Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Vị Tổng Tư lệnh trùm chăn và lời dặn ‘nâu sồng kháng chiến’

Kiều Mai Sơn
Cố Thứ trưởng Ngoại giao, Đại tá Hà Văn Lâu đã từng có những chia sẻ chân tình về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị Tổng Tư lệnh giản dị nhưng luôn hết lòng vì dân, vì nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(08.20) Cố Thứ trưởng Ngoại giao, Đại tá Hà Văn Lâu và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. (Nguồn: TTXVN)
Cố Thứ trưởng Ngoại giao, Đại tá Hà Văn Lâu và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. (Nguồn: TTXVN)

Vị Tổng Tư lệnh trùm chăn

Lần đầu tiên tôi gặp Đại tướng là tại chiến trường Nha Trang (Khánh Hòa). Khi đó, Đại tướng đi kiểm tra mặt trận phía Nam khi quân Pháp tràn từ Nam Bộ ra Nam Trung Bộ. Tôi đang chỉ huy Mặt trận khu B bao vây địch ở Nha Trang tại làng Phước Vinh tháng 10/1945 thì Đại tướng đến thăm trận địa.

Sau khi tìm hiểu tình hình địch – ta tại chỗ, Đại tướng chỉ thị quân ta không được đánh địch bằng phòng tuyến án ngữ chúng, mà phải tổ chức cùng nhân dân phân tán đánh du kích khi địch nống ra từ Nha Trang lên Diên Khánh.

Tổng Tư lệnh phê bình Ban chỉ huy Mặt trận Nha Trang có tư tưởng trận địa chưa phù hợp, phải bỏ trận địa mà phân tán ngay trong nhân dân, nếu địch nống ra thì ta dùng “du kích chiến đánh địch, bảo vệ dân, tiêu hao địch”. Đây là mệnh lệnh đầu tiên tôi nhận từ Đại tướng trong đời hoạt động quân sự của mình.

Lần thứ hai là trong thời kỳ tôi chỉ huy Mặt trận Bình Trị Thiên. Tuy nhiều lần tôi nhận chỉ thị của Địa tướng nhưng không trực tiếp gặp. Đến đầu năm 1950, tôi được lệnh ra Việt Bắc để báo cáo tình hình địa phương và những kinh nghiệm chiến đấu với Bộ Tổng tư lệnh. Bài học tôi nhận được là du kích vận động chiến mà tôi có dịp báo cáo với Tổng tư lệnh và Bộ Tổng tham mưu.

Đến ngày 19/5/1950, tôi được Đại tướng giới thiệu đến dự ngày mừng sinh nhật thứ 60 của Bác Hồ tại Việt Bắc. Do có chỉ thị của Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng nên tôi được sắp xếp ngồi bên trái Bác Hồ trong tiệc mừng thọ Bác. Hai vị lãnh đạo nhắc nhở tôi bình tĩnh để báo cáo với Bác Hồ tình hình Bình Trị Thiên.

Sau lần đi Việt Bắc, về Bình Trị Thiên chuẩn bị tổ chức Sư đoàn 325, tôi được điện của Bộ Tổng Tư lệnh ra Việt Bắc nhận công tác mới. Đây là dịp tôi được trực tiếp làm việc với cương vị Cục trưởng Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu nên nhiều dịp được làm việc với Đại tướng – nhất là trong dịp ta mở chiến dịch Hòa Bình. Tôi làm tham mưu chiến dịch thay tướng Hoàng Văn Thái.

Trời lạnh, Tổng Tư lệnh lại bị cúm nên phải trùm chăn khi nghe tôi báo cáo tình hình chiến sự. Điều làm tôi vô cùng xúc động là khi nghe tin bộ đội ta diệt được đồn địch nhưng có nhiều thương vong, Đại tướng đã lấy khăn lau nước mắt. Đồng chí bảo tôi mời Thông tấn xã đến nhắc nội dung đưa tin chiến sự trong lúc vẫn còn lên cơn sốt.

Lần thứ ba, là vào lúc ta mở chiến dịch Tây Bắc (1952), Đại tướng tập hợp cán bộ đi chiến dịch để nhận lệnh. Lúc đó, Bác Hồ đã đến gặp cán bộ trong Hội nghị để động viên quân đội trước khi ra trận.

Sau khi nghe Đại tướng báo cáo về kế hoạch chiến dịch, Bác Hồ chỉ thị cho cán bộ phải kiên quyết tiêu diệt địch ở Nghĩa Lộ, giải phóng vùng Tây Bắc.

Điều đáng ghi nhớ là giữa lúc trời mưa to mà Bác vẫn đến, sau khi vượt qua một con suối lớn nước chảy xiết. Bác phải vượt qua con suối bằng một dây mây do bộ đội cầm giữ để bác vin vào đó vượt qua suối.

Toàn thể cán bộ Hội nghị thấy Bác Hồ bị ướt sũng như vậy mà vẫn chống gậy đến với Hội nghị nên hết sức xúc động và lắng nghe lời bác dặn trước khi ra chiến trường.

Bác nói: “Nghe chú Văn báo cáo sự quan trọng của chiến dịch này nên Bác quyết tâm đến”. Bài học của Bác gửi cho cán bộ là “quyết tâm”, quyết tiêu diệt địch, giải phóng Tây Bắc.

“Đại tướng Võ Nguyên Giáp để lại cho nhân dân và Quân đội ta những bài học quý báu của một người lãnh đạo rất xứng đáng là người học trò gần gũi nhất của Bác Hồ kính yêu.” – Cố Thứ trưởng, Đại tá Hà Văn Lâu.

‘Giữ nâu sồng kháng chiến’

Đầu năm 1952, theo quyết định của Bộ Chính trị, Bộ Tổng Tư lệnh chuẩn bị mở chiến dịch Điện Biên Phủ (tháng 2/1954), tôi được lệnh tham gia đoàn đại biểu ta do đồng chí Phạm Văn Đồng làm Trưởng đoàn với tư cách chuyên gia quân sự, giúp đồng chí Tạ Quang Bửu phụ trách quân sự, đàm phán với Pháp. Từ đó, tôi không trực tiếp công tác với Đại tướng-Tổng tư lệnh.

Kết thúc Hội nghị Geneva, tôi trở lại Việt Bắc để chuẩn bị thi hành Hiệp nghị Geneva. Hội nghị thành lập Ủy ban Quốc tế giám sát thi hành Hiệp nghị. Để cộng tác với Ủy ban Quốc tế, bên ta thành lập Phái đoàn liên lạc Bộ Tổng Tư lệnh bên cạnh Ủy ban Quốc tế và tôi được chỉ định làm Trưởng phái đoàn. Phía Pháp tiếp tục ở lại tại Thủ đô Hà Nội và chỉ rút hết sau 300 ngày.

Trước khi lên đường đi Hà Nội, tôi gặp Đại tướng để nhận lệnh. Đại tướng dặn: “Bác Hồ bận nên không tiếp được đồng chí nhưng Bác dặn đồng chí về Thủ đô thì phải giữ nâu sồng kháng chiến.”

Lúc về Thủ đô, đang còn địch chiếm đóng, một hôm Đại tướng đã bí mật đến nhà làm việc của Phái đoàn để nắm tình hình Thủ đô trước khi ta tiếp quản. Cuộc đi khảo sát của Đại tướng đã hoàn thành, bí mật được giữ vững. Đại tướng đã trực tiếp chỉ thị công tác cho Phái đoàn và trở về chiến khu Việt Bắc an toàn.

Sau khi Thủ đô giải phóng, thỉnh thoảng tôi được gặp Đại tướng để báo cáo tình hình và công tác, nhất là về thi hành Hiệp nghị Geneva ở miền Nam Việt Nam. Đại tướng đã chỉ thị nhiều công tác đấu tranh thi hành Hiệp nghị và trong Ủy ban Quốc tế.

Vì vừa làm công tác thi hành Hiệp nghị, vừa làm công tác Vụ trưởng Vụ miền Nam Bộ Ngoại giao nên năm 1974, tôi được chuyển hẳn sang Bộ và ít khi gặp Đại tướng.

Về hưu năm 1991, tôi vào ở miền Nam. Song mỗi dịp ra Hà Nội, tôi đều đến thăm gia đình Đại tướng. Mỗi lần đăng ký xin gặp Đại tướng, tôi đều được chấp nhận, dù đôi khi tôi đưa cả gia đình đến thăm nhà Đại tướng.

Khi trao đổi, Đại tướng nhắc tôi nên viết Hồi ký. Đây là điều tôi ân hận không thực hiện được. May thay, nhà văn Trần Công Tấn có cuốn sách “Hà Văn Lâu – Người đi từ bến làng Sình” viết về tôi, được Nhà Xuất bản Phụ nữ ấn hành, âu cũng có thể coi là một cuốn hồi ký văn học.

Gần đây, vì sức khỏe yếu nên tôi mới chỉ có một lần ra Hà Nội thăm Đại tướng tại Bệnh viện 108. Tuy nhiên, Tết nào tôi cũng nhận thiệp chúc Tết của Đại tướng và năm nào tôi cũng gửi hoa mừng thọ Đại tướng, lần cuối cùng là ngày 25/8/2013.

Đại tướng đã ra đi! Cuốn sách tôi viết về Đại tướng giờ sẽ không thể có chữ ký của người. Tôi đã lập bàn thờ để hàng ngày thắp nhang tưởng nhớ, noi gương Đại tướng và lời dặn của Bác, “giữ nâu sồng kháng chiến”, đến ngày nhắm mắt xuôi tay

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 7/10/2013.

Cựu Đại sứ Venezuela: Tôi muốn viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp với tư cách một người dân

Cựu Đại sứ Venezuela: Tôi muốn viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp với tư cách một người dân

Cựu Đại sứ Venezuela tại Việt Nam Jorge Rondon Uzcategui đã chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam những kỷ niệm về Đại ...

Võ Nguyên Giáp trước khi làm tướng

Võ Nguyên Giáp trước khi làm tướng

Trước khi làm tướng, Võ Nguyên Giáp có thời kỳ hoạt động oanh liệt, gắn liền với quá trình phát triển đặc biệt của lịch ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Hội người Việt Nam tỉnh Khammouane (Lào) long trọng tổ chức Đại hội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Sáng 17/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Pakse phối hợp với Hội người Việt Nam tỉnh Champasak và nhà trường tổ chức chương trình 'Em yêu tiếng Việt'.
Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Ngày 17/11, Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm đã tiếp ông Hermenegildo Gonçalves da Cruz, Tổng Thanh tra Cảnh sát quốc gia Timor-Leste (PNTL).
Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Ngày 13/11 đã diễn ra Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác và Lễ ra mắt Trung tâm Nghiên cứu chung giữa ĐH Kinh tế Quốc dân với ĐH Tài chính và Kinh tế Thượng ...
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Thứ trưởng Ngô Lê Văn tiếp Giáo sư Svetlana Sharenkova, Ủy viên Thường vụ Hội đồng Quốc gia, Trưởng đoàn đại biểu Đảng Xã hội chủ nghĩa Bulgaria (BSP).
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã tiếp đồng chí Phonesy Bounmixay, Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen chia sẻ về hành trình 55 năm quan hệ Việt Nam-Đan Mạch và kỳ vọng đưa hợp tác song phương bước vào kỷ nguyên mới.
Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Việt Nam và Azerbaijan có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời.
Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Đại sứ Phạm Thanh Bình trả lời phỏng vấn TG&VN về ý nghĩa chuyến công tác tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Trước thềm Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt Nam khám phá những tinh hoa ẩm thực Ba Lan.
Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc đánh giá về chuyến công tác tham dự APEC và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tổng thống Chile thăm Việt Nam: Xung lực đưa nền tảng hợp tác thành kết quả cụ thể

Tổng thống Chile thăm Việt Nam: Xung lực đưa nền tảng hợp tác thành kết quả cụ thể

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Chile diễn ra đúng vào năm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nên mang ý nghĩa đặc biệt.
Phiên bản di động