Đối đầu lập pháp - hành pháp: Bình cũ, rượu mới

Phan Quân
TGVN. Đối đầu giữa lập pháp - hành pháp không mới, song Brexit tại Anh và luận tội Tổng thống tại Mỹ bộc lộ sự thay vai, đổi số, với vai trò ngày một lớn của cơ quan lập pháp trong các sự kiện mang tính bước ngoặt của nhiều nước. Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Luận tội Tổng thống Trump: Chia rẽ và bất định
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Hạ viện Mỹ duyệt điều trần luận tội: Mới mà cũ
doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi
Ngày 18/12, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua việc luận tội Tổng thống Donald Trump. (Nguồn: Getty Images)

Ngày 20/12, Hạ viện Anh đã thông qua dự thảo về Brexit. Đêm ngày 18/12, Hạ viện Mỹ phê chuẩn quy trình luận tội Tổng thống Trump.

Như vậy, các cơ quan lập pháp, cụ thể là Hạ viện, đang có vai trò ngày một quan trọng trong quyết sách, sự kiện quan trọng của đất nước này. Từ lâu, khác biệt quan điểm về lợi ích giữa lập pháp - hành pháp không mới và nhiều lần bùng nổ thành đối đầu “một mất, một còn”. Song nếu trước đây, nhánh hành pháp có phần lấn lướt thì hiện tại, nhánh lập pháp lấy lại vị thế vốn có.

Vì mục đích chung…

Về bản chất, đối đầu giữa Chính phủ Anh và Hạ viện đều xoay quanh cách thức tiến hành Brexit. Theo Chính phủ, Brexit cần được tiến hành nhanh nhất có thể, song Hạ viện, với nhiều nghị sỹ trong đảng cầm quyền, lại cho rằng lợi ích quốc gia chỉ được bảo toàn khi Brexit được tiến hành “chậm mà chắc”. Khi đó, Hạ viện Anh sử dụng quyền hạn được giao nhằm điều chỉnh Brexit theo hướng mong muốn, bất chấp việc đối đầu với hai Thủ tướng có lập trường cứng rắn.

Về mặt lập pháp, Hạ viện đã ba lần phủ quyết dự thảo Brexit của cựu Thủ tướng Theresa May; thông qua dự luật ngăn chặn Brexit không thỏa thuận vào cuối tháng 10, buộc Thủ tướng Johnson phải đề nghị EU gia hạn tư cách thành viên của Anh thêm ba tháng; từ chối bầu cử sớm vào tháng 10 và chỉ chấp thuận đề xuất tương tự vào tháng 12...

Về mặt giám sát, chấn chỉnh hoạt động của Chính phủ, Hạ viện giữ vững quan điểm về Brexit, bất chấp nỗ lực hai đời Thủ tướng. Nếu bà May cố tình đưa dự thảo ra bỏ phiếu gần thời hạn Brexit để gây áp lực, ông Johnson lại thường xuyên tuyên bố sẽ tiến hành Brexit cứng nếu cần, đe dọa giải tán và bầu cử Quốc hội sớm nhằm tìm lợi thế trong phiếu bầu dự thảo Brexit.

Trong ba năm cầm quyền, cựu Thủ tướng May đã ba lần thất bại khi cố thuyết phục Hạ viện thông qua dự thảo Brexit, với nhiều nghị sỹ phản đối đến từ chính đảng cầm quyền.

Hồi tháng 9, động thái khai trừ 21 nghị sỹ đảng chỉ trích Brexit của ông Boris Johnson đã gặp sự phản đối quyết liệt của đảng Bảo thủ và tưởng chừng đặt dấu chấm hết cho Nội các. Có thời điểm, Thủ tướng không nắm đa số phiếu nghị sỹ tại Hạ viện. Các cuộc bỏ phiếu thời gian đầu nhằm thông qua dự thảo Brexit, tổ chức bầu cử sớm cũng bị Hạ viện phản đối. Tuy nhiên, ông Johnson may mắn hơn bà May khi sau ba năm đằng đẵng, các nghị sỹ Anh đã “thấm mệt” với quy trình Brexit và dần bị thuyết phục bởi tính cách quyết liệt của Thủ tướng đương nhiệm.

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi
Hạ viện Anh tiến hành thảo luận trước khi thông qua dự thảo về Brexit ngày 20/12. (Nguồn: Reuters)

Hay lợi ích riêng?

So với Anh, câu chuyện luận tội tại Mỹ có nhiều khác biệt. Mô hình chính trị “Tổng thống chế” của xứ cờ hoa có xu hướng nhấn mạnh tập trung quyền lực vào vai trò của ông chủ Nhà Trắng, trong khi “Quân chủ lập hiến” của xứ sở sương mù dành nhiều quyền lực hơn cho Quốc hội.

Về bản chất, việc Hạ viện Mỹ, do đảng Dân chủ chiếm đa số, phê chuẩn quy trình luận tội Tổng thống Donald Trump vì lạm quyền và cản trở hoạt động Quốc hội mang màu sắc tranh đấu chính trị giữa hai đảng lớn, hơn là bất đồng quan điểm với Chính phủ về mục tiêu chung hay lợi ích quốc gia như tại Anh. Các hoạt động điều trần, điều tra của Hạ viện chủ yếu được tiến hành bởi các nghị sỹ Dân chủ và không có sự tham gia của các nghị sỹ Cộng hòa.

So với cơ quan tương tự của Anh, Hạ viện Mỹ đã chủ động hơn khi tận dụng tối đa vai trò giám sát, chấn chỉnh quyết sách của Chính phủ được nêu trong Hiến pháp, để thu thập tài liệu, yêu cầu triệu tập, điều tra và điều trần một số quan chức Chính phủ liên quan đến cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ và người đồng cấp Ukraine như cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine Marie Yovanovitch và đương kim Đại sứ Mỹ tại EU Gordon Sondland.

Về mặt lập pháp, Hạ viện đã tiến hành bỏ phiếu, chính thức tiến hành luận tội, đưa vụ việc lên Thượng viện nhằm đưa ra kết luận cuối cùng đối với “vi phạm” của ông Trump. Tuy nhiên, Đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Thượng viện và kết quả Hạ viện hay tuyên bố của các nghị sỹ có ảnh hưởng của đảng cho thấy họ sẽ làm mọi cách để Tổng thống “trắng án”.

Dù vậy, có lẽ bản thân đảng Dân chủ và Hạ viện không còn quá quan tâm tới kết quả cuối cùng, bởi họ đã đạt được điều mong muốn. Đối với đảng Dân chủ, đó là gây xao nhãng, giảm uy tín ông Trump, khiến ông không thể tập trung triển khai chính sách, hoàn thành cam kết khi tranh cử năm 2016, tạo ưu thế cho ứng cử viên đảng này trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm tới. Đối với Hạ viện, đó là khẳng định tiếng nói, vai trò của các cơ quan lập pháp tại cường quốc hàng đầu thế giới, sau thời gian bị lu mờ trước nhánh hành pháp dưới thời ông Trump.

Năm 2020, Brexit bước vào giai đoạn thương thảo căng thẳng giữa London và Brussels, còn cuộc luận tội Tổng thống Mỹ tiến dần về hồi kết. Vai trò và tầm ảnh hưởng của các cơ quan lập pháp cũng vì thế sẽ được nhấn mạnh hơn. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, còn quá sớm để khẳng định đây là xu thế mới và phổ biến bởi như lịch sử đã chứng minh, có thăng ắt sẽ có trầm.

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Hạ viện Anh thông qua dự thảo Brexit: Vừa mừng vừa lo

TGVN. Dự thảo Brexit được thông qua mới chỉ là bước đầu tiên trong hành trình chông gai, dai dẳng mà Anh phải trải qua để ...

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Anh sắp ra mắt đồng xu đặc biệt nhân sự kiện Brexit

TGVN. Nước Anh sẽ phát hành một đồng tiền xu đặc biệt nhằm đánh dấu sự kiện Brexit - London rời khỏi "mái nhà chung" ...

doi dau lap phap hanh phap binh cu ruou moi Brexit 2019 - Cuộc ly hôn trắc trở và đắt giá

Năm 2019 được đánh giá là năm khủng hoảng của chính trường Anh, khi tiến trình Brexit liên tục bị trì hoãn đã cho thấy ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMB 27/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMB 27/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMB 27/9. KQXS 27/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 27 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMT 27/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMT 27/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMT 27/9. KQXS 27/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 27 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMN 27/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMN 27/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 27/9/2020

XSMN 27/9. KQXS 27/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 27 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
10 nhóm nhạc Kpop phá vỡ 'lời nguyền 7 năm', hoạt động lâu nhất đến nay

10 nhóm nhạc Kpop phá vỡ 'lời nguyền 7 năm', hoạt động lâu nhất đến nay

Big Bang, Brown Eyed Girls, Super Junior... là những nhóm nhạc tài năng của Kpop hoạt động lâu nhất, bất chấp 'lời nguyền 7 năm'.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 26/9: không ghi nhận ca mắc mới Covid-19, có 18.000 người đang cách ly chống dịch

Covid-19 ở Việt Nam chiều 26/9: không ghi nhận ca mắc mới Covid-19, có 18.000 người đang cách ly chống dịch

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, đã tròn 24 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới Covid-19 ở cộng đồng.
Quảng Ninh bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khoá XV, nhiệm kỳ 2020-2025

Quảng Ninh bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khoá XV, nhiệm kỳ 2020-2025

Chiều 26/9, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV, đã tiến hành quy trình bầu cử Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020-2025.
Chuyển nhượng cầu thủ hôm nay 26/9: Man Utd tự tin mua được Jadon Sancho, Man City sẵn sàng chi đậm cho Ruben Dias

Chuyển nhượng cầu thủ hôm nay 26/9: Man Utd tự tin mua được Jadon Sancho, Man City sẵn sàng chi đậm cho Ruben Dias

Man Utd vẫn tự tin sẽ mua được Jadon Sancho, Man City sẵn sàng chi đậm cho Ruben Dias... là thông tin chuyển nhượng cầu thủ hôm nay 26/9.
Vỡ đập gần tổ hợp hạt nhân của Triều Tiên

Vỡ đập gần tổ hợp hạt nhân của Triều Tiên

Hình ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho rằng một con đập gần tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên đã bị vỡ.
Vaccine Covid-19 của Johnson & Johnson cho phản ứng miễn dịch mạnh

Vaccine Covid-19 của Johnson & Johnson cho phản ứng miễn dịch mạnh

Loại vacine Covid-19 này đã tạo ra kháng thể trung hòa giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của mầm bệnh ở 98% số người tham gia sau ...
Bầu cử Mỹ: Ông Trump khẳng định sẽ chỉ thất bại nếu có gian lận bầu cử

Bầu cử Mỹ: Ông Trump khẳng định sẽ chỉ thất bại nếu có gian lận bầu cử

Tổng thống Trump tuyên bố ông sẽ chỉ thua nếu đối thủ Dân chủ của ông gian lận bầu cử qua hình thức bỏ phiếu qua đường bưu điện.
Vỡ đập gần tổ hợp hạt nhân của Triều Tiên

Vỡ đập gần tổ hợp hạt nhân của Triều Tiên

Hình ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho rằng một con đập gần tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên đã bị vỡ.
Bầu cử Mỹ: Ông Trump khẳng định sẽ chỉ thất bại nếu có gian lận bầu cử

Bầu cử Mỹ: Ông Trump khẳng định sẽ chỉ thất bại nếu có gian lận bầu cử

Tổng thống Trump tuyên bố ông sẽ chỉ thua nếu đối thủ Dân chủ của ông gian lận bầu cử qua hình thức bỏ phiếu qua đường bưu điện.
Động đất mạnh ở Đông Bắc Iran

Động đất mạnh ở Đông Bắc Iran

Một trận động đất có độ lớn 5,2 đã xảy ra tại khu vực Đông Bắc Iran, gần biên giới với Turkmenistan ngày 26/9.
Ấn Độ và Israel 'bắt tay' phát triển hệ thống vũ khí công nghệ cao

Ấn Độ và Israel 'bắt tay' phát triển hệ thống vũ khí công nghệ cao

Ngày 26/9, trang mạng Times of India đưa tin Ấn Độ và Israel sẽ hợp tác phát triển các hệ thống vũ khí công nghệ cao.

Xử lý bài toán căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng, Nhật Bản chọn 'im hơi lặng tiếng'?

Sau nhiều năm cảnh báo các nước về mối nguy từ Bắc Kinh, Tokyo hiện đang áp dụng một chính sách “im hơi lặng tiếng”.
Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam

Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam 1

Theo trang ABC News, Việt Nam lại thành công trong việc dập tắt ‘làn sóng Covid-19 thứ hai’ và là nền kinh tế duy nhất tăng trưởng dương trong năm 2020 tại khu vực.
Ấn Độ-Nhật Bản 'cất cánh' với ngoại giao đường sắt

Ấn Độ-Nhật Bản 'cất cánh' với ngoại giao đường sắt

Nhật Bản đang thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ bằng việc đầu tư mạnh vào hệ thống đường sắt dựa trên mô hình tàu Shinkansen...
Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Sự chia rẽ chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ là một thách thức nghiêm trọng đối với chính sách ngoại giao của Nhật Bản.
Phiên bản di động