phủ bóng lên triển vọng tăng giá

Giá vàng hôm nay 6/6/2026 'rơi thẳng đứng', chịu áp lực bán mạnh, thị trường vàng số một thế giới giảm nhiệt phủ bóng lên triển vọng tăng giá.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đoàn chuyên gia trí tuệ nhân tạo do ông Eric Schmidt, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google dẫn đầu

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đoàn chuyên gia trí tuệ nhân tạo do ông Eric Schmidt, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google dẫn đầu

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp ông Eric Schmidt, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google, cùng Đoàn chuyên gia trí tuệ nhân tạo đang thăm Việt ...
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tham dự Phiên thảo luận APEC tại Diễn đàn Kinh tế quốc tế St. Petersburg lần thứ 29

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tham dự Phiên thảo luận APEC tại Diễn đàn Kinh tế quốc tế St. Petersburg lần thứ 29

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã tham dự và phát biểu tại Phiên thảo luận “Nga – APEC: Triển vọng hợp tác rộng mở đến năm 2035”.
Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới

Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới

việc phát triển công nghiệp văn hóa sẽ mở ra cơ hội để Việt Nam khai thác hiệu quả nguồn lực, nâng cao sức mạnh mềm quốc gia và tạo ...
Thủ tướng Vương quốc Thái Lan sẽ thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba

Thủ tướng Vương quốc Thái Lan sẽ thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba

Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba từ ngày 8 đến ngày ...
DJ Eimi Fukada: Tái xuất bùng nổ

DJ Eimi Fukada: Tái xuất bùng nổ

Sau một thời gian vắng bóng và trải qua nhiều thăng trầm, Eimi Fukada đang đánh dấu một cột mốc chuyển mình đầy mạnh mẽ. Không chỉ dũng cảm đối ...
Hưng Yên công bố điểm chuẩn vào lớp 10 năm 2026

Hưng Yên công bố điểm chuẩn vào lớp 10 năm 2026

Ngày 5/6, Sở GD&ĐT Hưng Yên đã công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 năm 2026.
Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, hướng tới tương lai số an toàn

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, hướng tới tương lai số an toàn

Khi được trang bị kiến thức, kỹ năng và được sống trong một môi trường trực tuyến lành mạnh, các em sẽ có thêm cơ hội phát huy năng lực...
Nghệ An công bố điểm thi vào lớp 10 năm 2026

Nghệ An công bố điểm thi vào lớp 10 năm 2026

Hôm nay (4/6), Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Nghệ An đã công bố điểm thi vào lớp 10 năm học 2026-2027.
NXB Giáo dục Việt Nam công bố bảng giá sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12

NXB Giáo dục Việt Nam công bố bảng giá sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam công bố bảng giá sách giáo khoa mới, với mức giảm 13,3% so với năm trước.
Việt Nam, tọa độ mới cho lựa chọn của sinh viên quốc tế

Việt Nam, tọa độ mới cho lựa chọn của sinh viên quốc tế

Nền giáo dục mở cửa cùng sự phát triển của một Việt Nam năng động đang biến nước ta thành điểm đến mới đầy sức hút trên bản đồ giáo dục toàn cầu.
Hà Nội có thêm trường Trung học phổ thông công lập mới

Hà Nội có thêm trường Trung học phổ thông công lập mới

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền vừa ký quyết định thành lập Trường THPT Kiến trúc trực thuộc Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội.
Cổ động viên dự World Cup 2026 cần lưu ý gì về sức khỏe?

Cổ động viên dự World Cup 2026 cần lưu ý gì về sức khỏe?

Đại học Tự trị quốc gia Mexico (UNAM) nhận định, nguy cơ lây nhiễm virus Ebola tại Mexico trong thời gian diễn ra World Cup 2026 là rất thấp.
Đề xuất kéo dài kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 thêm 2 ngày

Đề xuất kéo dài kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 thêm 2 ngày

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục đề xuất kéo dài kỳ nghỉ Quốc khánh từ ngày 2/9 đến hết ngày 5/9.
Thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới Việt Nam - Nhật Bản: Kết nối thị trường, mở rộng hợp tác trong kỷ nguyên số

Thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới Việt Nam - Nhật Bản: Kết nối thị trường, mở rộng hợp tác trong kỷ nguyên số

Thương vụ Osaka thuộc Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới Việt Nam - Nhật ...
Hướng dẫn cách sử dụng tiết kiệm để giảm áp lực hệ thống điện

Hướng dẫn cách sử dụng tiết kiệm để giảm áp lực hệ thống điện

Sử dụng thường xuyên các thiết bị làm mát cùng nhiều thiết bị sinh hoạt khác làm sản lượng điện tiêu thụ của các hộ gia đình gia tăng đáng kể.
Khi thế giới thay đổi cách yêu thương động vật

Khi thế giới thay đổi cách yêu thương động vật

“Adopt, don't shop” đang trở thành lựa chọn của nhiều người yêu động vật, góp phần thay đổi nhận thức về nuôi thú cưng có trách nhiệm.
Ngày Xe đạp thế giới: Ghi nhận những giá trị bền vững của đạp xe

Ngày Xe đạp thế giới: Ghi nhận những giá trị bền vững của đạp xe

Nhằm khuyến khích sử dụng xe đạp để cải thiện sức khỏe, bảo vệ môi trường, ngày 3/6 hằng năm được Liên hợp quốc chọn làm Ngày Xe đạp thế giới.
Chuyên gia tim mạch mách bạn chế độ ăn giàu chất béo giúp hạ huyết áp

Chuyên gia tim mạch mách bạn chế độ ăn giàu chất béo giúp hạ huyết áp

Cá béo, hạt lanh, hạt óc chó và dầu ôliu nguyên chất là những thực phẩm được chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng giúp hỗ trợ hạ huyết áp.
5 nhóm người được hưởng lợi lớn khi uống nước mía

5 nhóm người được hưởng lợi lớn khi uống nước mía

Nước mía là thức uống quen thuộc, được nhiều người yêu thích nhờ vị ngọt thanh, khả năng giải khát và bổ sung năng lượng nhanh chóng.
Mướp đắng và những lợi ích sức khỏe không thể bỏ qua

Mướp đắng và những lợi ích sức khỏe không thể bỏ qua

Không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong các bữa ăn, mướp đắng còn được ví như một 'dược liệu tự nhiên' quý cho người mắc tiểu đường, mỡ máu...
Xây dựng các thói quen lành mạnh để gan thải độc hiệu quả

Xây dựng các thói quen lành mạnh để gan thải độc hiệu quả

Bắt đầu ngày mới đúng cách có thể giúp gan hoạt động hiệu quả hơn, hỗ trợ quá trình đào thải chất cặn bã và giảm gánh nặng cho gan.
Tình hình dịch Ebola: 5 ca hồi phục thắp lên hy vọng giữa tâm dịch, xuất hiện một số trường hợp nghi nhiễm tại Brazil và Italy

Tình hình dịch Ebola: 5 ca hồi phục thắp lên hy vọng giữa tâm dịch, xuất hiện một số trường hợp nghi nhiễm tại Brazil và Italy

Năm bệnh nhân Ebola đã hồi phục tại Congo, trong khi Brazil và Italy ghi nhận các trường hợp nghi nhiễm liên quan đến du lịch.
Gợi ý thực đơn ăn sáng giúp vòng eo thon gọn trong mùa Hè

Gợi ý thực đơn ăn sáng giúp vòng eo thon gọn trong mùa Hè

Khoai lang luộc, phở gà hay bún cá là những món ăn sáng mùa hè được đánh giá cao trong việc hỗ trợ giảm mỡ bụng.
Phiên bản di động