Đối đầu lập pháp - hành pháp: Bình cũ, rượu mới

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Đối đầu giữa lập pháp - hành pháp không mới, song Brexit tại Anh và luận tội Tổng thống tại Mỹ bộc lộ sự thay vai, đổi số, với vai trò ngày một lớn của cơ quan lập pháp trong các sự kiện mang tính bước ngoặt của nhiều nước. Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Luận tội Tổng thống Trump: Chia rẽ và bất định
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Hạ viện Mỹ duyệt điều trần luận tội: Mới mà cũ
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi
Ngày 18/12, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua việc luận tội Tổng thống Donald Trump. (Nguồn: Getty Images)

Ngày 20/12, Hạ viện Anh đã thông qua dự thảo về Brexit. Đêm ngày 18/12, Hạ viện Mỹ phê chuẩn quy trình luận tội Tổng thống Trump.

Như vậy, các cơ quan lập pháp, cụ thể là Hạ viện, đang có vai trò ngày một quan trọng trong quyết sách, sự kiện quan trọng của đất nước này. Từ lâu, khác biệt quan điểm về lợi ích giữa lập pháp - hành pháp không mới và nhiều lần bùng nổ thành đối đầu “một mất, một còn”. Song nếu trước đây, nhánh hành pháp có phần lấn lướt thì hiện tại, nhánh lập pháp lấy lại vị thế vốn có.

Vì mục đích chung…

Về bản chất, đối đầu giữa Chính phủ Anh và Hạ viện đều xoay quanh cách thức tiến hành Brexit. Theo Chính phủ, Brexit cần được tiến hành nhanh nhất có thể, song Hạ viện, với nhiều nghị sỹ trong đảng cầm quyền, lại cho rằng lợi ích quốc gia chỉ được bảo toàn khi Brexit được tiến hành “chậm mà chắc”. Khi đó, Hạ viện Anh sử dụng quyền hạn được giao nhằm điều chỉnh Brexit theo hướng mong muốn, bất chấp việc đối đầu với hai Thủ tướng có lập trường cứng rắn.

Về mặt lập pháp, Hạ viện đã ba lần phủ quyết dự thảo Brexit của cựu Thủ tướng Theresa May; thông qua dự luật ngăn chặn Brexit không thỏa thuận vào cuối tháng 10, buộc Thủ tướng Johnson phải đề nghị EU gia hạn tư cách thành viên của Anh thêm ba tháng; từ chối bầu cử sớm vào tháng 10 và chỉ chấp thuận đề xuất tương tự vào tháng 12...

Về mặt giám sát, chấn chỉnh hoạt động của Chính phủ, Hạ viện giữ vững quan điểm về Brexit, bất chấp nỗ lực hai đời Thủ tướng. Nếu bà May cố tình đưa dự thảo ra bỏ phiếu gần thời hạn Brexit để gây áp lực, ông Johnson lại thường xuyên tuyên bố sẽ tiến hành Brexit cứng nếu cần, đe dọa giải tán và bầu cử Quốc hội sớm nhằm tìm lợi thế trong phiếu bầu dự thảo Brexit.

Trong ba năm cầm quyền, cựu Thủ tướng May đã ba lần thất bại khi cố thuyết phục Hạ viện thông qua dự thảo Brexit, với nhiều nghị sỹ phản đối đến từ chính đảng cầm quyền.

Hồi tháng 9, động thái khai trừ 21 nghị sỹ đảng chỉ trích Brexit của ông Boris Johnson đã gặp sự phản đối quyết liệt của đảng Bảo thủ và tưởng chừng đặt dấu chấm hết cho Nội các. Có thời điểm, Thủ tướng không nắm đa số phiếu nghị sỹ tại Hạ viện. Các cuộc bỏ phiếu thời gian đầu nhằm thông qua dự thảo Brexit, tổ chức bầu cử sớm cũng bị Hạ viện phản đối. Tuy nhiên, ông Johnson may mắn hơn bà May khi sau ba năm đằng đẵng, các nghị sỹ Anh đã “thấm mệt” với quy trình Brexit và dần bị thuyết phục bởi tính cách quyết liệt của Thủ tướng đương nhiệm.

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi
Hạ viện Anh tiến hành thảo luận trước khi thông qua dự thảo về Brexit ngày 20/12. (Nguồn: Reuters)

Hay lợi ích riêng?

So với Anh, câu chuyện luận tội tại Mỹ có nhiều khác biệt. Mô hình chính trị “Tổng thống chế” của xứ cờ hoa có xu hướng nhấn mạnh tập trung quyền lực vào vai trò của ông chủ Nhà Trắng, trong khi “Quân chủ lập hiến” của xứ sở sương mù dành nhiều quyền lực hơn cho Quốc hội.

Về bản chất, việc Hạ viện Mỹ, do đảng Dân chủ chiếm đa số, phê chuẩn quy trình luận tội Tổng thống Donald Trump vì lạm quyền và cản trở hoạt động Quốc hội mang màu sắc tranh đấu chính trị giữa hai đảng lớn, hơn là bất đồng quan điểm với Chính phủ về mục tiêu chung hay lợi ích quốc gia như tại Anh. Các hoạt động điều trần, điều tra của Hạ viện chủ yếu được tiến hành bởi các nghị sỹ Dân chủ và không có sự tham gia của các nghị sỹ Cộng hòa.

So với cơ quan tương tự của Anh, Hạ viện Mỹ đã chủ động hơn khi tận dụng tối đa vai trò giám sát, chấn chỉnh quyết sách của Chính phủ được nêu trong Hiến pháp, để thu thập tài liệu, yêu cầu triệu tập, điều tra và điều trần một số quan chức Chính phủ liên quan đến cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ và người đồng cấp Ukraine như cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine Marie Yovanovitch và đương kim Đại sứ Mỹ tại EU Gordon Sondland.

Về mặt lập pháp, Hạ viện đã tiến hành bỏ phiếu, chính thức tiến hành luận tội, đưa vụ việc lên Thượng viện nhằm đưa ra kết luận cuối cùng đối với “vi phạm” của ông Trump. Tuy nhiên, Đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Thượng viện và kết quả Hạ viện hay tuyên bố của các nghị sỹ có ảnh hưởng của đảng cho thấy họ sẽ làm mọi cách để Tổng thống “trắng án”.

Dù vậy, có lẽ bản thân đảng Dân chủ và Hạ viện không còn quá quan tâm tới kết quả cuối cùng, bởi họ đã đạt được điều mong muốn. Đối với đảng Dân chủ, đó là gây xao nhãng, giảm uy tín ông Trump, khiến ông không thể tập trung triển khai chính sách, hoàn thành cam kết khi tranh cử năm 2016, tạo ưu thế cho ứng cử viên đảng này trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm tới. Đối với Hạ viện, đó là khẳng định tiếng nói, vai trò của các cơ quan lập pháp tại cường quốc hàng đầu thế giới, sau thời gian bị lu mờ trước nhánh hành pháp dưới thời ông Trump.

Năm 2020, Brexit bước vào giai đoạn thương thảo căng thẳng giữa London và Brussels, còn cuộc luận tội Tổng thống Mỹ tiến dần về hồi kết. Vai trò và tầm ảnh hưởng của các cơ quan lập pháp cũng vì thế sẽ được nhấn mạnh hơn. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, còn quá sớm để khẳng định đây là xu thế mới và phổ biến bởi như lịch sử đã chứng minh, có thăng ắt sẽ có trầm.

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Hạ viện Anh thông qua dự thảo Brexit: Vừa mừng vừa lo

TGVN. Dự thảo Brexit được thông qua mới chỉ là bước đầu tiên trong hành trình chông gai, dai dẳng mà Anh phải trải qua để ...

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Anh sắp ra mắt đồng xu đặc biệt nhân sự kiện Brexit

TGVN. Nước Anh sẽ phát hành một đồng tiền xu đặc biệt nhằm đánh dấu sự kiện Brexit - London rời khỏi "mái nhà chung" ...

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Brexit 2019 - Cuộc ly hôn trắc trở và đắt giá

Năm 2019 được đánh giá là năm khủng hoảng của chính trường Anh, khi tiến trình Brexit liên tục bị trì hoãn đã cho thấy ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tổng Thư ký Liên hợp quốc và lãnh đạo các nước gửi điện mừng lãnh đạo Việt Nam

Tổng Thư ký Liên hợp quốc và lãnh đạo các nước gửi điện mừng lãnh đạo Việt Nam

Baoquocte.vn. Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Thủ tướng Mông Cổ, Chủ tịch Hạ viện Czech đã gửi điện mừng tới lãnh đạo Việt Nam.
Lịch âm 16/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 16/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 16/4/2021

Lịch âm 16/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 16/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 16/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 16/4. Âm lịch hôm nay 16/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 16/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 16 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 6 ngày 16/4/2021: Ma Kết nghi ngờ người ấy, Bạch Dương uy quyền với cấp dưới

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 6 ngày 16/4/2021: Ma Kết nghi ngờ người ấy, Bạch Dương uy quyền với cấp dưới

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 16/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Nga phát triển hệ thống pháo phản lực hạng nhẹ loại mới

Nga phát triển hệ thống pháo phản lực hạng nhẹ loại mới

Baoquocte.vn. Liên hiệp khoa học sản xuất NPO Splav mang tên A.N. Ganichev của Nga đang phát triển một hệ thống pháo phản lực bắn loạt (MLRS) hạng nhẹ.
Bộ Ngoại giao trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam cho ông Mai Tiến Dũng

Bộ Ngoại giao trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam cho ông Mai Tiến Dũng

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam cho ông Mai Tiến Dũng, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng ...
Căng thẳng Nga-Ukraine: Không khí chiến sự bao trùm miền Đông Ukraine

Căng thẳng Nga-Ukraine: Không khí chiến sự bao trùm miền Đông Ukraine

Baoquocte.vn. Miền Đông Ukraine đã không còn yên bình khi lực lượng ly khai thân Nga và quân đội Ukraine đều trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Tin thế giới 15/4: Ẩn ý của Mỹ ở Biển Đen; Ukraine 'ấm ức' tố cáo bị Nga công khai đe dọa 'chiến tranh và hủy diệt'; Mỹ 'chọc giận' Trung Quốc

Tin thế giới 15/4: Ẩn ý của Mỹ ở Biển Đen; Ukraine 'ấm ức' tố cáo bị Nga công khai đe dọa 'chiến tranh và hủy diệt'; Mỹ 'chọc giận' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, quan hệ Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển, thỏa thuận hạt nhân Iran.. là một số tin thế giới nổi bật.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chiều 15/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Konstantin Vnukov đến chào từ biệt.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Đối ngoại sẽ đóng vai trò tiên phong kết nối Việt Nam với các xu thế phát triển lớn của thế giới

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Đối ngoại sẽ đóng vai trò tiên phong kết nối Việt Nam với các xu thế phát triển lớn của thế giới

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn phát biểu khai mạc Tọa đàm quốc về các xu hướng lớn trên thế giới hậu Covid-19...
'Cố đấm ăn xôi' vào đại học: Người thợ giỏi còn hơn những người lý thuyết suông

'Cố đấm ăn xôi' vào đại học: Người thợ giỏi còn hơn những người lý thuyết suông

Baoquocte.vn. Bạn trẻ muốn làm một người thợ giỏi, có tay nghề giỏi, có việc làm theo hướng thực hành thì nên chọn trường nghề thay vì vào đại học.
Tin thế giới 15/4: Ẩn ý của Mỹ ở Biển Đen; Ukraine 'ấm ức' tố cáo bị Nga công khai đe dọa 'chiến tranh và hủy diệt'; Mỹ 'chọc giận' Trung Quốc

Tin thế giới 15/4: Ẩn ý của Mỹ ở Biển Đen; Ukraine 'ấm ức' tố cáo bị Nga công khai đe dọa 'chiến tranh và hủy diệt'; Mỹ 'chọc giận' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, quan hệ Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển, thỏa thuận hạt nhân Iran.. là một số tin thế giới nổi bật.
Thủ tướng Nhật Bản lên đường thăm Mỹ, thắt chặt liên minh

Thủ tướng Nhật Bản lên đường thăm Mỹ, thắt chặt liên minh

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide dự kiến sẽ rời Tokyo trong tối 15/4 để thực hiện chuyến công du đầu tiên tới Mỹ kể từ khi nhậm chức.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không chọn phe, Mỹ-Ba Lan bàn nhau tiếp tục ủng hộ Kiev

Căng thẳng Nga-Ukraine: Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không chọn phe, Mỹ-Ba Lan bàn nhau tiếp tục ủng hộ Kiev

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho biết, nước này không chọn đứng về bên nào trong cuộc xung đột giữa Ukraine và Nga.
Czech nhận làm nơi 'gieo duyên' cho Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Biden

Czech nhận làm nơi 'gieo duyên' cho Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Biden

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Czech đã đề xuất lấy Prague làm địa điểm có thể diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Nga Vladimir Putin.
Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển: IAEA trấn an, Trung Quốc thách thức

Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển: IAEA trấn an, Trung Quốc thách thức

Baoquocte.vn. IAEA sẽ đóng vai trò trung tâm và 'thường trực' trong việc giám sát Nhật Bản xả nước thải nhiễm xạ đã qua xử lý ra biển.
Thượng đỉnh Mỹ-Nhật: Đoàn tháp tùng Thủ tướng Suga Yoshihide không có phu nhân và quan chức cấp cao

Thượng đỉnh Mỹ-Nhật: Đoàn tháp tùng Thủ tướng Suga Yoshihide không có phu nhân và quan chức cấp cao

Baoquocte.vn. Thủ tướng Suga Yoshihide bay tới Mỹ ngày 15/4 mà không có thành viên nội các cũng như phu nhân trong đoàn tùy tùng.
Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Baoquocte.vn. Nga và Ukraine vừa tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực biên giới, vừa cáo buộc nhau có “hành vi khiêu khích”. Liệu sẽ nổ ra một cuộc xung đột tại miền Đông ...
Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Baoquocte.vn. Hành động đơn lẻ kiểu “con sói đơn độc” và đánh bom liều chết là những lựa chọn chiến lược của Tổ chức khủng bố Jamaah Ansharut Daulah (JAD).
Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Baoquocte.vn. Giới thạo tin đang phỏng đoán về hệ lụy căng thẳng trong quan hệ NATO-Nga và Nga - Italy sau vụ bê bối gián điệp vừa bị phanh phui tại Rome.
Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Baoquocte.vn. Từng được gọi là 'thỏa thuận hạt nhân của thế kỷ', JCPOA đã phải trải qua nhiều thăng trầm và suýt chút nữa đẩy quan hệ Mỹ-Iran xuống vực thẳm.
Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Baoquocte.vn. Jordan vừa đập tan một âm mưu đe dọa tới ‘an ninh và ổn định’ quốc gia. Những người bị bắt giữ đều có quan hệ mật thiết với Hoàng tộc.
Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Baoquocte.vn. Liệu Covid-19 có thực sự bắt nguồn từ chợ hải sản Vũ Hán hay là một sản phẩm từ một phòng thí nghiệm? Những giả thuyết đó hiện vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Trung Quốc tận dụng tối đa lực lượng dân quân biển và ngư dân phục vụ cho thực hiện “chiến thuật vùng xám” của nước này trên Biển Đông.
Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Baoquocte.vn. Việc khôi phục lòng tin đối với liên minh Mỹ-Nhật sẽ được đưa lên hàng đầu trong chương trình nghị sự.
Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Baoquocte.vn. Liệu máy bay chiến đấu không người lái (UCAV) của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành 'cứu cánh' cho Ukraine nếu căng thẳng Nga-Ukraine leo thang.
Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Baoquocte.vn. Vụ tấn công hôm 6/4 nhằm vào tàu bán quân sự Iran ở ngoài khơi Vịnh Persia, đã làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc thủy chiến.
Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Baoquocte.vn. Mới đây, báo Mỹ The Washington Times đăng tải bài viết liên quan tới việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam.
Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Baoquocte.vn. Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam sẽ tiếp nối những thành công của nhiệm kỳ trước.
Phiên bản di động