Sáng 21/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Chính phủ trình Tờ trình và cơ quan thẩm tra trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm.
Bên cạnh đề xuất bổ sung ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương cho người lao động, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm còn đặt ra nhiều vấn đề về cắt giảm điều kiện kinh doanh, bảo vệ quyền lợi người lao động, tổ chức dịch vụ việc làm, quản lý hoạt động lưu trữ và cứu trợ nhân đạo.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. (Nguồn: Quốc hội) |
Sửa đổi 5 luật
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình, cho biết việc ban hành luật nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân định thẩm quyền phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước; đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo Bộ trưởng, các luật về tổ chức Chính phủ, tổ chức chính quyền địa phương, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội đặt ra yêu cầu trước ngày 1/3/2027 phải sửa đổi, bổ sung các luật liên quan, bảo đảm thống nhất về thẩm quyền tổ chức bộ máy và đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Trong giai đoạn 2025-2026, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, nghị định quy định chi tiết việc thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực Nội vụ và cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong thời gian chờ sửa đổi luật. Thực tiễn đòi hỏi phải sửa đổi 5 luật để bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, không tạo khoảng trống pháp lý kể từ ngày 1/3/2027.
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh khẳng định Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành luật với các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trong Tờ trình của Chính phủ.
Hồ sơ dự án luật bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định. Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các cơ quan của Quốc hội. Dự thảo bám sát chủ trương của Đảng, bảo đảm hợp hiến, thống nhất với hệ thống pháp luật, không trái các điều ước quốc tế; cơ bản đáp ứng yêu cầu ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo đảm bình đẳng giới và chính sách.
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. (Nguồn: Quốc hội) |
Thêm ngày nghỉ hưởng lương, bỏ giấy phép kinh doanh
Đối với sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động, một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào ngày 24/11 dương lịch hằng năm, người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành đề xuất này. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung ngày 27/7 (Ngày Thương binh-Liệt sĩ) là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.
Về hoạt động cho thuê lại lao động, Ủy ban cơ bản tán thành đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh, chuyển từ cấp giấy phép sang thông báo. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát các quy định để hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, quyền và lợi ích của người lao động, không tạo khoảng trống pháp lý.
Ủy ban đề nghị bổ sung trách nhiệm xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu điện tử về doanh nghiệp cho thuê lại lao động và người lao động thuê lại; hoàn thiện quy định về năng lực doanh nghiệp, ký quỹ và trách nhiệm liên đới của bên thuê lại trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm hoặc mất khả năng trả lương, đóng bảo hiểm xã hội.
Các quy định chuyển tiếp cũng cần được rà soát, bao gồm giấy phép đã cấp, doanh nghiệp đã thông báo hoạt động theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, hợp đồng đang thực hiện và việc xử lý tiền ký quỹ.
Đối với thương lượng tập thể có nhiều doanh nghiệp tham gia thông qua Hội đồng thương lượng tập thể, Ủy ban đề nghị làm rõ sự cần thiết giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định thêm về trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng. Trường hợp giữ quy định như dự thảo, cần rà soát các quy định khác trong Bộ luật để bảo đảm tính thống nhất.
Về xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nào chủ trì xử lý khi doanh nghiệp có nhiều cơ sở trên nhiều địa bàn; vai trò của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh về lao động là phối hợp, hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn hay cùng tham gia xử lý; đồng thời xác định rõ đầu mối công đoàn trong hoạt động trên địa bàn.
Đối với Chương trình an toàn, vệ sinh lao động, thanh tra lao động và người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Ủy ban đề nghị đánh giá yêu cầu phân định thẩm quyền giữa Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, tính chất liên ngành, phạm vi, nguồn lực và thực tiễn triển khai; làm rõ căn cứ thay đổi thẩm quyền quyết định, phê duyệt Chương trình an toàn, vệ sinh lao động và rà soát pháp luật liên quan để bảo đảm thống nhất.
Về thanh tra lao động, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nội hàm, thẩm quyền, trình tự kiểm tra, bảo đảm việc bãi bỏ quy định không làm mất các nội dung đặc thù của lĩnh vực này. Trường hợp Luật Thanh tra và pháp luật liên quan chưa bao quát đầy đủ thì cần bổ sung hoặc dẫn chiếu rõ trong Bộ luật Lao động.
Đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, cụm từ “sức khỏe làm việc” được đánh giá còn chung chung, cần làm rõ nội hàm, tiêu chí và cơ chế chứng minh. Quy định “trừ trường hợp khác theo quy định của pháp luật” thay cho việc dẫn chiếu Điều 154 cũng cần được cân nhắc do phạm vi rộng, có thể làm giảm tính minh bạch. Nếu mở rộng phạm vi ngoại lệ, cần làm rõ tiêu chí, thẩm quyền và bảo đảm thống nhất với Nghị định số 219/2025/NĐ-CP.
Hoàn thiện quy định về việc làm, lưu trữĐối với sửa đổi, bổ sung Luật Việc làm, Ủy ban cơ bản nhất trí với đề xuất bỏ giấy phép, chuyển sang thông báo hoạt động dịch vụ việc làm tại khoản 4 Điều 27 và Điều 28. Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về tổ chức dịch vụ việc làm công tại khoản 1 Điều 40, điểm d khoản 4 Điều 41, Điều 51 và Điều 52, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền theo Luật Tổ chức Chính phủ, yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu bảo hiểm thất nghiệp, rà soát chức năng của Trung tâm dịch vụ việc làm và bảo đảm thống nhất giữa dự thảo Luật với dự thảo Nghị định về cơ quan tiếp nhận thông báo đối với chi nhánh doanh nghiệp. Về Luật Bình đẳng giới, Ủy ban cơ bản nhất trí với các nội dung Chính phủ đã tiếp thu, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát những quy định liên quan đến bảo đảm bình đẳng giới trong xây dựng pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật. Đối với Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Ủy ban cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu giữ quy định hiện hành về quản lý nhà nước đối với hoạt động chữ thập đỏ, bởi bản chất đây là quản lý nhà nước về Hội Chữ thập đỏ. Đối với Luật Lưu trữ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của luật. Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 53 theo hướng yêu cầu tất cả tổ chức kinh doanh các loại dịch vụ lưu trữ phải là doanh nghiệp, có thể làm thay đổi phạm vi chủ thể được kinh doanh dịch vụ lưu trữ so với luật hiện hành. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ đây là thay đổi về chính sách hay chỉ là chỉnh lý kỹ thuật. Đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất bỏ quy định về cấp Chứng chỉ hành nghề lưu trữ tại Điều 56 nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, dịch vụ lưu trữ có tính đặc thù, liên quan đến quản lý, bảo quản và xử lý tài liệu, trong đó có thông tin quan trọng, nhạy cảm. Do đó, Ủy ban đề nghị kế thừa tinh thần quy định về điều kiện nhân thân tại khoản 4 Điều 56 hiện hành, bổ sung các trường hợp không được kinh doanh dịch vụ lưu trữ hoặc trực tiếp thực hiện nghiệp vụ lưu trữ, nhằm bảo đảm an toàn thông tin và tài liệu lưu trữ. |
| Chủ tịch Quốc hội: Các quyết sách của Quốc hội phải tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn Phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu các quyết ... |
| Kỳ họp thứ 2: Quốc hội nghe Báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) Chiều nay (17/10), Quốc hội họp Phiên toàn thể tại Hội trường, nghe Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày Báo cáo ... |
| Hôm nay 18/10, Quốc hội thảo luận về phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước Trong ngày làm việc 18/10 của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, thừa ủy quyền của Thủ tướng ... |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Khơi thông nguồn lực, tạo đột phá tăng trưởng Sáng 18/10, thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2027, Chủ tịch ... |
| Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao Đại biểu Châu Quỳnh Dao nêu vấn đề, người hưởng lương nhận niềm vui tăng lương từ 1,5 - 2 triệu đồng nhưng các chi ... |
