Con người đã thông minh quá mức cần thiết?

Tiến hóa là một quá trình khắt khe khi nó chỉ ban cho các loài động vật những gì chúng thật sự cần thiết để tồn tại mà thôi. Tuy vậy, con người là một ngoại lệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Chứng minh loài người không đơn độc trong vũ trụ bằng toán học
con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người đã tiến hóa nhờ... biết nhai

Con người không chỉ thông minh hơn rất nhiều so với những người họ hàng thân thiết nhất là tinh tinh, con người xem ra còn thông minh nhiều hơn mức cần thiết. Con người có nhiều khả năng vượt bậc so với các loài vật khác. Những khả năng này đã giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người chúng ta.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet

Con người có khả năng nhân bản loài người (Nguồn: Dr-raketic)

Vậy trí thông minh của con người từ đâu mà ra? Những phân tích dưới đây sẽ cho chúng ta một số gợi ý. 

Đặc điểm tiến hóa kỳ quặc

Có rất nhiều lí thuyết được đưa ra để giải thích về sự hình thành trí thông minh ở con người. Có lẽ, trí thông minh ở loài người là kết quả của sự chọn lọc giới tính trong tự nhiên. Ví dụ, cái đuôi đầy sặc sỡ của con chim công mang chức năng của một thứ trang sức nhằm thu hút bạn tình. Và bộ phận này hữu ích cho quá trình sinh sản, đảm bảo cho sự sinh tồn của loài chim công. Với con người, nó chỉ đơn giản là một sự may mắn khi não bộ của chúng ta hóa ra lại hữu ích cho nhiều vấn đề, từ nghĩ ra canh tác nông nghiệp đến tạo ra những động cơ đốt trong.

Hiện nay, những nhà nghiên cứu thuộc Đại học Rochester (Mỹ), đã đưa ra một quan điểm mới về sự hình thành trí thông minh ở người. Trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, hai nhà nghiên cứu Steven Piantadosi và Celeste Kidd đã đưa ra giả thuyết rằng con người đã trở nên thông minh nhờ vào một đặc điểm tiến hóa kì quặc, đó là những đứa trẻ mới sinh ra không thể tự bảo vệ mình.

Theo Tiến sĩ Kidd, những động vật mới sinh thường có thể đứng dậy và di chuyển chỉ trong vòng vài phút sau sinh, trong khi đó những đứa bé mới sinh mất tới 1 năm chỉ để học đi và cần sự giám sát liên tục của cha mẹ trong những năm kế tiếp. Sự yếu ớt mong manh của trẻ sơ sinh được xem là một trong những hệ quả của trí thông minh, hoặc ít nhất là hệ quả của kích thước não bộ. Để giữ cho đầu của đứa bé đủ nhỏ giúp cho việc sinh đẻ diễn ra một cách dễ dàng, đứa bé phải được sinh ra ở giai đoạn phát triển sớm hơn những loài động vật khác.

Tuy nhiên, cả hai Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đều băn khoăn rằng liệu đây có phải vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân của trí thông minh của con người hay không? Họ cho rằng những đứa trẻ mỏng manh, yếu ớt sẽ cần những cha mẹ thông minh để chăm sóc chúng. Đây là một chu trình tuần hoàn, trong đó những cha mẹ càng thông minh thì cần những đứa bé càng yếu ớt, và khi những đứa bé càng yếu ớt, những cha mẹ càng phải thông minh hơn để đảm bảo những đứa trẻ sống sót qua thời thơ ấu.

Vì sao loài linh trưởng thông minh?

Một câu hỏi tiến hóa khác là tại sao trí thông minh lại phát triển đầu tiên ở những loài động vật linh trưởng, một nhóm động vật có vú xuất hiện cách đây không lâu? Những động vật đẻ trứng thay vì mang thai con không phải đối mặt với sự cân nhắc giữa kích cỡ não bộ của đứa con lúc mới sinh với khả năng của chúng.

Để kiểm tra lí thuyết của mình, Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd đầu tiên quay sang mô hình tiến hóa trên máy vi tính. Công cụ này xác nhận ý tưởng này là đúng, ít nhất là trên lí thuyết. Sau đó họ đi tìm những bằng chứng để chứng minh cho lí thuyết trong thế giới thực. Để làm được điều đó, họ tập hợp dữ liệu từ 23 loài linh trưởng khác nhau, từ tinh tinh và gorilla đến chuột lemur của quần đảo Madagasca, một loài linh trưởng dài chưa đến 30cm.

Các nhà khoa học so sánh độ tuổi trưởng thành của từng loài linh trưởng với điểm số từ những bài kiểm tra trí thông minh của loài linh trưởng. Họ tìm được một mối liên quan rõ ràng: Trong tất cả các loài động vật được thí nghiệm, độ tuổi bắt đầu trưởng thành dự đoán đến 78% điểm số thông minh của loài linh trưởng đó. Mối liên quan này vẫn giữ được sau khi tính toán đến một số lượng lớn các yếu tố khác, bao gồm khối lượng trung bình của các con mới sinh so với những con đã trưởng thành hoặc kích thước não bộ trong tổng khối lượng cơ thể.

Những nhà nghiên cứu còn nhắm đến một phần dữ liệu có thể ủng hộ kết luận của họ: một nghiên cứu về các phụ nữ Serbia được xuất bản năm 2008 cho thấy: Những đứa trẻ có mẹ có chỉ số thông minh IQ càng cao thì đứa bé càng có khả năng sống sót nhiều hơn. Điều này ủng hộ quan điểm cho rằng chăm sóc trẻ là một nhiệm vụ mang tính nhận thức.

Mặc dù ý tưởng của Tiến sĩ Piantadosi và Tiến sĩ Kidd có vẻ hợp lí trong số những kiến giải về sự ra đời trí thông minh ở người, nhưng cả hai thú nhận rằng những chứng cứ này chưa đủ để có thể chứng minh cho quan điểm mà họ đưa ra.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Từ thời Đồ Đá loài người đã có chiến tranh

Chiến tranh đã xuất hiện trong lịch sử loài người từ thời Đồ Đá, lâu hơn nhiều so với quan niệm trước đây.

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Loài người thừa hưởng gen tốt từ người cổ đại Neanderthal

Giống người cổ đại Neanderthal đã để lại cho loài người hiện đại (Homo sapien) không chỉ một số gen tốt chống lại bệnh tật, ...

con nguoi da thong minh qua muc can thiet Giải Nobel làm thay đổi vốn kiến thức của loài người về vũ trụ

Chiều 6/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao giải Nobel Vật lý 2015 cho nhà khoa học ...

Châu Khánh Tâm (theo The Economist)

Đọc thêm

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Quả dứa, loại trái cây quen thuộc, có nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Nhân dịp 30/4, đoàn công tác Trung ương đã trao 200 suất quà, gửi gắm sự tri ân, sẻ chia tới gia đình chính sách, người lao động khó khăn ...
iPhone Ultra màn hình gập ấn tượng hơn mọi đồn đoán

iPhone Ultra màn hình gập ấn tượng hơn mọi đồn đoán

Một rò rỉ mới về bản vẽ kỹ thuật của chiếc iPhone màn hình gập, nhiều khả năng sẽ mang tên iPhone Ultra.
Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Iran không chấp nhận đàm phán dưới sức ép và đe dọa

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẽ không tham gia các cuộc đàm phán “bị ép buộc” trong bối cảnh bị đe dọa hoặc phong tỏa.
Ngành du lịch Quảng Ninh thu về gần 500 tỷ đồng ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Ngành du lịch Quảng Ninh thu về gần 500 tỷ đồng ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Quảng Ninh khẳng định sức hút lớn của du lịch biển đảo khi đón 160.000 lượt khách ngày đầu kỳ nghỉ lễ, doanh thu gần 500 tỷ đồng.
Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Các nhà khoa học Israel cho rằng nghiên cứu quốc tế về vaccine mRNA cá thể hóa đang mở ra thêm hy vọng trong điều trị ung thư tụy.
Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Lựa chọn nghiên cứu Việt Nam như một chìa khóa để lý giải thế giới, hơn 50 năm qua, Giáo sư Furuta Motoo làm cầu nối bền bỉ trong hợp tác giáo dục Việt - ...
Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Phường Dương Kinh thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 phường thuộc quận Dương Kinh (cũ) gồm: Hòa Nghĩa, Hải Thành, Tân Thành...
Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Plan International Việt Nam đã tổ chức lễ ký kết hợp đồng viện trợ cho cho trẻ em dân tộc thiểu số.
Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ những câu “xin chào” còn ngập ngừng đến những cuộc trò chuyện đời thường, nhiều người nước ngoài tại Hà Nội đang từng bước “chạm” vào tiếng Việt – không chỉ để giao tiếp, ...
TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

Năm học 2026-2027, TP. Hồ Chí Minh dự kiến nâng chỉ tiêu, đảm bảo hơn 80% học sinh lớp 9 có chỗ học công lập.
Điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026

Điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026

Quy định xét học bạ bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn là điểm mới trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Nhân dịp 30/4, đoàn công tác Trung ương đã trao 200 suất quà, gửi gắm sự tri ân, sẻ chia tới gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ.
Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Cuộc thi 'Bánh mì và bánh sừng trâu ngon nhất' đã trở thành điểm nhấn trong khuôn khổ Lễ hội Bánh mì Việt Nam lần thứ 4 năm 2026.
Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội cấm xe khách từ 16 chỗ trở lên trên một số tuyến khu vực Ba Đình và bố trí 8 điểm đỗ xe, tăng cường xe buýt phục vụ người dân vào Lăng ...
Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Trong xã hội hiện đại, câu chuyện ‘ăn gì hôm nay’ không còn là lựa chọn khẩu vị mà là sự cân nhắc giữa an toàn và rủi ro.
Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Sáng 25/4, giao thông nội thành Hà Nội thông thoáng trong khi các cửa ngõ Thủ đô ghi nhận lượng người tham gia giao thông tăng cao.
Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giới chuyên gia quốc tế vừa đưa ra lời kêu gọi cấp thiết về việc phát huy sức mạnh giáo dục trong nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Quả dứa, loại trái cây quen thuộc, có nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách.
Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Các nhà khoa học Israel cho rằng nghiên cứu quốc tế về vaccine mRNA cá thể hóa đang mở ra thêm hy vọng trong điều trị ung thư tụy.
Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Những hoạt động trí óc như đọc sách, viết, học ngoại ngữ và giải đố chữ có liên quan mật thiết đến việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.
Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Bộ Y tế đang phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan, chuyển tư duy quản lý an toàn thực phẩm.
Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Từ ngày 24-30/4, cộng đồng quốc tế hưởng ứng Tuần lễ Tiêm chủng thế giới do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phát động.
Cứ 80 giây lại có một người được chẩn đoán mắc ung thư tại Anh

Cứ 80 giây lại có một người được chẩn đoán mắc ung thư tại Anh

Một báo cáo mới cho thấy số người được chẩn đoán mắc ung thư tại Vương quốc Anh đã đạt mức kỷ lục, trung bình cứ 80 giây lại có một ca mới.
Phiên bản di động