Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành. Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)

Theo bài viết trên báo RIA Novosti (Nga), tập đoàn Northrop Grumman và Lockheed Martin đã hoàn thành việc thiết kế nguyên mẫu một tên lửa đánh chặn đầy triển vọng. Lầu Năm Góc bảo đảm rằng, các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể bắn hạ các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hiện đại của Nga và Trung Quốc khi đang bay.

Thành phần chính của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Mỹ là khoảng 60 tên lửa đánh chặn từ mặt đất (GMD) được triển khai ở Alaska và California. Chúng có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo ở giữa quỹ đạo bay.

Việc xác định mục tiêu được thực hiện bởi hệ thống radar theo dõi và cảnh báo sớm. Đầu đạn có động năng, tiêu diệt mục tiêu bằng một cú va chạm trực diện. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm cho thấy hiệu quả thấp - chúng chỉ bắn hạ được 1/2 số tên lửa mồi.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực cải thiện hệ thống phòng thủ tên lửa trên lục địa. Họ nghiên cứu phương án sử dụng nhiều đầu đạn (MOKV) song không đạt được kết quả. Vào giữa thập kỷ trước, họ đã khởi động chương trình Tái thiết phương tiện tiêu diệt (RKV) nhằm tạo ra đầu đạn mới cho tên lửa đánh chặn để thay thế cho các tên lửa đánh chặn xuyên khí quyển động học hiện có.

Mỹ đã phân bổ 5,8 tỷ USD cho chương trình này. Các doanh nghiệp Raytheon, Boeing và Lockheed Martin dự kiến hoàn thành quá trình phát triển vào năm 2025, nhưng tháng 8/2020, Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) đã hủy hợp đồng. Theo truyền thông Mỹ, nguyên nhân là do “vấn đề về thiết kế sản phẩm”. Sau đó, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ không đầu tư nâng cấp nền tảng GMD nữa; họ cần một tên lửa đánh chặn mới về cơ bản.

Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)

Bảo vệ trước “Avangard”

Các tên lửa đánh chặn mới đã được đưa vào trực chiến từ giữa những năm 2020 và theo thời gian đã trở thành nòng cốt của hệ thống phòng thủ tên lửa. Lầu Năm Góc quyết định tiếp tục hiện đại hóa chúng vì nghi ngờ rằng ICBM của Nga và Trung Quốc quá mạnh đối với các tên lửa đánh chặn hiện có, trước hết là hệ thống GMD.

Tin liên quan
Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều

Chương trình Tên lửa đánh chặn thế hệ mới (NGI) được khởi động tháng 4/2023 khi MDA yêu cầu ngành công nghiệp nước này đưa ra các phương án thiết kế mới. 4,9 tỷ USD và 5 năm là khoản kinh phí và khung thời gian dự trù dành cho việc phát triển và chế tạo sản phẩm. Bên cạnh Lockheed Martin và Northrop Grumman, Boeing, nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa GMD, đã tham gia vào quá trình đấu thầu dự án này, song không được Lầu Năm Góc lựa chọn.

Sự xuất hiện của NGI cùng các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật của nó vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc nhiều lần nhấn mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia phải có khả năng đánh chặn các đầu đạn hiện đại nhất, trong đó có đầu đạn siêu âm. Có lẽ, NGI sẽ được thiết kế chủ yếu để nhắm tới tổ hợp tên lửa siêu âm “Avangard” mới nhất của Nga.

Không rõ người Mỹ sẽ đánh chặn một đầu đạn đang cơ động như thế nào. Sự khác biệt chính giữa hệ thống phòng thủ tên lửa và tên lửa phòng không là nó nhắm trước vào một điểm mà sau đó mục tiêu sẽ bay qua. Do quỹ đạo của đầu đạn Avangard vô cùng khó đoán nên các nhà thiết kế của Washington sẽ phải nghĩ ra một thứ gì đó rất đặc biệt, “ranh ma” hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là chống lại tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp năng lực của người Mỹ. Việc phát triển phương tiện đánh chặn triển vọng sẽ cho phép họ tiếp cận các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới.

Ngày nay, một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả để bảo vệ chống lại kẻ thù có tiềm lực khoa học, kỹ thuật và kinh tế tương đương là điều không thể. Chiến lược răn đe bằng đe dọa trả đũa hoặc tấn công trả đũa bằng tên lửa đạn đạo đáng tin cậy hơn nhiều. Tuy nhiên, không thể nói rằng việc phát triển một tên lửa đánh chặn triển vọng là lãng phí tiền bạc. Điều này cho phép đạt tới các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới sẽ hữu ích trong tương lai.

Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)
Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)

Giải pháp tình thế

Theo Sputnik, trong khi NGI đang được phát triển, Washington dự định tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa ở phần lục địa của nước này nhờ vào lực lượng và kinh phí khác. Trước hết, đó là tàu chiến có trang bị hệ thống thông tin-điều khiển chiến đấu Aegis và dòng tên lửa đánh chặn Standard. Một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Ticonderoga được bố trí làm nhiệm vụ thường trực không phải “ở đâu đó xa xôi trên Thái Bình Dương bao la” mà là ngay ngoài khơi bờ biển của nước Mỹ.

Tuy nhiên, những sửa đổi ban đầu của dòng tên lửa đánh chặn Standard vốn được thiết kế để tiêu diệt tên lửa tầm ngắn và tầm trung, không có khả năng đánh chặn ICBM “tầm xa”. Niềm hy vọng lớn được gửi gắm vào phiên bản sửa đổi mới nhất của SM-3 Block IIA, một trong số những tên lửa đánh chặn tối tân nhất hiện nay do Mỹ và Nhật Bản hợp tác phát triển. Trong quá trình thử nghiệm năm 2020, nó bắn hạ mục tiêu mô phỏng đầu đạn ICBM ở vùng quần đảo Hawaii.

Ngoài ra, không loại trừ việc Mỹ sẽ triển khai phiên bản Aegis Ashore trên lãnh thổ của mình, cụ thể là ở Hawaii. Người Mỹ đã triển khai các thành tố của tổ hợp tương tự ở Ba Lan và Romania. Washington cũng dự định triển khai hệ thống này ở Nhật Bản nhưng Tokyo đã từ chối.

Một lớp phòng thủ tên lửa quốc gia khác là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn THAAD trên mặt đất, cụ thể được triển khai ở Hàn Quốc và Guam. Người ta cho rằng, THAAD sẽ bắn hạ đầu đạn ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Không có thông tin chính xác về việc cần bao nhiêu tổ hợp trong số này để bảo vệ toàn bộ nước Mỹ.

Câu trả lời của Nga

Người Mỹ mới bắt đầu chế tạo một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, trong khi ở Nga công việc tương tự đang diễn ra sôi nổi. Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã thực hiện 11 lần phóng thành công tên lửa mới của hệ thống A-235 Nudol tại thao trường Sary-Shagan ở Kazakhstan. Không giống như hệ thống A-135 hiện đang bảo vệ Moscow và khu vực công nghiệp trung tâm, Nudol có tính di động, tức là nó có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào của nước Nga.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không S-500 đã được quân đội Nga đưa vào sử dụng, có khả năng đánh chặn cả mục tiêu khí động học và đạn đạo tốc độ cao trong các lớp khí quyển dày đặc và các mục tiêu ở độ cao hơn 200 km. Các đặc tính chiến thuật, kỹ thuật của hệ thống phòng không này cũng như thông tin về số lượng tổ hợp đang làm nhiệm vụ chiến đấu là tuyệt mật. Tuy nhiên, theo quân đội Nga, S-500 đã chứng tỏ hiệu quả cao trước mọi loại mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm.

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đương nhiên sẽ đáp trả gói trừng phạt thứ 12 của Liên minh châu Âu ...

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

Gói trừng phạt thứ 12 đã giáng thêm một đòn mạnh vào khả năng tiếp tục triển khai các kế hoạch của Tổng thống Nga ...

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Liên tiếp những ngày gần đây, quân đội Nga liên tiếp hứng chịu những tổn thất rất lớn. Ngày 24/12, theo thông tin từ quân ...

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Ngày 5/1, trang mạng Ura.ru cho biết, quân đội Nga đã tăng cường sử dụng các tên lửa "chim mồi" để đánh lừa hệ thống ...

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Ngày 10/1, ngoại trưởng của 48 quốc gia và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và ...

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/7/2026: Bảo Bình tình cảm ngọt ngào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/7/2026: Bảo Bình tình cảm ngọt ngào

Tử vi hôm nay 7/7/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 7/7/2026, Lịch vạn niên ngày 7 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 7/7/2026, Lịch vạn niên ngày 7 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 7/7. Lịch âm hôm nay 7/7/2026? Âm lịch hôm nay 7/7. Lịch vạn niên 7/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 7/7/2026: Tuổi Dậu sự nghiệp hanh thông

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 7/7/2026: Tuổi Dậu sự nghiệp hanh thông

Xem tử vi 7/7 - tử vi 12 con giáp hôm nay 7/7/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Thủ tướng chỉ đạo đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Thủ tướng chỉ đạo đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Thủ tướng yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, quyết tâm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước Bồ Đào Nha, Iran, Mông Cổ, Hoa Kỳ, Myanmar trình Quốc thư

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước Bồ Đào Nha, Iran, Mông Cổ, Hoa Kỳ, Myanmar trình Quốc thư

Ngày 6/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đại sứ các nước nhân dịp các Đại sứ trình Quốc thư, chính thức bắt đầu nhiệm kỳ ...
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng: Quyết tâm đưa Thủ đô tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, trái tim của cả nước

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng: Quyết tâm đưa Thủ đô tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, trái tim của cả nước

Với truyền thống đoàn kết, TP. Hà Nội sẽ biến quyết tâm thành hành động, biến cơ hội thành động lực phát triển.
Loạt tài khoản Bộ Ngoại giao Anh lộ lọt thông tin, tin tặc ngang nhiên rao bán trên Dark web

Loạt tài khoản Bộ Ngoại giao Anh lộ lọt thông tin, tin tặc ngang nhiên rao bán trên Dark web

Tin tặc được cho là đã đánh cắp tài khoản của nhân viên Bộ Ngoại giao Anh rồi rao bán trên Dark web (mạng tối) với giá lên tới 60.000 USD.
Australia-Fiji ký kết hiệp ước ràng buộc nghĩa vụ phòng thủ chung

Australia-Fiji ký kết hiệp ước ràng buộc nghĩa vụ phòng thủ chung

Australia và Fiji đã ký Hiệp ước Liên minh Đại dương hòa bình, đánh dấu bước tăng cường quan hệ quốc phòng giữa hai nước.
Đêm không ngủ ở Kiev, Nga-Ukraine tập kích đáp trả lẫn nhau

Đêm không ngủ ở Kiev, Nga-Ukraine tập kích đáp trả lẫn nhau

Căng thẳng quân sự giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang khi cả hai bên đồng loạt tiến hành các cuộc tập kích trong đêm.
Trung Quốc thử tên lửa trên Thái Bình Dương, các quốc gia trong khu vực nói gì?

Trung Quốc thử tên lửa trên Thái Bình Dương, các quốc gia trong khu vực nói gì?

Trung Quốc phóng thử tên lửa từ tàu ngầm hạt nhân trên Thái Bình Dương, khiến Nhật Bản, Australia cùng New Zealand lên tiếng bày tỏ quan ngại.
Nga lên tiếng về Latvia, NATO tiếp tục theo dõi tình hình an ninh khu vực

Nga lên tiếng về Latvia, NATO tiếp tục theo dõi tình hình an ninh khu vực

Nga phát đi cảnh báo nhằm vào Latvia, còn lãnh đạo Latvia kêu gọi NATO duy trì năng lực sẵn sàng trước các nguy cơ an ninh ở châu Âu.
Đối mặt sức ép ngân sách quốc phòng, Israel tính cắt 10.000 quân dự bị trong tháng này

Đối mặt sức ép ngân sách quốc phòng, Israel tính cắt 10.000 quân dự bị trong tháng này

Israel dự kiến cho 10.000 quân dự bị xuất ngũ trong tháng 7/2026 nhằm cắt giảm chi phí quốc phòng giữa lúc ngân sách chịu áp lực lớn.
Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Nhật - Hàn: Hòa giải thận trọng

Cuộc gặp mới nhất giữa Bộ trưởng Quốc phòng Nhật - Hàn thể hiện chiều hướng hàn gắn nhưng cũng bộc lộ những giới hạn nhất định trong hợp tác song phương.
Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Mở rộng nội hàm Đối tác chiến lược Ấn Độ-Nhật Bản

Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 16 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quan hệ song phương.
Động đất kép hiếm gặp ở Venezuela: Bài toán về ứng phó và phục hồi sau thảm họa

Động đất kép hiếm gặp ở Venezuela: Bài toán về ứng phó và phục hồi sau thảm họa

Thảm họa động đất kép ngày 24/6 ở Venezuela đã đặt ra những thách thức lớn đối với công tác ứng phó thiên tai và phục hồi sau thảm họa.
Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm và đang ngày càng đặt châu Âu trước những lựa chọn chiến lược mang tính sống còn.
Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Việc Mỹ-Iran tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn là tín hiệu tích cực, song chừng đó là chưa đủ để khôi phục hoàn toàn hòa bình tại khu vực Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay diễn ra tại Évian-les-Bains, Pháp (15-17/6) trong bối cảnh thế giới đứng trước nhiều thách thức lớn.
Chính trường Anh một lần nữa dậy sóng vì nguyên nhân này

Chính trường Anh một lần nữa dậy sóng vì nguyên nhân này

Theo CNN, chính trường Anh dậy sóng thêm một lần nữa khi ông Nigel Farage gặp rắc rối trong vấn đề tài chính.
Phép thử đoàn kết trong NATO: Không dễ nắm bắt, cũng chẳng thể 'buông tay'

Phép thử đoàn kết trong NATO: Không dễ nắm bắt, cũng chẳng thể 'buông tay'

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đang nỗ lực duy trì sự đoàn kết của liên minh và níu giữ Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gắn bó với NATO.
Hàng triệu người tiễn đưa cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei

Hàng triệu người tiễn đưa cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei

Hàng triệu người dân Iran ngày 6/7 đã đổ về các tuyến phố ở thủ đô Tehran để tiễn đưa Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.
'Thoát' Nga, châu Âu có thực sự an toàn?

'Thoát' Nga, châu Âu có thực sự an toàn?

Khi nguồn cung từ Nga dần được thay thế bằng LNG của Mỹ và các đối tác khác, châu Âu lại đối mặt với loạt thách thức mới.
Tổng thống Trump tuyên bố Iran sẽ mua nông sản Mỹ, Tehran nói một điều trái ngược

Tổng thống Trump tuyên bố Iran sẽ mua nông sản Mỹ, Tehran nói một điều trái ngược

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/7 cho biết Iran sẽ mua nông sản của Mỹ trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình tiềm năng nhằm chấm dứt xung đột.
Thủ tướng Hàn Quốc: Kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu

Thủ tướng Hàn Quốc: Kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu

Thủ tướng Hàn Quốc Han Seong-sook ngày 2/7 nhấn mạnh kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ.
Phiên bản di động