TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'

TS. Hoàng Ngọc Vinh*
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rất cần một tầm nhìn xa nếu không muốn 'con tàu' đổi mới giáo dục đâm vào 'đá ngầm' hay lao vào 'giông bão'. Chính sách không thể làm theo kiểu mò mẫm và học tập quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.
TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'
TS. Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, điều kiện đổi mới giáo dục hiệu quả phụ thuộc vào việc chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Ít thấy quốc gia nào đổi mới giáo dục thành công trong một sớm một chiều và chưa bao giờ hết chỉ trích từ rất nhiều bên liên quan.

Nếu ai đó nói không khó, cứ thử ngồi ghế của một cô giáo mầm non hay cô giáo tiểu học ở vùng sâu vùng xa sẽ rõ hơn.

Ai cũng thích coi bóng đá và là bình luận viên bóng đá có "hạng" đều có thể khen chê các cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài...

Giáo dục cũng tương tự. Hầu như ai cũng trải nghiệm và đều có thể phán xét về giáo dục qua các lăng kính với kỳ vọng và nhận thức khác nhau.

Giáo dục vốn là một hệ thống rất lớn và cực kỳ nhạy cảm vì hàng ngày hàng giờ đụng chạm đến hàng triệu gia đình.

Một chính sách nghiên cứu chưa thấu đáo hay một phát biểu vội vàng của người đứng đầu đều có thể “nổi sóng” dư luận. Thậm chí, có thể vì điều đó mà tiến trình đổi mới bị cản trở và đánh mất lòng tin của công chúng.

Điều kiện đổi mới giáo dục có hiệu quả hay không phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố, tất nhiên không phải lúc nào cũng đáp ứng đủ, ngay một lúc các điều kiện.

Trước hết, phải chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Vì thế, rất cần người lãnh đạo có một tầm nhìn xa nếu không muốn “con tàu” đổi mới đâm vào "đá ngầm" hay lao vào "giông bão". Chính sách không thể làm theo kiểu "dò đá qua sông" mò mẫm và học đòi của quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.

Muốn có chính sách đúng phải chọn được đúng người để làm đúng việc và để có tư duy đúng. Lãnh đạo thiếu một tầm nhìn xa, bản lĩnh lại e dè, không quyết đoán, thiếu sáng tạo, thiếu trách nhiệm khi lái "con tàu đổi mới" sẽ rất khó khăn, thách thức để đi đến đích.

Điều kiện thứ hai là con người. Trước hết là chọn được người lãnh đạo, quản lý giỏi từ Trung ương đến địa phương và các trường học. Nhưng việc chọn được các cá nhân xuất sắc làm lãnh đạo lại không phải dễ, nhất là trong bối cảnh phân cấp hiện nay, Trung ương và địa phương không phải lúc nào cũng có tiếng nói chung. Ở địa phương nào Giám đốc Sở tâm huyết, năng động, sáng tạo, tận tâm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì chắc chắn giáo dục ở địa phương đó sẽ khởi sắc.

Cùng với đó, đội ngũ thầy cô giáo có vai trò quyết định với đổi mới, đặc biệt người lãnh đạo đội ngũ này hết sức quan trọng. Họ cần lãnh đạo bằng tấm gương đạo đức, liêm chính, năng lực chuyên môn quản lý giỏi, tôn trọng văn hóa dân chủ trong tập thể nhà trường, luôn ý thức về trách nhiệm giải trình trước các quyết định và hành động của mình thì nhà trường đó sẽ phát triển.

Thầy cô giáo luôn là động lực và chủ thể đổi mới trong giáo dục. Nếu đội ngũ cán bộ, giáo viên chưa muốn hoặc sợ, ngại đổi mới thì đổi mới dễ đi đến thất bại.

Điều kiện nữa là nguồn lực lúc nào cũng sẵn sàng đáp ứng cho các hoạt động đổi mới. Nhưng nguồn lực vốn chẳng nhiều, quản lý kém, lại không chủ động được việc phân bổ nguồn lực cho giáo dục. Đây là thách thức không nhỏ trong bối cảnh phân cấp.

Thêm nữa, đổi mới là cách làm, cách tư duy, hành động khác quá khứ, rất cần có cơ chế quản lý để vận hành chính sách trơn tru, linh hoạt, tức là phải có hành lang pháp lý đủ rộng, không hẹp quá dễ gây “ách tắc”.

Nói cách khác, tầm nhìn xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật rất cần thiết kế trong bối cảnh của sự đổi mới. Nếu thiết kế quá chi tiết, chặt chẽ, không lường được sự biến đổi của hoàn cảnh trong tương lai sẽ "bóp chết" đổi mới.

Bộ Chính trị mới đây có Kết luận 14 chỉ đạo khuyến khích bảo vệ người có tư duy đổi mới, cách làm đột phá, rất được xã hội đồng lòng. Tuy nhiên, để có tư duy đổi mới, có cách làm đột phá, dám chịu trách nhiệm thì người cán bộ rất cần có hiểu biết đầy đủ lý luận và thực tiễn, ngày nghĩ, đêm nghĩ và hành động có tầm nhìn chiến lược đi kèm theo bản lĩnh chính trị vững vàng thì khi ấy đổi mới ít chịu những rủi ro.

Bên cạnh đó, ở chiều ngược lại, với tinh thần những người lãnh đạo mà không chịu suy nghĩ tìm tòi đổi mới cách nghĩ, cách làm, rụt rè trước đổi mới cũng không nên tại vị cho hết nhiệm kỳ. Trong quá trình đổi mới cần xem trách nhiệm của mỗi bên liên quan đến đâu để yêu cầu từng bên phải có trách nhiệm giải trình cho những hành động mình thực hiện.

Đồng ý con người sẽ quyết định sự thành bại.

Tuy nhiên, một một lãnh đạo có tài giỏi đến đâu về chuyên môn giảng dạy hay kinh nghiệm quản lý thì cũng khó thành công trọn vẹn khi đứng đầu một ngành nếu không có tư duy, hành động đổi mới cũng như tập hợp được lực lượng những người xuất sắc nhất cống hiến.


*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh ...

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

Giáo dục phải tập trung tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Hà Nội: Hướng dẫn mới nhất về cách xử trí khi phát hiện các ca F0, F1, F2 tại trường học

Hà Nội: Hướng dẫn mới nhất về cách xử trí khi phát hiện các ca F0, F1, F2 tại trường học

Baoquocte.vn. Theo Hướng dẫn, khi phát hiện F0 tại trường học thì nhà trường cần kích hoạt ngay các phương án phòng, chống dịch.
Covid-19 ở Hà Nội: Ngày thứ 7 liên tiếp số ca mắc cao kỷ lục, Đống Đa dẫn đầu với 92 ca

Covid-19 ở Hà Nội: Ngày thứ 7 liên tiếp số ca mắc cao kỷ lục, Đống Đa dẫn đầu với 92 ca

Baoquocte.vn. Sở Y tế Hà Nội tối 4/12 thông báo ghi nhận thêm 628 ca mắc Covid-19 mới trong 24 giờ, cao hơn số liệu hôm qua gần 80 trường hợp.
Ngoại trưởng Belarus tuyên bố sẵn sàng chấm dứt căng thẳng với EU

Ngoại trưởng Belarus tuyên bố sẵn sàng chấm dứt căng thẳng với EU

Baoquocte.vn. Trong cuộc phỏng vấn ngày 4/12, Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei khẳng định Minsk sẵn sàng chấm dứt đối đầu với các nước phương Tây.
Indonesia: Núi lửa Semeru phun trào gây cột khói khổng lồ, hàng nghìn dân sơ tán khẩn cấp

Indonesia: Núi lửa Semeru phun trào gây cột khói khổng lồ, hàng nghìn dân sơ tán khẩn cấp

Baoquocte.vn. Ngày 4/12, núi lửa Semeru ở Indonesia đã phun trào trở lại, gây ảnh hưởng tới khu vực xung quanh khiến hàng nghìn người dân phải sơ tán khẩn cấp.
ASEAN-Nga tổ chức thành công cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên

ASEAN-Nga tổ chức thành công cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên

Baoquocte.vn. Theo thông báo của Hải quân Indonesia ngày 4/12, cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên của ASEAN và Nga đã diễn ra thành công tốt đẹp.
Người dân Indonesia sẽ không được tập trung đông người đón Giáng sinh và Năm mới 2022

Người dân Indonesia sẽ không được tập trung đông người đón Giáng sinh và Năm mới 2022

Baoquocte.vn. Theo hãng thông tấn Antara ngày 4/12, Indonesia sẽ cấm các hoạt động tập trung đông người trong dịp lễ Giáng sinh và Năm mới 2022 do Covid-19.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật ngày 5/12/2021: Thiên Bình gặp được người thương

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật ngày 5/12/2021: Thiên Bình gặp được người thương

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 5/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Covid-19: Nghệ An, Thanh Hóa nhiều ổ dịch mới liên quan đến trường học, dự báo số F0 sẽ tiếp tục tăng

Covid-19: Nghệ An, Thanh Hóa nhiều ổ dịch mới liên quan đến trường học, dự báo số F0 sẽ tiếp tục tăng

Baoquocte.vn. Ngày 4/12, Thanh Hóa ghi nhận 104 trường hợp nhiễm Covid-19, trong khi đó các F0 mới ở Quỳ Châu, Nghệ An cơ bản là học sinh Tiểu học và ...
XSKG 5/12, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSKG chủ nhật

XSKG 5/12, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSKG chủ nhật

Baoquocte.vn. XSKG 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang nhanh nhất hôm nay - XSKG 5/12/2021. KQXSKG chủ Nhật. ket qua xo so Kien Giang
XSTG 5/12, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSTG chủ nhật

XSTG 5/12, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSTG chủ nhật

Baoquocte.vn. XSTG 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang nhanh nhất hôm nay - XSTG 5/12/2021. KQXSTG. ket qua xo so Tien Giang.
Hà Nội: Hướng dẫn mới nhất về cách xử trí khi phát hiện các ca F0, F1, F2 tại trường học

Hà Nội: Hướng dẫn mới nhất về cách xử trí khi phát hiện các ca F0, F1, F2 tại trường học

Baoquocte.vn. Theo Hướng dẫn, khi phát hiện F0 tại trường học thì nhà trường cần kích hoạt ngay các phương án phòng, chống dịch.
Covid-19 ở Hà Nội: Ngày thứ 7 liên tiếp số ca mắc cao kỷ lục, Đống Đa dẫn đầu với 92 ca

Covid-19 ở Hà Nội: Ngày thứ 7 liên tiếp số ca mắc cao kỷ lục, Đống Đa dẫn đầu với 92 ca

Baoquocte.vn. Sở Y tế Hà Nội tối 4/12 thông báo ghi nhận thêm 628 ca mắc Covid-19 mới trong 24 giờ, cao hơn số liệu hôm qua gần 80 trường hợp.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 5/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/12. âm lịch hôm nay 5/12. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/12/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 5 tháng 12 năm 2021 hôm nay.
Covid-19: Nghệ An, Thanh Hóa nhiều ổ dịch mới liên quan đến trường học, dự báo số F0 sẽ tiếp tục tăng

Covid-19: Nghệ An, Thanh Hóa nhiều ổ dịch mới liên quan đến trường học, dự báo số F0 sẽ tiếp tục tăng

Baoquocte.vn. Ngày 4/12, Thanh Hóa ghi nhận 104 trường hợp nhiễm Covid-19, trong khi đó các F0 mới ở Quỳ Châu, Nghệ An cơ bản là học sinh Tiểu học và THCS.
Covid-19 tối 4/12: Gần 14.000 ca nhiễm mới; riêng TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội hơn 2.000 ca

Covid-19 tối 4/12: Gần 14.000 ca nhiễm mới; riêng TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội hơn 2.000 ca

Baoquocte.vn. Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận 13.998 ca nhiễm Covid-19 mới, trong đó TP. Hồ Chí Minh có 1.636 ca, Hà Nội 455 ca.
Những thói quen nào làm giảm mạnh khả năng miễn dịch dù đã tiêm vaccine Covid-19?

Những thói quen nào làm giảm mạnh khả năng miễn dịch dù đã tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Nhật Bản vừa đưa ra kết luận về những thói quen có thể làm giảm khả năng miễn dịch sau khi tiêm vaccine ngừa Covid-19.
Tin vui: Thuốc điều trị Covid-19 do Anh và Mỹ hợp tác sản xuất có khả năng chống lại biến thể Omicron

Tin vui: Thuốc điều trị Covid-19 do Anh và Mỹ hợp tác sản xuất có khả năng chống lại biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Sotrovimab đã được các cơ quan quản lý dược phẩm Anh và Mỹ phê duyệt sử dụng để điều trị cho bệnh nhân mắc Covid -19.
Triệu chứng mắc biến thể Omicron, bệnh nhân đã tiêm vaccine Covid-19 có được bảo vệ khỏi nguy cơ bệnh nặng?

Triệu chứng mắc biến thể Omicron, bệnh nhân đã tiêm vaccine Covid-19 có được bảo vệ khỏi nguy cơ bệnh nặng?

Baoquocte.vn. Hiện số ca Covid-19 ở Nam Phi đang tăng nhanh, người nhiễm biến thể Omicron rất khác với triệu chứng ở người mắc chủng Delta.
BIT225 - Ứng viên mới trên 'đường đua' thuốc điều trị Covid-19

BIT225 - Ứng viên mới trên 'đường đua' thuốc điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. BIT225 là thuốc kháng virus của Australia có hiệu quả cao làm giảm đáng kể tải lượng virus ở trong phổi và cả trong máu của động vật mắc Covid-19.
Pháp tiếp tục hỗ trợ 1,4 triệu vaccine Pfizer cho Việt Nam

Pháp tiếp tục hỗ trợ 1,4 triệu vaccine Pfizer cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đã tiếp nhận thêm khoảng 1,4 triệu liều vaccine Pfizer, nâng tổng số liều vaccine Pháp hỗ trợ cho Việt Nam đến nay lên hơn 2 triệu liều.
32 tỉnh, thành tiêm vaccine phòng Covid-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

32 tỉnh, thành tiêm vaccine phòng Covid-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết đã có hơn 3,1 triệu liều vaccine phòng Covid-19 được tiêm chủng cho trẻ từ 12-17 tuổi tại 32 tỉnh, thành.
XSKG 5/12, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSKG chủ nhật

XSKG 5/12, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSKG chủ nhật

Baoquocte.vn. XSKG 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang nhanh nhất hôm nay - XSKG 5/12/2021. KQXSKG chủ Nhật. ket qua xo so Kien Giang
XSTG 5/12, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSTG chủ nhật

XSTG 5/12, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 5/12/2021. KQXSTG chủ nhật

Baoquocte.vn. XSTG 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang nhanh nhất hôm nay - XSTG 5/12/2021. KQXSTG. ket qua xo so Tien Giang.
XSDL 5/12, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 5/12/2021. KQXSDL chủ nhật

XSDL 5/12, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 5/12/2021. KQXSDL chủ nhật

Baoquocte.vn. XSDL 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt nhanh nhất hôm nay - XSDL 5/12/2021. Ket qua xo so Da Lat. KQXSDL.
XSMB 5/12, kết quả xổ số miền Bắc 5/12/2021. dự đoán xổ số miền Bắc hôm nay

XSMB 5/12, kết quả xổ số miền Bắc 5/12/2021. dự đoán xổ số miền Bắc hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 5/12. trực tiếp xổ số miền Bắc 5/12/2021. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMB.
XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 5/12. trực tiếp xổ số miền Trung 5/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN
XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 5/12. trực tiếp xổ số miền Nam 5/12/2021. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN.
Phiên bản di động