GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Cần bồi dưỡng cho thế hệ trẻ khát vọng làm chủ trình độ khoa học trong thời đại công nghệ số

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Muốn có một thế hệ trẻ bản lĩnh, trí tuệ cần bồi dưỡng cho các em khát vọng làm chủ trình độ khoa học trong thời đại của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thời đại công nghệ số. Muốn vậy phải học tốt chương trình các môn học, tìm hiểu về thành tựu mới mẻ trong lĩnh vực robot, trí tuệ nhân tạo...
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Cần bồi dưỡng cho thế hệ trẻ khát vọng làm chủ trình độ khoa học trong thời đại công nghệ số
GS. NGND Nguyễn Lân Dũng nêu quan điểm, thời đại công nghệ số, thế hệ trẻ cần phải tìm hiểu thêm về các thành tựu mới mẻ trong lĩnh vực robot, trí tuệ nhân tạo...

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030 có nhấn mạnh việc tạo đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài. Vấn đề làm sao để tạo ra thế hệ trẻ bản lĩnh, trí tuệ, thưa GS?

Để có thể tạo ra thế hệ bản lĩnh, trí tuệ, cần đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục nước ta.

Nghị quyết số 29-NQ/TW đã nêu rõ mục tiêu: “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực”.

Để đạt trình độ tiên tiến trong khu vực thì chương trình và sách giáo khoa phải tương ứng về nội dung với các nước phát triển trong khu vực.

Học sinh cần có trình độ phát triển đồng đều và đạt kết quả cao trong các kỳ thi quốc tế và khu vực, dạy và học thực chất; kết quả thi, kiểm tra phản ánh đúng chất lượng giáo dục; người học là chủ thể trung tâm của quá trình giáo dục, sau khi tốt nghiệp có đủ năng lực và phẩm chất cần thiết để sống và làm việc.

Muốn có một thế hệ trẻ bản lĩnh, trí tuệ, cần bồi dưỡng cho các em khát vọng làm chủ trình độ khoa học trong thời đại của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thời đại công nghệ số.

Muốn vậy phải học tốt chương trình các môn học, đồng thời tìm hiểu thêm về các thành tựu mới mẻ trong lĩnh vực robot, trí tuệ nhân tạo, máy in 3D, xe tự hành, vạn vật kết nối, công nghệ nano, công nghệ sinh học…

Nhiều người trăn trở với câu hỏi làm gì để có nền giáo dục thực tài, thực học, tiến tới hội nhập quốc tế. Còn cá nhân ông nghĩ sao về câu chuyện này?

Theo tôi, phổ cập giáo dục phổ thông, đảm bảo có 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ giáo dục THPT và tương đương. Hình thành hệ thống giáo dục với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế.

Tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của người học. Hoàn thiện mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia; trong đó, có một số trường và ngành đào tạo ngang tầm khu vực và quốc tế.

Bảo đảm cơ hội cho mọi người, nhất là ở vùng nông thôn, vùng khó khăn, các đối tượng chính sách được học tập nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ và chất lượng cuộc sống; tạo điều kiện thuận lợi để người lao động chuyển đổi nghề; bảo đảm xóa mù chữ bền vững.

Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề. Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân. Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

Tăng cường giáo dục thể chất, kiến thức quốc phòng, an ninh và hướng nghiệp. Dạy ngoại ngữ và tin học theo hướng chuẩn hóa, thiết thực, bảo đảm năng lực sử dụng của người học.

Quan tâm dạy tiếng nói và chữ viết của các dân tộc thiểu số; dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài.

Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục và đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người.

Ông có đề xuất giải pháp gì để nâng cao chất lượng giáo dục cũng như nguồn nhân lực trẻ trong tương lai đạt chuẩn quốc tế?

Theo tôi, cần đổi mới về thực chất chương trình và phương thức dạy tiếng Anh trong các trường phổ thông và đại học.

Tăng cường số lượng giáo viên bản ngữ kết hợp với việc tạo điều kiện để giáo viên tiếng Anh có điều kiện thực tập tại nước ngoài. Thay đổi mục tiêu học để thi bằng năng lực nói-nghe thành thạo tiếng Anh.

Bố trí nguồn lực để mua sách giáo khoa bậc phổ thông của những nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới và trong khu vực. Tổ chức các đợt học hè phí thấp tại các nước Anh ngữ cho học sinh, sinh viên có nhu cầu du học bậc đại học hay sau đại học.

Chọn giáo viên xuất sắc để cấp kinh phí đưa đi thực tập ngắn hạn tại các nước có nền giáo dục tiên tiến.

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Cần bồi dưỡng cho thế hệ trẻ khát vọng làm chủ trình độ khoa học trong thời đại công nghệ số
Giáo dục nhân cách cho trẻ là một trong những nội dung quan trọng. (Ảnh: Minh Hiền)

Theo ông, làm sao để xây dựng được một nền giáo dục phục vụ con người, đặt con trẻ làm trung tâm, tạo ra những con người có chất lượng cao, thúc đẩy phát triển đất nước? Đồng thời, làm sao để khơi dậy ý thức bảo vệ văn hóa, đạo đức truyền thống cho lớp trẻ?

Cần ưu tiên đầu tư xây dựng một số trường sư phạm, trường sư phạm kỹ thuật trọng điểm; khắc phục tình trạng phân tán trong hệ thống các cơ sở đào tạo nhà giáo. Có cơ chế tuyển sinh và cử tuyển riêng để tuyển chọn được những người có phẩm chất, năng lực phù hợp vào ngành sư phạm.

Các lý thuyết tăng trưởng gần đây chỉ ra rằng, một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh và ở mức cao đều phải dựa trên ít nhất ba trụ cột cơ bản: Áp dụng công nghệ mới, phát triển kết cấu hạ tầng hiện đại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong đó, động lực quan trọng nhất của sự tăng trưởng kinh tế bền vững chính là con người, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Tức là những người được đầu tư phát triển, có kỹ năng, kiến thức, tay nghề, kinh nghiệm, năng lực sáng tạo nhằm trở thành “nguồn vốn - vốn con người, vốn nhân lực”.

Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động và cạnh tranh quyết liệt, phần thắng sẽ thuộc về những quốc gia có nguồn nhân lực chất lượng cao, có môi trường pháp lý thuận lợi cho đầu tư và một môi trường chính trị - xã hội ổn định.

Cần thường xuyên và đa dạng hóa các hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho thanh niên; chú trọng giáo dục thanh niên qua nêu gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt.

Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, liên tục trong công tác giáo dục của Đoàn. Xây dựng và triển khai các giá trị tiêu chí, chuẩn mực trong hành vi, lối sống, ứng xử của thanh thiếu nhi trên nền các giá trị cốt lõi của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Thường xuyên tổ chức các hoạt động về nguồn, đến với địa danh lịch sử, các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc, tôn tạo và phát huy giá trị các khu di tích lịch sử, di tích văn hóa để giáo dục truyền thống cho thanh thiếu nhi.

Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh giáo dục cần hướng tới việc “học thật, thi thật, nhân tài thật”. Vậy theo ông, mấu chốt của bài toán này là gì?

Trên thế giới, các nước phân luồng theo hướng sau THCS khoảng 60-70% học sinh vào trung học nghề, 30% vào THPT, còn Việt Nam thì 80-90% vào THPT. Học hết THPT, những em không vào được đại học, ra trường đi làm nghề nhưng không có trình độ nghề.

Khối lượng lao động này vì thế chỉ có thể tham gia vào thị trường lao động giản đơn. Việc phân luồng học sinh không chỉ là vấn đề riêng của ngành giáo dục mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp và cả cộng đồng.

Thực trạng nguồn nhân lực hiện nay khó cho phép tận dụng tốt nhất vận hội, thời cơ đang đến với đất nước. Nếu không nhanh chóng khắc phục được yếu kém này, chúng ta sẽ phải đối diện với những nguy cơ, những thách thức mới, sẽ kéo theo sự tụt hậu của đất nước.

Nếu không giải quyết được bài toán nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ khủng hoảng chất lượng nguồn nhân lực, mà hệ quả của nó là sụt giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế; khó thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình”; đánh mất cơ hội tham gia thị trường lao động quốc tế.

Xin cảm ơn GS!

TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'

TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'

Rất cần một tầm nhìn xa nếu không muốn 'con tàu' đổi mới giáo dục đâm vào 'đá ngầm' hay lao vào 'giông bão'. Chính ...

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh ...

Nguyệt Anh

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

50 triệu căn nhà bị bỏ không, bất động sản Trung Quốc rơi vào khủng hoảng thừa

50 triệu căn nhà bị bỏ không, bất động sản Trung Quốc rơi vào khủng hoảng thừa

Baoquocte.vn. Ước tính có 50 triệu căn nhà tại nhiều thành phố của Trung Quốc rơi vào tình trạng 'vườn không nhà trống' vì không có người sinh sống.
Dù vấp phải phản đối, Ba Lan kiên định không cấp thị thực cho người Nga

Dù vấp phải phản đối, Ba Lan kiên định không cấp thị thực cho người Nga

Baoquocte.vn. Ngày 14/8, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ba Lan cho biết Bộ này đang soạn thảo một nội dung về việc cho phép không cấp thị thực cho người Nga.
Issey Miyake: ‘Cây đại thụ’ thời trang Nhật Bản

Issey Miyake: ‘Cây đại thụ’ thời trang Nhật Bản

Baoquocte.vn. Nhà thiết kế thời trang người Nhật Bản Issey Miyake, được coi là người mở đường cho thời trang Nhật chinh phục thế giới, đã qua đời vào ngày 5/8.
Thái Lan-Trung Quốc tập trận chung

Thái Lan-Trung Quốc tập trận chung

Baoquocte.vn. Falcon Strike 2022 là cuộc tập trận chung đầu tiên giữa hai nước kể từ dịch Covid-19 bùng phát và sau khi Trung Quốc vừa tập trận quy mô ở ...
Derby thành London Chelsea-Tottenham: Ngày về buồn của ông Conte?

Derby thành London Chelsea-Tottenham: Ngày về buồn của ông Conte?

Baoquocte.vn. Liệu một Tottenham đang thăng hoa có thể giúp HLV Antonio Conte giành điểm trước Chelsea trong ngày trở về sân Stamford Bridge?
Link xem trực tiếp Chelsea vs Tottenham (22h30 ngày 14/8) vòng 2 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Chelsea vs Tottenham (22h30 ngày 14/8) vòng 2 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Chelsea vs Tottenham vòng 2 Ngoại hạng Anh 22h30 ngày 14/8 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Czech: Đảng đối lập yêu cầu cách chức Bộ trưởng Nội vụ

Czech: Đảng đối lập yêu cầu cách chức Bộ trưởng Nội vụ

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Nội vụ Czech Vit Rakusan bị đảng đối lập yêu cầu từ chức vì có tiếp xúc với ông Michal Redl, đối tượng chính trong một vụ án ...
XSMB 15/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 15/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 15/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 15/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 15/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 15/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 15/8/2022. xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 15/8
Hấp lực của khu đô thị thuộc 'thủ phủ' công nghiệp vùng Đông Nam Á

Hấp lực của khu đô thị thuộc 'thủ phủ' công nghiệp vùng Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Định hướng phát triển Đồng Nai thành 'thủ phủ' công nghiệp vùng Đông Nam Á, đã góp phần gia tăng sức nóng cho thị trường BĐS phía Đông TP. HCM.
Mỹ và Iran có thể đạt đồng thuận về JCPOA tuần tới

Mỹ và Iran có thể đạt đồng thuận về JCPOA tuần tới

Baoquocte.vn. Mỹ cùng Iran đều tích cực xem xét bản dự thảo cuối cùng do EU đề xuất để nối lại thỏa thuận hạt nhân Iran, hay JCPOA và sẽ sớm ...
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ ngày 14-23/8, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp, cùng với vùng hội gió lên đến 5.000m nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông.
Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Baoquocte.vn. Dự án về dân số toàn cầu của Liên hợp quốc công bố mới đây cho thấy, vào tháng 8/2023, rất có thể Trung Quốc sẽ không còn là quốc gia đông dân nhất thế ...
Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Baoquocte.vn. Các y bác sĩ BVDC 2.4 đã tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8) khu vực Hà Nội, Bắc Bộ và Thanh Hóa, từ đêm 14-16/8 và từ đêm 18-20/8 có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa ...
Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Baoquocte.vn. Một bộ phận giới trẻ Hàn Quốc đang dần hình thành các thói quen chi tiêu tiết kiệm, điển hình là trào lưu không tiêu tiền.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to, nguy cơ xảy ra ngập úng cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Baoquocte.vn. Nhiều sai lầm trong việc tự điều trị bệnh cúm A cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng… Dưới đây là những sai lầm thường gặp.
Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Baoquocte.vn. Bệnh cúm A đang bùng phát ở nhiều địa phương, nhiều sai lầm trong việc tự điều trị cúm cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng…
Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Việt Nam có 1.815 ca Covid-19 mới, số ca nặng tăng vọt, gần 5.200 bệnh nhân khỏi bệnh và 582.931 liều vaccine đã được tiêm.
Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết, đến nay, có khoảng 14 triệu mũi tiêm vaccine Covid-19 chưa được cập nhật lên hệ thống và 15 triệu người sai thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc ...
Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 bệnh nhân tử vong.
Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhóm nhà nghiên cứu y tế của Australia công bố mô hình mới cho thấy hiệu quả của đeo khẩu trang đối với biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2.
Phiên bản di động