Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/7/2026: Tuổi Tý sự nghiệp thăng chức

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 16/7/2026: Tuổi Tý sự nghiệp thăng chức

Xem tử vi 16/7 - tử vi 12 con giáp hôm nay 16/7/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 16/7/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 16/7/2026, Lịch vạn niên ngày 16 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 16/7. Lịch âm hôm nay 16/7/2026? Âm lịch hôm nay 16/7. Lịch vạn niên 16/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Giá vàng hôm nay 16/7/2026 đảo ngược cục diện, tiếp tục quá trình tích lũy, chuyên gia chỉ giải pháp đầu tư thay thế

Giá vàng hôm nay 16/7/2026 đảo ngược cục diện, tiếp tục quá trình tích lũy, chuyên gia chỉ giải pháp đầu tư thay thế

Giá vàng hôm nay 16/7/2026 ghi nhận thị trường trong nước đảo ngược cục diện, bật tăng mạnh mẽ.
Việt Nam-Kuwait thúc đẩy triển khai quan hệ Đối tác chiến lược

Việt Nam-Kuwait thúc đẩy triển khai quan hệ Đối tác chiến lược

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Nhà nước Kuwait Sheikh Jarrah Jaber Al-Ahmad Al-Sabah.
Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Peru thông qua gói tăng chi ngân sách hàng tỷ USD cho một lĩnh vực ưu tiên

Quốc hội Peru đã thông qua gói tăng chi ngân sách trị giá 2,8 tỷ USD trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Keiko Fujimori chuẩn bị nhậm chức vào ...
Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Khai trương trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste

Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste ngày 15/7 tổ chức Lễ khai trương trụ sở làm việc tại thủ đô Dili.
Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học năm 2026 theo từng tỉnh, thành phố

Sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển, từ ngày 15/7 đến 21/7, thí sinh sẽ thực hiện thanh toán lệ phí xét tuyển bằng hình thức trực tuyến.
Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Bộ GD&ĐT thông tin số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng 2026

Theo thống kê từ Bộ GD&ĐT, năm 2026, hơn 325.000 thí sinh không tham gia đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng.
Điểm sàn các trường y dược phía Bắc năm nay thế nào?

Điểm sàn các trường y dược phía Bắc năm nay thế nào?

Năm 2026, hầu hết các trường y dược phía Bắc lấy điểm sàn theo mức Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định. Riêng
Vụ điểm 10 Toán bất thường ở Tuyên Quang: Thi lại để bảo vệ người học thật, không phải là cơ hội cho người gian lận

Vụ điểm 10 Toán bất thường ở Tuyên Quang: Thi lại để bảo vệ người học thật, không phải là cơ hội cho người gian lận

Từ vụ điểm thi Toán bất thường ở Tuyên Quang, bà Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh, cần nghiêm minh với sai phạm, nhân văn với người không có lỗi.
Họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Yêu cầu làm rõ vụ điểm thi Toán bất thường tại Tuyên Quang

Họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Yêu cầu làm rõ vụ điểm thi Toán bất thường tại Tuyên Quang

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu điều tra vụ điểm thi Toán bất thường tại Tuyên Quang; cần xử lý sai phạm trong quản lý an toàn thực phẩm.
Hôm nay (14/7) là hạn cuối để thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học

Hôm nay (14/7) là hạn cuối để thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học

Hôm nay (14/7) là ngày cuối cùng để thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đợt 1 vào các trường đại học, cao đẳng năm 2026
Báo chí góp phần lan tỏa nhận thức, thúc đẩy hành động vì bình đẳng giới tại Việt Nam

Báo chí góp phần lan tỏa nhận thức, thúc đẩy hành động vì bình đẳng giới tại Việt Nam

Chiều 15/7, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, UN Women phối hợp cùng Hội nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải Báo chí toàn quốc về Bình đẳng giới lần thứ II.
Quy tập 81 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Kampong Speu, Vương quốc Campuchia

Quy tập 81 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Kampong Speu, Vương quốc Campuchia

Giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026), Đội K93 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang đã quy tập được 81 hài cốt liệt sĩ, chưa xác định được danh tính.
Mỹ: Hiện tượng 'vòm nhiệt' bao trùm nhiều nơi, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ

Mỹ: Hiện tượng 'vòm nhiệt' bao trùm nhiều nơi, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ

Một đợt nắng nóng phá vỡ hàng loạt kỷ lục đang lan từ miền Tây sang Bờ Đông nước Mỹ, buộc các cơ quan chức năng phát cảnh báo nắng nóng.
Tiến độ quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Tiến độ quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ ngày 6/7.
Tránh tai nạn đáng tiếc khi tắm biển mùa cao điểm du lịch

Tránh tai nạn đáng tiếc khi tắm biển mùa cao điểm du lịch

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, du khách chọn bãi tắm có lực lượng cứu hộ và tuân thủ biển cảnh báo nhằm bảo đảm an toàn mùa du lịch Hè.
'Vượt nắng, thắng mưa' tìm tên cho các liệt sĩ tại Quảng Ngãi

'Vượt nắng, thắng mưa' tìm tên cho các liệt sĩ tại Quảng Ngãi

Hàng chục cán bộ, chiến sĩ, dân quân, bác sĩ có mặt tại các nghĩa trang liệt sĩ ở phường Trà Câu thực hiện lấy mẫu phục vụ giám định ADN.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Kết hợp thêm yến mạch, bơ, táo và cải bó xôi khi ăn trứng vào bữa sáng giúp tăng giá trị dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe.
Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Giấc ngủ giúp cơ thể tái tạo từ bên trong, vì thế được nhiều chuyên gia trường thọ ưu tiên hơn mỹ phẩm.
Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hơn 50 năm sau chiến tranh, chương trình thu nhận và đối sánh ADN do Bộ Công an triển khai đã giúp nhiều liệt sĩ được ‘trả lại tên’.
Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã tiếp nhận gần 28.000 lượt khám ngoại trú, thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật và triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu.
Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Người trẻ vẫn muốn kết hôn và sinh con, nhưng việc làm, nhà ở và an sinh xã hội mới là những rào cản lớn nhất, theo Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam.
Phiên bản di động