Sân bóng 3.400 năm tuổi của người Aztec

Anh Quang
TGVN. Một sân bóng khoảng 3.400 năm tuổi ở vùng núi phía nam Mexico đã giúp các nhà khảo cổ ghi nhận về một môn thể thao thời cổ đại, đóng vai trò lớn trong xã hội của người Maya và Aztec.   
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Phát hiện 2 tòa tháp sọ người của nền văn minh Aztec tại Mexico
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Mexico: Phát hiện dấu tích đền thờ và sân bóng Aztec cổ đại
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec
Khu vực phát hiện ra sân bóng cổ xưa ở Etlatongo. (Nguồn: Science News)

Sân bóng cổ này được tìm thấy tại một điểm khai quật có tên Etlatongo trên dãy núi Oaxaca, và là sân bóng cổ thứ hai được tìm thấy cho tới nay. Phát hiện này cũng cho thấy, vào thời điểm các xã hội ở Mexico và Trung Mỹ phát triển ngày càng lớn mạnh và phức tạp hơn về mặt chính trị, một môn thể thao sử dụng bóng đã được phát minh.

Người dân tại Trung bộ châu Mỹ cổ đại (khu vực trải dài từ miền trung Mexico đến Honduras và Nicaragua) đã cùng nhau thiết kế một sân bóng và thậm chí là xây dựng luật chơi bộ môn này. Trò chơi có vai trò quan trọng trong việc giúp các xã hội cổ xưa tại đây phát triển hệ thống cấp bậc và chính trị.

Hai nhà khảo cổ tại George Washington (Mỹ) là Jeffrey Blomster và Víctor Salazar Chavez đã tiến hành khai quật Etlatongo từ năm 2015. Theo tạp chí Science Advances, phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon chỉ ra, sân Etlatongo được xây từ năm 1443-1305 TCN. Người xưa sử dụng sân bóng khoảng 175 năm và tu sửa một lần.

Sân bóng cùng loại duy nhất cổ xưa hơn nằm ở Paso de la Amada, bang Chiapas, Mexico, xây dựng khoảng năm 1650 TCN. Vị trí khác biệt của sân bóng Etlatongo cho thấy, có thể môn bóng này rất lâu đời và phổ biến ở Trung bộ châu Mỹ, không phải bắt nguồn từ một cộng đồng duy nhất.

Ngoài ra, các nhà khảo cổ đã tìm thấy khoảng 2.300 địa điểm có thể là những sân bóng thời cổ đại tại khu vực Trung bộ châu Mỹ cổ đại. Trong đó, nhiều sân bóng có tuổi đời từ 1.800-1.100 năm, thuộc đế chế Maya, cũng như thuộc đế chế Aztec, tồn tại từ khoảng 675-500 năm trước.

Các nhà khoa học chưa rõ chính xác luật chơi của môn bóng tổ chức trên sân Etlatongo. Nhiều phiên bản ra đời sau đó khá giống sự kết hợp giữa bóng đá và bóng rổ nhưng sử dụng hông. Người chơi dùng hông đánh bóng cao su qua những vòng được dựng trên cao ở thành sân bóng. Sân Etlatongo không có vòng đánh bóng. Có thể ở thời kỳ này, trò chơi giống môn “bóng chuyền hông” hơn.

Theo ông Chavez, sân bóng Etlatongo tồn tại trong thời kỳ Trung bộ châu Mỹ cổ đại đang chuyển biến, những lãnh đạo chính trị và tôn giáo đầu tiên xuất hiện, việc buôn bán giữa các vùng cũng tăng lên. Đây có thể là giai đoạn khởi đầu của văn hóa Trung bộ châu Mỹ.

Môn bóng có thể đã giúp gắn kết các cộng đồng, thúc đẩy thương mại và tạo điều kiện cho những người lãnh đạo khoe sức mạnh và sự giàu có bằng cách tổ chức lễ hội. Sự bất bình đẳng có thể trở nên sâu sắc hơn, thể hiện qua việc ai chiếm vị trí tốt nhất trên các gò đất quanh sân để theo dõi trò chơi, ông Blomster cho biết.

Theo nhà khảo cổ David Carballo tại Đại học Boston, các phiên bản hiện đại của bộ môn này vẫn đang được chơi ở Mexico. Đây có thể là môn thể thao chơi bóng đồng đội cổ nhất và tồn tại lâu đời nhất trên thế giới hiện nay.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec 'Thợ săn' kho báu tìm được đồng xu cổ 1.300 năm, lịch sử có thể sẽ được viết lại

TGVN. Đồng xu được phát hiện trong một “cánh đồng bùn” ở Wiltshire, Anh bởi một “thợ săn” kho báu.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Thành phố cổ 'dành cho tầng lớp siêu giàu' chìm gần 2000 năm dưới đáy biển

TGVN. Đây là thành phố từng được ví “chỉ dành cho tầng lớp siêu giàu” dưới thời La Mã cổ đại.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Ai Cập: Xác ướp bí ẩn với mái tóc vẫn đen mượt sau 3.000 năm

Xác ướp bí ẩn của một phụ nữ Ai Cập vừa được đưa ra khỏi quan tài sau khi yên nghỉ hơn 3.000 năm. Điều ...

Anh Quang (theo Science News)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tài năng trẻ gốc Việt được ví như ‘Justin Bieber phiên bản mới’ ra mắt MV Pop Dance đầu tay

Tài năng trẻ gốc Việt được ví như ‘Justin Bieber phiên bản mới’ ra mắt MV Pop Dance đầu tay

Tiếp nối chuỗi gặt hái thành công vang dội trên trường quốc tế trong năm 2026, nghệ sĩ trẻ gốc Việt Shumo AG chính thức trở lại đường đua âm nhạc với MV mới.
Sắc vóc dàn mỹ nhân đến Việt Nam tranh vương miện Miss Charm 2026

Sắc vóc dàn mỹ nhân đến Việt Nam tranh vương miện Miss Charm 2026

53 người đẹp đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ đã có mặt tại Việt Nam, bắt đầu hành trình 3 tuần chinh phục vương miện Miss Charm 2026.
Quán quân Sao Mai 2017 trở lại với vai trò giám khảo

Quán quân Sao Mai 2017 trở lại với vai trò giám khảo

9 năm sau khi giành ngôi Quán quân dòng nhạc thính phòng Sao Mai 2017, ca sĩ Đỗ Tố Hoa trở lại cuộc thi Sao Mai 2026 với vai trò giám khảo khách mời.
Siêu mẫu Ngọc Quyên trở lại sàn diễn với BST áo dài của NTK Nomi Thảo Nguyễn

Siêu mẫu Ngọc Quyên trở lại sàn diễn với BST áo dài của NTK Nomi Thảo Nguyễn

Bộ sưu tập ‘Breeze of Elegance’ bao gồm 15 mẫu áo dài lấy cảm hứng từ 4 mùa trong năm với bảng màu đặc sắc.
NSND Thu Hà trẻ trung, thanh lịch với sơ mi trắng

NSND Thu Hà trẻ trung, thanh lịch với sơ mi trắng

NSND Thu Hà xuất hiện với vẻ thanh lịch trong chiếc áo sơ mi, thể hiện phong cách thời trang tinh tế và đẳng cấp của mình.
Sao Việt: Ca sĩ Hồ Ngọc Hà thần thái đỉnh cao

Sao Việt: Ca sĩ Hồ Ngọc Hà thần thái đỉnh cao

Ca sĩ Hồ Ngọc Hà đã chia sẻ hình ảnh mới nhất sau chuyến công tác, thể hiện thần thái đỉnh cao và phong cách thời trang ấn tượng.
Căn nhà không mái che tập 18: Hạnh bị xúc phạm và phản ứng của Toản

Căn nhà không mái che tập 18: Hạnh bị xúc phạm và phản ứng của Toản

Căn nhà không mái che tập 18, Toản bức xúc khi Hạnh bị em gái chồng cũ buông lời lăng mạ.
Căn nhà không mái che tập 17: Toản 'lột mặt nạ' nhân tình của bố Hùng

Căn nhà không mái che tập 17: Toản 'lột mặt nạ' nhân tình của bố Hùng

Căn nhà không mái che tập 17, lời khẳng định chắc nịch của Toản đã phơi bày sự gian dối của Nguyệt, giúp bố Hùng được minh oan.
Căn nhà không mái che tập 16: Hùng phát hiện bí mật động trời của bố

Căn nhà không mái che tập 16: Hùng phát hiện bí mật động trời của bố

Căn nhà không mái che tập 16, Hùng sốc nặng khi tận mắt chứng kiến cảnh bố mình ân cần đưa đón nhân tình cùng con riêng tại bệnh viện.
HANIFF VIII: Năm ngày hội tụ những sắc màu điện ảnh thế giới

HANIFF VIII: Năm ngày hội tụ những sắc màu điện ảnh thế giới

Với 125 bộ phim đến từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) diễn ra từ ngày 28/11 đến 2/12.
Đại diện Việt Nam giành hạng ba tại sân chơi Eurovision Song Contest Asia 2026

Đại diện Việt Nam giành hạng ba tại sân chơi Eurovision Song Contest Asia 2026

Ca sĩ Tóc Tiên xếp thứ ba tại Eurovision Song Contest Asia 2026 với 164 điểm, sau phần trình diễn ca khúc Em Tiên tại Bangkok, Thái Lan, tối 14/11.
11 bộ phim Việt Nam mở nhịp cầu kết nối nghệ sĩ và khán giả Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam mở nhịp cầu kết nối nghệ sĩ và khán giả Hải Phòng

Từ ngày 21-23/11, VFDA phối hợp với Hải Phòng tổ chức 22 suất chiếu miễn phí của 11 bộ phim Việt Nam, kết hợp giao lưu giữa nghệ sĩ và khán giả.
Phiên bản di động