Gã du ca đại ngàn về phố

Minh Hòa
Vốn là người quảng giao và có quen biết khá rộng trong giới nhạc, tài tử Kim Dung rủ tôi tới nơi chị và ca sĩ Y Jack Arul cùng ban nhạc chuẩn bị diễn. Lâu lắm anh chàng này mới ra khỏi buôn về phố Hà Nội.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ca sĩ Y Jack Arul.
Ca sĩ Y Jack Arul.

Vốn mê giọng hát đầy chất lửa hoang dại từ ca khúc Đi tìm lời ru Mặt trời (Y Phon Ksor), đến chất giọng đam mê hút hồn với ca khúc Chuyện tình trên cao nguyên (Trần Tiến) đoạt giải Vàng cuộc thi giọng hát ASEAN… nên tôi nhận lời ngay.

Chất mộc của người Ê Đê

Thật bất ngờ vì chẳng chuẩn bị trước, tôi lại được nghe tiếng hát quen thuộc, vẫn giọng ca chất lửa hoang dại từ cao nguyên đại ngàn mênh mang đó giờ đang da diết trong Còn ai với ai (Trịnh Công Sơn)… Với chiếc mũ phớt rộng vành, chàng trai Ê Đê ấy mang sự mộc mạc và đằm thắm, chạm đến mọi trái tim của những nghệ sĩ Hà Nội có mặt tại đêm diễn của anh và các bạn. Đêm Hà Nội như tĩnh lặng hơn để nghe trọn tiếng hát của chàng trai đại ngàn Tây Nguyên.

Dứt câu ca của Trịnh Công Sơn, buông cây đàn guitar giọng anh xa xăm: “Hát bài này của anh Sơn càng nhớ anh. Những tác phẩm của anh Trịnh Công Sơn như là những bức tranh họa chính cuộc đời Y Jack vậy. Anh Sơn hiền lắm! Lúc anh ốm, anh gầy lắm, cứ ngồi trên cái đệm dầy, chúng tôi ngồi bóp tay, bóp chân cho nhau”.

Ít người biết ca sĩ Y Jack Arul và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là anh em thân thiết, có cùng sinh nhật và từng tổ chức tiệc sinh nhật chung hai lần. Y Jack Arul hồi tưởng: “Anh Sơn coi tôi là “người em tinh thần của anh”. Anh ấy bao giờ cũng xưng tên, rất đỗi gần gũi: “Anh Sơn nói Y Jack này… Cứ thế, cứ vơi câu chuyện, chúng tôi lại đàn ca. Anh Sơn có một nơi để tụ tập anh em, để viết nhạc, để sáng tác hội họa… và ngồi uống rượu.

Đó là cái Phòng sáng tác. Ở đó có bức vách kính, với hệ thống nước chảy tạo mưa nên cảm giác lúc nào cũng có tiếng tí tách mưa rơi. Trong phòng có một cái chuông. Hết bia thì rung kiểu này, hết đá thì rung kiểu kia. Anh Sơn nói anh không muốn sai người giúp việc làm cái này, cái kia mà chỉ cần rung chuông theo nhịp điệu riêng là biết, dùng tiếng nhạc để thay lời nói. Vì anh xem trọng mọi người lắm, chỉ cần rung cái chuông mà không cần sai, hay nói gì”.

Câu chuyện đầy vơi, tôi mới biết Y Jack Arul chính là con trai của già làng huyền thoại Ama H’rin, đã vượt thảo nguyên M’Đrắk đi tìm “miền đất hứa” và xây dựng nên buôn A’ko Hdông - một buôn làng kiểu mẫu của người Ê Đê ở Buôn Ma Thuột. Đây cũng là ngôi làng xuất hiện trong tập bút ký Bằng đôi chân trần của nhà văn Nguyên Ngọc, tôi rất thích. Có lẽ được thừa hưởng sự mạnh mẽ của cha, sự bao la hùng vĩ của đại ngàn mà tiếng hát của anh mạnh mẽ và mênh mông đến thế.

Y Jack Arul chia sẻ: “Suốt giai đoạn Covid-19, tôi ở buôn và chỉ bảo cho con cháu hát. Giới trẻ bây giờ hát nhiều bài rồi còn tự sáng tác trên máy tính thành thạo… nhưng mà sao cái giai điệu KUT - giai điệu dân ca của dân tộc Ê Đê mình thì chúng hát không ra nổi chất. KUT là phải kể, phải hát mộc, chân thật… mà giờ ít đứa hát được. Thế nên mình cứ loanh quanh ở buôn từ hồi đó. Sau Covid, tôi giao lại việc cho em rể Y Neon”.

Thì ra cái chất trong giọng ca chúng tôi vừa nghe anh hát, đầy sâu đậm và mộc mạc đó chính là chất KUT của người dân tộc Ê Đê - cái chất mộc, chân thật, hát như kể của anh. Càng sâu lắng hơn khi chất KUT đó được thấm đẫm những thăng trầm cuộc sống của người con trai của trưởng bản huyền thoại, sinh ra giữa bom rơi đạn lạc, lớn lên giữa cái lạnh giá của rừng già và đấm ấm của những tiếng cười bên miếng khoai, củ sắn.

Cái chất KUT mà giờ đây anh băn khoăn lo ngại riêng cho giới trẻ hát trong buôn, chúng hát như nhiều ca sĩ thị trường “hời hợt và không có chất”.

Ca sỹ Y Jack Arul ngồi giữa, chụp ảnh kỷ niệm cùng tài tử Kimh Dung và bang nhạc tại Hà Nội. (Ảnh: MH)
Ca sỹ Y Jack Arul ngồi giữa, chụp ảnh kỷ niệm cùng tài tử Kimh Dung và bang nhạc tại Hà Nội. (Ảnh: MH)

Chất nội trong hơi thở ngoại

Cũng đã hơn một lần tôi gặp anh tại những đêm nhạc của các nhạc sĩ nổi tiếng, nhưng tôi thường không theo kịp anh. Giờ tôi mới biết, anh cứ thấy báo chí là lảng, trừ lần này ra Hà Nội, tôi đã đến quá gần để anh có thể rời đi.

Giọng anh nhẹ nhàng, trầm ấm: “Vậy cô gái Hà Nội ở Báo nào, cần hỏi gì? Báo của Bộ Ngoại giao à? Tôi còn nhớ lần thi tiếng hát ASEAN ở Hà Nội, ngày đó hát hai bài: Mơ về nơi xa lắm (Phú Quang) và Chuyện tình thảo nguyên (Trần Tiến). Có 10 nước tham gia, nhưng đến giờ tôi vẫn rất nhớ những bài hát dân ca của Lào, Campuchia rất hay, đặc biệt là bài dân ca của Philippnes hát tuyệt lắm. Giọng nữ ca sĩ rất đẹp, giai điệu du dương đến lạ kỳ…”.

Lần ra Bắc này, Y Jack Arul vừa thăm bạn bè, họ hàng vừa gặp người em – nhạc sĩ Lê Minh Sơn để lại bàn về album đầu tiên. “Trước Covid, chúng tôi đã sắp hoàn thành rồi, nhưng dịch bệnh khiến dự án đó tạm dừng. Lần này tôi ra Hà Nội để tiếp tục. Non nửa đời ca hát, nhiều người bảo tôi làm album như tôi chưa thấy đủ “chín”.

Lần này thực chất là album của tình anh em, gồm 14 bài của tôi và ba anh em: Anh Trịnh Công Sơn, Trần Tiến và em Lê Minh Sơn. Tôi là đứa em tinh thần của anh Sơn, anh Trần Tiến thì cùng nhau “Du ca” một đời và em Lê Minh Sơn từng sáng tác Voi không đuôi như là người của buôn… nói lên nỗi lòng của tôi, của buôn - nói về vấn đề môi trường, không riêng Việt Nam mà cả thế giới rất quan tâm. Tôi cũng đã hát trong đêm nhạc của em ấy”…

“Chúng tôi đã chọn ra được 14 bài thích hợp, mang hơi hướng hát tâm sự nhiều hơn, cuộc đời thế nào thì các tác phẩm của ba anh em bộc bạch như vậy. Anh em chúng tôi mong muốn làm được một album để đời, ra được cái chất của người Ê Đê và của ba anh em nữa”, ca sĩ Y Jack Arul chia sẻ.

Cũng như bao người hâm mộ mình, Y Jack Arul đã chờ gần nửa đời ca hát mới cảm thấy mình đến độ chín để ra được một cuốn album. Anh kỳ vọng sẽ mang đến những bài hát đầy chất KUT, sự mộc mạc, hơi thở tự sự và tiếng lòng của đồng bào dân tộc Ê Đê và nhuộm chất đời, chất thơ đồng tâm hồn anh em.

Nhìn tôi, anh cười và cảm hứng: “Đặc biệt, trong đó, bài Voi không đuôi của Lê Minh Sơn có tính thời đại, có thể sẽ được chuyển thể sang tiếng Anh để mọi người trong và ngoài nước cũng có thể cất tiếng hát bảo vệ môi trường”.

Chia tay Y Jack Arul, dành lại không gian nghệ thuật và thời gian để anh hoàn thiện dự án của mình, tôi vô cùng xúc động với những chia sẻ của anh. Cũng giống như sự hiếm hoi của chất KUT trong các giọng hát ở buôn làng Ê Đê của anh, cái cách mà Y Jack Arul làm nhạc cũng rất riêng và đầy trách nhiệm. Không chạy theo một điều gì, cứ từ từ, chậm rãi, rồi sẽ đến và đến một cách thuyết phục. Tôi tin những kỳ vọng của anh sẽ thực sự thành hiện thực trong một ngày không còn xa.

Ca sĩ Y Jack Arul từng theo nghệ sĩ Y Moan đi hát khắp các buôn làng. Năm 1994, anh gia nhập Đoàn Ca múa nhạc Đắk Lắk, trở thành một trong những giọng ca trụ cột của đoàn - dù chưa từng qua trường lớp thanh nhạc khi ấy.

Đến năm 1996, Y Jack Arul được gửi đi học ở Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh (hệ trung cấp thanh nhạc). Anh vừa học vừa hát rồi về đầu quân cho Trung tâm Ca nhạc nhẹ TP. Hồ Chí Minh.

Năm 1997, Y Jack khăn gói đi thi Liên hoan Tiếng hát Truyền hình toàn quốc. Sau khi đoạt giải Nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên, anh tham gia vòng thi toàn quốc và giành giải Ba. Từ đó, khán giả cả nước biết đến Y Jack như một giọng ca mới của Tây Nguyên.

Năm 1998, Y Jack được chọn đi thi Liên hoan Giọng hát vàng Hà Nội - ASEAN và giành giải Vàng.

Sao Việt: Diễn viên Hồng Diễm đẹp như thiếu nữ, Hoa hậu Bảo Ngọc lên đồ gợi cảm

Sao Việt: Diễn viên Hồng Diễm đẹp như thiếu nữ, Hoa hậu Bảo Ngọc lên đồ gợi cảm

Diễn viên Hồng Diễm tạo dáng xinh tươi trước biển, Hoa hậu Bảo Ngọc lên đồ gợi cảm, Quỳnh Kool đầy tâm trạng.

Hồ Ngọc Hà muốn tổ chức đám cưới quy mô nhỏ, ở một nơi xa vắng

Hồ Ngọc Hà muốn tổ chức đám cưới quy mô nhỏ, ở một nơi xa vắng

Ca sĩ Hồ Ngọc Hà nói cô mong tổ chức một đám cưới nhỏ, ở một nơi xa vắng trong khi ông xã có nhiều ...

Trước nghi vấn hẹn hò, Yoona SNSD và Junho xác nhận chỉ là bạn bè thân thiết

Trước nghi vấn hẹn hò, Yoona SNSD và Junho xác nhận chỉ là bạn bè thân thiết

Ca sĩ, diễn viên Yoona, nhóm SNSD, bị đồn hẹn hò diễn viên Junho, bạn diễn trong phim mới của đài JTBC, nhưng cả hai ...

Ca sĩ Phương Mỹ Chi: Tôi muốn bước ra khỏi vùng an toàn và khám phá giới hạn bản thân

Ca sĩ Phương Mỹ Chi: Tôi muốn bước ra khỏi vùng an toàn và khám phá giới hạn bản thân

Ca sĩ Phương Mỹ Chi bộc bạch, cô đang ở tuổi 20, độ tuổi luôn muốn khám phá và thử sức với những điều mới ...

Ca sĩ Quang Dũng mời Hoa hậu Mai Phương tham gia MV ca nhạc mới

Ca sĩ Quang Dũng mời Hoa hậu Mai Phương tham gia MV ca nhạc mới

Ca sĩ Quang Dũng cùng Hoa hậu Mai Phương thực hiện nhiều cảnh quay tình cảm trong MV Quy Nhơn mênh mang niềm nhớ ra ...

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động