GS. Nguyễn Thanh Liêm: Chúng ta chưa chú ý đúng mức đến lĩnh vực sức khỏe tâm thần

Yến Nguyệt
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chia sẻ với báo TG&VN, GS. Nguyễn Thanh Liêm, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho rằng, có nhiều lý do khiến bậc phụ huynh không nhận biết sớm các biểu hiện trầm cảm của con. Cuộc sống hiện đại với nhịp sống nhanh khiến bố mẹ dành ít thời gian hơn cho con cái.
GS. Nguyễn Thanh Liêm:
GS. Nguyễn Thanh Liêm nêu quan điểm, nhận thức của cộng đồng về trầm cảm ở trẻ còn khá hạn chế vì vậy việc nhận biết, hỗ trợ và phòng ngừa các hậu quả đáng tiếc xảy ra vẫn còn nhiều bất cập.

Hiện nay, thực trạng trẻ bị trầm cảm khiến không ít phụ huynh hoang mang, lo lắng. Ông có cảnh báo gì về thực trạng này?

Trầm cảm là vấn đề nghiêm trọng trong sức khỏe tâm thần toàn cầu. Theo nhiều nghiên cứu, tỉ lệ trầm cảm ở trẻ em và trẻ tuổi vị thành niên từ 2,6–19,4%. Trong số này có khoảng từ 15–25% có ý nghĩ tự tử và 1,3% đến 3,8% đã có hành vi tự tử.

Ở Việt Nam, chúng ta chưa có nhiều nghiên cứu về trầm cảm ở trẻ em và tuổi học sinh. Nhưng với xã hội đang phát triển gần với mô hình các nước phát triển, có lẽ tỉ lệ trầm cảm ở Việt Nam cũng không khác nhiều.

Đặc biệt, một số nghiên cứu cho thấy, trong thời gian bị cách ly do Covid-19, tỉ lệ trầm cảm ở trẻ em tuổi học đường đã tăng lên đáng kể.

"Nhiều gia đình ăn cơm xong là con về phòng riêng, đóng cửa cách biệt với bên ngoài. Mọi sinh hoạt của trẻ chỉ bó hẹp trong căn phòng. Giao tiếp trực tiếp giữa các thành viên trong gia đình giảm dần".

Trầm cảm gây nhiều hậu quả nghiêm trọng như ảnh hưởng đến kết quả học tập, thậm chí nhiều trẻ không còn khả năng học tập, mất tương tác xã hội, lạm dụng thuốc, có ý nghĩ tự sát, có hành vi tự tử hoặc thậm chí đã tự tử.

Rất tiếc, nhận thức của cộng đồng còn khá hạn chế, vì vậy việc nhận biết, hỗ trợ và phòng ngừa các hậu quả đáng tiếc xảy ra vẫn còn nhiều bất cập.

Gần đây, nhiều trẻ em tự tử do có các áp lực khác nhau. Tuy nhiên, dường như các bậc phụ huynh vẫn không nhận biết được các rối loạn sức khỏe tâm thần của con. Ông có lời khuyên gì về vấn đề này?

Có nhiều lý do khiến các bậc phụ huynh không nhận biết sớm các biểu hiện trầm cảm của con. Cuộc sống hiện đại với nhịp sống nhanh khiến bố mẹ dành ít thời gian hơn cho con cái. Mô hình và kiểu sống thay đổi khiến bố mẹ ít có thời gian hơn để truyện trò, trao đổi, tâm sự với con cái.

Nhiều gia đình ăn cơm xong là con về phòng riêng, đóng cửa cách biệt với bên ngoài. Mọi sinh hoạt của trẻ chỉ bó hẹp trong căn phòng. Giao tiếp giữa trực tiếp giữa các thành viên trong gia đình giảm dần.

Để ngăn ngừa các hậu quả đáng tiếc, các bậc phụ huynh cần học cách phát hiện các biểu hiện sớm nhất của tự kỷ. Biểu hiện của trầm cảm khá đa dạng:

Cảm giác buồn chán, trống rỗng hoặc tuyệt vọng. Không thích tiếp xúc tương tác với bạn bè, người thân. Có các cơn cáu giận bột phát, bứt rứt, bồn chồn đôi khi chỉ vì những việc nhỏ nhặt.

"Mô hình bệnh tật ở nước ta đang thay đổi, tiến dần đến mô hình bệnh tật của các nước đã phát triển. Chúng ta từ tập trung vào các bệnh nhiễm trùng sang các bệnh không lây nhiễm. Tuy nhiên, trong các bệnh không lây nhiễm, chúng ta mới chỉ chú ý đến ung thư, tiểu đường, các bệnh tim mạch... mà chưa chú ý đúng mức đến lĩnh vực sức khỏe tâm thần".

Mất hết hứng thú với những hoạt động hàng ngày như âm nhạc, thể thao, phim ảnh...

Rối loạn giấc ngủ: ngủ quá nhiều hoặc khó ngủ;

Mệt mỏi, thiếu năng lượng, không muốn hoạt động, không muốn làm việc;

Không có cảm giác thèm ăn dẫn đến sút cân hoặc ngược lại ăn quá nhiều dẫn đến tăng cân;

Lo âu, bứt rứt, suy nghĩ, nói năng hoặc vận động chậm chạp; cảm giác bất lực, vô dụng, xấu hổ gắn với những thất bại trong quá khứ;

Rối loạn về suy nghĩ, tập trung, ra quyết định hoặc trí nhớ;

Thường xuyên ám ảnh bởi ý nghĩ tự tử hoặc đã có hành vi tự tử; Có những vấn đề về sức khỏe nhưng không giải thích được như đau đầu, đau lưng.

Để phát hiện sớm, hàng ngày bố mẹ cần dành nhiều thời gian với con hơn, quan sát theo dõi diễn biến tâm lý của trẻ. Nếu thấy con có một vài biểu hiện trên cần tư vấn các chuyên gia tâm lý hoặc các bác sĩ tâm thần ngay để được tư vấn hoặc dùng thuốc nếu cần.

GS. Nguyễn Thanh Liêm:
Để phát hiện sớm những dấu hiệu trầm cảm ở con, cha mẹ cần dành nhiều thời gian với con hơn, quan sát theo dõi diễn biến tâm lý của trẻ. (Ảnh minh họa)

Tâm lý lâm sàng và đào tạo các chuyên gia tâm lý lâm sàng đang là một khoảng trống lớn ở Việt Nam. Vậy theo ông cần lấp đầy khoảng trống này thế nào?

Mô hình bệnh tật ở nước ta đang thay đổi, tiến dần đến mô hình bệnh tật của các nước đã phát triển. Chúng ta từ tập trung vào các bệnh nhiễm trùng sang các bệnh không lây nhiễm. Tuy nhiên, trong các bệnh không lây nhiễm, chúng ta mới chỉ chú ý đến ung thư, tiểu đường, các bệnh tim mạch... mà chưa chú ý đúng mức đến lĩnh vực sức khỏe tâm thần.

Chính vì vậy, việc đào tạo các chuyên gia cho lĩnh vực này chưa được chú trọng, nhất là đào tạo các chuyên gia tâm lý lâm sàng chất lượng theo chuẩn quốc tế.

Ở các nước phát triển, đào tạo chuyên gia tâm lý lâm sàng rất công phu. Ở Australia đào tạo kéo dài ít nhất 8 năm: 4 năm đại học, 2-3 năm sau đại học và 1-2 năm thực hành.

Ở Mỹ, để có được giấy phép hành nghề tâm lý lâm sàng cần phải học từ 8-12 năm: đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, thực hành dưới sự giám sát trước khi thi lấy giấy phép hành nghề.

Để có thể đào tạo nên các chuyên gia tâm lý theo chuẩn quốc tế, Bộ GD&ĐT cần tham khảo chương trình đào tạo của các nước phát triển để xây dựng chương trình phù hợp.

Những năm đầu nên mời các chuyên gia quốc tế sang giảng dạy hoặc đưa các giảng viên sang học tập dài hạn ở các nước phát triển để có thể mang mô hình đào tạo của họ về Việt Nam.

Xin trân trọng cảm ơn GS!

Con học như một cái máy, thành tích để làm gì?

Con học như một cái máy, thành tích để làm gì?

Có lẽ, việc học ở Việt Nam nặng nề là do chúng ta - giáo viên, nhà trường và cả phụ huynh cũng bị kéo ...

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Ép con thực hiện mục tiêu của cha mẹ đến 'hết ga hết số', được gì?

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Ép con thực hiện mục tiêu của cha mẹ đến 'hết ga hết số', được gì?

Trước thực trạng trẻ trầm cảm những năm gần đây, Thạc sĩ Tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giảng viên kỹ năng mềm, PGĐ Kỹ năng ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

XSMB 14/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 14/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 14/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 14/8. kết quả xổ số miền Bắc 14/8/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 14 tháng 8. xổ số hôm nay 14/8. dự đoán XSMB 14/8. SXMB 14/8
Ai Cập cải tổ nội các quy mô lớn, thay một lúc 13 Bộ trưởng

Ai Cập cải tổ nội các quy mô lớn, thay một lúc 13 Bộ trưởng

Baoquocte.vn. Quốc hội Ai Cập họp khẩn ngày 13/8, đã thông qua các quyết định thay đổi nội các trong cuộc cải tổ quy mô lớn đầu tiên kể từ năm ...
Nga và Kazakhstan bàn chuyện hợp tác quân sự, quốc phòng

Nga và Kazakhstan bàn chuyện hợp tác quân sự, quốc phòng

Baoquocte.vn. Nga và Kazakhstan đã hội đàm tại thủ đô Nur-Sultan của Kazakhstan, trong đó thảo luận chi tiết về hiện trạng và triển vọng phát triển hợp tác quân sự.
Đại sứ quán Việt Nam, Lào tại Trung Quốc giao lưu hữu nghị

Đại sứ quán Việt Nam, Lào tại Trung Quốc giao lưu hữu nghị

Baoquocte.vn. Đại sứ Phạm Sao Mai nhấn mạnh, củng cố và phát triển quan hệ đặc biệt với Lào là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt ...
Nhận dạng nạn nhân người Việt đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Nhận dạng nạn nhân người Việt đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao trả lời câu hỏi phóng viên đề nghị cập nhật thông tin về công tác bảo hộ công dân trong vụ cháy tại Manchester.
Sử dụng hình ảnh chưa xin phép, Ban tổ chức Miss World Vietnam lên tiếng xin lỗi

Sử dụng hình ảnh chưa xin phép, Ban tổ chức Miss World Vietnam lên tiếng xin lỗi

Baoquocte.vn. Ban tổ chức Miss World Vietnam thừa nhận sơ suất khi sử dụng hình ảnh chưa xin phép khi dàn dựng, thiết kế sân khấu đêm chung kết.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ ngày 14-23/8, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp, cùng với vùng hội gió lên đến 5.000m nhiều khu vực trên cả nước có mưa ...
Link xem trực tiếp MU vs Brentford (23h30 ngày 13/8) vòng 2 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp MU vs Brentford (23h30 ngày 13/8) vòng 2 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp MU vs Brentford vòng 2 Ngoại hạng Anh 23h30 ngày 13/8 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
MU vs Brentford vòng 2 Ngoại hạng Anh: Chờ Ten Hag thay đổi

MU vs Brentford vòng 2 Ngoại hạng Anh: Chờ Ten Hag thay đổi

Baoquocte.vn. Nhận định MU vs Brentford vòng 2 Ngoại hạng Anh 23h30 thứ 7 ngày 13/8. Trận thua mở màn khiến các khán giả một lần nữa mất đi niềm tin ...
ASEAN Family Day 2022: Toàn cảnh các hoạt động của Ngày Gia đình ASEAN 2022 qua ảnh

ASEAN Family Day 2022: Toàn cảnh các hoạt động của Ngày Gia đình ASEAN 2022 qua ảnh

Baoquocte.vn. Sáng 13/8, Bộ Ngoại giao và Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại Hà Nội (AWCH) phối hợp tổ chức Ngày Gia đình ASEAN 2022 (ASEAN Family Day 2022).
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ ngày 14-23/8, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp, cùng với vùng hội gió lên đến 5.000m nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông.
Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Baoquocte.vn. Dự án về dân số toàn cầu của Liên hợp quốc công bố mới đây cho thấy, vào tháng 8/2023, rất có thể Trung Quốc sẽ không còn là quốc gia đông dân nhất thế ...
Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Baoquocte.vn. Các y bác sĩ BVDC 2.4 đã tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8) khu vực Hà Nội, Bắc Bộ và Thanh Hóa, từ đêm 14-16/8 và từ đêm 18-20/8 có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa ...
Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Baoquocte.vn. Một bộ phận giới trẻ Hàn Quốc đang dần hình thành các thói quen chi tiêu tiết kiệm, điển hình là trào lưu không tiêu tiền.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to, nguy cơ xảy ra ngập úng cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Việt Nam có 1.815 ca Covid-19 mới, số ca nặng tăng vọt, gần 5.200 bệnh nhân khỏi bệnh và 582.931 liều vaccine đã được tiêm.
Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết, đến nay, có khoảng 14 triệu mũi tiêm vaccine Covid-19 chưa được cập nhật lên hệ thống và 15 triệu người sai thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc ...
Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 bệnh nhân tử vong.
Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhóm nhà nghiên cứu y tế của Australia công bố mô hình mới cho thấy hiệu quả của đeo khẩu trang đối với biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2.
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch ngày 11/8 của Bộ Y tế, có 2.367 ca Covid-19 mới, số ca khỏi gấp gần 3 lần số mắc mới, không có ca nào tử vong.
Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại Tây Ninh.
Phiên bản di động