Giải Nobel Hóa học 2022 vinh danh 3 nhà khoa học Mỹ và Đan Mạch

Chiều 5/10, Viện hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2022 thuộc về 3 nhà khoa học Carolyn R. Bertozzi (Mỹ), Morten Meldal (Đan Mạch) và K. Barry Sharpless (Mỹ).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nobel 2022: Giải Nobel Hóa học tôn vinh nghiên cứu trong phát triển liên kết phân tử
Chân dung 3 nhà khoa học nhận giải giải Nobel Hóa học 2022. (Nguồn: Getty Images)

Ba nhà khoa học nghiên cứu phản ứng hóa học click và phản ứng hóa học sinh trực giao, được sử dụng trong phát triển dược phẩm và lập bản đồ ADN.

Hai nhà khoa học Barry Sharpless và Morten Meldal đã đặt nền tảng cho phản ứng hóa học click - thuật ngữ đề cập đến việc sử dụng các phân tử dễ dàng liên kết với nhau, trong khi bà Carolyn Bertozzi đưa phản ứng này tới một tầm cao mới và bắt đầu sử dụng trong tổ chức sống.

Chủ tịch Hội đồng Nobel Hóa học Johan Åqvist cho biết, giải Nobel Hóa học năm nay tập trung vào phương pháp giúp vấn đề trở nên đơn giản và dễ dàng hơn. Những phân tử hữu dụng có thể được xây dựng theo cách thức trực tiếp hơn.

Trong lĩnh vực hóa học, phản ứng click có tính ứng dụng rất cao trong nhiều ngành như vật liệu polymer (tổng hợp các dendrimer - loại polymer giống như nhánh cây), trong sinh học (tổng hợp ghép các mạch polymer lên các đại phân tử như enzyme hay protein tạo thành các loại vật liệu lai có tính ứng dụng mạnh), hay trong y học (tổng hợp các polymer chức năng thay đổi hình dạng theo điều kiện môi trường như pH hay nhiệt độ...).

Trong số 3 nhà khoa học được giải lần này, ông Barry Sharpless là nhà khoa học lần thứ 2 đoạt giải Nobel Hóa học và là người tiên phong phát triển phương pháp. Năm 2000, ông giới thiệu khái niệm phản ứng hóa học click, trong đó các phản ứng diễn ra nhanh chóng và tránh được phụ phẩm không mong muốn.

Hai nhà khoa học Morten Meldal và Barry Sharpless sau đó đã độc lập công bố nghiên cứu về thành phần mấu chốt của hóa học click là phản ứng cộng đóng vòng azide-alkyne xúc tác bằng đồng.

Đây là phản ứng hiệu quả được sử dụng rộng rãi trong phát triển dược phẩm, lập bản đồ ADN, tạo vật liệu phù hợp với mục đích cùng nhiều ứng dụng khác.

Bà Carolyn Bertozzi đã tiến xa hơn trong phát triển phản ứng hóa học click. Để lập bản đồ những phân tử sinh học quan trọng nhưng khó tìm trên bề mặt tế bào, gọi là glycan, bà phát triển phản ứng click, hoạt động bên trong tổ chức sống. Phản ứng sinh trực giao đã diễn ra mà không làm gián đoạn quá trình sinh hóa của tế bào.

Từ năm 1901 đến năm 2021, Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao 113 giải Nobel Hóa học, trong đó có 7 phụ nữ.

Năm 2021, giải Nobel Hóa học thuộc về 2 nhà khoa học Benjamin List (Đức) và David MacMillan (Mỹ) với công trình nghiên cứu và phát triển hình thức xúc tác hữu cơ không đối xứng trong quá trình hình thành phân tử.

Nghiên cứu này có thể ứng dụng vào nghiên cứu dược phẩm đồng thời giúp hóa học trở nên thân thiện hơn với môi trường.

Dự kiến, giải Nobel Văn học và Nobel Hòa bình 2022 sẽ lần lượt được công bố vào ngày 6/10 và 7/10.

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 5/10 cho biết có 1.194 ca mắc Covid-19 mới, tiếp tục tăng so với ...

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Cập nhật lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng ngày 7/10: Ngoại hạng Anh, La Liga, Serie A, Cúp C1, C2 ...

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Xe buýt của PSG thực hiện hành trình khứ hồi 3.600 km đến Bồ Đào Nha để bảo vệ Messi, Mbappe cùng đồng đội ở ...

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Sáng 5/10, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận ...

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Tuyển U17 Việt Nam thi đấu ở bảng F vòng loại U17 châu Á 2023 với tư cách là đội chủ nhà cùng với các ...

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Nobel Kinh tế - giải thưởng thứ 6 và cùng là cuối cùng của mùa giải Nobel 2021 đã được công bố vào 16h55 ngày ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 28/4/2026, Lịch vạn niên ngày 28 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 28/4/2026, Lịch vạn niên ngày 28 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 28/4. Lịch âm hôm nay 28/4/2026? Âm lịch hôm nay 28/4. Lịch vạn niên 28/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Ngoại trưởng Iran tới Nga, tăng tốc ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang

Ngoại trưởng Iran tới Nga, tăng tốc ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có chuyến thăm tới Nga để hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, nhằm tìm lối ra cho xung đột với Mỹ và Israel.
Gần 800 vận động viên tham dự Đại hội Thể thao Sinh viên Việt Nam tại Nga năm 2026

Gần 800 vận động viên tham dự Đại hội Thể thao Sinh viên Việt Nam tại Nga năm 2026

Ngày 26/4, tại Đại học MGIMO, Đại hội Thể thao Sinh viên Việt Nam tại Nga năm 2026 quy tụ gần 800 vận động viên đến từ 30 đoàn ...
Giá vàng hôm nay 28/4/2026 kéo dài đà giảm, vàng trở nên nhàm chán, thêm một quỹ đầu tư nhà nước bán gần 22 tấn vàng trong quý I/2026

Giá vàng hôm nay 28/4/2026 kéo dài đà giảm, vàng trở nên nhàm chán, thêm một quỹ đầu tư nhà nước bán gần 22 tấn vàng trong quý I/2026

Giá vàng hôm nay 28/4/2026 kéo dài đà giảm, vàng trở nên nhàm chán, thêm một quỹ đầu tư nhà nước bán gần 22 tấn vàng trong quý I/2026.
Lợi nhuận ngành công nghiệp Trung Quốc bật tăng mạnh, công nghệ cao dẫn dắt đà tăng trưởng

Lợi nhuận ngành công nghiệp Trung Quốc bật tăng mạnh, công nghệ cao dẫn dắt đà tăng trưởng

Khu vực sản xuất công nghệ cao và thiết bị trở thành động lực chính, giúp lợi nhuận doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc tăng mạnh trong quý I/2026
Giỗ Tổ Hùng Vương tại Nga: Cộng đồng người Việt thành kính tưởng niệm, hướng về cội nguồn dân tộc

Giỗ Tổ Hùng Vương tại Nga: Cộng đồng người Việt thành kính tưởng niệm, hướng về cội nguồn dân tộc

Ngày 26/4, Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại Nga phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức trọng thể Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2026.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đổi mới sáng tạo: Từ các mô hình dẫn đầu đến bài toán của Việt Nam

Đằng sau khác biệt trong cách thức thúc đẩy đổi mới sáng tạo là các nguyên tắc chung, mang tính quyết định với năng lực cạnh tranh quốc gia.
UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

UNESCO và cuộc chiến gìn giữ ký ức giữa xung đột

Bảo vệ di sản đã trở thành một vấn đề có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng quốc tế. Trong đó, UNESCO giữ vai trò trung tâm.
Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế.
Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Sau khi căng thẳng xung đột biên giới Campuchia - Thái Lan leo thang vào giữa năm 2025, Trung Quốc đã liên tục tiến hành các nỗ lực trung gian nhằm thúc đẩy hòa bình ...
Kinh tế Mỹ 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng' khi cú sốc nguồn cung ở châu Á đang lan rộng

Kinh tế Mỹ 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng' khi cú sốc nguồn cung ở châu Á đang lan rộng

Theo CNN, cú sốc nguồn cung đang leo thang ở châu Á hiện sắp lan tới nước Mỹ, cho thấy nền kinh tế hàng đầu thế giới 'dễ tổn thương hơn tưởng tượng'.
The Economist: Guyana – Quốc gia nhỏ được hưởng lợi lớn từ xung đột Trung Đông

The Economist: Guyana – Quốc gia nhỏ được hưởng lợi lớn từ xung đột Trung Đông

Theo The Economist, Guyana đã trở thành quốc gia được hưởng lợi từ việc giá dầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông.
Châu Âu chi 28 tỷ USD để mua một mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi căng thẳng Trung Đông

Châu Âu chi 28 tỷ USD để mua một mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi căng thẳng Trung Đông

EU vừa công bố hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm giảm thiểu tác động cho nền kinh tế trước tình trạng chi phí năng lượng tăng vọt.
Kinh tế Mỹ: Tổng thống Trump trấn an người dân về việc giá xăng tăng cao

Kinh tế Mỹ: Tổng thống Trump trấn an người dân về việc giá xăng tăng cao

Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, người dân Mỹ quan tâm đến giá cả hơn, thay vì các học thuyết kinh tế của chính quyền Tổng thống Trump.
Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc

Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc

Theo Foreign Affairs, căng thẳng Mỹ-Iran không đem lại lợi ích chiến lược rõ ràng cho Mỹ trong cạnh tranh với Trung Quốc.
Phiên bản di động