TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'

TS. Hoàng Ngọc Vinh*
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rất cần một tầm nhìn xa nếu không muốn 'con tàu' đổi mới giáo dục đâm vào 'đá ngầm' hay lao vào 'giông bão'. Chính sách không thể làm theo kiểu mò mẫm và học tập quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.
TS. Hoàng Ngọc Vinh: Cần có tầm nhìn xa để 'con tàu' đổi mới giáo dục không lao vào 'đá ngầm'
TS. Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, điều kiện đổi mới giáo dục hiệu quả phụ thuộc vào việc chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Ít thấy quốc gia nào đổi mới giáo dục thành công trong một sớm một chiều và chưa bao giờ hết chỉ trích từ rất nhiều bên liên quan.

Nếu ai đó nói không khó, cứ thử ngồi ghế của một cô giáo mầm non hay cô giáo tiểu học ở vùng sâu vùng xa sẽ rõ hơn.

Ai cũng thích coi bóng đá và là bình luận viên bóng đá có "hạng" đều có thể khen chê các cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài...

Giáo dục cũng tương tự. Hầu như ai cũng trải nghiệm và đều có thể phán xét về giáo dục qua các lăng kính với kỳ vọng và nhận thức khác nhau.

Giáo dục vốn là một hệ thống rất lớn và cực kỳ nhạy cảm vì hàng ngày hàng giờ đụng chạm đến hàng triệu gia đình.

Một chính sách nghiên cứu chưa thấu đáo hay một phát biểu vội vàng của người đứng đầu đều có thể “nổi sóng” dư luận. Thậm chí, có thể vì điều đó mà tiến trình đổi mới bị cản trở và đánh mất lòng tin của công chúng.

Điều kiện đổi mới giáo dục có hiệu quả hay không phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố, tất nhiên không phải lúc nào cũng đáp ứng đủ, ngay một lúc các điều kiện.

Trước hết, phải chọn đúng vấn đề, có đường lối và chính sách đúng.

Vì thế, rất cần người lãnh đạo có một tầm nhìn xa nếu không muốn “con tàu” đổi mới đâm vào "đá ngầm" hay lao vào "giông bão". Chính sách không thể làm theo kiểu "dò đá qua sông" mò mẫm và học đòi của quốc tế về áp dụng mà không có điều chỉnh hoặc không đủ điều kiện để áp dụng.

Muốn có chính sách đúng phải chọn được đúng người để làm đúng việc và để có tư duy đúng. Lãnh đạo thiếu một tầm nhìn xa, bản lĩnh lại e dè, không quyết đoán, thiếu sáng tạo, thiếu trách nhiệm khi lái "con tàu đổi mới" sẽ rất khó khăn, thách thức để đi đến đích.

Điều kiện thứ hai là con người. Trước hết là chọn được người lãnh đạo, quản lý giỏi từ Trung ương đến địa phương và các trường học. Nhưng việc chọn được các cá nhân xuất sắc làm lãnh đạo lại không phải dễ, nhất là trong bối cảnh phân cấp hiện nay, Trung ương và địa phương không phải lúc nào cũng có tiếng nói chung. Ở địa phương nào Giám đốc Sở tâm huyết, năng động, sáng tạo, tận tâm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì chắc chắn giáo dục ở địa phương đó sẽ khởi sắc.

Cùng với đó, đội ngũ thầy cô giáo có vai trò quyết định với đổi mới, đặc biệt người lãnh đạo đội ngũ này hết sức quan trọng. Họ cần lãnh đạo bằng tấm gương đạo đức, liêm chính, năng lực chuyên môn quản lý giỏi, tôn trọng văn hóa dân chủ trong tập thể nhà trường, luôn ý thức về trách nhiệm giải trình trước các quyết định và hành động của mình thì nhà trường đó sẽ phát triển.

Thầy cô giáo luôn là động lực và chủ thể đổi mới trong giáo dục. Nếu đội ngũ cán bộ, giáo viên chưa muốn hoặc sợ, ngại đổi mới thì đổi mới dễ đi đến thất bại.

Điều kiện nữa là nguồn lực lúc nào cũng sẵn sàng đáp ứng cho các hoạt động đổi mới. Nhưng nguồn lực vốn chẳng nhiều, quản lý kém, lại không chủ động được việc phân bổ nguồn lực cho giáo dục. Đây là thách thức không nhỏ trong bối cảnh phân cấp.

Thêm nữa, đổi mới là cách làm, cách tư duy, hành động khác quá khứ, rất cần có cơ chế quản lý để vận hành chính sách trơn tru, linh hoạt, tức là phải có hành lang pháp lý đủ rộng, không hẹp quá dễ gây “ách tắc”.

Nói cách khác, tầm nhìn xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật rất cần thiết kế trong bối cảnh của sự đổi mới. Nếu thiết kế quá chi tiết, chặt chẽ, không lường được sự biến đổi của hoàn cảnh trong tương lai sẽ "bóp chết" đổi mới.

Bộ Chính trị mới đây có Kết luận 14 chỉ đạo khuyến khích bảo vệ người có tư duy đổi mới, cách làm đột phá, rất được xã hội đồng lòng. Tuy nhiên, để có tư duy đổi mới, có cách làm đột phá, dám chịu trách nhiệm thì người cán bộ rất cần có hiểu biết đầy đủ lý luận và thực tiễn, ngày nghĩ, đêm nghĩ và hành động có tầm nhìn chiến lược đi kèm theo bản lĩnh chính trị vững vàng thì khi ấy đổi mới ít chịu những rủi ro.

Bên cạnh đó, ở chiều ngược lại, với tinh thần những người lãnh đạo mà không chịu suy nghĩ tìm tòi đổi mới cách nghĩ, cách làm, rụt rè trước đổi mới cũng không nên tại vị cho hết nhiệm kỳ. Trong quá trình đổi mới cần xem trách nhiệm của mỗi bên liên quan đến đâu để yêu cầu từng bên phải có trách nhiệm giải trình cho những hành động mình thực hiện.

Đồng ý con người sẽ quyết định sự thành bại.

Tuy nhiên, một một lãnh đạo có tài giỏi đến đâu về chuyên môn giảng dạy hay kinh nghiệm quản lý thì cũng khó thành công trọn vẹn khi đứng đầu một ngành nếu không có tư duy, hành động đổi mới cũng như tập hợp được lực lượng những người xuất sắc nhất cống hiến.


*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

TS. Vũ Thu Hương: Hình phạt dành cho trẻ có phải là bạo lực?

Mới đây, TS. Vũ Thu Hương đưa ra ý kiến 'giáo dục chỉ khuyên nhủ, không phạt đang hủy hoại giới trẻ' gây ra tranh ...

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

GS. Phan Văn Trường: 'Giáo dục nên tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo'

Giáo dục phải tập trung tạo ra những con người có khả năng chỉ huy robot, sáng tạo nhanh hơn trí thông minh nhân tạo, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Baoquocte.vn. Trên 100.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên.
Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 7 ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 7 ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/8. âm lịch hôm nay 13/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 13 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
XSBD 12/8, kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 12/8/2022. KQXSBD thứ 6

XSBD 12/8, kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 12/8/2022. KQXSBD thứ 6

Baoquocte.vn. XSBD 12/8. Trực tiếp xổ số Bình Dương hôm nay - XSBD 12/8/2022. xo so binh duong. KQXSBD
XSVL 12/8, kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 12/8/2022. KQXSVL thứ 6

XSVL 12/8, kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 12/8/2022. KQXSVL thứ 6

Baoquocte.vn. XSVL 12/8. Trực tiếp xổ số Vĩnh Long hôm nay - XSVL 12/8/2022. xo so vinh long. KQXSVL.
Vietlott 12/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 12/8/2022. xổ số Mega 645

Vietlott 12/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 12/8/2022. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 12/8. xổ số Vietlott Mega 12/8. Trực tiếp xổ số Vietlott hôm nay 12/8/2022 nhanh nhất và chính xác nhất. Vietlott Mega 645 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Tỵ vận tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Tỵ vận tài chính ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 13/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSTV 12/8, kết quả xổ số Trà Vinh hôm nay 12/8/2022. KQXSTV thứ 6

XSTV 12/8, kết quả xổ số Trà Vinh hôm nay 12/8/2022. KQXSTV thứ 6

Baoquocte.vn. XSTV 12/8. Trực tiếp xổ số Trà Vinh hôm nay - XSTV 12/8/2022. xo so tra vinh. KQXSTV.
Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Baoquocte.vn. Nỗi đau mang tên 'da cam' vẫn hiển hiện trong đời sống, nhưng nhiều nạn nhân không khuất phục số phận. Họ vươn lên để sống cuộc đời có ý ...
Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Baoquocte.vn. Mai Phương, Thùy Linh, Phương Nhi... được nhiều khán giả dự đoán giành vương miện Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 trong chung kết ở Quy Nhơn.
Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Baoquocte.vn. Tỷ lệ lạm phát tại Argentina trong tháng 7/2022 đã tăng 7,4% so với tháng trước đó.
Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Baoquocte.vn. Nỗi đau mang tên 'da cam' vẫn hiển hiện trong đời sống, nhưng nhiều nạn nhân không khuất phục số phận. Họ vươn lên để sống cuộc đời có ý nghĩa hơn.
Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm Nhâm Dần, bài cúng rằm gia tiên và thổ công chuẩn nhất

Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm Nhâm Dần, bài cúng rằm gia tiên và thổ công chuẩn nhất

Baoquocte.vn. Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm 2022 với ước mong cho các thành viên trong gia đình luôn bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều điều tốt lành, may mắn.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (11-12/8): Hà Nội, Nghệ An mưa vừa mưa to; Bắc Bộ có mưa lớn; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rải rác

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (11-12/8): Hà Nội, Nghệ An mưa vừa mưa to; Bắc Bộ có mưa lớn; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to.
Nhiệt độ tăng nhanh, 200 sông băng trên dãy núi Alps biến mất

Nhiệt độ tăng nhanh, 200 sông băng trên dãy núi Alps biến mất

Baoquocte.vn. Biến đổi khí hậu là nguyên nhân khiến hơn 200 sông băng lớn trên dãy núi Alps biến mất kể từ khi các cơ quan theo dõi và đánh giá từ năm 1895.
Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Sáng nay (11/8), áp thấp nhiệt đới (suy yếu từ bão số 2) đã suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực Đông Bắc của Bắc Bộ.
UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

Baoquocte.vn. UNESCO cùng với Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà chính thức phát động Chương trình Tìm kiếm Ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa 2022.
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch ngày 11/8 của Bộ Y tế, có 2.367 ca Covid-19 mới, số ca khỏi gấp gần 3 lần số mắc mới, không có ca nào tử vong.
Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại Tây Ninh.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử vong.
Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 8/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.705 ca mới, gần 9.300 ca khỏi và tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu từ Australia đã hoàn thành nghiên cứu về nguy cơ viêm cơ tim liên quan đến tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở thanh thiếu niên.
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
Phiên bản di động