Từ năm 2025-2030 là giai đoạn quan trọng đối với nhân khẩu học của Trung Quốc, với tỷ lệ tăng dân số giảm đến con số 0. Bởi vào thời điểm đó, tại Trung Quốc, số trẻ em được sinh ra sẽ ngang bằng với số người chết. Sau năm 2030, số người chết dần vượt qua số trẻ được sinh ra, sẽ đẩy Trung Quốc vào tăng trưởng dân số âm. Ngược lại, dân số Ấn Độ sẽ tiếp tục phát triển. Cùng thời điểm với sự tăng trưởng dân số âm của Trung Quốc, dân số Ấn Độ dự kiến tăng khoảng 0,6%/năm. Ấn Độ sẽ có khoảng 1,6 tỷ người trong năm 2040 so với 1,4 tỷ người của Trung Quốc.
Cùng với đó là sự thay đổi về số lượng dân số trong độ tuổi lao động (15-60 tuổi). Ấn Độ vẫn sẽ là đất nước có dân số trẻ hơn Trung Quốc trong năm 2040, với độ tuổi trung bình 35 so với 44 ở Trung Quốc. Trong ba thập kỷ tới, tỉ lệ người già ở Trung Quốc dự kiến sẽ nhiều hơn, trên dưới 60% trong tổng dân số mà sẽ tăng từ 12,3% trong 2010 đến 27,5% trong năm 2040. Sự gia tăng tương ứng ở Ấn Độ dự kiến sẽ từ 7,5% trong năm 2010 đến 15,6% trong năm 2040. Sự khác biệt về tuổi tác sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đối với tổng dân số ở mỗi nước. Hiện tỷ lệ dân số ở độ tuổi lao động của Trung Quốc và Ấn Độ là 67,8% và 61,7%. Nhưng đến 2040, tỷ lệ dự kiến sẽ đảo ngược, 62,4% cho Trung Quốc và 64,6% cho Ấn Độ.
Ấn Độ cần phải thận trọng khi tuyên bố rằng những thay đổi này sẽ tạo thêm sự cạnh tranh cho nền kinh tế Ấn Độ trước Trung Quốc. Những tỷ lệ trên hàm ý rằng vào năm 2040 sẽ có khoảng 1 tỷ người độ tuổi lao động ở Ấn Độ so với 0,9 tỷ tại Trung Quốc. Nếu Ấn Độ tiếp tục trải qua sự tăng trưởng dân số dương sau năm 2040, thì dân số trong độ tuổi lao động của nước này dự kiến sẽ tăng hơn nhiều. Mật độ dân số của Ấn Độ dự kiến tăng 369-476/km2 trong giai đoạn 2010-2040. Thời gian đó, mật độ dân số Trung Quốc sẽ tăng từ 141 lên 152/km2. Như vậy, Ấn Độ sẽ phải xử lý các thách thức kèm theo của sự tăng trưởng dân số với tốc độ nhanh hơn Trung Quốc trong một diện tích đất nhỏ hơn nhiều so với Trung Quốc.
Hà Thu
