Dịch Covid-19: Vì sao virus SARS-CoV-2 bị nghi ngờ là vũ khí sinh học?

Lê Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Dù tin hay không các thuyết âm mưu cho rằng, virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch Covid-19, có nguồn gốc từ phòng thí nghiệm thì việc xem xét khả năng virus này có tạo ra cái gọi là vũ khí sinh học “tốt” hay không là điều đáng làm.
TIN LIÊN QUAN
Covid-19 ở Việt Nam sáng 24/8: Không có ca mắc mới, ghi nhận tổng cộng 1016 bệnh nhân, cách ly 70.620 người
Chuyên gia: Virus SARS-CoV-2 có thể sống trên thịt cá đông lạnh trong nhiều tuần
coronavirus co the la vu khi sinh hoc
Covid-19 đã cung cấp nhiều bài học trong việc chuẩn bị ứng phó dịch bệnh cũng như chiến tranh sinh học. (Nguồn: Espace-Social)

Trong quá khứ, nhiều quốc gia trên thế giới (như Mỹ, Iraq, Liên Xô, Vương quốc Anh, Nhật Bản và Canada) từng có chương trình vũ khí sinh học và một số quốc gia khác (Trung Quốc, Triều Tiên và Iran) bị nghi ngờ đang tiếp tục phát triển loại vũ khí này.

Sức tàn phá khủng khiếp

Chiến tranh sinh học bao gồm việc sử dụng các mầm bệnh truyền nhiễm hoặc độc tố từ các sinh vật sống để gây ra cái chết hoặc tàn tật ở người, động vật hoặc thực vật. Việc sử dụng vũ khí có thể bao gồm đơn giản gây ô nhiễm nguồn nước của đối phương bằng phân hoặc xác chết, hay rải mầm bệnh một cách tinh vi trên chiến trường.

Mặc dù chúng ta thường coi con người là mục tiêu, vũ khí sinh học cũng có thể được sử dụng với những tác động kinh tế tàn phá đối với động vật hoặc thực vật, ví dụ "tấn công" việc chăn nuôi gia súc, hoặc cánh đồng lúa mì của để làm gián đoạn việc cung cấp lương thực thực phẩm của đối phương.

Mặc dù có hàng ngàn mầm bệnh ảnh hưởng lên con người, nhưng chỉ có một số ít mầm bệnh có thể trở thành vũ khí “tốt”. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã xếp các tác nhân đe dọa cao nhất đối với khủng bố sinh học vào "Loại A." Các bệnh trong danh mục này có khả năng gây thiệt hại lớn về sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi phải đầu tư các biện pháp ứng phó.

Nhiều cái tên trong danh sách có thể dễ dàng nhận ra vì những thiệt hại mà chúng đã gây ra cho loài người trong nhiều thế kỷ: bệnh than, bệnh dịch hạch, bệnh đậu mùa, bệnh sốt xuất huyết, các loại bệnh do virus gây ra (bao gồm cả virus Ebola và Marburg)…

Những đặc tính đáng lưu ý

Một số tác nhân được liệt kê ở trên sở hữu một số đặc tính nhất định được coi là “tiềm năng” trở thành một loại vũ khí. Các nhà khoa học Liên Xô đã thiết lập một hệ thống tính điểm cho những đặc tính này. Dưới đây là những đặc tính đó và liên hệ cụ thể với SARS-CoV-2.

Dễ dàng tiếp cận: Ngoại trừ bệnh đậu mùa đã bị tiêu diệt và hiện được niêm phong trong tủ đông lạnh tại CDC ở Atlanta và ở Nga, tất cả các mối đe dọa loại A đều tương đối dễ dàng có được. Trong đó chắc chắn có trường hợp của SARS-CoV-2, hiện có sẵn trên toàn thế giới.

Dễ sản xuất: Hầu hết các tác nhân loại A có thể được sản xuất với số lượng lớn để có thể được rải trên chiến trường hoặc khu dân cư lớn. Chế tạo vũ khí sinh học yêu cầu công nghệ lên men (tương tự như những gì được sử dụng để sản xuất bia) hoặc sản xuất bằng nuôi cấy tế bào. Các loại virus như SARS-CoV-2 khó phát triển hơn vi khuẩn (như bào tử bệnh than), nhưng vẫn có thể làm được.

Ổn định trong không khí: Đây là đặc tính quan trọng của vũ khí sinh học để nó được sử dụng trên chiến trường hoặc chống lại một lượng lớn dân chúng (mặc dù không quan trọng đối với các cuộc tấn công nhỏ hơn hoặc cho mục đích ám sát). SARS-CoV-2 không đạt tiêu chí này. Mặc dù nó có vẻ lây lan rất hiệu quả trong môi trường kín, nhưng có vẻ không tồn tại tốt ở ngoài trời, đặc biệt là dưới ánh sáng Mặt trời.

Chỉ cần một lượng nhỏ có thể lan truyền rộng: Nếu chỉ cần một số lượng nhỏ virus, vi khuẩn hoặc nấm cũng có thể khiến dịch bệnh lan rộng, thì đó là yếu tố lý tưởng để chế tạo vũ khí sinh học với mục tiêu bao phủ một khu vực lớn. Hiện vẫn chưa chắc chắn về khả năng lây nhiễm của SARS-CoV-2 như thế nào.

Tỷ lệ số người nhiễm virus mắc bệnh: Một khía cạnh quan trọng của bất kỳ loại vũ khí nào là khả năng dự đoán. Nếu chỉ một số ít người bị nhiễm bệnh thì tác động của mầm bệnh không đủ tin cậy để sử dụng như vũ khí. Virus SARS-CoV-2 có thể không được đánh giá cao về yếu tố này. Một tỷ lệ cao, lên đến 40% hoặc hơn, dường như bị nhiễm bệnh mà không biểu hiện triệu chứng. Ngoài ra, các cá nhân từ 18-24 tuổi, chiếm tỷ lệ lớn trong quân đội, có thể chỉ bị ảnh hưởng nhẹ. Điều đó có nghĩa là, không thể "rải" virus SARS-CoV-2 để làm yếu lực lượng của đối phương.

Người dùng vũ khí sinh học có thể được bảo vệ: Việc sử dụng vũ khí sinh học có thể không thể dự đoán trước được. Đặt trường hợp bên tấn công thả "vũ khí" trong không khí và gió thổi sai hướng, lực lượng của chính bên đó có thể bị nhiễm. Do đó, cần phải có vaccine hoặc phương pháp điều trị để bảo vệ lực lượng của mình. Hiện tại chưa có vaccine phòng Covid-19. Mặc dù gần đây Nga đã công bố họ có vaccine, nhưng hiệu quả bảo vệ con người khỏi lây nhiễm chưa được kiểm chứng.

Gây ra tâm lý hoảng sợ: Có thể hiệu quả nếu mục đích sử dụng chỉ là gây ra sự hoảng loạn từ một mối đe dọa. Tất cả mọi người đều sợ bị lây nhiễm, từ nơi ở, làm việc, trường học hoặc ở các khu vực công cộng khác, vì vậy virus SARS-CoV-2 nhận được điểm cộng cho khả năng này.

Lây nhiễm có thể là một con dao hai lưỡi: Sau khi được sử dụng, vũ khí sinh học có thể là “món quà khủng khiếp” khi nó lan truyền quá nhanh và nguy hiểm cho quân đội và quốc gia đối phương. Tuy nhiên, với khả năng này mầm bệnh hoàn toàn có thể lây trở lại quốc gia đã phát tán ra nó, nếu không có biện pháp đề phòng trừ. Chúng ta đã tận mắt chứng kiến thách thức này với SARS-CoV-2 và phải khó khăn như thế nào để ngăn chặn một khi nó xâm nhập vào xã hội.

Bị động bởi SARS-CoV-2

Nhìn chung, virus SARS-CoV-2 có một số đặc tính “mong muốn” của một loại vũ khí sinh học, nhưng có lẽ không đủ để khiến nó trở thành một lựa chọn tốt cho các mục đích quân sự. Bất chấp điều đó, SARS-CoV-2 chắc chắn đã nhắc nhở chúng ta về sự dễ bị tổn thương của xã hội đối với một mầm bệnh mới và đại dịch có khả năng khủng khiếp như thế nào, khi chúng ta hàng ngày vẫn đang tiếp tục phải chứng kiến toàn bộ thế giới vật lộn để ngăn chặn.

Một điều quan trọng khác mà đại dịch Covid-19 đã chứng minh là một khi mất kiểm soát thì hậu quả không thể đoán định được. Đây là một trong những lý do khiến Tổng thống Mỹ Nixon ngừng chương trình phát triển vũ khí sinh học vào năm 1969 và quyết định chỉ tập trung vào các biện pháp phòng chống.

Thực tế cho thấy, việc phải đối mặt với những loại thử thách dạng này chỉ là vấn đề thời gian. Bởi vậy, bây giờ là lúc để con người cần sớm khắc phục những lỗ hổng trong việc chuẩn bị và khả năng ứng phó với những đại dịch tiếp theo có thể ập đến bất cứ lúc nào. Thời gian đang không ủng hộ loài người.

Chuyên gia: Virus SARS-CoV-2 có thể sống trên thịt cá đông lạnh trong nhiều tuần

Chuyên gia: Virus SARS-CoV-2 có thể sống trên thịt cá đông lạnh trong nhiều tuần

TGVN. Các nhà khoa học đã đưa ra nhiều cảnh báo mới về virus corona chủng mới SARS-CoV-2. Đáng chú ý, virus này có thể ...

MỚI! Israel, Trung Quốc phát triển thiết bị AI phát hiện virus SARS-CoV-2 qua hơi thở, độ chính xác 92%

MỚI! Israel, Trung Quốc phát triển thiết bị AI phát hiện virus SARS-CoV-2 qua hơi thở, độ chính xác 92%

TGVN. Ngày 21/8, Viện Công nghệ Israel (Technion) tuyên bố một nhóm các nhà nghiên cứu Trung Quốc và Israel đã phát minh ra một ...

Dịch bệnh lan nhanh như cháy rừng, Philippines 'vỡ trận' vì Covid-19

Dịch bệnh lan nhanh như cháy rừng, Philippines 'vỡ trận' vì Covid-19

TGVN. Philippines đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do dịch Covid-19 tại Đông Nam Á với hơn 164.000 ca nhiễm và hơn 2.600 ca ...

(theo Forbes)

Đọc thêm

XSMB 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 28/6. trực tiếp xổ số miền Bắc 28/6/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 28/6. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 28/6/2022: Tuổi Mùi kiếm tiền dễ

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 28/6/2022: Tuổi Mùi kiếm tiền dễ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 28/6/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 28/6, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 28/6/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 28/6/2022

Lịch âm 28/6, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 28/6/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 28/6/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 28/6. âm lịch hôm nay 28/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 28/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 28 tháng 6 năm 2022 hôm nay.
XSMN 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 28/6. xổ số hôm nay ngày 28 tháng 6. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 28/6/2022. xổ số hôm nay 28/6. XSMN thứ 3. SXMN ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/6/2022: Bọ Cạp gặp được người yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/6/2022: Bọ Cạp gặp được người yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/6/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. SXMT 28/6

XSMT 28/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 28/6/2022. SXMT 28/6

Baoquocte.vn. XSMT 28/6. xổ số hôm nay 28/6/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 28/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 28/6
Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác với Turkmenistan

Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác với Turkmenistan

Baoquocte.vn. Ngày 27/6, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã tiếp Thứ trưởng Ngoại giao Turkmenistan Vepa Hajiev.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Australia tạo điều kiện hơn nữa cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, kể cả các mặt hàng nông thủy sản ...
Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia

Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia

Baoquocte.vn. Tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi trọng, không ngừng củng cố và phát triển quan hệ với Australia.
Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Hungary ký Thoả thuận hợp tác mới giữa hai Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Hungary ký Thoả thuận hợp tác mới giữa hai Quốc hội

Baoquocte.vn. Quốc hội Việt Nam và Hungary cam kết thúc đẩy hợp tác Quốc hội nhằm tăng cường quan hệ Đối tác toàn diện và hợp tác nhiều mặt giữa Việt ...
Tin thế giới 27/6: Nga nói Ukraine vượt lằn ranh đỏ; Kiev chặt đứt thỏa thuận về hạt nhân với Moscow; G7 chi khủng cạnh tranh Trung Quốc

Tin thế giới 27/6: Nga nói Ukraine vượt lằn ranh đỏ; Kiev chặt đứt thỏa thuận về hạt nhân với Moscow; G7 chi khủng cạnh tranh Trung Quốc

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh G7, căng thẳng Nga-Nhật Bản, tình hình Trung Đông, biểu tình ở Mỹ... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Iran đá 'bóng' sang sân Mỹ, Qatar vào vai 'người hòa giải'

Iran đá 'bóng' sang sân Mỹ, Qatar vào vai 'người hòa giải'

Baoquocte.vn. Iran cho rằng, việc hồi sinh JCPOA giữa Tehran và các cường quốc thế giới phụ thuộc vào Mỹ.
Nhật Bản thúc đẩy hợp tác với Đức, cùng Pháp khẳng định phải duy trì trừng phạt 'mạnh mẽ' đối với Nga

Nhật Bản thúc đẩy hợp tác với Đức, cùng Pháp khẳng định phải duy trì trừng phạt 'mạnh mẽ' đối với Nga

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumi đã có các cuộc gặp riêng rẽ với người đồng cấp Đức Olaf Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Triều Tiên cáo buộc Mỹ tính 'thành lập một NATO kiểu châu Á'

Triều Tiên cáo buộc Mỹ tính 'thành lập một NATO kiểu châu Á'

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Triều Tiên cáo buộc, Mỹ đang thiết lập một liên minh quân sự ở châu Á tương tự như NATO.
Thủ tướng New Zealand khước từ lời mời của Tổng thống Ukraine

Thủ tướng New Zealand khước từ lời mời của Tổng thống Ukraine

Baoquocte.vn. Thủ tướng New Zealand cho biết, bà đã từ chối lời mời tới thăm Ukraine do các lý do về hậu cần và an ninh.
Giữa những báo động của Israel, Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị đón chuyến thăm của Ngoại trưởng Iran

Giữa những báo động của Israel, Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị đón chuyến thăm của Ngoại trưởng Iran

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Iran tới Ankara giữa lúc Israel cáo buộc Tehran đang lên kế hoạch thực hiện những cuộc tấn công chống lại Israel tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Hai điểm nhấn tại Đối thoại Shangri-La

Hai điểm nhấn tại Đối thoại Shangri-La

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Thủ tướng Nhật Bản và khả năng về cuộc gặp bộ trưởng quốc phòng Mỹ-Trung sẽ là điểm nhấn nổi bật tại Đối thoại Shangri-La năm 2022.
Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Đức

Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Đức

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đã mang đến nhiều thay đổi cơ bản trong chính sách đối ngoại của nước Đức trong năm đầu tiên kỷ nguyên hậu Merkel.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Baoquocte.vn. Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh đang ngày một khốc liệt, trong bối cảnh các cường quốc quân sự liên tục thử nghiệm các loại vũ khí mới và hiện đại.
Phiên bản di động