Trẻ trầm cảm, phụ huynh cũng cần được 'giải cứu'

TS. Vũ Thu Hương
Trẻ áp lực học tập dẫn đến trầm cảm và có những suy nghĩ tiêu cực, hành động dại dột không phải là câu chuyện mới nhưng cũng khiến phụ huynh giật mình nhìn lại cách giáo dục con trong gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Suy ngẫm
Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức phòng tránh trầm cảm ở trẻ. (Nguồn: TT)

Có rất nhiều người làm cha làm mẹ gây sức ép lên con cái mình với lý do yêu thương và lo lắng cho con đã gây ra tổn thương lớn cho con.

Đứa trẻ nào cũng chỉ học tập trong 12 năm đầu đời và kết quả học tập đôi lúc không phải là giá trị của con.

Thế nhưng, sự hãnh diện khi khoe con đã khiến cho áp lực cha mẹ càng cao hơn, đặc biệt là một số cha mẹ có con học tập xuất sắc sẽ cảm thấy việc ép con học là đem lại tương lai tốt cho con.

Điều này cũng khiến cho khoảng cách giữa cha mẹ và con cái lớn hơn. Sự mất kết nối với cha mẹ, với bạn bè đã khiến trẻ rơi vào tột cùng cô đơn, khiến các con dễ đi tới các hành vi tiêu cực.

Rõ ràng báo chí, các chuyên gia đã nói rất nhiều về giảm áp lực học tập nhưng với một bộ phận cha mẹ, mọi việc không hề thay đổi. Họ bỏ ngoài tai mọi thứ cho đến khi hậu quả đau lòng xảy ra ở đâu đó.

Tôi nghĩ rằng, trầm cảm không phải vấn đề giản đơn để mọi người có thể cập nhật và can thiệp. Điều cần thiết là phải có cách phòng tránh nó với mọi người, từ trẻ đến già. Vì thế, tôi cho rằng, rất cần có các chiến dịch truyền thông và các hoạt động cộng đồng để nâng cao nhận thức phòng tránh trầm cảm.

Tôi cảm thấy buồn khi các vụ việc đau lòng vẫn tiếp diễn không có điểm dừng.

Nhiều người đặt câu hỏi về nguyên nhân sâu xa dẫn đến những vụ việc đau lòng có phải vì áp lực học tập hay thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề? Chưa chắc các con thiếu kĩ năng giải quyết vấn đề. Tôi cho rằng, các con đang thiếu tự do để làm điều tốt nhất cho mình khi bị bủa vây bởi các áp lực. Các con bị ép phải nghe lời, phải là con ngoan, phải giữ thể diện. Cũng có trẻ cảm thấy cô đơn quá sức khi những nhu cầu cảm xúc khác không được quan tâm.

Vấn đề của trẻ em tuổi teen rất nhiều và các con cần sự trợ giúp về tâm lý cũng như rèn kĩ năng. Theo tôi, việc hướng dẫn cho cha mẹ là việc cần làm lúc này.

Nuôi dạy đứa trẻ chưa bao giờ là dễ dàng. Mỗi đứa trẻ là một con người hoàn chỉnh và phức tạp. Hiểu được con, định hướng tốt cho con chính là điều ai cũng mong muốn. Thế nhưng, để hiểu và định hướng được cho con, không chỉ cần tìm hiểu cách giáo dục con, mà đôi khi còn cần dìm cảm xúc và suy nghĩ chủ quan của mình xuống để bình tâm suy xét và hành động.

Nền móng vững chắc để đứa trẻ lớn lên trở thành người tử tế là gì? Kiến thức là phần nhỏ nhất, trong khi tính cách, đạo đức và kĩ năng, hành vi của một con người cần được quan tâm, chú trọng.

Nhìn nhận nghiêm túc vấn đề của con, tập trung vào kĩ năng và đạo đức sẽ giúp con nhiều hơn là quan tâm quá sâu đến việc học.

Nhìn lại, những sự việc đau lòng liên quan đến trẻ bị trầm cảm và có những hành vi dại dột, có lẽ ngay chính những người làm cha làm mẹ cũng cần được “cứu” một cách đúng nghĩa. Làm sao để cha mẹ không bị điểm số, thành tích của con làm lung lay. Làm sao để mỗi chúng ta phải biết đón nhận và hài lòng những gì thuộc về con, không cảm thấy buồn nếu con bị điểm kém, không cảm thấy thất vọng khi con thi trượt.

Chính chúng ta phải cho con cảm giác yên tâm và hạnh phúc, truyền năng lượng tích cực để con có thể vượt qua được những thất bại đầu đời.

Hơn cả, ngay chính phụ huynh cũng cần được “giải cứu” khỏi tư tưởng con giỏi giang thành đạt mới đáng công nuôi dạy. Chúng ta nghe đâu đó câu nói, hãy để con sống cuộc đời của nó chứ không phải gồng mình học giỏi để thỏa mãn niềm kiêu hãnh và tự hào của cha mẹ, không phải thực hiện ước mơ còn dang dở của cha mẹ.

Tình yêu cha mẹ nào cũng dành cho con rất lớn. Nhưng tình yêu thương khác với việc biến con trở thành thứ có thể sở hữu. Chúng ta càng không nên ép trẻ lập trình theo những gì ta muốn.

Ở một góc nhìn khác, tôi nhận thấy việc cợt nhả khi con có cảm xúc buồn bã lúc bé cũng là một thói quen rất nhiều cha mẹ mắc phải. Cha mẹ bỏ qua những lúc con cáu giận, thậm chí mắng mỏ, xỉ vả, trấn áp để con ngừng nói. Cha mẹ can thiệp thô bạo vào việc học tập của con, bạn bè của con, cả những thú vui của con cũng bị điều khiển...

Cha mẹ ép con làm những việc con không muốn. Cha mẹ bắt con phải biết ơn, phải nín nhịn bởi vì họ luôn nói: ngoài cha mẹ, không ai yêu thương con như vậy.

Trong khi đó, các bậc cha mẹ khi mua một cái ti vi cũng phải học cách điều khiển, mua một cái ô tô cũng phải đi học lái. Thế nhưng, không ít cha mẹ lại cho rằng không có thời gian để học cách dạy con. Rõ ràng, cha mẹ đã không tôn trọng con như con mong muốn.

Để trẻ thật sự cảm thấy thoải mái và vui sống, đây là lúc cha mẹ cần phải tự nhận lỗi mỗi khi làm sai. Nếu thấy mình không đúng, cần nói lời xin lỗi con và chuyên tâm sửa sai. Khi đó, con sẽ được giải tỏa ức chế và cảm thấy được tôn trọng.

“Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình” vẫn là câu nói mỗi cha mẹ cần nhớ. Dũng cảm vượt qua sở thích khoe con cũng là một biểu hiện của tình yêu với con mình.

Học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp là thời gian vàng để củng cố kiến thức

Học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp là thời gian vàng để củng cố kiến thức

Theo Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, việc cho học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp được xem là thời gian vàng để ...

Nhà báo Ngô Bá Lục: Đừng để chuyện học hành trở thành gánh nặng đối với trẻ

Nhà báo Ngô Bá Lục: Đừng để chuyện học hành trở thành gánh nặng đối với trẻ

Chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam, nhà báo Ngô Bá Lục nêu quan điểm, nếu áp lực trở thành gánh nặng khiến ...

Nguyệt Hà (ghi)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Hoàng Hà Cương làm mới bản hit ‘Nhắm mắt thấy mùa Hè’ của Nguyên Hà

Hoàng Hà Cương làm mới bản hit ‘Nhắm mắt thấy mùa Hè’ của Nguyên Hà

Nam ca sĩ Hoàng Hà Cương vừa ra mắt MV có tên ‘Nhắm mắt thấy mùa Hè’ của tác giả Hồ Tiến Đạt và Chung Chí Công, do Phan Tuấn ...
Trước thềm đại chiến Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha: Nhìn lại hơn 100 năm lịch sử derby bán đảo Iberia

Trước thềm đại chiến Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha: Nhìn lại hơn 100 năm lịch sử derby bán đảo Iberia

Cuộc chạm trán tại vòng 1/8 World Cup 2026 giữa Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha sẽ một lần nữa tái hiện trận derby bán đảo Iberia.
Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Tiếp thêm xung lực cho mục tiêu tăng trưởng 10%

Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Tiếp thêm xung lực cho mục tiêu tăng trưởng 10%

Nửa đầu năm 2026 chứng kiến bức tranh kinh tế Việt Nam khởi sắc rõ nét với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 8,18%.
Australia giải mã bí ẩn 6 ‘quả cầu không gian’ trôi dạt trên bờ biển

Australia giải mã bí ẩn 6 ‘quả cầu không gian’ trôi dạt trên bờ biển

Australia cho biết 6 ‘quả cầu không gian’ bí ẩn được phát hiện nhiều khả năng là mảnh vỡ của một tên lửa nước ngoài vừa quay trở lại bầu ...
Bổ sung dự án Luật sửa đổi 9 luật về quân sự vào Chương trình lập pháp năm 2026

Bổ sung dự án Luật sửa đổi 9 luật về quân sự vào Chương trình lập pháp năm 2026

Chính phủ thông qua đề xuất bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều 9 luật về quân sự, quốc phòng vào Chương trình lập pháp ...
7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

Thâm hụt calo là điều kiện tiên quyết để giảm cân nhưng không đồng nghĩa với việc phải nhịn ăn khắc nghiệt.
Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Gia Lai: Hướng tới nền quản trị đất đai số hiện đại

Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Gia Lai: Hướng tới nền quản trị đất đai số hiện đại

Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Gia Lai đang nổi lên như một trong những đơn vị tiên phong về chuẩn hóa dữ liệu, cải cách thủ tục hành chính.
Cháy rừng bao trùm Nam Âu, hàng chục nghìn người ‘tháo chạy’ giữa đợt nắng nóng mới

Cháy rừng bao trùm Nam Âu, hàng chục nghìn người ‘tháo chạy’ giữa đợt nắng nóng mới

Cháy rừng lan rộng tại nhiều nước Nam Âu giữa đợt nắng nóng mới, buộc hàng chục nghìn người sơ tán và làm dấy lên nhiều lo ngại.
Tiện lợi hơn với thẻ xe buýt miễn phí gắn chip tại Hà Nội

Tiện lợi hơn với thẻ xe buýt miễn phí gắn chip tại Hà Nội

Tramoc phát hành thẻ miễn phí điện tử vật lý gắn chip cho hành khách thuộc diện được hưởng chính sách miễn phí khi sử dụng xe buýt có trợ giá.
Chiến dịch 500 ngày đêm tăng tốc, quyết tâm trả lại tên cho các liệt sỹ

Chiến dịch 500 ngày đêm tăng tốc, quyết tâm trả lại tên cho các liệt sỹ

Chiến dịch 500 ngày đêm đã đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trả lại tên cho các liệt sỹ còn thiếu thông tin.
Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, áp dụng hạn chế với xe xăng, dầu

Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, áp dụng hạn chế với xe xăng, dầu

Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7, áp dụng hạn chế xe xăng, dầu tại một số khu vực theo từng khung giờ.
Mỡ lợn: Từ 'thủ phạm' gây hại sức khỏe đến nguyên liệu được đánh giá lại

Mỡ lợn: Từ 'thủ phạm' gây hại sức khỏe đến nguyên liệu được đánh giá lại

Từng bị xem là biểu tượng của chế độ ăn uống không lành mạnh, mỡ lợn đang dần lấy lại vị thế trong các nhà hàng tại Hong Kong (Trung Quốc). Những nghiên cứu mới ...
7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

Thâm hụt calo là điều kiện tiên quyết để giảm cân nhưng không đồng nghĩa với việc phải nhịn ăn khắc nghiệt.
Bangkok trở thành điểm hẹn của hệ sinh thái y tế toàn cầu

Bangkok trở thành điểm hẹn của hệ sinh thái y tế toàn cầu

Tuần lễ Y tế quốc tế 2026 tại Bangkok quy tụ hơn 1.200 doanh nghiệp và 26.000 khách tham dự, nhằm thúc đẩy hợp tác, đổi mới sáng tạo.
Bất ngờ thức giấc lúc rạng sáng báo hiệu điều gì về sức khỏe của phụ nữ trung niên?

Bất ngờ thức giấc lúc rạng sáng báo hiệu điều gì về sức khỏe của phụ nữ trung niên?

Thường xuyên tỉnh giấc vào khoảng 3 giờ sáng có thể phản ánh nhiều thay đổi về nội tiết và sức khỏe ở phụ nữ sau tuổi 40.
Thời điểm tốt nhất ăn dứa để hỗ trợ tiêu hóa là khi nào?

Thời điểm tốt nhất ăn dứa để hỗ trợ tiêu hóa là khi nào?

Theo chuyên gia dinh dưỡng Amy Brownstein (Mỹ), thời điểm tốt nhất để ăn dứa nhằm hỗ trợ tiêu hóa là trong bữa ăn hoặc ngay sau bữa ăn.
Đi bộ sau khi ăn: Thói quen nhỏ, lợi ích lớn

Đi bộ sau khi ăn: Thói quen nhỏ, lợi ích lớn

Dành 10-20 phút đi bộ nhẹ sau bữa ăn giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn, hỗ trợ tiêu hóa, giảm nguy cơ tích mỡ và hỗ trợ giảm cân.
CHDC Congo mở cuộc thử nghiệm sống còn với Ebola, WHO phát cảnh báo nóng về dịch bệnh

CHDC Congo mở cuộc thử nghiệm sống còn với Ebola, WHO phát cảnh báo nóng về dịch bệnh

CHDC Congo bắt đầu thử nghiệm điều trị Ebola Bundibugyo giữa lúc dịch vượt 1.400 ca mắc, WHO cảnh báo nguy cơ vẫn ở mức cao.
Phiên bản di động