'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

Hà Anh
Bộ sách “Nhà văn hiện đại” của Vũ Ngọc Phan là một trong những công trình phê bình, khảo cứu văn học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Bộ sách gồm 5 cuốn tái hiện diện mạo văn học Việt Nam hiện đại qua hệ thống chân dung tác giả, tác phẩm, thể loại và khuynh hướng sáng tác.

Với dung lượng khảo sát rộng, lối viết khoa học, giàu tư liệu và tinh thần phê bình độc lập, “Nhà văn hiện đại” là một bộ sách nghiên cứu văn học mang tính “kim chỉ nam”, giúp nhiều thế hệ bạn đọc bước vào tìm hiểu tiến trình hình thành và phát triển của văn học Việt Nam hiện đại.

'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay
Bộ sách "Nhà văn hiện đại" vừa được Nhà xuất bản phát hành.

Ra đời trong giai đoạn 1942–1945, nền văn học hiện đại Việt Nam đang vận động mạnh mẽ, “Nhà văn hiện đại” là công trình nghiên cứu đặc biệt được viết cùng thời với thế hệ tác giả mới.

Nhiều tác giả được Vũ Ngọc Phan khảo sát khi ấy vẫn còn đang sáng tác, nhiều thể loại văn học mới vẫn đang định hình, nhiều khuynh hướng nghệ thuật vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và xác lập vị trí. Trong bối cảnh ấy, việc hệ thống hóa, phân loại, nhận diện và đánh giá các nhà văn hiện đại là một nỗ lực học thuật có tính tiên phong của Vũ Ngọc Phan.

Ở “Nhà văn hiện đại”, Vũ Ngọc Phan không dừng lại với việc giới thiệu tác giả hay tóm lược tác phẩm. Ông đặt từng cây bút vào đời sống văn học cụ thể, xem xét phong cách, khuynh hướng, đóng góp và giới hạn của họ trong tiến trình chung.

Từ các nhà văn gắn với buổi đầu của văn chương viết bằng chữ Quốc ngữ, báo chí và văn học mới, đến các cây bút thuộc nhiều thể loại như tiểu thuyết, phóng sự, ký sự, phê bình, biên khảo, kịch, thơ… bộ sách cho thấy sự vận động phong phú của văn chương Việt Nam trong một thời kỳ bản lề.

Giá trị của Nhà văn hiện đại trước hết nằm ở ý nghĩa tư liệu. Bộ sách đề cập đến 79 tác giả và hàng trăm tác phẩm đã được xuất bản dưới dạng sách, báo, tạp chí, trình diễn sân khấu…

Để có thể hình dung diện mạo văn học Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX trước Cách mạng Tháng Tám, không thể không khảo sát bộ sách này như một nguồn tài liệu tin cậy, chính xác.

Giá trị thứ hai của bộ sách nằm ở phương pháp phê bình. Là người cùng thời, có mối quan hệ với phần nhiều tác giả, nhưng Vũ Ngọc Phan vẫn giữ được khoảng cách và thái độ khách quan cần thiết của người nghiên cứu. Ông quan tâm tới văn bản, phong cách, bút pháp, tư tưởng, ảnh hưởng xã hội và vị trí của tác giả trong dòng chảy văn học.

Bộ sách đã khái quát, điểm mặt, kể tên các tác gia Việt Nam đầu thế kỷ trên tất cả các bình diện. Từ những nhà văn đi tiên phong như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh… đến các nhà văn lớp sau như Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố; từ các tiểu thuyết gia như Nguyễn Công Hoan, Tô Hoài, Phạm Cao Củng đến các thi gia như Hàn Mặc Tử, Huy Cận, Xuân Diệu; rồi các kịch gia như Vũ Đình Long, Vi Huyền Đắc; từ các nhà phê bình như Thiếu Sơn, Trương Chính, Hoài Thanh đến các cây viết phóng sự, bút ký…

Hiện nay, khi nhu cầu tìm hiểu văn học Việt Nam hiện đại ngày càng trở nên cần thiết trong giáo dục, nghiên cứu, Nhà văn hiện đại tiếp tục khẳng định vị trí của một công trình nghiên cứu, phê bình văn học mang tính nền tảng. Bộ sách không chỉ dành cho giới chuyên môn học thuật mà còn dành cho độc giả phổ thông, những ai muốn tìm hiểu về sự vận động của văn chương nước nhà cách nay trên dưới một thế kỷ.

Tác giả Vũ Ngọc Phan (1902-1987) là nhà văn, nhà phê bình, nhà nghiên cứu văn học có vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa Việt Nam hiện đại. Ông để lại một di sản phong phú ở nhiều lĩnh vực: phê bình văn học, nghiên cứu văn học dân gian, dịch thuật, hồi ký, biên khảo. Với những đóng góp lớn lao đó, ông đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt I năm 1996.

Nghệ sĩ piano Trang Trịnh thực hiện dự án trình diễn đặc biệt xuyên suốt 24 giờ

Chương trình biểu diễn của nghệ sĩ piano Trang Trịnh hoàn toàn miễn phí, chào đón mọi đối tượng công chúng từ trẻ nhỏ đến ...

Hà Nội thu hút khách quốc tế từ chiều sâu lịch sử

Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến là nơi lưu giữ ký ức lịch sử của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm ...

Phát động chương trình 'Trao tặng áo dài – Gìn giữ nét đẹp Việt' tại Czech

Nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng người Việt Nam tại Czech, Hội Văn ...

Mùa Hè ở Moscow: Điểm hẹn của văn hóa, lễ hội và nghệ thuật quốc tế

Khi Moscow chuẩn bị khởi động dự án quy mô toàn thành phố “Mùa Hè ở Moscow”, thủ đô nước Nga tiếp tục khẳng định ...

Vẻ đẹp Việt tỏa sáng tại chung kết Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu

Vòng chung kết Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu 2026 đã diễn ra trong không khí trang trọng và ấm áp tại ...

Đọc thêm

iPhone 14 cũ cân bằng giá, hiệu năng, độ bền

iPhone 14 cũ cân bằng giá, hiệu năng, độ bền

Trong thị trường điện thoại cũ năm 2026, iPhone 14 cũ được nhiều người cân nhắc vì cân bằng giữa công nghệ, chi phí và nhu cầu sử dụng lâu ...
Bác sĩ CKI Trương Chí Bảo giải đáp: Tẩy trắng răng có an toàn không? Chi phí và phương pháp hiệu quả nhất

Bác sĩ CKI Trương Chí Bảo giải đáp: Tẩy trắng răng có an toàn không? Chi phí và phương pháp hiệu quả nhất

Bác sĩ CKI Trương Chí Bảo - chuyên gia phục hình thẩm mỹ tại Nha Khoa Nhân Tâm với 15 năm kinh nghiệm, sẽ giải đáp chi tiết những thắc ...
TH thúc đẩy hành trình Net Zero bằng những bước đi cụ thể

TH thúc đẩy hành trình Net Zero bằng những bước đi cụ thể

Từ điện mặt trời, xử lý chất thải đến giảm nhựa trong bao bì, Tập đoàn TH đang từng bước đưa mục tiêu phát triển xanh vào toàn bộ chuỗi ...
Ba thế hệ nghệ sĩ hội ngộ trong ‘phòng khách’ của nhạc sĩ Trần Tiến

Ba thế hệ nghệ sĩ hội ngộ trong ‘phòng khách’ của nhạc sĩ Trần Tiến

Sự xuất hiện của nhạc sĩ Trần Tiến, ca sĩ Hà Trần và Marzuz trong ‘Phòng khách 3 thế hệ’ số 2 không đơn thuần là cuộc hội ngộ của ...
Giá vàng hôm nay 11/7/2026 đà phục hồi bị chặn, kim loại quý đã 'chạm đáy', Trung Quốc tăng tốc gom hàng vì lý do gì?

Giá vàng hôm nay 11/7/2026 đà phục hồi bị chặn, kim loại quý đã 'chạm đáy', Trung Quốc tăng tốc gom hàng vì lý do gì?

Giá vàng hôm nay 11/7 duy trì trên vùng hỗ trợ 4.090 USD, chưa thể vượt vùng kháng cự quan trọng 4.162 - 4.214 USD/ounce, mức đã nhiều lần chặn ...
GenAI được dự báo sẽ tác động đến gần 80 triệu lao động tại Đông Nam Á

GenAI được dự báo sẽ tác động đến gần 80 triệu lao động tại Đông Nam Á

GenAI được dự báo sẽ tác động đến gần 80 triệu lao động tại Đông Nam Á dù chưa có bằng chứng cho thấy công nghệ này gây tình trạng ...
VITA AWARDS 2026 tôn vinh những đại diện tiêu biểu của du lịch Việt Nam

VITA AWARDS 2026 tôn vinh những đại diện tiêu biểu của du lịch Việt Nam

Hiệp hội Du lịch Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Lễ trao Giải thưởng VITA AWARDS 2026, vinh danh 106 giải thưởng thuộc 9 hạng mục.
Giữa biển cỏ mênh mông

Giữa biển cỏ mênh mông

Tôi đến đất nước Mông Cổ vào một ngày đầu Hạ. Từ sân bay Incheon (Hàn Quốc) qua hơn 3,5 giờ bay, tôi đã đáp xuống sân bay thủ đô Ulaanbaatar.
Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Theo CNN, người dân Mỹ đang lựa chọn nhiều quốc gia châu Á làm điểm đến du lịch kết hợp chữa bệnh.
Du lịch Việt Nam: Từ sức bật mới đến khát vọng vươn tầm khu vực

Du lịch Việt Nam: Từ sức bật mới đến khát vọng vươn tầm khu vực

Nhân Ngày Du lịch Việt Nam (9/7), nhìn lại chặng đường vừa qua thấy một bức tranh nhiều điểm sáng, đồng thời mở ra kỳ vọng.
AI lên kế hoạch, du khách vẫn cần giữ 'gu' riêng khi khám phá thế giới

AI lên kế hoạch, du khách vẫn cần giữ 'gu' riêng khi khám phá thế giới

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách nhiều người chuẩn bị cho một chuyến đi, từ tìm kiếm điểm đến, xây dựng lịch trình hay lựa chọn nơi lưu trú.
Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy dẫn đầu du lịch châu Âu năm 2026 với lượng khách quốc tế tăng mạnh, tỷ lệ lấp đầy cơ sở lưu trú vượt Tây Ban Nha và Pháp.
Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Ra mắt Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt

Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam vừa công bố quyết định thành lập Câu lạc bộ Di sản Văn hóa tiếng Việt.
Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Xưởng Thiết kế mùa Hè "Summer Camp Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh" đã chính thức khởi động.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Phiên bản di động