'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

Hà Anh
Bộ sách “Nhà văn hiện đại” của Vũ Ngọc Phan là một trong những công trình phê bình, khảo cứu văn học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Bộ sách gồm 5 cuốn tái hiện diện mạo văn học Việt Nam hiện đại qua hệ thống chân dung tác giả, tác phẩm, thể loại và khuynh hướng sáng tác.

Với dung lượng khảo sát rộng, lối viết khoa học, giàu tư liệu và tinh thần phê bình độc lập, “Nhà văn hiện đại” là một bộ sách nghiên cứu văn học mang tính “kim chỉ nam”, giúp nhiều thế hệ bạn đọc bước vào tìm hiểu tiến trình hình thành và phát triển của văn học Việt Nam hiện đại.

'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay
Bộ sách "Nhà văn hiện đại" vừa được Nhà xuất bản phát hành.

Ra đời trong giai đoạn 1942–1945, nền văn học hiện đại Việt Nam đang vận động mạnh mẽ, “Nhà văn hiện đại” là công trình nghiên cứu đặc biệt được viết cùng thời với thế hệ tác giả mới.

Nhiều tác giả được Vũ Ngọc Phan khảo sát khi ấy vẫn còn đang sáng tác, nhiều thể loại văn học mới vẫn đang định hình, nhiều khuynh hướng nghệ thuật vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và xác lập vị trí. Trong bối cảnh ấy, việc hệ thống hóa, phân loại, nhận diện và đánh giá các nhà văn hiện đại là một nỗ lực học thuật có tính tiên phong của Vũ Ngọc Phan.

Ở “Nhà văn hiện đại”, Vũ Ngọc Phan không dừng lại với việc giới thiệu tác giả hay tóm lược tác phẩm. Ông đặt từng cây bút vào đời sống văn học cụ thể, xem xét phong cách, khuynh hướng, đóng góp và giới hạn của họ trong tiến trình chung.

Từ các nhà văn gắn với buổi đầu của văn chương viết bằng chữ Quốc ngữ, báo chí và văn học mới, đến các cây bút thuộc nhiều thể loại như tiểu thuyết, phóng sự, ký sự, phê bình, biên khảo, kịch, thơ… bộ sách cho thấy sự vận động phong phú của văn chương Việt Nam trong một thời kỳ bản lề.

Giá trị của Nhà văn hiện đại trước hết nằm ở ý nghĩa tư liệu. Bộ sách đề cập đến 79 tác giả và hàng trăm tác phẩm đã được xuất bản dưới dạng sách, báo, tạp chí, trình diễn sân khấu…

Để có thể hình dung diện mạo văn học Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX trước Cách mạng Tháng Tám, không thể không khảo sát bộ sách này như một nguồn tài liệu tin cậy, chính xác.

Giá trị thứ hai của bộ sách nằm ở phương pháp phê bình. Là người cùng thời, có mối quan hệ với phần nhiều tác giả, nhưng Vũ Ngọc Phan vẫn giữ được khoảng cách và thái độ khách quan cần thiết của người nghiên cứu. Ông quan tâm tới văn bản, phong cách, bút pháp, tư tưởng, ảnh hưởng xã hội và vị trí của tác giả trong dòng chảy văn học.

Bộ sách đã khái quát, điểm mặt, kể tên các tác gia Việt Nam đầu thế kỷ trên tất cả các bình diện. Từ những nhà văn đi tiên phong như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh… đến các nhà văn lớp sau như Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố; từ các tiểu thuyết gia như Nguyễn Công Hoan, Tô Hoài, Phạm Cao Củng đến các thi gia như Hàn Mặc Tử, Huy Cận, Xuân Diệu; rồi các kịch gia như Vũ Đình Long, Vi Huyền Đắc; từ các nhà phê bình như Thiếu Sơn, Trương Chính, Hoài Thanh đến các cây viết phóng sự, bút ký…

Hiện nay, khi nhu cầu tìm hiểu văn học Việt Nam hiện đại ngày càng trở nên cần thiết trong giáo dục, nghiên cứu, Nhà văn hiện đại tiếp tục khẳng định vị trí của một công trình nghiên cứu, phê bình văn học mang tính nền tảng. Bộ sách không chỉ dành cho giới chuyên môn học thuật mà còn dành cho độc giả phổ thông, những ai muốn tìm hiểu về sự vận động của văn chương nước nhà cách nay trên dưới một thế kỷ.

Tác giả Vũ Ngọc Phan (1902-1987) là nhà văn, nhà phê bình, nhà nghiên cứu văn học có vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa Việt Nam hiện đại. Ông để lại một di sản phong phú ở nhiều lĩnh vực: phê bình văn học, nghiên cứu văn học dân gian, dịch thuật, hồi ký, biên khảo. Với những đóng góp lớn lao đó, ông đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt I năm 1996.

Nghệ sĩ piano Trang Trịnh thực hiện dự án trình diễn đặc biệt xuyên suốt 24 giờ

Chương trình biểu diễn của nghệ sĩ piano Trang Trịnh hoàn toàn miễn phí, chào đón mọi đối tượng công chúng từ trẻ nhỏ đến ...

Hà Nội thu hút khách quốc tế từ chiều sâu lịch sử

Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến là nơi lưu giữ ký ức lịch sử của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm ...

Phát động chương trình 'Trao tặng áo dài – Gìn giữ nét đẹp Việt' tại Czech

Nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng người Việt Nam tại Czech, Hội Văn ...

Mùa Hè ở Moscow: Điểm hẹn của văn hóa, lễ hội và nghệ thuật quốc tế

Khi Moscow chuẩn bị khởi động dự án quy mô toàn thành phố “Mùa Hè ở Moscow”, thủ đô nước Nga tiếp tục khẳng định ...

Vẻ đẹp Việt tỏa sáng tại chung kết Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu

Vòng chung kết Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu 2026 đã diễn ra trong không khí trang trọng và ấm áp tại ...

Đọc thêm

Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác thực chất, tăng cường kết nối chiến lược

Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác thực chất, tăng cường kết nối chiến lược

Nhận lời mời của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam thăm và làm việc tại Trung Quốc từ ngày 1-5/11.
Giá vàng hôm nay 3/11/2026 phục hồi mạnh mẽ, nỗ lực ngoại giao Mỹ-Iran gieo hy vọng, nguyên nhân nào khiến vàng suy yếu?

Giá vàng hôm nay 3/11/2026 phục hồi mạnh mẽ, nỗ lực ngoại giao Mỹ-Iran gieo hy vọng, nguyên nhân nào khiến vàng suy yếu?

Giá vàng hôm nay 3/11/2026 phục hồi mạnh mẽ, nỗ lực ngoại giao Mỹ-Iran gieo hy vọng, nguyên nhân nào khiến vàng suy yếu?
Việt Nam mong nhận được sự ủng hộ, phối hợp chặt chẽ của Hoa Kỳ trong Năm APEC 2027

Việt Nam mong nhận được sự ủng hộ, phối hợp chặt chẽ của Hoa Kỳ trong Năm APEC 2027

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tiếp bà Camille Dawson, Phó Trợ lý Ngoại trưởng thường trực phụ trách Cục Truyền thông Công chúng toàn cầu, Bộ Ngoại ...
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Ngày 2/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tiếp ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Giải Báo chí toàn quốc 'Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam' lần thứ tư lựa chọn 108 tác phẩm vào vòng Chung khảo

Giải Báo chí toàn quốc 'Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam' lần thứ tư lựa chọn 108 tác phẩm vào vòng Chung khảo

108 tác phẩm thuộc 5 loại hình báo chí được lựa chọn vào Chung khảo Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần ...
Viết về Hà Nội từ những miền ký ức

Viết về Hà Nội từ những miền ký ức

Gần 30 năm sống tại Geneva (Thụy Sỹ), thi sĩ Nguyễn Lê Hoa vẫn mang theo những ký ức và tình yêu sâu đậm dành cho Hà Nội.
Khám phá cung điện thiếu nhi độc đáo bậc nhất Triều Tiên

Khám phá cung điện thiếu nhi độc đáo bậc nhất Triều Tiên

Nằm tại thủ đô Bình Nhưỡng, Cung điện Thiếu nhi Mangyongdae là một trong những cơ sở giáo dục ngoại khóa dành cho học sinh Triều Tiên.
Lợi thế của du lịch Gia Lai không chỉ nằm ở cảnh quan thiên nhiên đa dạng

Lợi thế của du lịch Gia Lai không chỉ nằm ở cảnh quan thiên nhiên đa dạng

Gia Lai đang tập trung hoàn thiện hạ tầng, mở rộng liên kết giao thông và xây dựng những sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng.
Tiềm năng hợp tác rộng mở giữa Quảng Ninh với Indonesia, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch Halal

Tiềm năng hợp tác rộng mở giữa Quảng Ninh với Indonesia, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch Halal

Chính quyền và các doanh nghiệp thành phố Quảng Ninh mong muốn hợp tác phát triển du lịch Halal với các đối tác Indonesia.
Du lịch Hà Nội trước cơ hội bứt phá...

Du lịch Hà Nội trước cơ hội bứt phá...

Với lợi thế về di sản, văn hóa, làng nghề và ẩm thực, Hà Nội đang đứng trước cơ hội bứt phá du lịch.
Du lịch Thái Nguyên ‘làm mới’ cách kể chuyện xứ trà

Du lịch Thái Nguyên ‘làm mới’ cách kể chuyện xứ trà

Hưởng ứng Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên năm 2026, ngành du lịch tỉnh Thái Nguyên vừa ra mắt những sản phẩm trải nghiệm du lịch độc đáo.
Giá nhiên liệu tăng vọt, siêu tàu du lịch Mỹ tạm dừng hải trình xuyên lục địa

Giá nhiên liệu tăng vọt, siêu tàu du lịch Mỹ tạm dừng hải trình xuyên lục địa

Tàu MV Odyssey của Mỹ phải tạm dừng hành trình kéo dài ba năm do chi phí nhiên liệu tăng mạnh, buộc hơn 200 hành khách rời tàu và tìm nơi lưu trú tạm thời.
Campuchia nỗ lực gìn giữ di sản Khmer thông qua một kế hoạch chiến lược 5 năm

Campuchia nỗ lực gìn giữ di sản Khmer thông qua một kế hoạch chiến lược 5 năm

Campuchia triển khai kế hoạch chiến lược 5 năm nhằm củng cố bản sắc dân tộc, thúc đẩy lòng yêu nước, bảo vệ văn hóa, lịch sử và văn minh Khmer.
Thành cổ Diên Khánh mở hướng phát triển mới từ giá trị di sản

Thành cổ Diên Khánh mở hướng phát triển mới từ giá trị di sản

Cùng với việc phục hồi các hạng mục di tích, Khánh Hòa định hướng phát huy giá trị Thành cổ Diên Khánh gắn với bảo tồn cảnh quan, đời sống cộng đồng.
Nghe làn điệu múa kể chuyện quê hương

Nghe làn điệu múa kể chuyện quê hương

Gần hai thập kỷ gắn bó với nghệ thuật múa nơi xứ người, nghệ sĩ Vũ Minh Anh bền bỉ đưa vẻ đẹp văn hóa Việt đến gần hơn với khán giả Trung Quốc qua ...
Sân chơi lớn cho nghệ thuật độc tấu, hòa tấu nhạc cụ dân tộc

Sân chơi lớn cho nghệ thuật độc tấu, hòa tấu nhạc cụ dân tộc

Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 quy tụ gần 800 nghệ sĩ, diễn viên đến từ 33 đơn vị nghệ thuật trên cả nước.
Hát đối của cư dân vùng biển Quảng Ninh cần được trao truyền

Hát đối của cư dân vùng biển Quảng Ninh cần được trao truyền

Hát đối là loại hình diễn xướng dân gian của cư dân vùng biển Quảng Ninh đã được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Lần đầu tiên thử nghiệm công cụ ứng phó khí hậu tại một di sản văn hóa thế giới

Lần đầu tiên thử nghiệm công cụ ứng phó khí hậu tại một di sản văn hóa thế giới

Khu di sản lịch sử Santo Domingo ở Cộng hòa Dominica được UNESCO lựa chọn thí điểm công cụ ứng phó biến đổi khí hậu.
Phiên bản di động