Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)
Nhóm Thiết bị đánh chặn thế hệ tiếp theo (NGI) của Northrop Grumman đã hoàn thành. Đánh giá thiết kế sơ bộ sớm hơn một năm so với ngày hợp đồng ban đầu. (Nguồn: Northrop Grumman)

Theo bài viết trên báo RIA Novosti (Nga), tập đoàn Northrop Grumman và Lockheed Martin đã hoàn thành việc thiết kế nguyên mẫu một tên lửa đánh chặn đầy triển vọng. Lầu Năm Góc bảo đảm rằng, các hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể bắn hạ các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hiện đại của Nga và Trung Quốc khi đang bay.

Thành phần chính của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Mỹ là khoảng 60 tên lửa đánh chặn từ mặt đất (GMD) được triển khai ở Alaska và California. Chúng có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo ở giữa quỹ đạo bay.

Việc xác định mục tiêu được thực hiện bởi hệ thống radar theo dõi và cảnh báo sớm. Đầu đạn có động năng, tiêu diệt mục tiêu bằng một cú va chạm trực diện. Tuy nhiên, các cuộc thử nghiệm cho thấy hiệu quả thấp - chúng chỉ bắn hạ được 1/2 số tên lửa mồi.

Người Mỹ đã nhiều lần nỗ lực cải thiện hệ thống phòng thủ tên lửa trên lục địa. Họ nghiên cứu phương án sử dụng nhiều đầu đạn (MOKV) song không đạt được kết quả. Vào giữa thập kỷ trước, họ đã khởi động chương trình Tái thiết phương tiện tiêu diệt (RKV) nhằm tạo ra đầu đạn mới cho tên lửa đánh chặn để thay thế cho các tên lửa đánh chặn xuyên khí quyển động học hiện có.

Mỹ đã phân bổ 5,8 tỷ USD cho chương trình này. Các doanh nghiệp Raytheon, Boeing và Lockheed Martin dự kiến hoàn thành quá trình phát triển vào năm 2025, nhưng tháng 8/2020, Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) đã hủy hợp đồng. Theo truyền thông Mỹ, nguyên nhân là do “vấn đề về thiết kế sản phẩm”. Sau đó, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ không đầu tư nâng cấp nền tảng GMD nữa; họ cần một tên lửa đánh chặn mới về cơ bản.

Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Tổ hợp tên lửa Avangard. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)

Bảo vệ trước “Avangard”

Các tên lửa đánh chặn mới đã được đưa vào trực chiến từ giữa những năm 2020 và theo thời gian đã trở thành nòng cốt của hệ thống phòng thủ tên lửa. Lầu Năm Góc quyết định tiếp tục hiện đại hóa chúng vì nghi ngờ rằng ICBM của Nga và Trung Quốc quá mạnh đối với các tên lửa đánh chặn hiện có, trước hết là hệ thống GMD.

Tin liên quan
Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều Liên hợp quốc không coi Hamas là khủng bố, đề xuất Israel cân nhắc thương lượng có tính đến một điều

Chương trình Tên lửa đánh chặn thế hệ mới (NGI) được khởi động tháng 4/2023 khi MDA yêu cầu ngành công nghiệp nước này đưa ra các phương án thiết kế mới. 4,9 tỷ USD và 5 năm là khoản kinh phí và khung thời gian dự trù dành cho việc phát triển và chế tạo sản phẩm. Bên cạnh Lockheed Martin và Northrop Grumman, Boeing, nhà sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa GMD, đã tham gia vào quá trình đấu thầu dự án này, song không được Lầu Năm Góc lựa chọn.

Sự xuất hiện của NGI cùng các đặc điểm chiến thuật và kỹ thuật của nó vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc nhiều lần nhấn mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia phải có khả năng đánh chặn các đầu đạn hiện đại nhất, trong đó có đầu đạn siêu âm. Có lẽ, NGI sẽ được thiết kế chủ yếu để nhắm tới tổ hợp tên lửa siêu âm “Avangard” mới nhất của Nga.

Không rõ người Mỹ sẽ đánh chặn một đầu đạn đang cơ động như thế nào. Sự khác biệt chính giữa hệ thống phòng thủ tên lửa và tên lửa phòng không là nó nhắm trước vào một điểm mà sau đó mục tiêu sẽ bay qua. Do quỹ đạo của đầu đạn Avangard vô cùng khó đoán nên các nhà thiết kế của Washington sẽ phải nghĩ ra một thứ gì đó rất đặc biệt, “ranh ma” hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là chống lại tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp năng lực của người Mỹ. Việc phát triển phương tiện đánh chặn triển vọng sẽ cho phép họ tiếp cận các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới.

Ngày nay, một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả để bảo vệ chống lại kẻ thù có tiềm lực khoa học, kỹ thuật và kinh tế tương đương là điều không thể. Chiến lược răn đe bằng đe dọa trả đũa hoặc tấn công trả đũa bằng tên lửa đạn đạo đáng tin cậy hơn nhiều. Tuy nhiên, không thể nói rằng việc phát triển một tên lửa đánh chặn triển vọng là lãng phí tiền bạc. Điều này cho phép đạt tới các công nghệ và giải pháp kỹ thuật mới sẽ hữu ích trong tương lai.

Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)
Avangard của Nga là hệ thống tên lửa chiến lược di động với tên lửa đạn đạo liên lục địa. (Nguồn: Sputnik)

Giải pháp tình thế

Theo Sputnik, trong khi NGI đang được phát triển, Washington dự định tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa ở phần lục địa của nước này nhờ vào lực lượng và kinh phí khác. Trước hết, đó là tàu chiến có trang bị hệ thống thông tin-điều khiển chiến đấu Aegis và dòng tên lửa đánh chặn Standard. Một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Ticonderoga được bố trí làm nhiệm vụ thường trực không phải “ở đâu đó xa xôi trên Thái Bình Dương bao la” mà là ngay ngoài khơi bờ biển của nước Mỹ.

Tuy nhiên, những sửa đổi ban đầu của dòng tên lửa đánh chặn Standard vốn được thiết kế để tiêu diệt tên lửa tầm ngắn và tầm trung, không có khả năng đánh chặn ICBM “tầm xa”. Niềm hy vọng lớn được gửi gắm vào phiên bản sửa đổi mới nhất của SM-3 Block IIA, một trong số những tên lửa đánh chặn tối tân nhất hiện nay do Mỹ và Nhật Bản hợp tác phát triển. Trong quá trình thử nghiệm năm 2020, nó bắn hạ mục tiêu mô phỏng đầu đạn ICBM ở vùng quần đảo Hawaii.

Ngoài ra, không loại trừ việc Mỹ sẽ triển khai phiên bản Aegis Ashore trên lãnh thổ của mình, cụ thể là ở Hawaii. Người Mỹ đã triển khai các thành tố của tổ hợp tương tự ở Ba Lan và Romania. Washington cũng dự định triển khai hệ thống này ở Nhật Bản nhưng Tokyo đã từ chối.

Một lớp phòng thủ tên lửa quốc gia khác là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn THAAD trên mặt đất, cụ thể được triển khai ở Hàn Quốc và Guam. Người ta cho rằng, THAAD sẽ bắn hạ đầu đạn ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Không có thông tin chính xác về việc cần bao nhiêu tổ hợp trong số này để bảo vệ toàn bộ nước Mỹ.

Câu trả lời của Nga

Người Mỹ mới bắt đầu chế tạo một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, trong khi ở Nga công việc tương tự đang diễn ra sôi nổi. Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã thực hiện 11 lần phóng thành công tên lửa mới của hệ thống A-235 Nudol tại thao trường Sary-Shagan ở Kazakhstan. Không giống như hệ thống A-135 hiện đang bảo vệ Moscow và khu vực công nghiệp trung tâm, Nudol có tính di động, tức là nó có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào của nước Nga.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không S-500 đã được quân đội Nga đưa vào sử dụng, có khả năng đánh chặn cả mục tiêu khí động học và đạn đạo tốc độ cao trong các lớp khí quyển dày đặc và các mục tiêu ở độ cao hơn 200 km. Các đặc tính chiến thuật, kỹ thuật của hệ thống phòng không này cũng như thông tin về số lượng tổ hợp đang làm nhiệm vụ chiến đấu là tuyệt mật. Tuy nhiên, theo quân đội Nga, S-500 đã chứng tỏ hiệu quả cao trước mọi loại mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm.

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Gói trừng phạt thứ 12 của EU nhằm vào Nga: Moscow tuyên bố ‘sẽ có câu trả lời’, đánh giá của Ukraine

Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đương nhiên sẽ đáp trả gói trừng phạt thứ 12 của Liên minh châu Âu ...

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

EU 'đánh thẳng' vào yếu điểm của kinh tế Nga, chặn đứng mọi khả năng lách luật, Moscow sẽ 'có câu trả lời'?

Gói trừng phạt thứ 12 đã giáng thêm một đòn mạnh vào khả năng tiếp tục triển khai các kế hoạch của Tổng thống Nga ...

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Tại sao Nga không thể đánh chặn tên lửa của đối phương tại Biển Đen

Liên tiếp những ngày gần đây, quân đội Nga liên tiếp hứng chịu những tổn thất rất lớn. Ngày 24/12, theo thông tin từ quân ...

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Nga tung 'chim mồi' đánh lừa hệ thống tên lửa Mỹ, chặn 'cơn mưa' UAV Ukraine trút xuống Crimea

Ngày 5/1, trang mạng Ura.ru cho biết, quân đội Nga đã tăng cường sử dụng các tên lửa "chim mồi" để đánh lừa hệ thống ...

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Lo Nga 'dùng tên lửa Triều Tiên', hàng chục nước ồ ạt phản đối, Moscow đáp trả

Ngày 10/1, ngoại trưởng của 48 quốc gia và Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và ...

Đọc thêm

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, động viên phóng viên báo chí tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, động viên phóng viên báo chí tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đến Trung tâm Báo chí Đại hội thăm hỏi, động viên đội ngũ phóng viên đang tác nghiệp tại Đại hội XIV ...
Dự báo thời tiết ngày mai (21/1): Bắc Bộ trời rét, mưa rải rác; duyên hải Nam Trung Bộ cục bộ mưa vừa, mưa to; cao nguyên Trung Bộ rét về sáng

Dự báo thời tiết ngày mai (21/1): Bắc Bộ trời rét, mưa rải rác; duyên hải Nam Trung Bộ cục bộ mưa vừa, mưa to; cao nguyên Trung Bộ rét về sáng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (21/1) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia.
Moldova ra tuyên bố nóng về kế hoạch chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập, Nga nói gì?

Moldova ra tuyên bố nóng về kế hoạch chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập, Nga nói gì?

Moldova sẽ chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập sau khi hoàn tất việc hủy bỏ các thỏa thuận nền tảng cho tư cách thành viên.
Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan dự sự kiện 'We Serve - Lễ hội Giấc mơ gia đình đa văn hóa' tại thành phố Busan, Hàn Quốc

Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan dự sự kiện 'We Serve - Lễ hội Giấc mơ gia đình đa văn hóa' tại thành phố Busan, Hàn Quốc

Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan khẳng định, phát huy vai trò là trụ cột, hỗ trợ cộng đồng, là cầu nối thúc đẩy quan hệ Việt Nam và thành ...
Thông cáo báo chí phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng

Thông cáo báo chí phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức khai mạc sáng ngày 20/1 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ ...
Nhận định bóng đá, dự đoán Inter Milan vs Arsenal: Trận đấu quyết định

Nhận định bóng đá, dự đoán Inter Milan vs Arsenal: Trận đấu quyết định

Nhận định trận đấu Inter Milan vs Arsenal, lúc 03h00 ngày 21/1, sân Giuseppe Meazza (Italy), lượt 7 vòng xếp hạng UEFA Champions League 2025/26.
Moldova ra tuyên bố nóng về kế hoạch chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập, Nga nói gì?

Moldova ra tuyên bố nóng về kế hoạch chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập, Nga nói gì?

Moldova sẽ chính thức rút khỏi Cộng đồng các quốc gia độc lập sau khi hoàn tất việc hủy bỏ các thỏa thuận nền tảng cho tư cách thành viên.
Tình hình Syria: Thỏa thuận hội nhập với người Kurd mong manh, Tổng thống lâm thời al-sharaa điện đàm với Tổng thống Trump

Tình hình Syria: Thỏa thuận hội nhập với người Kurd mong manh, Tổng thống lâm thời al-sharaa điện đàm với Tổng thống Trump

Tổng thống lâm thời Syria và Tổng thống Mỹ đã nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia Trung Đông.
Dải Gaza: Trung Quốc xác nhận được mời tham gia Hội đồng hòa bình, Israel bất đồng với Mỹ, phớt lờ sức ép từ Washington

Dải Gaza: Trung Quốc xác nhận được mời tham gia Hội đồng hòa bình, Israel bất đồng với Mỹ, phớt lờ sức ép từ Washington

Trung Quốc đã nhận được lời mời tham gia Hội đồng hòa bình Dải Gaza của Tổng thống Mỹ nhưng không rõ liệu Bắc Kinh có chấp nhận lời mời hay không.
Thủ tướng Malaysia lên tiếng mạnh mẽ về các vấn đề Venezuela, Greenland và quan hệ với Iran

Thủ tướng Malaysia lên tiếng mạnh mẽ về các vấn đề Venezuela, Greenland và quan hệ với Iran

Thủ tướng Malaysia khẳng định sẽ tiếp tục xử lý các mối quan hệ đối ngoại một cách khôn khéo, bảo đảm đất nước không tỏ ra yếu thế.
Vấn đề Greenland: Tổng thống Trump tiết lộ một trong những lý do khiến Mỹ phải có hòn đảo bằng được, một đồng minh NATO bị gọi tên

Vấn đề Greenland: Tổng thống Trump tiết lộ một trong những lý do khiến Mỹ phải có hòn đảo bằng được, một đồng minh NATO bị gọi tên

Theo Tổng thống Mỹ, quyết định của Anh trả quần đảo Chagos cho Mauritius là một trong những lý do khiến ông muốn tiếp quản Greenland.
Liên quan đến vấn đề Greenland, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cảnh báo EU không nên làm điều này

Liên quan đến vấn đề Greenland, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cảnh báo EU không nên làm điều này

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng EU không nên đáp trả cảnh báo áp thuế của Tổng thống Donald Trump liên quan đến vấn đề Greenland.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét, tích cực về Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam

Buổi khai mạc chính thức của Đại hội XIV với bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm đã thu hút sự quan tâm của nhiều hãng truyền thông lớn trên thế giới.
Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Báo Mexico: Đại hội XIV của Đảng định hướng những mục tiêu phát triển cao và chiến lược của Việt Nam

Ngày 19/1, báo Mexico La Jornada có bài nhấn mạnh ý nghĩa Đại hội XIV của Đảng trong việc định hướng những mục tiêu phát triển của Việt Nam.
EU đối đầu Mỹ vì Greenland: 'Vũ khí hạng nặng' chưa từng có tiền lệ và những 'quân bài' chiến thuật của châu Âu

EU đối đầu Mỹ vì Greenland: 'Vũ khí hạng nặng' chưa từng có tiền lệ và những 'quân bài' chiến thuật của châu Âu

Về lý thuyết, EU có nhiều lựa chọn để đối phó với đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ liên quan việc Washington muốn giành quyền kiểm soát Greenland.
Thương mại toàn cầu năm 2026: Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Thương mại toàn cầu năm 2026: Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Năm 2026, thương mại toàn cầu được dự báo đứng trước một ngã rẽ mang tính cấu trúc.
Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Ngày 19/1, nhiều cơ quan báo chí và truyền thông chính thống của Lào đã đưa tin đậm nét về Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Việt Nam bước vào 'thập kỷ quyết định' có khả năng định hình thứ bậc kinh tế của Đông Nam Á

Việt Nam bước vào 'thập kỷ quyết định' có khả năng định hình thứ bậc kinh tế của Đông Nam Á

Ngày 19/1, giới quan sát quốc tế tiếp tục có nhiều bài viết đánh giá tích cực về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những năm gần đây.
Phiên bản di động