Điểm tin thế giới sáng 9/1: Tổng thống Đức chỉ trích Mỹ, Trung Quốc hạn chế xuất đất hiếm tới Nhật Bản, Israel cáo buộc Hezbollah đang tái vũ trang

Báo Thế giới và Việt Nam điểm một số tin tức đáng chú ý sáng ngày 9/1.

Nhật Bản triệu Đại sứ Trung Quốc để chuyển thông điệp 'phản đối mạnh mẽ' vụ máy bay tiêm kích Lo Trung Quốc siết nguồn cung đất hiếm, Nhật Bản có bước đi mới Trung Quốc lắp đặt giàn dầu khí lớn nhất trên biển Bột Hải, đưa tàu sân bay tới gần đảo của Nhật Bản

Ấn Độ đang đẩy mạnh quan hệ quân sự với các nước Đông Nam Á thông qua việc bán tên lửa tiên tiến và tăng cường hợp tác an ninh. (Nguồn: PTA)

Châu Á

WSJ. Trung Quốc đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu đất hiếm và các nam châm mạnh chứa đất hiếm sang các doanh nghiệp Nhật Bản, sau khi Bắc Kinh ban hành lệnh cấm xuất khẩu hàng lưỡng dụng cho quân đội Nhật Bản. Trước đó, hôm 6/1, Trung Quốc công bố lệnh cấm trên diện rộng đối với việc xuất khẩu sang Nhật Bản các mặt hàng được gọi là lưỡng dụng, tức có khả năng sử dụng cho mục đích quân sự.

YONHAP. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc sẽ giải thể Cục Phản gián Quốc phòng, đơn vị dính líu tới nỗ lực ban bố thiết quân luật bất thành năm 2024 của cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol, đánh dấu việc cơ quan này chấm dứt hoạt động sau 49 năm tồn tại.

KYODO. Ngày 8/1, Nhật Bản đã gửi công hàm tới Trung Quốc để phản đối hoạt động của một tàu khoan di động trong khu vực Biển Hoa Đông giàu trữ lượng khí đốt. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hai nước đang vướng vào tranh cãi liên quan tới phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi hồi tháng 11/2025, theo đó Tokyo có thể can thiệp quân sự trong trường hợp xảy ra bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Đài Loan.

DEFENSE NEWS. Ấn Độ đang đẩy mạnh quan hệ quân sự với các nước Đông Nam Á thông qua việc bán tên lửa tiên tiến và tăng cường hợp tác an ninh. Việc các nước Đông Nam Á tăng mua sắm vũ khí từ Ấn Độ phản ánh nhu cầu đa dạng hóa đối tác an ninh, giảm phụ thuộc vào Mỹ và tránh rủi ro trừng phạt liên quan đến các thương vụ từ Nga hoặc Trung Quốc.

Châu Âu

REUTERS. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 8/1 cho biết văn kiện bảo đảm an ninh song phương giữa Kiev và Washington về cơ bản đã sẵn sàng để hoàn tất ở cấp cao nhất với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tổng thống Ukraine cho biết các bên cũng thảo luận những văn kiện liên quan đến phục hồi hậu chiến và phát triển kinh tế của Ukraine.

RIA NOVOSTI. Bộ Ngoại giao Nga chỉ trích việc quân nhân Mỹ lên tàu và bắt giữ tàu cùng thủy thủ đoàn trên biển khơi là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật hàng hải quốc tế và quyền tự do hàng hải. Moscow kêu gọi Washington tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật hàng hải quốc tế và chấm dứt ngay các hành động bất hợp pháp nhằm vào tàu Marinera cũng như các tàu khác đang hoạt động hợp pháp trên biển khơi.

AFP. Ba Lan đang đầu tư khoảng 500 triệu USD để mở rộng và hiện đại hóa các cơ sở quân sự của Mỹ trên lãnh thổ nước này, với toàn bộ chi phí do Warsaw tài trợ. Động thái này nhằm tăng cường sườn phía Đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và quốc tế tiếp tục biến động.

Hình ảnh được cho là tàu chở dầu Elbus đang trên đường tới Nga đã bị thiết bị không người lái tấn công tại Biển Đen vào ngày 8/1. (Nguồn: Reuters)

RIA NOVOSTI. Phó Thủ tướng Ukraine Oleksiy Kuleba cho biết hơn 1 triệu người ở tỉnh Dnipropetrovsk của nước này đã bị mất nước và năng lượng sưởi ấm trong bối cảnh nhiệt độ giảm xuống mức âm. Nguyên nhân được cho là do khu vực này đã bị không kích bằng các thiết bị bay không người lái (UAV) của quân đội Nga.

REUTERS. Công ty phân tích dữ liệu hàng hải Lloyd’s List Intelligence cho biết tàu chở dầu Elbus đang trên đường tới Nga đã bị thiết bị không người lái tấn công tại Biển Đen vào ngày 8/1, buộc tàu này phải đề nghị lực lượng bảo vệ bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ và chuyển hướng hành trình. Vụ việc không gây thương vong cho 25 thuyền viên trên tàu và cũng không dẫn tới ô nhiễm môi trường.

REUTERS. Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đã chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump và kêu gọi thế giới không để trật tự toàn cầu tan rã. Theo Tổng thống Steinmeier, cần có sự can thiệp chủ động trong các tình huống đe dọa, đồng thời các quốc gia như Brazil và Ấn Độ phải được thuyết phục tham gia bảo vệ trật tự thế giới.

Trung Đông - châu Phi

GULF NEWS. Quân đội Lebanon cho biết đã hoàn tất giai đoạn đầu trong kế hoạch triển khai lực lượng và kiểm soát vũ khí của lực lượng Hezbollah tại miền Nam nước này, trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

TIMES OF ISRAEL. Israel cáo buộc Hezbollah đang tái vũ trang nhanh hơn tốc độ bị giải giáp sau khi quân đội Lebanon tuyên bố đã giải giáp hiệu quả Hezbollah ở khu vực phía Nam sông Litani. Bộ Ngoại giao Israel nhấn mạnh: “Mục tiêu giải giáp Hezbollah ở miền Nam Lebanon vẫn còn rất xa mới đạt được”.

AL JAZEERA. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 8/1 tuyên bố Tehran không mong muốn xảy ra xung đột với Israel hay Mỹ, song sẽ sẵn sàng đáp trả nếu tiếp tục bị tấn công. Ngoại trưởng Iran cho biết nước này vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân, với điều kiện các cuộc thương lượng phải dựa trên “tôn trọng lẫn nhau” và lợi ích chung, thay vì áp đặt hay gây sức ép từ phía Mỹ.

BLOOMBERG. Phong trào Hamas đang từng bước củng cố lại quyền kiểm soát đối với khoảng một nửa Dải Gaza kể từ khi giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn với Israel có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, trong bối cảnh tiến trình chuyển sang giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất bị trì hoãn.

Phong trào Hamas đang từng bước củng cố lại quyền kiểm soát đối với khoảng một nửa Dải Gaza kể từ khi giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn với Israel có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. (Nguồn: Al Jazeera)

Châu Mỹ - Mỹ Latinh

REUTERS. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 8/1 cho biết có thể cân bằng vai trò của cả Mỹ và Trung Quốc tại Venezuela để cho phép phát triển thương mại. Ông Wright kỳ vọng Tập đoàn năng lượng đa quốc gia Chevron của Mỹ sẽ sớm mở rộng hoạt động tại Venezuela, trong khi Công ty năng lượng quốc tế ConocoPhillips và Tập đoàn dầu khí đa quốc gia Exxon Mobil cũng đang cân nhắc tham gia.

AFP. Cảnh sát Mỹ ngày 7/1 cho biết ít nhất 2 người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong vụ xả súng xảy ra bên ngoài nhà thờ ở thành phố Salt Lake của bang Utah. Đây là vụ bạo lực mới nhất liên quan đến súng đạn tại Mỹ sau khi nước này ghi nhận hơn 400 vụ xả súng hàng loạt trong năm 2024.