 |
| Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam. (Ảnh: Trung Anh) |
Ông Matt Jackson trả lời Báo Thế giới và Việt Nam bên lề Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới 11/7 với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng” tại Hưng Yên.
Với chủ đề năm nay, theo ông, việc đặt thanh niên vào vị trí trung tâm của thông điệp này mang ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang đối mặt với những thay đổi sâu sắc về cơ cấu và xu hướng dân số?
Chuyển dịch nhân khẩu học đang diễn ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, nhiều người thường chỉ nhìn thấy những thách thức phía trước.
Tuy nhiên, kết quả Khảo sát Tương lai nhân khẩu học mà UNFPA vừa công bố trong tuần này lại mang đến một góc nhìn tích cực và nhiều hy vọng hơn. Điều nổi bật nhất mà chúng tôi ghi nhận là người trẻ vẫn giữ niềm tin vào tương lai. Họ mang trong mình nhiều kỳ vọng, nhiều hoài bão và vẫn mong muốn xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, dù cũng ý thức rất rõ những rào cản và áp lực đang cản trở họ trên hành trình hiện thực hóa những mục tiêu ấy.
| More from WVR |
 Để không vuột mất cơ hội dân số vàng... |
Thông qua khảo sát, chúng tôi đã đặt ra những câu hỏi cơ bản nhưng có ý nghĩa quan trọng rằng, người trẻ có còn mong muốn kết hôn hay không, họ có còn mong muốn sinh con hay không. Lâu nay, nhiều người vẫn nhận định, giới trẻ đang dần quay lưng với hôn nhân và việc làm cha mẹ.
Thế nhưng, những gì thanh niên chia sẻ lại cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác. Trái với nhiều quan điểm phổ biến, người trẻ vẫn hy vọng tìm được một người bạn đời phù hợp, xây dựng tổ ấm, đồng thời coi gia đình có hai con là quy mô lý tưởng.
Tuy nhiên, chính vì những rào cản kinh tế - xã hội mà họ chưa thể hiện thực hóa những mong muốn đó. Nhiều người trẻ bày tỏ, họ chỉ sẵn sàng lập gia đình khi có được một công việc ổn định, có khả năng tiếp cận nhà ở với mức chi phí hợp lý và đủ điều kiện để duy trì cuộc sống sau hôn nhân.
Bên cạnh đó, họ cũng mong muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp sau khi có con. Do vậy, khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em với chi phí phù hợp trở thành một điều kiện rất quan trọng. Song, nếu chi phí này quá cao thì đó sẽ là rào cản đáng kể đối với quyết định sinh con.
Hiện nay, cũng không ít người trẻ chia sẻ rằng, việc tìm được một người bạn đời phù hợp ngày càng trở nên khó khăn hơn. Chính vì vậy, điều quan trọng nhất không phải là vội vàng đánh giá lựa chọn của thanh niên, mà cần lắng nghe tiếng nói, thấu hiểu những khó khăn họ đang đối mặt. Bên cạnh đó, chúng ta cần cùng các nhà hoạch định chính sách xây dựng những giải pháp để tháo gỡ các rào cản ấy.
 |
| Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, trình bày kết quả Khảo sát Tương lai nhân khẩu học 2026 tại Lễ mít tinh hưởng ứng ngày dân số thế giới 11/7. (Nguồn: UNFPA) |
Theo ông, các chính sách về dân số và phát triển cần tạo dựng những điều kiện như thế nào để thanh niên có đủ cơ hội, thông tin và sự hỗ trợ cần thiết, từ đó chủ động đưa ra những quyết định về học tập, việc làm, hôn nhân và sinh con phù hợp với nguyện vọng cũng như kế hoạch cuộc sống của mình?
Theo tôi, nền tảng của mọi chính sách về dân số và phát triển luôn phải bắt đầu từ con người. Chúng tôi sử dụng dữ liệu không chỉ để phản ánh những xu hướng nhân khẩu học đang diễn ra, mà quan trọng hơn là để hiểu rõ cuộc sống của con người cùng những câu chuyện ẩn sau các con số thống kê.
Chính vì vậy, những nghiên cứu như Khảo sát Tương lai nhân khẩu học của UNFPA giúp chúng ta lắng nghe tiếng nói của người trẻ, hiểu họ đang kỳ vọng điều gì và cần những điều kiện gì để có thể chủ động kiến tạo tương lai của chính mình.
| More from WVR |
 Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên trước những chuyển đổi nhân khẩu học |
Khảo sát lần này được thực hiện với hơn 108.000 thanh niên tại 73 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó khoảng 21% số người tham gia đến từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương và hơn 1.650 người đến từ Việt Nam.
Quy mô đó mang lại một nguồn dữ liệu có giá trị, cho phép chúng tôi đối chiếu và so sánh những xu hướng giữa các quốc gia, đồng thời nhận diện những điểm tương đồng, cũng như khác biệt về điều kiện sống của người trẻ ở từng bối cảnh phát triển.
Đáng chú ý, ở nhiều quốc gia, người trẻ thường coi giáo dục là nền tảng quan trọng nhất để xây dựng tương lai. Họ mong muốn hoàn thành việc học trước khi gia nhập thị trường lao động, sau đó có được một công việc ổn định, phù hợp với trình độ chuyên môn và đủ khả năng bảo đảm cuộc sống.
Bởi chỉ khi những điều kiện cơ bản đó được đáp ứng, họ mới cảm thấy đủ tự tin để xây dựng các mối quan hệ gắn bó, tiến tới hôn nhân và lập gia đình. Khi bước sang giai đoạn đó, những yếu tố như khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em với chi phí phù hợp lại tiếp tục trở thành điều kiện quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp quyết định sinh con của họ.
Chính vì vậy, tôi cho rằng, quá trình hoạch định chính sách dân số cần gắn với việc mở rộng cơ hội phát triển cho người trẻ trong mọi lĩnh vực của đời sống. Điều đó đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều cơ hội học tập, việc làm, nhà ở và an sinh xã hội hơn để họ có thể chủ động đưa ra những lựa chọn cho tương lai của mình. Đối với Việt Nam, điều này càng có ý nghĩa khi quá trình đô thị hóa đang khiến nhiều thanh niên dịch chuyển tới các thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội phát triển.
Vì thế, việc làm và các cơ hội phát triển không nên chỉ tập trung ở đô thị, mà cần được mở rộng tới các địa phương và khu vực nông thôn, để người trẻ có thêm lựa chọn và có thể xây dựng cuộc sống ngay tại nơi họ mong muốn gắn bó lâu dài.
 |
| Hàng trăm đoàn viên, thanh niên và sinh viên đã tham gia diễu hành trên các tuyến phố của tỉnh Hưng Yên. (Nguồn: UNFPA) |
Từ kinh nghiệm đồng hành cùng nhiều quốc gia trong lĩnh vực dân số, ông có thông điệp gì muốn gửi tới thanh niên Việt Nam để họ vừa chủ động đưa ra những lựa chọn có trách nhiệm về hôn nhân, sinh con và sức khỏe sinh sản, vừa góp phần xây dựng một cơ cấu dân số cân bằng và phát triển bền vững trong tương lai?
Nhân Ngày Dân số thế giới 2026, điều đầu tiên tôi muốn gửi tới thanh niên Việt Nam là một thông điệp rất rõ ràng rằng, chúng tôi luôn lắng nghe các bạn. Đối với chúng tôi, phía sau mỗi lựa chọn của người trẻ là rất nhiều áp lực và rào cản trong cuộc sống.
Đồng thời, chúng tôi trân trọng tất cả những bạn trẻ đã tham gia Khảo sát Tương lai nhân khẩu học của UNFPA, bởi chính những chia sẻ đó giúp chúng tôi hiểu rõ hơn những kỳ vọng cũng như những khó khăn mà thế hệ trẻ đang phải đối mặt.
Tôi mong người trẻ sẽ tiếp tục chủ động tham gia vào đời sống cộng đồng, mạnh dạn bày tỏ quan điểm, qua đó góp phần xây dựng các chính sách có tác động trực tiếp tương lai của chính mình. Bởi chính những hành động tưởng chừng nhỏ bé ấy không chỉ có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, mà còn tạo nên những chuyển biến tích cực cho sự phát triển của toàn xã hội.
| More from WVR |
 Cơ chế khuyến khích công dân số và yêu cầu bảo đảm quyền con người |
Tôi cũng muốn gửi tới các nhà hoạch định chính sách một thông điệp rằng, hãy thực sự lắng nghe thanh niên và tạo điều kiện để họ tham gia vào quá trình xây dựng các chính sách liên quan cuộc sống của chính họ. Bởi không ai hiểu rõ nhu cầu và những thách thức của người trẻ hơn chính những người trẻ.
Bên cạnh đó, khảo sát cũng cho thấy, ngoài những khó khăn về việc làm, nhà ở và chi phí chăm sóc trẻ em, người trẻ còn phải đối mặt với nhiều thách thức khác.
Ở nhiều quốc gia, các cặp đôi đồng giới mong muốn được kết hôn và nhận con nuôi, song chưa có khung chính sách phù hợp để bảo đảm quyền của họ.
Nhiều cặp vợ chồng trẻ mong muốn tiếp cận các dịch vụ điều trị hiếm muộn với chi phí hợp lý nhưng vẫn gặp nhiều trở ngại. Trong khi đó, người trẻ khuyết tật cũng cần thêm sự hỗ trợ và cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản để có thể xây dựng gia đình.
Tất cả những vấn đề đó diễn ra trong bối cảnh giá nhà ở ngày càng tăng và chi phí chăm sóc trẻ em vẫn là gánh nặng đối với nhiều gia đình trẻ, cho thấy các quyết định về hôn nhân và sinh con luôn chịu tác động rất lớn từ điều kiện sống thực tế.
Một lần nữa, tôi muốn khẳng định rằng, chỉ khi tiếng nói của thanh niên thực sự được lắng nghe và phản ánh trong chính sách, chúng ta mới có thể tạo dựng một môi trường đủ thuận lợi để người trẻ tự tin lựa chọn con đường mình mong muốn và hiện thực hóa những khát vọng của mình.
| Việt Nam biến già hóa dân số thành cơ hội phát triển kinh tế bạc TS. Nguyễn Sĩ Dũng đã có bài phân tích về cơ hội và tiềm năng của nền kinh tế bạc Việt Nam. Nội dung chính ... |
| Tăng cường hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới dựa trên hiểu biết về sang chấn Ngày 26/3, tại Hà Nội, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tổ chức Hội thảo quốc tế về tăng cường hỗ trợ người bị ... |
| Để mỗi nạn nhân của bạo lực giới được tôn trọng và 'thoát khỏi nỗi đau' Theo PGS. TS. Trần Thu Hương, Khoa Tâm lý học, Trường Đại Khoa học Xã hội và Nhân văn, việc hỗ trợ người bị bạo ... |
| Thúc đẩy bình đẳng giới và xóa bỏ mọi hình thức bạo lực trên cơ sở giới Ngày 2/4, Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và tài chính ... |
| Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang làm việc Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam Sáng 29/5, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đã tiếp và làm việc với ông Matt Jackson, Trưởng ... |
