Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành. Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)

Theo bài viết trên báo RIA Novosti (Nga), tập đoàn Northrop Grumman và Lockheed Martin đã hoàn thành việc thiết kế nguyên mẫu một tên lửa đánh chặn đầy triển vọng. Lầu Năm Góc bảo đảm rằng, các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể bắn hạ các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hiện đại của Nga và Trung Quốc khi đang bay.

Thành phần chính của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Mỹ là khoảng 60 tên lửa đánh chặn từ mặt đất (GMD) được triển khai ở Alaska và California. Chúng có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo ở giữa quỹ đạo bay.

Việc xác định mục tiêu được thực hiện bởi hệ thống radar theo dõi và cảnh báo sớm. Đầu đạn có động năng, tiêu diệt mục tiêu bằng một cú va chạm trực diện. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm cho thấy hiệu quả thấp - chúng chỉ bắn hạ được 1/2 số tên lửa mồi.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực cải thiện hệ thống phòng thủ tên lửa trên lục địa. Họ nghiên cứu phương án sử dụng nhiều đầu đạn (MOKV) song không đạt được kết quả. Vào giữa thập kỷ trước, họ đã khởi động chương trình Tái thiết phương tiện tiêu diệt (RKV) nhằm tạo ra đầu đạn mới cho tên lửa đánh chặn để thay thế cho các tên lửa đánh chặn xuyên khí quyển động học hiện có.

Mỹ đã phân bổ 5,8 tỷ USD cho chương trình này. Các doanh nghiệp Raytheon, Boeing và Lockheed Martin dự kiến hoàn thành quá trình phát triển vào năm 2025, nhưng tháng 8/2020, Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) đã hủy hợp đồng. Theo truyền thông Mỹ, nguyên nhân là do “vấn đề về thiết kế sản phẩm”. Sau đó, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ không đầu tư nâng cấp nền tảng GMD nữa; họ cần một tên lửa đánh chặn mới về cơ bản.

Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)

Bảo vệ trước “Avangard”

Các tên lửa đánh chặn mới đã được đưa vào trực chiến từ giữa những năm 2020 và theo thời gian đã trở thành nòng cốt của hệ thống phòng thủ tên lửa. Lầu Năm Góc quyết định tiếp tục hiện đại hóa chúng vì nghi ngờ rằng ICBM của Nga và Trung Quốc quá mạnh đối với các tên lửa đánh chặn hiện có, trước hết là hệ thống GMD.

Tin liên quan
Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều

Chương trình Tên lửa đánh chặn thế hệ mới (NGI) được khởi động tháng 4/2023 khi MDA yêu cầu ngành công nghiệp nước này đưa ra các phương án thiết kế mới. 4,9 tỷ USD và 5 năm là khoản kinh phí và khung thời gian dự trù dành cho việc phát triển và chế tạo sản phẩm. Bên cạnh Lockheed Martin và Northrop Grumman, Boeing, nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa GMD, đã tham gia vào quá trình đấu thầu dự án này, song không được Lầu Năm Góc lựa chọn.

Sự xuất hiện của NGI cùng các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật của nó vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc nhiều lần nhấn mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia phải có khả năng đánh chặn các đầu đạn hiện đại nhất, trong đó có đầu đạn siêu âm. Có lẽ, NGI sẽ được thiết kế chủ yếu để nhắm tới tổ hợp tên lửa siêu âm “Avangard” mới nhất của Nga.

Không rõ người Mỹ sẽ đánh chặn một đầu đạn đang cơ động như thế nào. Sự khác biệt chính giữa hệ thống phòng thủ tên lửa và tên lửa phòng không là nó nhắm trước vào một điểm mà sau đó mục tiêu sẽ bay qua. Do quỹ đạo của đầu đạn Avangard vô cùng khó đoán nên các nhà thiết kế của Washington sẽ phải nghĩ ra một thứ gì đó rất đặc biệt, “ranh ma” hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là chống lại tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp năng lực của người Mỹ. Việc phát triển phương tiện đánh chặn triển vọng sẽ cho phép họ tiếp cận các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới.

Ngày nay, một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả để bảo vệ chống lại kẻ thù có tiềm lực khoa học, kỹ thuật và kinh tế tương đương là điều không thể. Chiến lược răn đe bằng đe dọa trả đũa hoặc tấn công trả đũa bằng tên lửa đạn đạo đáng tin cậy hơn nhiều. Tuy nhiên, không thể nói rằng việc phát triển một tên lửa đánh chặn triển vọng là lãng phí tiền bạc. Điều này cho phép đạt tới các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới sẽ hữu ích trong tương lai.

Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)
Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)

Giải pháp tình thế

Theo Sputnik, trong khi NGI đang được phát triển, Washington dự định tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa ở phần lục địa của nước này nhờ vào lực lượng và kinh phí khác. Trước hết, đó là tàu chiến có trang bị hệ thống thông tin-điều khiển chiến đấu Aegis và dòng tên lửa đánh chặn Standard. Một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Ticonderoga được bố trí làm nhiệm vụ thường trực không phải “ở đâu đó xa xôi trên Thái Bình Dương bao la” mà là ngay ngoài khơi bờ biển của nước Mỹ.

Tuy nhiên, những sửa đổi ban đầu của dòng tên lửa đánh chặn Standard vốn được thiết kế để tiêu diệt tên lửa tầm ngắn và tầm trung, không có khả năng đánh chặn ICBM “tầm xa”. Niềm hy vọng lớn được gửi gắm vào phiên bản sửa đổi mới nhất của SM-3 Block IIA, một trong số những tên lửa đánh chặn tối tân nhất hiện nay do Mỹ và Nhật Bản hợp tác phát triển. Trong quá trình thử nghiệm năm 2020, nó bắn hạ mục tiêu mô phỏng đầu đạn ICBM ở vùng quần đảo Hawaii.

Ngoài ra, không loại trừ việc Mỹ sẽ triển khai phiên bản Aegis Ashore trên lãnh thổ của mình, cụ thể là ở Hawaii. Người Mỹ đã triển khai các thành tố của tổ hợp tương tự ở Ba Lan và Romania. Washington cũng dự định triển khai hệ thống này ở Nhật Bản nhưng Tokyo đã từ chối.

Một lớp phòng thủ tên lửa quốc gia khác là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn THAAD trên mặt đất, cụ thể được triển khai ở Hàn Quốc và Guam. Người ta cho rằng, THAAD sẽ bắn hạ đầu đạn ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Không có thông tin chính xác về việc cần bao nhiêu tổ hợp trong số này để bảo vệ toàn bộ nước Mỹ.

Câu trả lời của Nga

Người Mỹ mới bắt đầu chế tạo một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, trong khi ở Nga công việc tương tự đang diễn ra sôi nổi. Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã thực hiện 11 lần phóng thành công tên lửa mới của hệ thống A-235 Nudol tại thao trường Sary-Shagan ở Kazakhstan. Không giống như hệ thống A-135 hiện đang bảo vệ Moscow và khu vực công nghiệp trung tâm, Nudol có tính di động, tức là nó có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào của nước Nga.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không S-500 đã được quân đội Nga đưa vào sử dụng, có khả năng đánh chặn cả mục tiêu khí động học và đạn đạo tốc độ cao trong các lớp khí quyển dày đặc và các mục tiêu ở độ cao hơn 200 km. Các đặc tính chiến thuật, kỹ thuật của hệ thống phòng không này cũng như thông tin về số lượng tổ hợp đang làm nhiệm vụ chiến đấu là tuyệt mật. Tuy nhiên, theo quân đội Nga, S-500 đã chứng tỏ hiệu quả cao trước mọi loại mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm.

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đương nhiên sẽ đáp trả gói trừng phạt thứ 12 của Liên minh châu Âu ...

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

Gói trừng phạt thứ 12 đã giáng thêm một đòn mạnh vào khả năng tiếp tục triển khai các kế hoạch của Tổng thống Nga ...

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Liên tiếp những ngày gần đây, quân đội Nga liên tiếp hứng chịu những tổn thất rất lớn. Ngày 24/12, theo thông tin từ quân ...

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Ngày 5/1, trang mạng Ura.ru cho biết, quân đội Nga đã tăng cường sử dụng các tên lửa "chim mồi" để đánh lừa hệ thống ...

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Ngày 10/1, ngoại trưởng của 48 quốc gia và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và ...

Đọc thêm

Đưa văn hóa vào hoạt động đối ngoại và kết nối đối tác tại Brunei Darussalam

Đưa văn hóa vào hoạt động đối ngoại và kết nối đối tác tại Brunei Darussalam

Đại sứ quán Việt Nam đã phối hợp với các đối tác đẩy mạnh triển khai các hoạt động ngoại giao văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước ...
Trước thông tin 'sáp nhập 34 tỉnh, thành còn 16', Bộ Nội vụ nói gì?

Trước thông tin 'sáp nhập 34 tỉnh, thành còn 16', Bộ Nội vụ nói gì?

Hiện nay, Đảng, Nhà nước không có chủ trương về việc tiếp tục thực hiện sắp xếp, sáp nhập các tỉnh, thành và các đơn vị hành chính cấp xã.
Samsung loại bỏ tính năng đáng chú ý trên bản cập nhật One UI 8.5

Samsung loại bỏ tính năng đáng chú ý trên bản cập nhật One UI 8.5

Một tùy chọn quan trọng trên Android được cho là đã biến mất sau khi cập nhật One UI 8.5. Thay đổi này diễn ra khá âm thầm từ Samsung, ...
Tắt tự động tạo cuộc trò chuyện khi kết bạn trên Messenger

Tắt tự động tạo cuộc trò chuyện khi kết bạn trên Messenger

Messenger trên điện thoại thường tự tạo thông báo khi bạn vừa kết bạn với ai đó và mở sẵn đoạn chat. Nếu cảm thấy phiền hoặc làm cuộc trò ...
Cách chặn cuộc gọi lừa đảo trong vài giây với nTrust nhanh chóng

Cách chặn cuộc gọi lừa đảo trong vài giây với nTrust nhanh chóng

Cuộc gọi lừa đảo ngày càng nhiều, gây phiền toái và rủi ro. Với ứng dụng nTrust, bạn có thể chặn số lừa đảo nhanh chóng, bảo vệ thông tin ...
Cách bật thông báo đơn hàng TikTok để không bỏ lỡ cập nhật

Cách bật thông báo đơn hàng TikTok để không bỏ lỡ cập nhật

Nhiều người tắt thông báo TikTok để tránh bị làm phiền nhưng điều này có thể khiến bạn bỏ lỡ cập nhật đơn hàng. Dưới đây là cách bật thông ...
12 quốc gia Tây Phi thành lập lực lượng chống khủng bố

12 quốc gia Tây Phi thành lập lực lượng chống khủng bố

12 quốc gia thành viên thuộc Cộng đồng Kinh tế Các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa đi đến thống nhất về việc thiết lập một lực lượng quân sự mới.
Mỹ đã tiêu tán bao nhiêu tiền vào 'chảo lửa' Trung Đông?

Mỹ đã tiêu tán bao nhiêu tiền vào 'chảo lửa' Trung Đông?

Ước tính Mỹ đã mất gần 2 tỷ USD thiết bị quân sự trong các chiến dịch chống lại Iran ở Trung Đông kể từ ngày 28/2.
Tổng thống Ukraine tự tin ra đề xuất với Vùng Vịnh: Giúp thúc đẩy ngừng bắn với Nga để đổi lấy hỗ trợ phòng không trước Iran

Tổng thống Ukraine tự tin ra đề xuất với Vùng Vịnh: Giúp thúc đẩy ngừng bắn với Nga để đổi lấy hỗ trợ phòng không trước Iran

Tổng thống Ukraine đề xuất một cơ chế hợp tác 'có đi có lại' với các quốc gia Trung Đông đang đối mặt với các cuộc tấn công UAV do Iran sản xuất.
Liên hợp quốc quan ngại về thương vong trong xung đột Trung Đông, hối thúc các bên chấm dứt giao tranh

Liên hợp quốc quan ngại về thương vong trong xung đột Trung Đông, hối thúc các bên chấm dứt giao tranh

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc (LHQ) quan ngại sâu sắc trước tác động của cuộc xung đột ở Trung Đông hiện nay đối với dân thường.
Chảo lửa Trung Đông: Nguy cơ với người kế nhiệm cố Lãnh tụ tối cao Iran, Tehran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz

Chảo lửa Trung Đông: Nguy cơ với người kế nhiệm cố Lãnh tụ tối cao Iran, Tehran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đe dọa sẽ ám sát bất kỳ nhà lãnh đạo Iran nào được chọn làm người kế nhiệm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Phái bộ Liên hợp quốc lên án vụ tấn công nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan

Phái bộ Liên hợp quốc lên án vụ tấn công nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan

Phái bộ Liên hợp quốc tại Nam Sudan kêu gọi điều tra khẩn cấp sau vụ phục kích nhằm vào đoàn xe gìn giữ hòa bình tại khu vực giáp ranh Jonglei và Đại Pibor.
Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Những nỗ lực cho hoà bình đã thất bại, khi một bên là Mỹ và Israel với một bên là Iran đã khai hoả cho một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân những ngày gần đây lại nóng lên, thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế.
Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Sự biến động sẽ là đặc điểm nổi bật của bức tranh thế giới năm 2026.
Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Hội nghị an ninh Munich (MSC) năm nay được tổ chức từ ngày 13 đến 15/2, trong bối cảnh trật tự quốc tế hậu Thế chiến II đang suy yếu, thế giới đứng trước bước ...
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Australia nỗ lực làm điều này để lấy lại vị thế trong chuỗi cung ứng khoáng sản toàn cầu

Australia nỗ lực làm điều này để lấy lại vị thế trong chuỗi cung ứng khoáng sản toàn cầu

Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung và áp lực chuyển dịch năng lượng toàn cầu khiến Australia nỗ lực định vị lại vị thế trong chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu.
Chuyên gia nhận định chiến thuật 'tung hỏa mù' của Iran, cục diện Trung Đông xáo trộn trong 'chớp mắt'

Chuyên gia nhận định chiến thuật 'tung hỏa mù' của Iran, cục diện Trung Đông xáo trộn trong 'chớp mắt'

Nhiều chuyên gia quốc tế nhận định Iran sẽ 'gồng mình' thêm một thời gian ngắn để 'nắn gân' Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực.
Bài toán chuyển giao quyền lực tại Iran: Những ẩn số phía trước

Bài toán chuyển giao quyền lực tại Iran: Những ẩn số phía trước

Việc Lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã đẩy chế độ nước này vào giai đoạn bất định sâu sắc.
Căng thẳng Mỹ-Iran: 'Một lần bất tín, vạn lần bất tin', xác định vai trò trung gian hòa giải

Căng thẳng Mỹ-Iran: 'Một lần bất tín, vạn lần bất tin', xác định vai trò trung gian hòa giải

Lòng tin giữa Mỹ và Iran ngày càng suy giảm dẫn đến sự leo thang cẳng thẳng, châm ngòi cho xung đột lan rộng khu vực.
Điểm nóng Iran: Mỹ sử dụng chiến thuật 'một mũi tên trúng nhiều đích', Israel sẵn sàng đi đến cùng, Tehran bị 'bắt bài', mồi lửa xung đột lan rộng

Điểm nóng Iran: Mỹ sử dụng chiến thuật 'một mũi tên trúng nhiều đích', Israel sẵn sàng đi đến cùng, Tehran bị 'bắt bài', mồi lửa xung đột lan rộng

Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Iran, trong khi Tehran đã đáp trả bằng các đòn tấn công.
Jakarta Post: Việt Nam trở thành 'thỏi nam châm' thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI

Jakarta Post: Việt Nam trở thành 'thỏi nam châm' thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI

Việt Nam đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn cho đầu tư trung tâm dữ liệu AI, cạnh tranh mạnh mẽ trong cuộc đua thu hút hạ tầng AI tại Đông Nam Á.
Phiên bản di động