Giải Nobel Hòa bình 2020 và thông điệp về bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu

TS. Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Reiss-Andersen đánh giá, Chương trình Lương thực thế giới (WFP) giúp việc bảo đảm an ninh lương thực trở thành một công cụ của hòa bình, góp phần ngăn chặn việc sử dụng nạn đói như một loại vũ khí của chiến tranh, xung đột vũ trang.
Giải Nobel Hòa bình 2020 và thông điệp về bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu
Giải Nobel Hòa bình dành cho WFP bởi nỗ lực góp phần vào việc bảo đảm an ninh lương thực trở thành một công cụ của hòa bình. (Nguồn: WFP)

Bất ngờ và xứng đáng

Ngày 9/10, giải Nobel cuối cùng của năm 2020, Nobel hòa bình được trao cho Chương trình Lương thực thế giới (World Food Programme - WFP). Một số năm trước, có ý kiến cho rằng giải Nobel Hòa bình bị yếu tố chính trị chi phối!

Năm 2020, việc trao giải Nobel Hòa bình bất ngờ đến phút chót và rất đích đáng. WFP đã vượt qua 317 ứng cử viên khác, trong đó có những tổ chức, cá nhân có uy tín, tích cực hoạt động, đóng góp hiệu quả cho hòa bình thế giới như Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Phong trào Black Lives Matter chống phân biệt chủng tộc và hành động bạo lực của cảnh sát Mỹ, Ủy ban bảo vệ các nhà báo (CPJ), Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern, nhà hoạt động môi trường người Thụy Điển Greta Thunberg…

Ngoài ra còn có các nhân vật quan trọng được đề cử như Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gắn với việc thúc đẩy đàm phán hòa bình giữa Serbia và Kosovo và trung gian hòa giải ký kết thỏa thuận hòa bình giữa Israel với Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Bahrain.

Theo đánh giá của Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Reiss-Andersen, WFP được vinh danh vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm chống lại nạn đói và tạo điều kiện thúc đẩy hòa bình tại các khu vực xảy ra xung đột vũ trang, chiến tranh; đóng vai trò quan trọng trong hợp tác đa phương, giúp việc bảo đảm an ninh lương thực trở thành một công cụ của hòa bình, thúc đẩy tình đoàn kết giữa các quốc gia…

Năm 2019, WFP đã hỗ trợ cho gần 100 triệu người của 88 quốc gia là nạn nhân của đói nghèo và tình trang mất an ninh lương thực. Đây mới chỉ là một phần nhỏ của thực tế. Theo dự báo, đại dịch Covid-19 khiến số người bị mất an ninh lượng thực khẩn cấp tăng gần gấp đôi, từ 135 triệu người năm 2019 lên đến năm 265 triệu người năm 2020.

Bà Reiss-Andersen lý giải ý nghĩa to lớn của việc Ủy ban Nobel Na Uy trao giải hòa bình cho WFP là nhằm “hướng sự chú ý của toàn thế giới vào hàng triệu người đang chịu nạn đói hoặc đối mặt với mối đe dọa của nạn đói”.

Đánh giá của bà Reiss-Andersen không những vinh danh WFP mà còn khẳng định vai trò quan trọng mang tính toàn cầu của an ninh lương thực và việc bảo đảm an ninh lương thực.

Bức tranh màu xám và cái vòng luẩn quẩn

Tình trạng thiếu lương thực, nạn đói trên toàn cầu như một bức tranh màu xám. Theo số liệu của Liên hợp quốc, năm 2019, có 135 triệu người thuộc 55 quốc gia phải sống trong tình trạng khủng hoảng lương thực nghiêm trọng.

Do hậu quả của đại dịch Covid-19, số lượng người rơi vào nạn đói có thể tăng gấp đôi trong năm 2020, khoảng 265 triệu. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) còn đánh giá mức độ nghiêm trọng hơn, toàn thế giới có khoảng 821 triệu người, chiếm 11% tổng dân số bị suy dinh dưỡng vì nạn đói, thiếu lương thực.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến nạn đói, tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng. Xung đột vũ trang, chiến tranh làm cuộc sống đảo lộn, đẩy con người vào tình trạng “màn trời, chiếu đất”, bỏ ruộng đồng, ly quê, tha hương, sản xuất nông nghiệp bị đình trệ...

giai nobel hoa binh 2020 va thong diep ve bao dam an ninh luong thuc toan cau
Việc vinh danh WFP còn khẳng định vai trò quan trọng mang tính toàn cầu của an ninh lương thực và việc bảo đảm an ninh lương thực. (Nguồn: Reuters)

Xung đột vũ trang, chiến tranh làm đứt đoạn chuỗi sản xuất, cung ứng, tiêu thụ lương thực, các sản phẩm từ lương thực và cản trở hoạt động nhân đạo, cứu trợ lương thực. Các vùng, đất nước xảy ra xung đột vũ trang, chiến tranh trở thành “ốc đảo” của đói rét, bệnh tật, ốm đau, chết chóc, chia rẽ, thù hận.

Biến đổi khí hậu, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh cũng là những nguyên nhân quan trọng dẫn đến nạn đói, thiếu lương thực nghiêm trọng, mà hậu quả của đại dịch Covid-19 là một ví dụ điển hình.

Tình trạng “bế quan tỏa cảng”, đóng cửa biên giới, hạn chế xuất khẩu lương thực đẩy các nước, khu vực đã đói kém càng đói kém hơn. Sự cộng hưởng giữa xung đột vũ trang, chiến tranh với biến đổi khí hậu thiên tai, thảm họa, dịch bệnh càng làm trầm trọng hơn nạn đói, tình trạng thiếu lương thực.

Như một vòng luẩn quẩn, xung đột vũ trang, chiến tranh là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến nạn đói, mất an ninh lương thực. Ở chiều ngược lại, nạn đói, tình trạng thiếu lương lại đẩy nhiều người vào tình trạng tuyệt vọng, “bần cùng sinh đạo tặc”, kích động bạo lực, xung đột giữa các bộ tộc, cộng đồng bùng phát mạnh mẽ, trở thành chiến tranh.

Có những thế lực sử dụng nạn đói như một loại vũ khí của xung đột vũ trang, chiến tranh. Các nước ở bên bờ vực của nạn đói như Yemen, Nam Sudan, Nigeria, Somalia... cũng là nơi xảy ra xung đột vũ trang, nội chiến, chiến tranh triền miên.

Bảo đảm an ninh lương thực - một công cụ của hòa bình

“Cho đến khi chúng ta có vaccine y tế, lương thực vẫn là liều vaccine hữu hiệu nhất chống lại mọi cuộc khủng hoảng”. (Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Reiss-Andersen)

Nạn đói, mất an ninh lương thực là một trong những thách thức an ninh phi truyền thống nghiêm trọng mang tính toàn cầu. Xóa đói giảm nghèo là một nội dung quan trọng trong mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc. Mỗi quốc gia có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung cấp lương thực cho người dân của mình, hạn chế và đẩy lùi tình trạng thiếu lương thực, nạn đói và tình trạng phụ thuộc nguồn lương thực nhập khẩu.

Các tổ chức của Liên hợp quốc như FAO, WFP, Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp (IFAD)… có vai trò rất quan trọng trong hoạt động nhân đạo quy mô toàn cầu, cứu trợ lương thực thực phẩm ở các vùng, quốc gia xảy ra xung đột vũ trang, chiến tranh; hỗ trợ khắc phục hậu quả nạn đói ở các nước chậm phát triển, nhiều thiên tai, thảm họa, dịch bệnh...

Đồng thời, WFP phối hợp các quốc gia thành viên Liên hợp quốc bảo đảm an ninh lương thực trên toàn cầu; góp phần ngăn chặn việc sử dụng nạn đói như một loại vũ khí của chiến tranh, xung đột vũ trang.

Ông Tomson Phiri, người phát ngôn của WFP bày tỏ: “Giải Nobel Hòa bình là thông điệp mạnh mẽ gửi đến thế giới rằng hòa bình và xóa sổ nạn đói luôn song hành cùng nhau”.

Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Reiss-Andersen nhấn mạnh: “Cho đến khi chúng ta có vaccine y tế, lương thực vẫn là liều vaccine hữu hiệu nhất chống lại mọi cuộc khủng hoảng”.

Như vậy, việc bảo đảm an ninh lương thực trở thành một công cụ của hòa bình.

Dấu ấn Việt Nam và “ngoại giao lương thực”

Dân tộc Việt Nam có truyền thống lâu đời về trồng lúa nước, nhưng cũng bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, thiên tai, thảm họa. Bảo đảm an ninh lương thực là một nhiệm vụ quan trọng của quốc gia, trong đó lúa là mặt hàng chiến lược, tác động trực tiếp đến an ninh lương thực, sự ổn định kinh tế - xã hội.

Nhờ thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, Việt Nam không những bảo đảm đủ lương thực cho đời sống, chăn nuôi, dự trữ quốc gia, thực hiện thành công mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc về xóa đói giảm nghèo mà còn là nước nằm trong top đầu xuất khẩu gạo của thế giới.

Tuy nhiên, dự báo cuối thế kỷ XXI, biến đổi khí hậu, nước biển dâng sẽ ảnh hưởng đến 32,2% diện tích đất nông nghiệp, sản lượng lúa của Việt Nam có nguy cơ giảm 7,2 triệu tấn. Để bảo đảm an ninh lương thực, giữ vững ổn định kinh tế - xã hội, chúng ta cần thực hiện tốt Kết luận số 81-KL/TW về bảo đảm an ninh lương thực quốc gia đến năm 2030 và các văn bản khác.

Trong đó, nhiệm vụ cơ bản, giải pháp chủ yếu là giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa; phát triển sản xuất lúa hàng hóa theo hình thức liên kết giữa nhà nông, hợp tác xã, doanh nghiệp, gắn với công nghiệp chế biến, bảo quản, tiêu thụ. Xây dựng các cánh đồng lớn, vùng sản xuất lúa gạo quy mô lớn, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, nghiên cứu tạo ra các giống lúa chất lượng tốt, sản lượng cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Đồng thời, phát huy truyền thống tương thân, tương ái, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế trong chương trình bảo đảm an ninh lương thực, xóa đói giảm nghèo của Liên hợp quốc. Trước đây, chúng ta đã thực hiện mô hình hợp tác 3 bên giữa Việt Nam, FAO và nước đối tác ở châu Phi (Senegal) về trồng lúa. Sau đó mở rộng áp dụng rộng rãi, được coi là hình mẫu cho hợp tác Nam - Nam.

Việt Nam đã cử nhiều chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo cho một số nước châu Phi. Chúng ta không chỉ hỗ trợ người dân bị đói nghèo bớt khó khăn hiện tại mà còn tạo cho họ biết cách lo cho cuộc sống tương lai.

giai nobel hoa binh 2020 va thong diep ve bao dam an ninh luong thuc toan cau
Giống đậu phộng Việt Nam trồng tại vùng Hamadab, hoang mạc Sahara, Sudan. (Nguồn: NNVN)

Việt Nam sẵn sàng cung cấp ổn định lúa gạo, hỗ trợ lương thực cứu đói cho các nước xảy ra xung đột vũ trang, chiến tranh, thiên tai thảm họa, dịch bệnh; giúp đỡ phát triển trồng cây lương thực ở các vùng khó khăn, chậm phát triển ở châu Phi, châu Á, theo các chương trình của Liên hợp quốc.

Việc sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ các nước trong xóa đói giảm nghèo, bảo đảm an ninh lương thực, thực hiện tốt vai trò là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, được xem như một hình thức “Ngoại giao lương thực” theo nghĩa tích cực.

Nobel Hòa bình 2020 vinh danh Chương trình Lương thực Thế giới: Giải thưởng xứng đáng

Nobel Hòa bình 2020 vinh danh Chương trình Lương thực Thế giới: Giải thưởng xứng đáng

TGVN. Việc Chương trình Lương thực thế giới (WFP) của Liên hợp quốc, tổ chức nhân đạo chuyên giải quyết nạn đói và thúc đẩy ...

Cho đến khi có vaccine Covid-19, lương thực chính là loại vaccine tốt nhất chống lại sự hỗn loạn

Cho đến khi có vaccine Covid-19, lương thực chính là loại vaccine tốt nhất chống lại sự hỗn loạn

TGVN. Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hợp quốc (WFP) từng chia sẻ, cho tới ngày thế giới có được vaccine ngừa Covid-19, ...

An ninh lương thực trong đại dịch Covid-19: Cần tư duy và hành động mới ngăn chặn thảm họa kép

An ninh lương thực trong đại dịch Covid-19: Cần tư duy và hành động mới ngăn chặn thảm họa kép

TGVN. Từ ngày 1-4/9, Chính phủ Hoàng gia Bhutan đã đăng cai tổ chức Hội nghị lần thứ 35 khu vực châu Á-Thái Bình Dương ...

TS. Vũ Đăng Minh

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Xem nhiều

Đọc thêm

Hoa hậu Đỗ Thị Hà 'truyền lửa', gửi thông điệp gì đến các tân thủ khoa?

Hoa hậu Đỗ Thị Hà 'truyền lửa', gửi thông điệp gì đến các tân thủ khoa?

Hoa hậu Đỗ Thị Hà mong muốn các tân thủ khoa luôn đạt được thành công trong học tập, để có thể thay đổi được số phận và tương lai ...
Việt Nam dự Phiên họp Rà soát chính sách thương mại lần thứ 8 của Thái Lan tại WTO

Việt Nam dự Phiên họp Rà soát chính sách thương mại lần thứ 8 của Thái Lan tại WTO

Phần lớn các Thành viên WTO đều đánh giá cao thành tích kinh tế của Thái Lan trong giai đoạn rà soát 2016-2020.
New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

Tờ New York Times dẫn lời giới chức tình báo Mỹ nhận định Israel đứng sau vụ ám sát nhà khoa học Iran Mohsen Fakhrizadeh.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm chính thức CHDCND Lào

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm chính thức CHDCND Lào

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã đồng chủ trì Tham vấn Chính trị thường niên cấp Bộ trưởng Ngoại giao Việt-Lào lần thứ 7.
Sát cánh cùng Doãn Hải My tại Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại phủ sóng bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn

Sát cánh cùng Doãn Hải My tại Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại phủ sóng bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn

Sau ủng hộ Doãn Hải My tại đêm Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại sát cánh bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn thời ...
'Rút kinh nghiệm, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2, lớp 6 cẩn thận để không có... sạn'

'Rút kinh nghiệm, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2, lớp 6 cẩn thận để không có... sạn'

Theo Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, cần rút kinh nghiệm từ làm sách giáo khoa lớp 1, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 cẩn thận.
Lexus ES 2021 ra mắt tại thị trường Việt Nam giá từ 2,54 tỷ đồng

Lexus ES 2021 ra mắt tại thị trường Việt Nam giá từ 2,54 tỷ đồng

Lexus ES 2021 được bổ sung tính năng an toàn. Giá bán của 2 phiên bản Lexus ES 250 và ES 300h không thay đổi so với đời xe trước.
Covid-19 tại Việt Nam chiều 29/11: 02 ca mới là người trở về từ Nhật; Tổng cộng có 1.343 bệnh nhân

Covid-19 tại Việt Nam chiều 29/11: 02 ca mới là người trở về từ Nhật; Tổng cộng có 1.343 bệnh nhân

Bản tin 18h của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 2 ca mắc mới nhập cảnh từ Nhật Bản được cách ly ...
XSMB 30/11 - XSMB thứ 2 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 30/11 - dự đoán XSMB 1/12

XSMB 30/11 - XSMB thứ 2 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 30/11 - dự đoán XSMB 1/12

XSMB 30/11. KQXSMB thứ 2. SXMB 30/11. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 30 tháng 11 năm 2020. KQSXMB.
Quy định về pháo hoa người dân được sử dụng

Quy định về pháo hoa người dân được sử dụng

Nghị định 137/2020 cho phép người dân sử dụng pháo hoa không gây tiếng nổ. Sản phẩm này sẽ bán tại các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được cấp ...
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

Ông Joe Biden tuyên cáo chiến thắng trong bầu cử Mỹ 2020, trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46. Hãy thử giải mã những lý do dẫn đến chiến thắng? Phân tích.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là gì? Phân tích.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

Tờ New York Times dẫn lời giới chức tình báo Mỹ nhận định Israel đứng sau vụ ám sát nhà khoa học Iran Mohsen Fakhrizadeh.
Báo Đức: ‘Đặt con người trên lợi nhuận’, Việt Nam thành công trong cuộc chiến chống Covid-19

Báo Đức: ‘Đặt con người trên lợi nhuận’, Việt Nam thành công trong cuộc chiến chống Covid-19

Báo Nước Đức mới (Neues Deutschland) cho rằng phản ứng nhanh chóng, thông tin minh bạch mang lại thành công cho Việt Nam trong chống Covid-19.
Thuyết âm mưu đang làm lung lay danh vị 'anh hùng' của các y bác sĩ chống dịch Covid-19 ở Italy

Thuyết âm mưu đang làm lung lay danh vị 'anh hùng' của các y bác sĩ chống dịch Covid-19 ở Italy

Sợ hãi và tức giận trước đại dịch Covid-19, những người dân Italy hoài nghi đang buộc tội các bác sĩ nước này làm quá về tình trạng khẩn cấp y tế.
Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Các chiến lược mới của Đức và Hà Lan có thể là sự khởi đầu cho lập trường chung của Liên minh châu Âu (EU) về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Ứng cử viên Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề cử ông Antony Blinken vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ. Vậy ông Antony Blinken là ai?
Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Ông Joe Biden đang nỗ lực từ những viên gạch đầu tiên như xây dựng nội các với mong muốn đưa nước Mỹ "sang trang mới".
Phiên bản di động