Để kinh tế chăm sóc trở thành trụ cột mới của tăng trưởng xanh, bao trùm và bình đẳng giới tại Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh và nhu cầu chăm sóc ngày càng gia tăng, Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026 với chủ đề “Đổi mới mô hình kinh doanh – Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững” đã mở ra một hướng tiếp cận mới: phát triển kinh tế chăm sóc như một động lực tăng trưởng bền vững, tạo việc làm và thúc đẩy bình đẳng giới.

Quyền phụ nữ trong thế kỷ XXI: Tiến bộ đáng kể nhưng thách thức còn dai dẳng Hội thảo quốc tế thúc đẩy chính sách đáp ứng giới và bình đẳng giới trong Cảnh sát Liên hợp quốc UNDP mong muốn cùng Việt Nam thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong quá trình phát triển bền vững

Để kinh tế chăm sóc trở thành trụ cột mới của tăng trưởng xanh, bao trùm và bình đẳng giới tại Việt Nam

Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026 với chủ đề “Đổi mới mô hình kinh doanh – Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững”. (Nguồn: UN Women)

Diễn đàn do Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VWEC) thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức tại Hà Nội ngày 26/1. Quy tụ hơn 120 đại biểu từ các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài lĩnh vực chăm sóc, sự kiện nhằm nâng cao nhận thức về vai trò và tiềm năng của kinh tế chăm sóc trong bối cảnh nhu cầu này ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh đến năm 2038, ước tính hơn 20% dân số Việt Nam sẽ bước vào nhóm trên 60 tuổi (theo số liệu của Cục Thống kê), nhu cầu về dịch vụ chăm sóc dài hạn, chăm sóc sức khỏe, chăm sóc trẻ em và hỗ trợ người yếu thế sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Các chính sách và mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình đang được ghi nhận là một chiến lược tạo giá trị: giúp doanh nghiệp giữ chân lao động, nâng cao sự gắn kết và năng suất, đồng thời giảm chi phí tuyển dụng và thay thế nhân sự. Theo các nghiên cứu quốc tế, cứ mỗi 1 USD đầu tư cho chăm sóc có thể tạo ra tới 4 USD lợi ích kinh tế thông qua tăng năng suất, tạo việc làm và cải thiện phúc lợi xã hội (UN Women, 2023).

Tại Việt Nam, phụ nữ hiện vẫn đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc không được trả lương – trung bình khoảng 3 giờ mỗi ngày, cao gấp gần hai lần so với nam giới (Điều tra quốc gia về sử dụng thời gian tại Việt Nam năm 2022, Ngân hàng Thế giới). Sự chênh lệch này không chỉ tạo ra “gánh nặng kép” đối với phụ nữ mà còn làm giảm năng suất lao động, hạn chế cơ hội tham gia thị trường việc làm và tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.

Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026 đặt trọng tâm vào việc chuyển dịch từ mô hình chăm sóc dựa chủ yếu vào gia đình sang một hệ sinh thái chăm sóc chuyên nghiệp, bền vững và có sự tham gia mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam, VCCI Mai Thị Diệu Huyền phát biểu khai mạc diễn đàn. (Nguồn: UN Women)

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam, VCCI Mai Thị Diệu Huyền nhấn mạnh, kinh tế chăm sóc đang nổi lên như một lĩnh vực kinh tế có tiềm năng tăng trưởng lớn, góp phần tạo việc làm bền vững, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Thúc đẩy kinh tế chăm sóc và nhân rộng mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình sẽ góp phần tăng quyền kinh tế cho phụ nữ, giúp phụ nữ có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Trong khi đó, Trưởng đại diện UN Women Việt Nam Caroline T. Nyamayemombe nhấn mạnh vai trò của khu vực doanh nghiệp trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc chất lượng, dễ tiếp cận, chất lượng đồng thời bảo đảm điều kiện làm việc và an sinh cho lực lượng lao động trong ngành chăm sóc, phần lớn là phụ nữ.

“Đầu tư vào kinh tế chăm sóc chính là đầu tư cho nguồn nhân lực, cho năng suất và cho sự phát triển dài hạn của nền kinh tế”, bà Caroline T. Nyamayemombe nói.

Trưởng đại diện UN Women Việt Nam Caroline T. Nyamayemombe nhấn mạnh vai trò của khu vực doanh nghiệp trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc. (Nguồn: UN Women)

Tại Diễn đàn, các đại biểu đến từ Cục Dân số, Bộ Y tế, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) … đã cung cấp bức tranh tổng thể về già hóa dân số, sự phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn; tiềm năng phát triển ngành Kinh tế chăm sóc tại Việt Nam; cũng như cơ hội tạo việc làm bền vững và phát triển doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Một số doanh nghiệp đã chia sẻ những mô hình kinh doanh thực tiễn, sáng kiến đổi mới và bài học kinh nghiệm trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng, lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững. Ngoài ra, các đại biểu nhấn mạnh việc phát triển kinh tế chăm sóc cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, khu vực doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, trong đó chính sách hỗ trợ phù hợp, đầu tư cho đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối hệ sinh thái là những yếu tố then chốt.

Diễn đàn Kinh tế chăm sóc Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của doanh nghiệp vào lĩnh vực giàu tiềm năng này, để kinh tế chăm sóc trở thành một trụ cột mới của tăng trưởng xanh, bao trùm và hướng tới bình đẳng giới tại Việt Nam.

Kinh tế chăm sóc là tất cả các hoạt động cung cấp dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ chăm sóc cho cá nhân, đặc biệt là trẻ em, người già và người khuyết tật có trả lương và không trả lương. Đây là một lĩnh vực quan trọng đối với phúc lợi xã hội, đảm bảo sức khỏe, phúc lợi và sự phát triển của cá nhân và cộng đồng.