Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Mỹ

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Học giả Indonesia bình luận về vị trí của Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. (Nguồn: White House)
Đông Nam Á sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong Chiến lược châu Á - Thái Bình Dương mới của Mỹ. (Nguồn: White House)

Đông Nam Á là trung tâm

Học giả Indonesia Aristyo Rizka Darmawan tại Đại học Indonesia nhận định rằng mặc dù chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết Mỹ “sẽ tập trung vào mọi ngóc ngách của khu vực, từ Đông Bắc Á và Đông Nam Á, đến Nam Á và châu Đại Dương, bao gồm cả các quốc đảo Thái Bình Dương”, song rõ ràng Đông Nam Á là trung tâm của chiến lược này.

Trong văn kiện này, nhiều nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được đề cập cụ thể: Philippines và Thái Lan là đối tác liên minh hiệp ước của Mỹ, còn Indonesia, Malaysia và Singapore là những đối tác hàng đầu khu vực.

Khác với tuyên bố về Thỏa thuận an ninh ba bên Australia - Anh - Mỹ (AUKUS), tài liệu của Mỹ cho rằng sự hiện diện của nước này tại Đông Nam Á góp phần cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực, đặc biệt là Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Trong bối cảnh đó, ASEAN đã nhiều lần nhấn mạnh vị trí trung tâm và lập trường trung lập và thông qua Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mới của Mỹ không đề cập hay tán thành Tầm nhìn ASEAN, nhưng “ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, hỗ trợ ASEAN trong các nỗ lực đưa ra các giải pháp bền vững cho những thách thức cấp bách nhất của khu vực” và đặc biệt, thừa nhận và tôn trọng sự đoàn kết nội khối của tổ chức này.

Vì thịnh vượng khu vực

Văn kiện cũng đưa ra một kế hoạch cụ thể cho ASEAN nhằm thúc đẩy sự thịnh vượng của khu vực, với Mỹ cam kết tăng cường đầu tư trực tiếp. Dù xứ cờ hoa đang là nhà đầu tư hàng đầu ở ASEAN, chiến lược mới vẫn hứa hẹn sẽ “tạo thuận lợi hơn cho thương mại tiêu chuẩn cao, điều hành nền kinh tế số, thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng minh bạch, tiêu chuẩn cao và xây dựng kết nối số”.

Cam kết này có ý nghĩa quan trọng trong cân bằng ảnh hưởng khu vực ngày càng tăng của Trung Quốc trong thập kỷ với Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Nó cũng phản ánh nỗ lực mới của Mỹ nhằm khắc phục những thiếu sót khi quyết định rút khỏi các cuộc đàm phán hiệp định thương mại tự do thế hệ mới ở khu vực.

Trong lĩnh vực an ninh, chiến lược mới nhắc lại rằng Mỹ đã duy trì “sự hiện diện quốc phòng mạnh mẽ và nhất quán cần thiết để hỗ trợ hòa bình, an ninh, ổn định và thịnh vượng trong khu vực”, coi Biển Đông và Biển Hoa Đông là ưu tiên. Tuy nhiên, đáng chú ý là trong khi tài liệu nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, không một đoạn nào đề cập đến Chương trình Hoạt động tự do hàng hải (FONOPS) do Hải quân Mỹ thực hiện.

Ngược lại, chiến lược nhấn mạnh tầm quan trọng của lực lượng cảnh sát biển trong chỉ đạo hợp tác an ninh hàng hải, “tư vấn, đào tạo, triển khai và nâng cao năng lực... bao gồm cả nâng cao năng lực hàng hải và nhận thức về hàng hải trong khu vực”.

Việc nhấn mạnh hợp tác bảo vệ bờ biển có thể được coi là một động thái tích cực vì nó sẽ ít mang tính khiêu khích và nhạy cảm hơn so với sự hiện diện quân sự trong khu vực. Quan trọng hơn nữa, hoạt động bảo vệ bờ biển ở Đông Nam Á là cần thiết để giải quyết các mối đe dọa an ninh hàng hải, đơn cử như đánh bắt bất hợp pháp.

Ngoài quan hệ hợp tác kinh tế và an ninh truyền thống, chiến lược mới của Mỹ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của đối ngoại nhân dân. Trong những năm trước đại dịch Covid-19, gần 60.000 sinh viên từ các quốc gia thành viên ASEAN đã học tập tại Mỹ. Với Sáng kiến Lãnh đạo trẻ Đông Nam Á (YSEALI), Washington mong muốn thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với thế hệ lãnh đạo khu vực trong tương lai.

Văn bản của Mỹ cũng một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ Mỹ - ASEAN. Mỹ nhắc lại cam kết của mình đối với Hội nghị Cấp cao Đông Á và Diễn đàn Khu vực ASEAN, “cũng như sẽ tìm kiếm các hình thức can dự cấp bộ trưởng mới với ASEAN”, hứa hẹn đầu tư hơn 100 triệu USD cho các sáng kiến chung mới.

Đây đều là các kế hoạch đầy hứa hẹn, song nói thì dễ, làm lại khó. Thành bại của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào nỗ lực và hành động thực chất của Mỹ, thể hiện xứ cờ hoa thực sự hành động vì một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng mở, kết nối, thịnh vượng, có sức chống chịu và an ninh như những gì đã nêu.

Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 11/2, chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở cửa.

Gác lại Ukraine, Ngoại trưởng Mỹ cùng Bộ tứ khẳng định ưu tiên an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Gác lại Ukraine, Ngoại trưởng Mỹ cùng Bộ tứ khẳng định ưu tiên an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 9/2, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đến Australia gặp các đồng minh nhóm Bộ tứ (Quad) để tập trung giải quyết các thách ...

(theo Lowy Institute)

Đọc thêm

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại ...
XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 11/8. xổ số hôm nay 11/8. trực tiếp xổ số miền Trung 11/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT ...
Xuất sắc thắng Thái Lan, U16 Việt Nam vào đá chung kết U16 Đông Nam Á 2022

Xuất sắc thắng Thái Lan, U16 Việt Nam vào đá chung kết U16 Đông Nam Á 2022

Baoquocte.vn. Ở trận bán kết một giải U16 Đông Nam Á 2022, tuyển U16 Việt Nam xuất sắc đánh bại U16 Thái Lan 2-0, qua đó giành tấm vé đầu tiên ...
XSMN 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

XSMN 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

Baoquocte.vn. XSMN 11/8. kết quả xổ số hôm nay ngày 11 tháng 8. trực tiếp xổ số miền Nam 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8/2022. SXMN 11/8. xổ số miền Nam ...
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mong Thủ đô Vientiane tiếp tục phối hợp chặt chẽ và hợp tác với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành của Việt ...
Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Baoquocte.vn. Trận tranh Siêu Cúp châu Âu giữa Real Madrid vs Frankfurt diễn ra trên sân vận động Helsinki Olympic (Phần Lan) vào 2h ngày 11/8.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa dông rải rác và ...
Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Baoquocte.vn. Theo một nghiên cứu vừa công bố cá mập cùng các loài cá đuối ray và cá đuối skate tại các khu bảo tồn trên Địa Trung Hải có nguy ...
Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Baoquocte.vn. Ngày 9/8, Bộ trưởng Chuyển đổi sinh thái Italy cho biết, nước này đang ở vị thế tốt hơn so với các nước châu Âu khác khi mùa Đông đến ...
Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Baoquocte.vn. Gia đình của các nạn nhân một vụ tai nạn máy bay ở Ấn Độ quyên góp để xây dựng bệnh viện cho người dân bang Kerala, những người đã ...
Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Baoquocte.vn. Ngày 10/9, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã lên tiếng xin lỗi người dân cả nước vì những sự bất tiện mưa lớn và ngập lụt ở thủ đô Seoul.
Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Những lãnh đạo cánh tả lên nắm quyền tại Mỹ Latinh sẽ phải đối mặt với nhiều bài toán để bảo đảm ổn định chính trị, tăng trưởng cao thời gian tới.
Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Baoquocte.vn. Nga đã chính thức thông báo với Mỹ rằng đang tạm thời rút các cơ sở của mình ra khỏi các hoạt động thanh tra theo Hiệp ước START.
Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup chỉ đạo bộ này và đề nghị ban ngành liên quan ưu tiên đầu tư xây dựng một hệ thống quân sự.
Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Baoquocte.vn. Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ họp về vụ tấn công Zaporizhzhia, còn Ukraine cảnh báo Moscow sắp kết nối nhà máy điện hạt nhân này với Crimea.
Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng, việc Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga theo Hiệp ước New START là không thể chấp nhận được.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động