Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Các tác giả trẻ của cuốn sách “Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian”. (Nguồn: YMATE Books)

Cuốn sách quy tụ 12 cây bút trẻ nhưng thay vì tạo thành một “dàn đồng ca”, mỗi người giữ nguyên giọng nói của mình, đôi khi lệch pha, đôi khi giao thoa. Trong Xó, Thòong Dành Kể Chuyện, Thảo Nguyên, Mochi ở đây, Phan Quốc Dũng, Nguyễn Khánh Toàn, Vũ Ngọc Ngân Giang, Dương Hạnh, Nguyễn Việt Anh, Trinh Nguyễn, Phạm Thị Thuỷ Tiên, Nguyễn Tuấn Nam bước vào câu chuyện Việt Nam từ những lối rẽ rất khác nhau. Họ không cùng một nghề nghiệp, không chung một hành trình nhưng gặp nhau ở mong muốn hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa bản thân và đất nước mình đang sống.

Vì vậy, cuốn sách này không cố gắng dựng lên một hình ảnh Việt Nam “đúng chuẩn”; không có định nghĩa đóng sẵn về lòng yêu nước hay bản sắc dân tộc. Thay vào đó là những lát cắt có khi rất mềm, có khi sắc cạnh phản ánh cách một thế hệ đang quan sát và đối thoại với thực tại.

Có bài viết nghiêng về ký ức và sự trưởng thành, nơi quá khứ hiện lên qua những chi tiết đời thường, không cần phô trương. Có bài chạm vào văn hóa dân gian, như một nỗ lực giữ lại những gì dễ bị lãng quên trong nhịp sống hiện đại. Nhưng cũng có những trang viết đi thẳng vào những vấn đề của hôm nay như trí tuệ nhân tạo, đời sống số, bình đẳng giới, môi trường hay những lựa chọn cá nhân giữa vô số khả năng của thời đại mở.

Tuy nhiên, những chủ đề tưởng như “toàn cầu” ấy không bị tách khỏi nền tảng văn hóa Việt Nam. Chúng được đặt vào một dòng chảy cụ thể, nơi mỗi vấn đề đều có lớp lang lịch sử, xã hội và trải nghiệm cá nhân đan xen. Nhờ vậy, người đọc không chỉ tiếp nhận thông tin, mà còn được gợi mở cách nhìn một vấn đề từ cá nhân, cộng đồng và rộng hơn là dân tộc.

Có thể thấy, cuốn sách đã làm mềm đi những khái niệm vốn dễ trở nên khô cứng. Lòng yêu nước không còn dừng lại ở những cảm xúc mang tính biểu tượng, mà hiện ra ở cách lựa chọn học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ mới, ứng xử tử tế trên không gian mạng, hay đơn giản là không đánh mất khả năng suy nghĩ độc lập giữa nhiều luồng thông tin trái chiều.

Với cấu trúc ba phần quá khứ, hiện tại, tương lai, cuốn sách tạo thành một trục suy nghĩ rõ ràng, nhưng không gò bó. Ở phần quá khứ, các tác giả đặt câu hỏi về cách ký ức được lưu giữ và truyền lại. Ở phần hiện tại, những giá trị truyền thống được đặt trong thử thách của công nghệ, hội nhập và biến đổi xã hội. Và ở phần tương lai, cuốn sách không đưa ra dự đoán, mà mở ra khả năng người trẻ sẽ tiếp tục viết câu chuyện Việt Nam theo cách nào?

Là ấn phẩm đầu tiên trong tủ sách “Lăng kính trẻ” của YMATE Books, Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian khuyến khích khả năng đặt câu hỏi và tư duy phản biện. Những vấn đề xã hội không được trình bày theo một chiều, mà được soi chiếu từ nhiều góc nhìn và trải nghiệm cá nhân của chính người trẻ.

Theo ông Nguyễn Mạnh Tuân, CEO YMATE Books, giá trị của cuốn sách không nằm ở việc đưa ra một cách nhìn hay một đáp án duy nhất về bản sắc dân tộc, mà ở chỗ cuốn sách tạo không gian cho nhiều góc nhìn đa dạng cùng tồn tại. Dù có thể đồng điệu hay khác biệt, những góc nhìn ấy đều xuất phát từ sự quan tâm, trăn trở và tinh thần trách nhiệm đối với các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc Việt Nam.

Với học sinh, sinh viên, cuốn sách này có thể trở thành một nguồn chất liệu hữu ích khi tiếp cận các vấn đề đương đại, đồng thời giúp người đọc nhận ra rằng việc hiểu về đất nước là quá trình liên tục đối thoại với quá khứ, hiện tại và tương lai.