Hoàn thiện diện mạo di tích hơn 230 năm tuổi
Thành cổ Diên Khánh là công trình kiến trúc quân sự tiêu biểu, có giá trị về lịch sử, văn hóa và khảo cổ học, gắn với quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Khánh Hòa.
Được xây dựng năm 1793 dưới thời Nguyễn Ánh, công trình từng có cấu trúc như một “kinh thành thu nhỏ”, với Hoàng cung (Dinh Tuần vũ), Kỳ đài, Dinh Án sát cùng hệ thống kho lương, kho vũ khí.
 |
| Thành cổ Diên Khánh được xây dựng năm 1793 dưới thời Nguyễn Ánh. (Nguồn: Báo Văn Hóa) |
Trải qua chiến tranh và sự bào mòn của thời gian, nhiều kiến trúc nguyên bản bên trong thành không còn tồn tại. Việc bảo vệ, tu bổ di tích vì vậy đặt ra yêu cầu vừa phục hồi những cấu phần còn lại, vừa tìm hướng khai thác phù hợp với giá trị lịch sử và điều kiện thực tế.
Dự án Tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt, khởi công từ tháng 12/2024, với tổng mức đầu tư hơn 225 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Đến nay, nhiều hạng mục chính như nạo vét hộ thành hào, trạm bơm, tu bổ tuyến thành đất, xây cầu Cổng hậu, chỉnh trang các cổng thành, đường lát gạch thẻ và hệ thống 5 công viên đã đạt khoảng 90% khối lượng thi công.
Các hạng mục bổ sung như kè bảo vệ, lát gạch tuyến thành đất, trồng cỏ chống sạt lở taluy và chỉnh trang cổng thành đang được khẩn trương triển khai. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật cơ bản đáp ứng tiến độ, góp phần bảo đảm an toàn cho di tích trước mùa mưa bão.
Song song với dự án tu bổ, tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di tích Thành cổ Diên Khánh giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đề án là cơ sở để định hướng Diên Khánh trở thành đô thị vệ tinh sinh thái – văn hóa, kết nối chặt chẽ với Nha Trang, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Bảo tồn di sản gắn với đời sống cộng đồng
Một trong những vấn đề đặt ra trong quá trình phát huy giá trị Thành cổ Diên Khánh là sự hiện diện của cộng đồng dân cư bên trong di tích. Hiện có khoảng 250-300 hộ dân với hơn 1.000 nhân khẩu sinh sống trong khu vực nội thành.
Khảo sát của Viện Bảo tồn di tích cho thấy, hệ thống thành lũy còn khoảng 2.535m thành đất, trong đó 1.280m xuất hiện tình trạng sụt lún, xói lở chưa được tu bổ. Các cổng thành, nhất là Cửa Đông và Cửa Tây, vẫn giữ được hình thái tương đối tốt.
Định hướng đến năm 2045, Thành cổ Diên Khánh được kỳ vọng trở thành trung tâm sinh thái – nhân văn của đô thị Diên Khánh, kết hợp không gian lịch sử, cảnh quan xanh và các hoạt động văn hóa.
Việc hoàn thành dự án tu bổ cùng triển khai đề án bảo tồn dài hạn được xem là nền tảng để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
| Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai) Giữa những thửa ruộng bậc thang vàng óng mùa lúa chín, sắc chàm trên trang phục truyền thống, tiếng khèn vang giữa núi rừng và ... |
| Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế ... |
| Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa toàn quốc Dự kiến trong tháng 11/2026, các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa toàn quốc và Tuần lễ Văn hóa đại đoàn kết ... |
| Hát đối của cư dân vùng biển Quảng Ninh cần được trao truyền Hát đối là loại hình diễn xướng dân gian gắn bó lâu đời với đời sống cư dân vùng biển Quảng Ninh. Sau khi được ... |
| Lần đầu tổ chức Ngày hội Văn hóa công nhân Việt Nam Ngày hội Văn hóa công nhân Việt Nam dự kiến diễn ra ngày 21/11/2026 tại Bắc Ninh, mở đầu cho hoạt động được tổ chức ... |
