Đồng hành, hỗ trợ nạn nhân nạn mua bán người tái hòa nhập cộng đồng

Nguyễn Hồng
Những nạn nhân của nạn mua bán người khi trở về được các cơ quan đơn vị chức năng và cộng đồng chung tay hỗ trợ ban đầu, tư vấn tâm lý, khám sức khỏe, giúp đỡ pháp lý để sớm vươn lên, tái hòa nhập cộng đồng và có cuộc sống tốt đẹp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đồng hành, hỗ trợ nạn nhân nạn mua bán người tái hòa nhập cộng đồng
Chẻo U Mẩy ở bản Hoàng Liên Sơn II, xã Nậm Xe, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu là nạn nhân nạn mua bán người đã trở về gia đình và tái hòa nhập cộng đồng. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Thực trạng nhức nhối

Hiện nay, trên thế giới, hoạt động mua bán người tiếp tục có những diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình trạng mua bán người thông qua hình thức di cư lao động trái phép từ châu Á, châu Phi, Trung Đông sang các nước châu Âu.

Theo báo cáo của Cơ quan phòng, chống tội phạm và ma túy Liên hợp quốc (UNODC) công bố, hiện trên toàn thế giới có khoảng 244 triệu người di cư và con số này tiếp tục tăng lên mỗi ngày.

Nguyên nhân được xác định là do khủng bố, xung đột, bạo lực..., nhiều người trong số đó đã bị lợi dụng, trở thành "miếng mồi béo bở" cho các đối tượng của hơn 510 đường dây mua bán người xuyên quốc gia.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố, mỗi năm có khoảng gần 10.000 ca ghép nội tạng trái phép và có liên quan đến các đối tượng buôn người.

Riêng khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đặc biệt là các khu vực các nước Tiểu vùng Mekong vẫn là điểm nóng của tình trạng buôn bán người, di cư bất hợp pháp. Ước tính, lợi nhuận mà các đối tượng buôn người thu được lên đến hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Tại Việt Nam, giai đoạn từ 2016-2020, cả nước xảy ra khoảng 1.300 vụ buôn bán người, do hơn 1.700 đối tượng thực hiện khiến khoảng 3.000 người trở thành nạn nhân - họ là những người chủ yếu sinh sống ở khu vực các tỉnh biên giới.

Các đối tượng buôn người thường là những người có tiền án, tiền sự, là người nước ngoài thông qua các công ty môi giới vào Việt Nam hoạt động kinh doanh, sau đó lợi dụng sơ hở và hình thành đường dây mua bán người xuyên quốc gia.

Ngoài ra, các đối tượng khác gồm những người từng là nạn nhân, người lấy chồng nước ngoài khi trở về thăm nhà đã dụ dỗ và lừa bán phụ nữ, trẻ em trong khu vực, thậm chí là người thân trong gia đình; những người lợi dụng việc buôn bán, kinh doanh dịch vụ dọc biên giới…

Các đối tượng này thường nhắm đến những người ở khu vực nông thôn, miền núi, nhất là vùng sâu, vùng xa, đa phần có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, không có việc làm, thiếu hiểu biết xã hội và kỹ năng sống, nhẹ dạ cả tin; hoặc một số người trẻ thích hưởng thụ, ăn chơi, đua đòi, nên dễ theo lời hứa hẹn của đối tượng về việc làm ổn định, thu nhập cao hoặc lấy chồng nước ngoài khá giả, dẫn đến bị lừa bán.

Qua điều tra và phát hiện, những khoản lợi nhuận khổng lồ phía sau mỗi vụ buôn người, sự mất cân bằng về giới, sự phân hóa giàu nghèo, thiếu việc làm, thiếu hiểu biết là một trong những nguyên nhân khiến một bộ phận người dân, nhất là phụ nữ, trẻ em trở thành “món mồi béo bở” cho những kẻ buôn người.

Các đối tượng còn lợi dụng sự bất cập, sơ hở trong công tác quản lý Nhà nước, quản lý xã hội ở một số lĩnh vực như người nước ngoài, hộ khẩu, biên giới, xuất nhập cảnh, hôn nhân và con nuôi có yếu tố nước ngoài; việc giáo dục đạo đức và truyền thống văn hóa, dân tộc ở phạm vi gia đình cũng như toàn xã hội chưa được coi trọng, làm cho một bộ phận dân cư sa vào lối sống vật chất, bất chấp pháp luật.

Đặc biệt, thủ đoạn lừa bán của các đối tượng này ngày càng tinh vi xảo quyệt, hình thành các đường dây, băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia gây khó khăn cho công tác điều tra và giải cứu nạn nhân.

Thực hiện pháp luật về hỗ trợ nạn nhân

Trước thực trạng mua bán người ngày càng có những diễn biến phức tạp, mặc dù phải tập trung mọi nguồn lực để chống dịch Covid-19, nhưng Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội cùng các bộ, ban, ngành luôn coi công tác phòng chống mua bán người là nhiệm vụ trọng tâm, ban hành nhiều văn bản quy định và triển khai nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn loại tội phạm này. Đồng thời, quan tâm, chỉ đạo sâu sát công tác hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về.

Theo đó, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn và thi hành Luật phòng chống mua bán người cụ thể, đồng bộ và có tính khả thi, tạo khung pháp lý thuận lợi trong việc thực hiện tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về hòa nhập cộng đồng.

Quốc hội đã ban hành 3 Luật gồm: Luật phòng, chống mua bán người năm 2012, Bộ Luật Hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Chính phủ ban hành 2 Nghị định gồm Nghị định 62 năm 2012 và Nghị định 09 năm 2013.

Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 Quyết định gồm Quyết định số 1427 năm 2011 và số 2546 năm 2015, phê duyệt Chương trình hành động phòng, chống mua bán người giai đoạn 2011-2015 và giai đoạn 2016-2020.

Cùng với đó, các bộ, ban, ngành liên quan xây dựng các quy trình quy chuẩn rõ ràng về công tác xác minh, tiếp nhận bảo vệ nạn nhân bị mua bán trong nước và mua bán ra nước ngoài, các chính sách chế độ cụ thể để hỗ trợ nạn nhân hòa nhập cộng đồng.

Trong đó, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ban, ngành liên quan xây dựng 3 Thông tư, Thông tư liên tịch; ban hành Quyết định số 1724 năm 2012 và Quyết định số 1057 năm 2016 phê duyệt Đề án “Tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán” giai đoạn 2011-2015 và giai đoạn 2016-2020.

Ngoài ra, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã ra nhiều văn bản chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác hỗ trợ nạn nhân, phối hợp với tổ chức quốc tế hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về và thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra công tác hỗ trợ nạn nhân.

Đồng thời, chỉ đạo lồng ghép việc hỗ trợ nạn nhân với chương trình giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, phòng chống tệ nạn xã hội, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em.

Đa dạng hình thức hỗ trợ

Tính từ giai đoạn 2016-2020, các đơn vị chức năng đã xác minh, giải cứu và tiếp nhận khoảng 2.000 trường hợp là nạn nhân bị mua bán. Các nạn nhân tập trung tại một số tỉnh như Lào Cai, Hà Giang, Quảng Ninh, Nghệ An, Lạng Sơn, Lai Châu, Sơn La, Nam Định, Thừa Thiên Huế, Hậu Giang, Vĩnh Phúc, An Giang, Kiên Giang…

Trong đó, 100% nạn nhân bị mua bán, sau khi tiếp nhận được lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương phối hợp bảo vệ, tổ chức bàn giao, cung cấp thông tin và thực hiện dịch vụ hỗ trợ giúp nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng.

Đồng hành, hỗ trợ nạn nhân nạn mua bán người tái hòa nhập cộng đồng
Ước vọng của một nạn nhân bị mua bán trở về và được hỗ trợ ở Nhà tạm lánh ở Hà Nội. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Để kịp thời giúp các nạn nhân sớm tái hòa nhập cộng đồng, các địa phương đã thông qua nhiều hình thức khác nhau hỗ trợ nạn nhân và bước đầu đạt được hiệu quả tích cực.

Trong đó, hầu hết, các trường hợp nạn nhân trở về chính thức, tự trở về hoặc được giải cứu ngay lập tức đều được cung cấp nơi ăn nghỉ tạm thời, tư vấn tâm lý xã hội, các trường hợp ốm đau, sức khỏe yếu được hỗ trợ chữa trị ban đầu, trợ cấp tiền tàu xe, tiền ăn khi trở về gia đình…

Trở về địa phương, họ được hỗ trợ pháp lý như làm thủ tục hộ khẩu, cấp chứng minh thư nhân dân, giấy khai sinh, hỗ trợ học nghề, việc làm, học văn hóa và được bảo vệ khi tố giác tội phạm.

Tại một số địa phương như Lào Cai, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, An Giang, thông qua các các dự án đã có các Trung tâm, Nhà tạm lánh dành cho những nạn nhân vừa bị mua bán trở về.

Tại đây, họ được cung cấp nơi ăn nghỉ, tư vấn tâm lý xã hội và được tiếp cận với các dịch vụ ngoài Trung tâm để học văn hóa, học nghề và khám chữa bệnh theo nhu cầu và khả năng của đối tượng. Nhờ vậy, các nạn nhân sau khi trở về đạt tỷ lệ cao về hòa nhập cộng đồng.

Ngoài ra, các địa phương thông qua các hoạt động lồng ghép, phòng ngừa và tái hòa nhập cộng đồng để tổ chức các lớp dạy nghề cho phụ nữ, trẻ em thuộc diện hộ nghèo, hỗ trợ tạo việc làm để có mức thu nhập ổn định; hỗ trợ vay tín dụng, cấp phát học phí, học bổng gắn với các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức về phòng, chống mua bán người.

Không chỉ vậy, các nạn nhân vừa bị bán trở về còn được các Dự án quốc tế hỗ trợ về kinh phí và kỹ thuật tổ chức các mô hình có tính hiệu quả và thực tiễn cao.

Trong đó, phải kể đến các mô hình như “Nhóm tự lực” tại Thanh Hóa, Bắc Giang, Tây Ninh, Thừa Thiên Huế, Quảng Bình, mô hình “kết hợp hỗ trợ nạn nhân bị mua bán với phòng, chống mại dâm, phòng ngừa lây nhiễm HIV/AIDS” tại Hải Phòng và mô hình “phòng ngừa phụ nữ có nguy cơ dẫn đến hoạt động mại dâm và dự phòng lây nhiễm HIV” tại Đà Nẵng…

Với những thành công bước đầu của các dự án trên đã giúp các nạn nhân có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận các hỗ trợ hòa nhập cộng đồng bền vững, thông qua việc sử dụng đồng vốn sinh kế hiệu quả từ đó, giúp họ có thu nhập và dần ổn định cuộc sống.

UN Women hỗ trợ phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực giới tại Việt Nam

UN Women hỗ trợ phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực giới tại Việt Nam

Ngày 30/9, Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tại Việt Nam đã tổ chức ...

Mỹ: Phát hiện hơn 90 người trong nghi án buôn người quy mô lớn tại Houston

Mỹ: Phát hiện hơn 90 người trong nghi án buôn người quy mô lớn tại Houston

Ngày 30/4, nhà chức trách Mỹ đã mở cuộc điều tra về hành vi buôn người tiềm tàng, sau khi cảnh sát Houston phát hiện ...

Bài viết cùng chủ đề

Đường biên hòa bình

Đọc thêm

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Thái Nguyên

Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Thái Nguyên

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam.
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ những rào cản với trẻ em gái đến cách mở rộng cơ hội, Plan International thúc đẩy tiếng nói và sự tham gia của thế hệ trẻ trong định hình tương lai.
Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco và EU đang định hình lại quan hệ về vấn đề di cư, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm xử lý khủng hoảng sang một quan hệ đối tác chiến lược rộng ...
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động