'Gậy ông đập lưng ông', trừng phạt kinh tế Nga thách thức vị thế của đồng USD?

Thủy Tiên
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bối cảnh Nga triển khai chiến dịch quân sự ở Ukraine, việc Mỹ dùng biện pháp kinh tế, cụ thể là nguồn cung USD, làm vũ khí trừng phạt Nga có thể gây suy yếu sự thống trị của đồng tiền này.
Trừng phạt kinh tế Nga, quyền bá chủ của đồng USD đang lâm nguy?
Các biện pháp trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt để đáp lại chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine có thể sẽ đẩy nhanh quá trình suy giảm vị trí thống trị của đồng USD. (Nguồn: indiasentinels)

Khởi đầu năm nay, Omicron đã trở thành biến thể chủ đạo và làm tăng vọt số ca mắc mới trên toàn cầu. Một vài tuần sau đó, biến thể này đã suy yếu trên toàn thế giới, hứa hẹn đại dịch Covid-19 sẽ đi tới hồi kết.

Tuy nhiên, trong khi thế giới đang đón nhận những tín hiệu tích cực này thì xung đột Nga-Ukraine lại nổ ra và gây hỗn loạn kinh tế trên toàn thế giới.

Phản ứng chuỗi

Ukraine và Nga đều là những nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới về các mặt hàng như dầu thô, khí đốt tự nhiên, sắt thép, lúa mì và dầu ăn. Do ý nghĩa địa kinh tế, xung đột Nga-Ukraine không giống bất kỳ cuộc xung đột nào trong lịch sử, có tác động trực tiếp đến mức độ lạm phát của các nền kinh tế lớn trên thế giới.

Các nhà kinh tế lo ngại sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng đáng kể phát sinh từ các lệnh đóng cửa liên quan đến Covid-19 và sức ép lên giá dầu thế giới hai năm trước. Hiện giá dầu thô tăng vọt, vượt 130 USD/thùng và khí đốt tự nhiên đạt 5,7 USD/triệu đơn vị nhiệt của Anh (MMBTU).

Lúa mì, dầu ăn, và các mặt hàng khác cũng đồng loạt tăng giá. Những mặt hàng này có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến giá tiền điện tử (Joe) trung bình không chỉ ở Mỹ và các nước phương Tây, mà còn ở các nước Nam toàn cầu (bao gồm các nước châu Phi, châu Mỹ Latin, và vùng đang phát triển của châu Á), nơi cú sốc lạm phát thậm chí còn nghiêm trọng hơn.

“Thêm dầu vào lửa”, Mỹ đã chọn vũ khí mạnh nhất có thể để ngăn chặn Nga thông qua các biện pháp trừng phạt kinh tế. Bằng đòn trừng phạt vào nhà sản xuất dầu thô lớn thứ ba và nhà cung cấp lúa mì lớn nhất thế giới, Mỹ đã đặt ra một phản ứng chuỗi mà theo một số nhà kinh tế, có thể dẫn đến suy thoái kéo dài tới 6 tháng.

Tuy nhiên, việc giữ vị thế tiền tệ dự trữ toàn cầu cho đồng USD sẽ là thách thức dài hạn đối với Mỹ.

Với hệ thống quốc tế đang dịch chuyển theo hướng đa cực và Mỹ không còn là quốc gia thương mại lớn nhất thế giới khi gặp phải đối thủ "nặng kí" Trung Quốc, sức mạnh và vị thế của đồng USD có thể bị xói mòn.

Tác dụng phụ của các biện pháp trừng phạt đơn phương của phương Tây đối với Nga là tăng lạm phát ở châu Âu, Đông Phi và Nam Á, những nhà nhập khẩu lớn nhất lúa mì và năng lượng từ Nga.

Việc tìm kiếm các lựa chọn và thiết lập chuỗi cung ứng thay thế cần thời gian và vốn, hầu hết các nền kinh tế đang phát triển các cơ chế thay thế để phá vỡ các biện pháp trừng phạt.

Để không rơi vào tình cảnh như Nga, nhiều quốc gia đã đa dạng hóa tiền tệ dự trữ ngoài USD, giao dịch bằng tiền tệ của chính quốc gia mình chứ không phải là đồng USD. Điều này đang châm ngòi cho một cuộc tranh luận về vai trò của đồng USD trong thương mại toàn cầu.

Brazil, Trung Quốc, Nam Phi và Ấn Độ là thành viên của Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) cùng với Nga, chiếm hơn 24% GDP toàn cầu và 16% thương mại toàn cầu. Tương tự, châu Phi chiếm 3% GDP toàn cầu và dự kiến sẽ tăng gấp 6 lần vào năm 2050, nhiều quốc gia có thể sẽ xem xét lại việc sử dụng đồng USD trong thương mại toàn cầu.

Các nước tìm cách đa dạng hóa đồng tiền dự trữ

Những cú sốc lạm phát rất khó được tiếp nhận ở các nước đang phát triển và kinh tế thị trường mới nổi. Mức lạm phát tăng tại một vài nước trong số các nền kinh tế này có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng cân bằng và thậm chí là sự sụp đổ của chính phủ tương ứng. Do đó, các nền kinh tế này hiển nhiên cần tìm cách tránh tác động của các biện pháp trừng phạt từ Mỹ.

Ngay cả châu Âu, một phần của liên minh phương Tây, cũng tìm kiếm các thỏa thuận thương mại bằng đồng Ruble-Euro để ngăn chặn bất kỳ sự gián đoạn nào về nguồn cung khí đốt của Nga.

Nguồn cung khí đốt từ Nga giữ cho các nhà máy hoạt động và ngôi nhà được thắp sáng ở châu Âu, đặc biệt là ở Italy và Đức. Nền kinh tế của họ sẽ đóng băng nếu không có sẵn khí đốt từ Nga. Do đó, các cơ chế thay thế phải được thiết lập càng sớm càng tốt.

Hơn nữa, trải nghiệm này có thể buộc châu Âu lựa chọn giữa việc ưu tiên liên minh xuyên Đại Tây Dương và hỗ trợ Mỹ một cách mù quáng, ngay cả khi phải tốn kém về mặt kinh tế, hay đặt lợi ích kinh tế châu Âu lên trước quan hệ với đối tác xuyên Đại Tây Dương.

Hậu quả của các lệnh trừng phạt này thậm chí còn nghiêm trọng hơn ở các nước Nam bán cầu. Chẳng hạn như Ấn Độ nhập khẩu hơn 80% nhu cầu dầu thô của mình và việc tăng giá sẽ dẫn đến lạm phát và thậm chí là khủng hoảng cán cân thanh toán nếu New Delhi mua ở mức giá thị trường hiện tại. Do đó, có thể hiểu tại sao chính phủ Ấn Độ lại xem xét nghiêm túc đề nghị bán dầu thô của Nga với mức chiết khấu khoảng 30% so với giá thị trường.

Hồi đầu tháng, trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề cập đến việc đa dạng hóa các loại tiền dự trữ bao gồm tiền tệ quốc gia, vàng và các mặt hàng khác. Và Nga dường như không phải quốc gia duy nhất nghĩ tới việc đa dạng hóa đồng tiền dự trữ. Các quốc gia ở Đông Phi và Nam Á sẽ tìm kiếm các lựa chọn thay thế khi chính các nước này cũng đã bị ảnh hưởng gián tiếp bởi các biện pháp trừng phạt và có thể đối mặt với các lệnh trừng phạt thứ cấp.

Mặc dù các học giả quan hệ quốc tế và các nhà kinh tế của Mỹ có thể không thể nhìn thấy mối đe dọa đối với vị thế của Mỹ, các quốc gia Nam bán cầu có thể ít say mê hơn với “chủ nghĩa biệt lệ kiểu Mỹ” (American exceptionalism) và tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho đồng USD.

Quyền bá chủ của đồng USD phụ thuộc vào quyền bá chủ toàn cầu của Mỹ. Với hệ thống quốc tế đang dịch chuyển theo hướng đa cực và Mỹ không còn là quốc gia thương mại lớn nhất thế giới khi gặp phải đối thủ "nặng kí" Trung Quốc, sức mạnh và vị thế của đồng USD có thể bị xói mòn.

Với vai trò ngày càng tăng của Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia khác từ các nước Nam bán cầu, sự thống trị của đồng USD có thể đang giảm sút.

Vấn đề đặt ra là đồng USD đang dần mất đi sự thống trị giữa các loại tiền tệ toàn cầu. Các biện pháp trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt để đáp lại chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine có thể sẽ đẩy nhanh quá trình suy giảm này.

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Trong cuộc giao tranh tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng “một chất độc không rõ nguồn gốc” bị tình nghi là vũ khí ...

Đón, tiếp nguyên thủ quốc gia đồng thời là người đứng đầu đảng cầm quyền thăm chính thức theo hai chức danh (Phần 2)

Đón, tiếp nguyên thủ quốc gia đồng thời là người đứng đầu đảng cầm quyền thăm chính thức theo hai chức danh (Phần 2)

Điều 9 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đón, tiếp nguyên thủ quốc gia đồng thời là người đứng ...

(theo The Hill)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 9/8/2022: Bọ Cạp làm sai trái nhiều việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 9/8/2022: Bọ Cạp làm sai trái nhiều việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 9/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Xổ số miền Nam - XSMN 8/8 - SXMN 8/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 8/8

Xổ số miền Nam - XSMN 8/8 - SXMN 8/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 8/8

Baoquocte.vn. XSMN 8/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 2 ngày 8/8/2022. xổ số hôm nay ngày 8 tháng 8. SXMN 8/8/2022. xổ số ...
Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 9/8/2022: Tuổi Tỵ hoàn thành xuất sắc công việc

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 9/8/2022: Tuổi Tỵ hoàn thành xuất sắc công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 9/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Có một Lý Nhã Kỳ rất khác...

Có một Lý Nhã Kỳ rất khác...

Baoquocte.vn. Khác với hình ảnh quyến rũ, kiều diễm thường thấy, người đẹp Lý Nhã Kỳ tung ra bộ ảnh bụi bặm khoe dáng bốc lửa nhận 'bão' lời khen.
Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã bảo vệ quyết định hủy các cuộc đối thoại quốc phòng với phía Mỹ.
Phương Oanh đẹp hơn nhờ cuộc sống an nhiên mỗi ngày

Phương Oanh đẹp hơn nhờ cuộc sống an nhiên mỗi ngày

Baoquocte.vn. Diễn viên Phương Oanh thực hiện bộ ảnh ghi lại giai đoạn mà cô thấy bản thân đẹp nhất.
HLV Mai Đức Chung gia hạn hợp đồng, dẫn dắt tuyển nữ Việt Nam dự World Cup nữ 2023

HLV Mai Đức Chung gia hạn hợp đồng, dẫn dắt tuyển nữ Việt Nam dự World Cup nữ 2023

Baoquocte.vn. Tin vui với tuyển bóng đá nữ Việt Nam khi HLV Mai Đức Chung và VFF chính thức ký gia hạn hợp đồng 1 năm.
2022 - Năm để vai trò trung tâm của ASEAN tỏa sáng

2022 - Năm để vai trò trung tâm của ASEAN tỏa sáng

Baoquocte.vn. 2022 là một năm đặc biệt với ASEAN khi các thành viên đảm nhận vai trò chủ tịch các tổ chức quan trọng, thể hiện tiềm năng thúc đẩy hội ...
Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo nguy cơ đối đầu hạt nhân quay trở lại sau nhiều thập kỷ.
Hàn Quốc tăng cường hợp tác thực chất, hướng tới tương lai với ASEAN

Hàn Quốc tăng cường hợp tác thực chất, hướng tới tương lai với ASEAN

Baoquocte.vn. Hàn Quốc và ASEAN sẽ đóng góp lớn hơn nữa cho hoà bình và thịnh vượng của khu vực.
Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã bảo vệ quyết định hủy các cuộc đối thoại quốc phòng với phía Mỹ.
Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo nguy cơ đối đầu hạt nhân quay trở lại sau nhiều thập kỷ.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Baoquocte.vn. Ngày 7/9, Hội đồng Nhân dân tối cao (Quốc hội Triều Tiên) sẽ nhóm họp để thảo luận các dự luật về y tế, tự vệ và phát triển hàng không vũ trụ.
Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian khẳng định thành công của đàm phán gián tiếp về thỏa thuận hạt nhân sẽ phụ thuộc vào sự linh hoạt của Mỹ.
Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Israel và phiến quân Palestine ngừng bắn tại dải Gaza

Baoquocte.vn. Tối ngày 7/8 (theo giờ địa phương), Israel và Phong trào Thánh chiến Hồi giáo (PIJ) trên dải Gaza đã nhất trí ngừng bắn sau hai ngày xung đột.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, các công ty năng lượng ASEAN đặt nhiều kỳ vọng vào năng lượng mặt trời và gió.
Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Baoquocte.vn. Nga đã khởi động lại việc cung cấp khí đốt, nhưng điều này vẫn như một hồi chuông cảnh báo với người Đức.
Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Trung Quốc tăng cường sự hiện diện tại châu Phi thông qua một loạt chuyến thăm của các nhà ngoại giao hàng đầu nước này.
Phiên bản di động