Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Xung đột Trung Đông: Israel không kích quy mô lớn vào thủ đô của Iran và Lebanon, Đại sứ quán Mỹ tại Iraq bị tấn công

Xung đột Trung Đông: Israel không kích quy mô lớn vào thủ đô của Iran và Lebanon, Đại sứ quán Mỹ tại Iraq bị tấn công

Quân đội Israel thông báo đã triển khai một 'làn sóng không kích trên quy mô lớn' vào thủ đô Tehran của Iran và thủ đô Beirut của Lebanon.
Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ngày 17/3, PTIT và 27 trường Đại học tổ chức Lễ ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công ...
EU sẽ đưa lực lượng tới Armenia hỗ trợ bầu cử

EU sẽ đưa lực lượng tới Armenia hỗ trợ bầu cử

Liên minh châu Âu (EU) sẽ triển khai một đội phản ứng nhanh tới Armenia nhằm ứng phó với các mối đe dọa trước thềm cuộc bầu cử tại quốc ...
Chuỗi cung ứng trên bờ vực đứt gãy vì xung đột Trung Đông, châu Phi đối mặt rủi ro lương thực nghiêm trọng

Chuỗi cung ứng trên bờ vực đứt gãy vì xung đột Trung Đông, châu Phi đối mặt rủi ro lương thực nghiêm trọng

Châu Phi đang trở thành khu vực chịu tác động nặng nề nhất trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung ứng toàn cầu.
Nhan sắc xinh đẹp của nữ diễn viên trong phim 'Tử chiến trên không'

Nhan sắc xinh đẹp của nữ diễn viên trong phim 'Tử chiến trên không'

Diễn viên trẻ Kiều Diễm được chú ý như một tân binh mới của màn ảnh Việt khi từng bước ghi dấu ấn qua nhiều dự án nghệ thuật khác ...
Điện mừng Quốc khánh Ireland

Điện mừng Quốc khánh Ireland

Lãnh đạo Việt Nam gửi điện mừng nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh Ireland.
Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0

Ngày 17/3, PTIT và 27 trường Đại học tổ chức Lễ ra mắt Ban điều phối Hệ thống các Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0.
Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Đoàn công tác của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã tham dự Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI với tư cách Nhà tài trợ Kim cương.
Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Cập nhật lịch thi lớp 10 năm 2026

Sở GD&ĐT Hà Nội đã công bố lịch thi chính thức vào lớp 10 công lập năm 2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý nhằm giảm áp lực cho học sinh.
Cơ hội học bổng hấp dẫn cho sinh viên Việt Nam theo học khối ngành bán dẫn và công nghệ cao tại Đài Loan (Trung Quốc)

Cơ hội học bổng hấp dẫn cho sinh viên Việt Nam theo học khối ngành bán dẫn và công nghệ cao tại Đài Loan (Trung Quốc)

Chiều 11/3, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, đông đảo sinh viên Hà Nội đã tham dự chuỗi chương trình giới thiệu học bổng INTENSE 2026 (Đài Loan, Trung Quốc).
Những điểm mới về thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Những điểm mới về thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Bộ GD&ĐT công bố thay đổi quy chế thi tốt nghiệp THPT, tích hợp giấy tờ và điều chỉnh quy trình phúc khảo.
TP. Hồ Chí Minh: Những thay đổi trong tuyển sinh lớp 10 năm 2026

TP. Hồ Chí Minh: Những thay đổi trong tuyển sinh lớp 10 năm 2026

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026 tại TP. Hồ Chí Minh sẽ có nhiều điểm mới, dự kiến thu hút 170.000 thí sinh tham gia.
Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lọt bảng xếp hạng thành phố tốt nhất năm 2026

Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lọt bảng xếp hạng thành phố tốt nhất năm 2026

Hà Nội đứng thứ 25, được mô tả là 'sự pha trộn giữa cũ và mới' và đang chuyển mình 'đáng kinh ngạc', còn TP. Hồ Chí Minh đứng vị trí thứ 38.
Gần 897 tỷ đồng chăm lo cho người nghèo, đối tượng dễ bị tổn thương

Gần 897 tỷ đồng chăm lo cho người nghèo, đối tượng dễ bị tổn thương

Phong trào ‘Tết Nhân ái’ Xuân Bính Ngọ năm 2026 đã hỗ trợ 1.553.995 suất quà Tết cho người nghèo và các đối tượng dễ bị tổn thương trên cả nước.
Nhật Bản: Thời tiết nắng ráo, nhiệt độ tương đối cao, mùa hoa anh đào 2026 đến sớm

Nhật Bản: Thời tiết nắng ráo, nhiệt độ tương đối cao, mùa hoa anh đào 2026 đến sớm

Ngày 16/3, những bông hoa anh đào Somei Yoshino - giống hoa phổ biến nhất của Nhật Bản bắt đầu hé nở tại thành phố Gifu và thành phố Kochi.
Lá phiếu đầu tiên của cử tri trẻ trong kỷ nguyên mới

Lá phiếu đầu tiên của cử tri trẻ trong kỷ nguyên mới

Mạc Lương Hà Anh - sinh viên dân tộc thiểu số tiêu biểu toàn quốc, không thể giấu nổi niềm tự hào khi là một cử tri trẻ lần đầu cầm trên tay lá phiếu ...
Tình hình bầu cử tại TP. Hà Nội đến 9h ngày 15/3

Tình hình bầu cử tại TP. Hà Nội đến 9h ngày 15/3

Các điểm bỏ phiếu được bố trí, trang trí đúng quy định, tạo thuận lợi để cử tri bỏ phiếu, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong ngày bầu cử.
Ngày hội bầu cử rộn ràng trên đặc khu Phú Quý và xã đảo Nhơn Châu

Ngày hội bầu cử rộn ràng trên đặc khu Phú Quý và xã đảo Nhơn Châu

Cử tri đặc khu Phú Quý (Lâm Đồng) xã đảo Nhơn Châu (Gia Lai) phấn khởi cùng hàng triệu cử tri trên cả nước thể hiện niềm tin và trách nhiệm.
Bốn nguyên nhân khiến đường huyết tăng nhanh

Bốn nguyên nhân khiến đường huyết tăng nhanh

Ngủ kém, căng thẳng, nhịn ăn kéo dài và uống cà phê ngay khi thức dậy là những việc tưởng vô hại nhưng có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Vitamin B2 có thể trở thành 'chìa khóa' cho liệu pháp điều trị ung thư mới

Vitamin B2 có thể trở thành 'chìa khóa' cho liệu pháp điều trị ung thư mới

Các nhà khoa học tại Đại học Würzburg (Đức) vừa phát hiện một cơ chế bất ngờ liên quan đến vitamin B2 (riboflavin), mở ra liệu pháp điều trị ung thư mới.
‘Công tắc gene’ tăng khả năng tiêu diệt ung thư

‘Công tắc gene’ tăng khả năng tiêu diệt ung thư

Các nhà khoa học phát hiện cơ chế gene mới giúp tăng độ nhạy của tế bào miễn dịch, mở ra triển vọng nâng cao hiệu quả điều trị ung thư.
Ngày giấc ngủ thế giới 13/3: Tôn vinh vai trò thiết yếu của giấc ngủ

Ngày giấc ngủ thế giới 13/3: Tôn vinh vai trò thiết yếu của giấc ngủ

Đây là dịp để nhắc nhở mọi người xây dựng thói quen ngủ tốt, nhận thức tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi và ưu tiên sức khỏe giấc ngủ.
Nga phát triển và dự kiến cung cấp miễn phí vaccine chống ung thư

Nga phát triển và dự kiến cung cấp miễn phí vaccine chống ung thư

Hãng tin TASS cho biết, Bộ Y tế Nga dự kiến đưa vaccine phòng ung thư vào chương trình bảo hiểm y tế bắt buộc của nước này từ năm 2026.
Thực đơn 7 ngày bữa sáng tốt cho tim mạch và kiểm soát cân nặng

Thực đơn 7 ngày bữa sáng tốt cho tim mạch và kiểm soát cân nặng

Bữa sáng với thực phẩm giàu chất chống oxy hóa có thể giúp làm chậm lão hóa, hỗ trợ giảm cân và tăng cường sức khỏe tổng thể.
Phiên bản di động