Đa dạng hóa cách tiếp cận, Tổng thống Joe Biden tiếp tục 'cứng rắn' với Trung Quốc tại Biển Đông

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bước sang năm 2022, dù đứng trước không ít khó khăn nhưng Tổng thống Joe Biden vẫn sẽ từng bước thực hiện cam kết của Mỹ nhằm duy trì một lập trường cứng rắn với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông.
Mỹ và những động thái mới ở Biển Đông
Nhóm tàu sân bay của Mỹ tiến hành tập trận trên Biển Đông ngày 6/10/2019. (Nguồn: AFP)

Tài liệu phân tích pháp lý chặt chẽ

Mỹ đã khởi động năm 2022 với những động thái đáng chú ý, khi tăng cường hải quân và thúc đẩy những nỗ lực ngoại giao nhằm kiềm chế tham vọng của Trung Quốc.

Trong một tài liệu nghiên cứu dài 47 trang gần đây, Bộ Ngoại giao Mỹ đề nghị Trung Quốc "dừng những hành động cưỡng ép và phi pháp trên Biển Đông", đồng thời công khai chỉ trích những yêu sách của Bắc Kinh tại vùng biển này đã "làm suy yếu nghiêm trọng pháp quyền ở các đại dương và nhiều quy định được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế được nêu Công ước Liên hợp quốc về luật Biển năm 1982 (UNCLOS)".

Khi đề cập đến các nghĩa vụ của Trung Quốc với vai trò là một bên trong UNCLOS, tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng, Trung Quốc đã đưa ra những tuyên bố chủ quyền phi pháp và một số hình thức "thẩm quyền riêng" với hầu hết Biển Đông.

Phân tích pháp lý chi tiết của Bộ Ngoại giao Mỹ là tài liệu quan trọng thứ ba về vấn đề này được công bố trong thập kỷ qua. Trước đó, có tài liệu năm 2014 về những yêu sách của Trung Quốc trước cái gọi là "đường chín đoạn" được định nghĩa đầy mơ hồ, và tuyên bố chính sách năm 2020 của cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo về lập trường của Mỹ trước những diễn biến leo thang nhanh chóng ở Biển Đông.

Trong khi về lý thuyết vẫn duy trì lập trường "trung lập" trước những tranh chấp trên Biển Đông, Washington tiếp tục phản đối bất kỳ hành động cũng như tuyên bố chủ quyền quá đáng và phi pháp mà Trung Quốc đưa ra.

4 lập luận 'đanh thép'

Được soạn thảo bởi Văn phòng đặc trách Đại dương, Khoa học và Môi trường Vụ Quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, phân tích pháp lý mới đây của Washington với tiêu đề "Ranh giới trên Biển" đã bác bỏ những yêu sách và hành vi phi pháp của Trung Quốc trên 4 điểm quan trọng.

Thứ nhất, báo cáo đặt câu hỏi về những "yêu sách chủ quyền" của Trung Quốc với hơn 100 thực thể ở Biển Đông chìm dưới biển khi thủy triều dâng cao và nằm ngoài những giới hạn hợp pháp của lãnh hải bất kỳ quốc gia nào.

Như đã được làm rõ trong phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Quốc tế tại Hague năm 2016, báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh: "Những yêu sách của Trung Quốc không phù hợp với luật pháp quốc tế do những thực thể này không phải đối tượng để đưa ra tuyên bố chủ quyền hợp pháp cũng như không có khả năng tạo ra một khu vực trên biển như lãnh hải".

Thứ hai, báo cáo đặt câu hỏi về việc Trung Quốc vẽ "đường cơ sở thẳng" như một cách để "bao quanh các đảo, vùng biển và các thực thể chìm trong một khu vực rộng lớn trên Biển Đông" để tạo ra "các nhóm đảo" như quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây Sa (quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam-PV), quần đảo Trung Sa và quần đảo Nam Sa (quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam-PV).

Yêu sách "Tứ Sa" của Trung Quốc đã bị chỉ trích nặng nề và thậm chí bị các chuyên gia luật quốc tế độc lập bác bỏ. Theo nhận định của Bộ Ngoại giao Mỹ, không có điều khoản nào trong UNCLOS và cũng không có tập quán quốc tế riêng lẻ nào “ủng hộ lập trường của Trung Quốc khi bao quanh toàn bộ các nhóm đảo trên bằng đường cơ sở thẳng".

Thứ ba, tài liệu cũng chỉ trích những yêu sách về quyền hạn trên biển của Trung Quốc, đồng thời đánh giá những yêu sách này "không nhất quán với luật pháp quốc tế". Tài liệu chỉ ra, chẳng hạn, Trung Quốc đưa ra tuyên bố chủ quyền phi pháp trong khu vực 12 hải lý từ các đảo nhân tạo trên Biển Đông đồng thời phản đối sự hiện diện của quân đội Mỹ dọc vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của nước này. Mặc dù vậy, UNCLOS quy định các tàu thuyền nước ngoài có quyền đi qua không phương hại trong khu vực 12 hải lý của quốc gia ven biển, và rộng hơn là quyền tự do hàng hải trong EEZ.

Tin liên quan
Việt Nam ghi nhận việc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố Báo cáo số 150 về các ranh giới biển Việt Nam ghi nhận việc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố Báo cáo số 150 về các ranh giới biển

Cuối cùng, tài liệu nhắc lại lập trường của Mỹ và phán quyết của Tòa trọng tài Quốc tế tại Hague năm 2016 về cái gọi là "quyền lịch sử" của Trung Quốc trên Biển Đông. Theo đó, báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định những tuyên bố của Trung Quốc về "quyền lịch sử" là "không có cơ sở pháp lý" và Bắc Kinh không đưa ra được những bằng chứng cụ thể về tự nhiên hoặc địa lý cho những tuyên bố này.

Thực hiện cam kết "bước một"

Bản phân tích pháp lý chi tiết của Bộ Ngoại giao Mỹ năm 2014 từng đặt câu hỏi về bản chất của yêu sách "đường chín đoạn" tham vọng và được định nghĩa đầy mơ hồ của Trung Quốc dựa trên cái gọi là "quyền lịch sử".

Năm 2020, chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump đưa ra một tuyên bố chính sách mới liên quan đến Biển Đông khi công khai đặt câu hỏi về tính hợp pháp những yêu sách của Trung Quốc.

Như vậy, lập trường của người tiền nhiệm trên Biển Đông đã được tiếp nối, khi chính quyền Tổng thống Biden chỉ trích những yêu sách của Trung Quốc và tăng cường các Chiến dịch Tự do Hàng hải (FONOP) nhằm kiềm chế các hành vi cưỡng ép của Bắc Kinh trong khu vực.

Trong 2 năm qua, Lầu Năm Góc đã tiến hành ít nhất 2 cuộc tập trận với sự tham gia của 2 nhóm tác chiến tàu sân bay trên Biển Đông. Tháng 10/2021, Nhóm tác chiến tàu sân bay (CSG) USS Carl Vinson đã tiến hành tập trận chung với tàu sân bay mini của Nhật Bản là JS Kaga trong khu vực. Cuộc diễn tập này được cho là nhằm phản ứng trước các cuộc tập trận hải quân của Trung Quốc.

Tháng trước, Trung Quốc đã tiến hành những cuộc tập trận lớn, khi triển khai tàu sân bay Liêu Ninh của Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ở Tây Thái Bình Dương, trong khi tàu sân bay Sơn Đông được điều tới Biển Đông.

Trong đợt triển khai lực lượng đầu tiên của Mỹ trong năm nay, tàu sân bay USS Carl Vinson lớp Nimitz và tàu sân bay USS Essex lớp Wasp đã tới Biển Đông để diễn tập.

Như vậy, vào năm thứ hai của nhiệm kỳ Tổng thống, ông Biden vẫn đang từng bước thực hiện cam kết của Mỹ nhằm duy trì một lập trường cứng rắn với Trung Quốc nói chung và trong vấn đề Biển Đông nói riêng, cả trên lĩnh vực pháp lý, ngoại giao và hải quân.

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc: Cơ hội lớn được tận dụng ra sao?

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc: Cơ hội lớn được tận dụng ra sao?

Ngày 21/9, ông Joe Biden có bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Tổng thống Mỹ tại phiên họp chung cấp cao của Đại ...

Tranh luận xung quanh cách Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm đại sứ Mỹ

Tranh luận xung quanh cách Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm đại sứ Mỹ

Những người theo chủ nghĩa cấp tiến ở Mỹ hy vọng có nhiều nhà ngoại giao chuyên nghiệp được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm ...

(theo Asia Times)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 26/5, giới đầu cơ liên tục bán ra, thị trường thiếu dòng tiền lớn, chờ lực cầu trở lại

Giá tiêu hôm nay 26/5, giới đầu cơ liên tục bán ra, thị trường thiếu dòng tiền lớn, chờ lực cầu trở lại

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước nối dài đà giảm ở một số địa phương, giao dịch từ 70.000 – 73.500 đ/kg.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 26/5/2022: Bọ Cạp bị lừa tiền

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 26/5/2022: Bọ Cạp bị lừa tiền

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 26/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Đảng và Nhà nước nhất quán xây dựng chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Đảng và Nhà nước nhất quán xây dựng chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc

Baoquocte.vn. Chiều tối 25/5, tại Nhà Quốc hội, Lãnh đạo Đảng và Nhà nước gặp mặt đại biểu Quốc hội khóa XV là người dân tộc thiểu số.
Những hoạt động đầu tiên của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh tại Nhật Bản

Những hoạt động đầu tiên của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh tại Nhật Bản

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh tiếp Thống đốc tỉnh Kanagawa và Gunma, thăm Đại sứ quán Việt Nam và Hội trí thức Việt Nam tại Nhật Bản.
Xây dựng chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu

Xây dựng chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Ngày 25/5, tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội thảo 'Chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính'.
Tổng cục Hải quan: Xử lý nghiêm nếu sai phạm cấp phép nhập khẩu xe dạng quà biếu tặng

Tổng cục Hải quan: Xử lý nghiêm nếu sai phạm cấp phép nhập khẩu xe dạng quà biếu tặng

Baoquocte.vn. Tổng cục Hải quan sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện sai phạm trong việc thực hiện thủ tục hải quan đối với xe ô tô nhập khẩu dưới dạng ...
NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đang mở cửa chào đón du khách quốc tế, sau khi đại dịch Covid-19 qua đi. Báo NZ Herald nêu 10 lý do tại sao nên đến thăm ...
Doanh nhân và Cuộc sống số 10/2022: Phạm Kim Thoa - Nữ doanh nhân với trái tim nhân ái

Doanh nhân và Cuộc sống số 10/2022: Phạm Kim Thoa - Nữ doanh nhân với trái tim nhân ái

Baoquocte.vn. Mời quý độc giả cùng lắng nghe câu chuyện của Doanh nhân Phạm Kim Thoa trong Doanh nhân và Cuộc sống số 10 phát sóng 9h00 ngày 26/5 trên Quốc ...
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam-châu Phi, bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng cho tất cả mọi người

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam-châu Phi, bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng cho tất cả mọi người

Baoquocte.vn. Việt Nam sẽ tích cực đồng hành với OIF và các đối tác quốc tế khác hỗ trợ các nước châu Phi phát triển trên tất cả các lĩnh vực.
Đoàn kiều bào thăm huyện đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1 năm 2022

Đoàn kiều bào thăm huyện đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1 năm 2022

Baoquocte.vn. Từ ngày 13-25/5, hơn 40 kiều bào đến từ 17 quốc gia đã tới thăm quân và dân huyện đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1.
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine chưa có hồi kết, Tổng thống Mỹ Joe Biden thực hiện chuyến công du ba ngày đến Đông Bắc Á thăm Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Baoquocte.vn. Hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Afghanistan, hàng trăm dân thường thiệt mạng. Nhà nước Hồi giáo Khorasan đã nhận trách nhiệm trong một số vụ việc.
Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Baoquocte.vn. Những khác biệt lớn không chỉ giữa Nga và Ukraine mà còn giữa nội bộ mỗi bên khiến cho hy vọng đàm phán hòa bình trở nên mong manh...
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Baoquocte.vn. Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.
Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.
Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Baoquocte.vn. Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, không chỉ với Ukraine, Nga...
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ diễn ra trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới.
Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ hy vọng chuyến công du châu Á lần này sẽ củng cố niềm tin của ông rằng tình hữu nghị lâu năm có thể đem lại những kết quả xứng đáng.
Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng Anthony Albanese đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để trở thành Thủ tướng thứ 31 của Australia.
Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Hai tháng từ sắc lệnh thanh toán khí đốt Nga bằng đồng Ruble, nhiều quốc gia EU vẫn chưa thể quyết định phương thức để nhập khẩu năng lượng này.
Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Qua Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ, Tổng thống Joe Biden nỗ lực mở rộng quan hệ với Đông Nam Á, trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương