Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành. Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)

Theo bài viết trên báo RIA Novosti (Nga), tập đoàn Northrop Grumman và Lockheed Martin đã hoàn thành việc thiết kế nguyên mẫu một tên lửa đánh chặn đầy triển vọng. Lầu Năm Góc bảo đảm rằng, các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể bắn hạ các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hiện đại của Nga và Trung Quốc khi đang bay.

Thành phần chính của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Mỹ là khoảng 60 tên lửa đánh chặn từ mặt đất (GMD) được triển khai ở Alaska và California. Chúng có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo ở giữa quỹ đạo bay.

Việc xác định mục tiêu được thực hiện bởi hệ thống radar theo dõi và cảnh báo sớm. Đầu đạn có động năng, tiêu diệt mục tiêu bằng một cú va chạm trực diện. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm cho thấy hiệu quả thấp - chúng chỉ bắn hạ được 1/2 số tên lửa mồi.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực cải thiện hệ thống phòng thủ tên lửa trên lục địa. Họ nghiên cứu phương án sử dụng nhiều đầu đạn (MOKV) song không đạt được kết quả. Vào giữa thập kỷ trước, họ đã khởi động chương trình Tái thiết phương tiện tiêu diệt (RKV) nhằm tạo ra đầu đạn mới cho tên lửa đánh chặn để thay thế cho các tên lửa đánh chặn xuyên khí quyển động học hiện có.

Mỹ đã phân bổ 5,8 tỷ USD cho chương trình này. Các doanh nghiệp Raytheon, Boeing và Lockheed Martin dự kiến hoàn thành quá trình phát triển vào năm 2025, nhưng tháng 8/2020, Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) đã hủy hợp đồng. Theo truyền thông Mỹ, nguyên nhân là do “vấn đề về thiết kế sản phẩm”. Sau đó, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ không đầu tư nâng cấp nền tảng GMD nữa; họ cần một tên lửa đánh chặn mới về cơ bản.

Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)

Bảo vệ trước “Avangard”

Các tên lửa đánh chặn mới đã được đưa vào trực chiến từ giữa những năm 2020 và theo thời gian đã trở thành nòng cốt của hệ thống phòng thủ tên lửa. Lầu Năm Góc quyết định tiếp tục hiện đại hóa chúng vì nghi ngờ rằng ICBM của Nga và Trung Quốc quá mạnh đối với các tên lửa đánh chặn hiện có, trước hết là hệ thống GMD.

Tin liên quan
Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều

Chương trình Tên lửa đánh chặn thế hệ mới (NGI) được khởi động tháng 4/2023 khi MDA yêu cầu ngành công nghiệp nước này đưa ra các phương án thiết kế mới. 4,9 tỷ USD và 5 năm là khoản kinh phí và khung thời gian dự trù dành cho việc phát triển và chế tạo sản phẩm. Bên cạnh Lockheed Martin và Northrop Grumman, Boeing, nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa GMD, đã tham gia vào quá trình đấu thầu dự án này, song không được Lầu Năm Góc lựa chọn.

Sự xuất hiện của NGI cùng các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật của nó vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc nhiều lần nhấn mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia phải có khả năng đánh chặn các đầu đạn hiện đại nhất, trong đó có đầu đạn siêu âm. Có lẽ, NGI sẽ được thiết kế chủ yếu để nhắm tới tổ hợp tên lửa siêu âm “Avangard” mới nhất của Nga.

Không rõ người Mỹ sẽ đánh chặn một đầu đạn đang cơ động như thế nào. Sự khác biệt chính giữa hệ thống phòng thủ tên lửa và tên lửa phòng không là nó nhắm trước vào một điểm mà sau đó mục tiêu sẽ bay qua. Do quỹ đạo của đầu đạn Avangard vô cùng khó đoán nên các nhà thiết kế của Washington sẽ phải nghĩ ra một thứ gì đó rất đặc biệt, “ranh ma” hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là chống lại tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp năng lực của người Mỹ. Việc phát triển phương tiện đánh chặn triển vọng sẽ cho phép họ tiếp cận các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới.

Ngày nay, một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả để bảo vệ chống lại kẻ thù có tiềm lực khoa học, kỹ thuật và kinh tế tương đương là điều không thể. Chiến lược răn đe bằng đe dọa trả đũa hoặc tấn công trả đũa bằng tên lửa đạn đạo đáng tin cậy hơn nhiều. Tuy nhiên, không thể nói rằng việc phát triển một tên lửa đánh chặn triển vọng là lãng phí tiền bạc. Điều này cho phép đạt tới các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới sẽ hữu ích trong tương lai.

Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)
Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)

Giải pháp tình thế

Theo Sputnik, trong khi NGI đang được phát triển, Washington dự định tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa ở phần lục địa của nước này nhờ vào lực lượng và kinh phí khác. Trước hết, đó là tàu chiến có trang bị hệ thống thông tin-điều khiển chiến đấu Aegis và dòng tên lửa đánh chặn Standard. Một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Ticonderoga được bố trí làm nhiệm vụ thường trực không phải “ở đâu đó xa xôi trên Thái Bình Dương bao la” mà là ngay ngoài khơi bờ biển của nước Mỹ.

Tuy nhiên, những sửa đổi ban đầu của dòng tên lửa đánh chặn Standard vốn được thiết kế để tiêu diệt tên lửa tầm ngắn và tầm trung, không có khả năng đánh chặn ICBM “tầm xa”. Niềm hy vọng lớn được gửi gắm vào phiên bản sửa đổi mới nhất của SM-3 Block IIA, một trong số những tên lửa đánh chặn tối tân nhất hiện nay do Mỹ và Nhật Bản hợp tác phát triển. Trong quá trình thử nghiệm năm 2020, nó bắn hạ mục tiêu mô phỏng đầu đạn ICBM ở vùng quần đảo Hawaii.

Ngoài ra, không loại trừ việc Mỹ sẽ triển khai phiên bản Aegis Ashore trên lãnh thổ của mình, cụ thể là ở Hawaii. Người Mỹ đã triển khai các thành tố của tổ hợp tương tự ở Ba Lan và Romania. Washington cũng dự định triển khai hệ thống này ở Nhật Bản nhưng Tokyo đã từ chối.

Một lớp phòng thủ tên lửa quốc gia khác là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn THAAD trên mặt đất, cụ thể được triển khai ở Hàn Quốc và Guam. Người ta cho rằng, THAAD sẽ bắn hạ đầu đạn ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Không có thông tin chính xác về việc cần bao nhiêu tổ hợp trong số này để bảo vệ toàn bộ nước Mỹ.

Câu trả lời của Nga

Người Mỹ mới bắt đầu chế tạo một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, trong khi ở Nga công việc tương tự đang diễn ra sôi nổi. Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã thực hiện 11 lần phóng thành công tên lửa mới của hệ thống A-235 Nudol tại thao trường Sary-Shagan ở Kazakhstan. Không giống như hệ thống A-135 hiện đang bảo vệ Moscow và khu vực công nghiệp trung tâm, Nudol có tính di động, tức là nó có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào của nước Nga.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không S-500 đã được quân đội Nga đưa vào sử dụng, có khả năng đánh chặn cả mục tiêu khí động học và đạn đạo tốc độ cao trong các lớp khí quyển dày đặc và các mục tiêu ở độ cao hơn 200 km. Các đặc tính chiến thuật, kỹ thuật của hệ thống phòng không này cũng như thông tin về số lượng tổ hợp đang làm nhiệm vụ chiến đấu là tuyệt mật. Tuy nhiên, theo quân đội Nga, S-500 đã chứng tỏ hiệu quả cao trước mọi loại mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm.

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đương nhiên sẽ đáp trả gói trừng phạt thứ 12 của Liên minh châu Âu ...

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

Gói trừng phạt thứ 12 đã giáng thêm một đòn mạnh vào khả năng tiếp tục triển khai các kế hoạch của Tổng thống Nga ...

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Liên tiếp những ngày gần đây, quân đội Nga liên tiếp hứng chịu những tổn thất rất lớn. Ngày 24/12, theo thông tin từ quân ...

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Ngày 5/1, trang mạng Ura.ru cho biết, quân đội Nga đã tăng cường sử dụng các tên lửa "chim mồi" để đánh lừa hệ thống ...

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Ngày 10/1, ngoại trưởng của 48 quốc gia và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và ...

Đọc thêm

Thủ tướng Lê Minh Hưng đến Kazan, bắt đầu chuyến công tác tại Liên bang Nga

Thủ tướng Lê Minh Hưng đến Kazan, bắt đầu chuyến công tác tại Liên bang Nga

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới sân bay quốc tế Kazan ở thành phố Kazan của Liên bang Nga.
Bất ngờ với nhạc sĩ Dương Cầm của ‘Phòng khách 3 thế hệ’

Bất ngờ với nhạc sĩ Dương Cầm của ‘Phòng khách 3 thế hệ’

Tối 14/6, live concert ‘Phòng khách 3 thế hệ’ số đầu tiên chính thức diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm.
Doanh nghiệp Tây Bắc Sài Gòn có thêm hạ tầng xúc tiến thương mại bằng dữ liệu và AI

Doanh nghiệp Tây Bắc Sài Gòn có thêm hạ tầng xúc tiến thương mại bằng dữ liệu và AI

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp, Hội Doanh nghiệp Khu vực Tây Bắc Sài Gòn đã chính thức đưa ...
Giá vàng hôm nay 17/6/2026 vượt qua 'thử thách', xu hướng phục hồi vẫn chưa hoàn tất, WGC công khai một thông tin quan trọng

Giá vàng hôm nay 17/6/2026 vượt qua 'thử thách', xu hướng phục hồi vẫn chưa hoàn tất, WGC công khai một thông tin quan trọng

Giá vàng hôm nay 17/6/2026 bật tăng trở lại, xu hướng phục hồi vẫn chưa hoàn tất, WGC công khai một thông tin quan trọng.
Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Nhóm nghiên cứu do kỹ sư Vũ Đình Thanh cho rằng bài toán lương thực đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với cục diện lịch sử giai đoạn ...
Xây dựng hành lang pháp lý phù hợp để triển khai hiệu quả các dự án kết nối trọng điểm Việt Nam-Lào

Xây dựng hành lang pháp lý phù hợp để triển khai hiệu quả các dự án kết nối trọng điểm Việt Nam-Lào

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp đồng chí Khamphan Phommathat, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Lào.
Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đẩy Thủ tướng Netanyahu vào thế khó

Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đẩy Thủ tướng Netanyahu vào thế khó

Thỏa thuận Mỹ-Iran đang định hình lại cục diện Trung Đông, đồng thời phơi bày những khác biệt trong ưu tiên của Mỹ và Israel.
Tổng thống Trump trở lại với hồ sơ xung đột Ukraine, châu Âu bất an

Tổng thống Trump trở lại với hồ sơ xung đột Ukraine, châu Âu bất an

Các đồng minh châu Âu đang gấp rút tìm cách tránh xảy ra bất đồng với Tổng thống Mỹ tại Hội nghị thượng đỉnh G7 về xung đột Nga-Ukraine.
Iraq thúc đẩy kiểm soát toàn bộ vũ khí, Mỹ cam kết đồng hành

Iraq thúc đẩy kiểm soát toàn bộ vũ khí, Mỹ cam kết đồng hành

Mỹ và Iraq tái khẳng định quyết tâm giải giáp các nhóm vũ trang ngoài nhà nước, tăng cường hợp tác kinh tế và năng lượng.
Thái Lan lập bản đồ rủi ro khí hậu, chủ động ứng phó El Nino kéo dài đến năm 2027

Thái Lan lập bản đồ rủi ro khí hậu, chủ động ứng phó El Nino kéo dài đến năm 2027

Thái Lan phát triển dữ liệu khí hậu và bản đồ rủi ro để ứng phó El Nino có thể kéo dài đến đầu năm 2027.
Có gì trong bản ghi nhớ Mỹ-Iran?

Có gì trong bản ghi nhớ Mỹ-Iran?

Truyền thông Iran ngày 15/6 đã công bố những nội dung chính trong dự thảo bản ghi nhớ (MoU) gồm 14 điểm giữa nước này và Mỹ.
Ai là người không hài lòng với thỏa thuận Mỹ-Iran?

Ai là người không hài lòng với thỏa thuận Mỹ-Iran?

Phần lớn lãnh đạo cấp cao Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và cơ quan tình báo đối ngoại Mossad không ủng hộ thỏa thuận hạt nhân đang được xúc tiến giữa Mỹ-Iran.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
Các nước G7 kỳ vọng điều gì tại Hội nghị thượng đỉnh Evian sau thỏa thuận Mỹ-Iran?

Các nước G7 kỳ vọng điều gì tại Hội nghị thượng đỉnh Evian sau thỏa thuận Mỹ-Iran?

Đây là câu hỏi do Modern Diplomacy đặt ra trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G7.
Cạnh tranh địa chính trị AI: Từ công nghệ mới đến tài sản chiến lược quốc gia

Cạnh tranh địa chính trị AI: Từ công nghệ mới đến tài sản chiến lược quốc gia

Sự phát triển nhanh chóng của AI đã dẫn đến việc coi năng lực AI như một tài sản chiến lược quốc gia.
Người dân Trung Quốc theo dõi World Cup 2026 qua kênh nào?

Người dân Trung Quốc theo dõi World Cup 2026 qua kênh nào?

Nền tảng mạng Xiaohongshu giành được quyền phát trực tuyến miễn phí các trận đấu World Cup cho tất cả người dùng Trung Quốc.
Tổng thống Trump, xung đột địa chính trị và thuế quan: Phép thử ngoại giao của Tổng thống Macron tại Thượng đỉnh G7

Tổng thống Trump, xung đột địa chính trị và thuế quan: Phép thử ngoại giao của Tổng thống Macron tại Thượng đỉnh G7

Từ ngày 15-17/6, Hội nghị thượng đỉnh G7 sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Evian-les-Bains của Pháp.
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Thỏa thuận giữa Indonesia, Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) hướng đến sự ổn định tài chính thông qua việc mở rộng các giao dịch bằng nội tệ, hoán đổi thanh khoản.
Phiên bản di động