Trẻ trầm cảm, phụ huynh cũng cần được 'giải cứu'

TS. Vũ Thu Hương
Trẻ áp lực học tập dẫn đến trầm cảm và có những suy nghĩ tiêu cực, hành động dại dột không phải là câu chuyện mới nhưng cũng khiến phụ huynh giật mình nhìn lại cách giáo dục con trong gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Suy ngẫm
Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức phòng tránh trầm cảm ở trẻ. (Nguồn: TT)

Có rất nhiều người làm cha làm mẹ gây sức ép lên con cái mình với lý do yêu thương và lo lắng cho con đã gây ra tổn thương lớn cho con.

Đứa trẻ nào cũng chỉ học tập trong 12 năm đầu đời và kết quả học tập đôi lúc không phải là giá trị của con.

Thế nhưng, sự hãnh diện khi khoe con đã khiến cho áp lực cha mẹ càng cao hơn, đặc biệt là một số cha mẹ có con học tập xuất sắc sẽ cảm thấy việc ép con học là đem lại tương lai tốt cho con.

Điều này cũng khiến cho khoảng cách giữa cha mẹ và con cái lớn hơn. Sự mất kết nối với cha mẹ, với bạn bè đã khiến trẻ rơi vào tột cùng cô đơn, khiến các con dễ đi tới các hành vi tiêu cực.

Rõ ràng báo chí, các chuyên gia đã nói rất nhiều về giảm áp lực học tập nhưng với một bộ phận cha mẹ, mọi việc không hề thay đổi. Họ bỏ ngoài tai mọi thứ cho đến khi hậu quả đau lòng xảy ra ở đâu đó.

Tôi nghĩ rằng, trầm cảm không phải vấn đề giản đơn để mọi người có thể cập nhật và can thiệp. Điều cần thiết là phải có cách phòng tránh nó với mọi người, từ trẻ đến già. Vì thế, tôi cho rằng, rất cần có các chiến dịch truyền thông và các hoạt động cộng đồng để nâng cao nhận thức phòng tránh trầm cảm.

Tôi cảm thấy buồn khi các vụ việc đau lòng vẫn tiếp diễn không có điểm dừng.

Nhiều người đặt câu hỏi về nguyên nhân sâu xa dẫn đến những vụ việc đau lòng có phải vì áp lực học tập hay thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề? Chưa chắc các con thiếu kĩ năng giải quyết vấn đề. Tôi cho rằng, các con đang thiếu tự do để làm điều tốt nhất cho mình khi bị bủa vây bởi các áp lực. Các con bị ép phải nghe lời, phải là con ngoan, phải giữ thể diện. Cũng có trẻ cảm thấy cô đơn quá sức khi những nhu cầu cảm xúc khác không được quan tâm.

Vấn đề của trẻ em tuổi teen rất nhiều và các con cần sự trợ giúp về tâm lý cũng như rèn kĩ năng. Theo tôi, việc hướng dẫn cho cha mẹ là việc cần làm lúc này.

Nuôi dạy đứa trẻ chưa bao giờ là dễ dàng. Mỗi đứa trẻ là một con người hoàn chỉnh và phức tạp. Hiểu được con, định hướng tốt cho con chính là điều ai cũng mong muốn. Thế nhưng, để hiểu và định hướng được cho con, không chỉ cần tìm hiểu cách giáo dục con, mà đôi khi còn cần dìm cảm xúc và suy nghĩ chủ quan của mình xuống để bình tâm suy xét và hành động.

Nền móng vững chắc để đứa trẻ lớn lên trở thành người tử tế là gì? Kiến thức là phần nhỏ nhất, trong khi tính cách, đạo đức và kĩ năng, hành vi của một con người cần được quan tâm, chú trọng.

Nhìn nhận nghiêm túc vấn đề của con, tập trung vào kĩ năng và đạo đức sẽ giúp con nhiều hơn là quan tâm quá sâu đến việc học.

Nhìn lại, những sự việc đau lòng liên quan đến trẻ bị trầm cảm và có những hành vi dại dột, có lẽ ngay chính những người làm cha làm mẹ cũng cần được “cứu” một cách đúng nghĩa. Làm sao để cha mẹ không bị điểm số, thành tích của con làm lung lay. Làm sao để mỗi chúng ta phải biết đón nhận và hài lòng những gì thuộc về con, không cảm thấy buồn nếu con bị điểm kém, không cảm thấy thất vọng khi con thi trượt.

Chính chúng ta phải cho con cảm giác yên tâm và hạnh phúc, truyền năng lượng tích cực để con có thể vượt qua được những thất bại đầu đời.

Hơn cả, ngay chính phụ huynh cũng cần được “giải cứu” khỏi tư tưởng con giỏi giang thành đạt mới đáng công nuôi dạy. Chúng ta nghe đâu đó câu nói, hãy để con sống cuộc đời của nó chứ không phải gồng mình học giỏi để thỏa mãn niềm kiêu hãnh và tự hào của cha mẹ, không phải thực hiện ước mơ còn dang dở của cha mẹ.

Tình yêu cha mẹ nào cũng dành cho con rất lớn. Nhưng tình yêu thương khác với việc biến con trở thành thứ có thể sở hữu. Chúng ta càng không nên ép trẻ lập trình theo những gì ta muốn.

Ở một góc nhìn khác, tôi nhận thấy việc cợt nhả khi con có cảm xúc buồn bã lúc bé cũng là một thói quen rất nhiều cha mẹ mắc phải. Cha mẹ bỏ qua những lúc con cáu giận, thậm chí mắng mỏ, xỉ vả, trấn áp để con ngừng nói. Cha mẹ can thiệp thô bạo vào việc học tập của con, bạn bè của con, cả những thú vui của con cũng bị điều khiển...

Cha mẹ ép con làm những việc con không muốn. Cha mẹ bắt con phải biết ơn, phải nín nhịn bởi vì họ luôn nói: ngoài cha mẹ, không ai yêu thương con như vậy.

Trong khi đó, các bậc cha mẹ khi mua một cái ti vi cũng phải học cách điều khiển, mua một cái ô tô cũng phải đi học lái. Thế nhưng, không ít cha mẹ lại cho rằng không có thời gian để học cách dạy con. Rõ ràng, cha mẹ đã không tôn trọng con như con mong muốn.

Để trẻ thật sự cảm thấy thoải mái và vui sống, đây là lúc cha mẹ cần phải tự nhận lỗi mỗi khi làm sai. Nếu thấy mình không đúng, cần nói lời xin lỗi con và chuyên tâm sửa sai. Khi đó, con sẽ được giải tỏa ức chế và cảm thấy được tôn trọng.

“Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình” vẫn là câu nói mỗi cha mẹ cần nhớ. Dũng cảm vượt qua sở thích khoe con cũng là một biểu hiện của tình yêu với con mình.

Học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp là thời gian vàng để củng cố kiến thức

Học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp là thời gian vàng để củng cố kiến thức

Theo Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, việc cho học sinh lớp 1-6 đi học trực tiếp được xem là thời gian vàng để ...

Nhà báo Ngô Bá Lục: Đừng để chuyện học hành trở thành gánh nặng đối với trẻ

Nhà báo Ngô Bá Lục: Đừng để chuyện học hành trở thành gánh nặng đối với trẻ

Chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam, nhà báo Ngô Bá Lục nêu quan điểm, nếu áp lực trở thành gánh nặng khiến ...

Nguyệt Hà (ghi)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Nga mở đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở lắp ráp tên lửa và tổ hợp công nghiệp quốc phòng Ukraine

Nga mở đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở lắp ráp tên lửa và tổ hợp công nghiệp quốc phòng Ukraine

Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau tiến hành các cuộc không kích trong đêm, khiến ít nhất 9 người thiệt mạng và nhiều người bị thương.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Ban Chấp hành Trung ương Đảng thảo luận về Đề án chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài; quy định về đảng viên tham gia đầu ...
Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Tại Nhật Bản, cuộc thi ngủ độc đáo mang tên 'Matt Race', quy tụ hàng chục thí sinh tranh tài xem ai có thể chợp mắt nhanh nhất và ngủ ...
Mỹ yêu cầu Iran giảm năng lực làm giàu uranium để chấm dứt xung đột

Mỹ yêu cầu Iran giảm năng lực làm giàu uranium để chấm dứt xung đột

Theo Phó Tổng thống Mỹ, Iran phải cắt giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium nếu muốn đạt thỏa thuận với Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột.
Agribank chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống, tăng khả năng tiếp cận vốn và phụng sự khách hàng

Agribank chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống, tăng khả năng tiếp cận vốn và phụng sự khách hàng

Nếu không nhanh chóng thay đổi, các ngân hàng sẽ bị tụt lại phía sau trong kỷ nguyên số.
Giá heo hơi hôm nay 7/10: Đà giảm mạnh mẽ, lùi xa mốc 60.000 đồng/kg, dao động trong khoảng 53.000 - 55.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 7/10: Đà giảm mạnh mẽ, lùi xa mốc 60.000 đồng/kg, dao động trong khoảng 53.000 - 55.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 7/10, nhìn chung, đà giảm vẫn mạnh mẽ và bao trùm toàn bộ thị trường heo hơi cả nước trong sáng nay.
Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Tại Nhật Bản, cuộc thi ngủ độc đáo mang tên 'Matt Race', quy tụ hàng chục thí sinh tranh tài xem ai có thể chợp mắt nhanh nhất và ngủ sâu nhất.
Khám phá những không gian xanh 'nuôi dưỡng' hạnh phúc đô thị

Khám phá những không gian xanh 'nuôi dưỡng' hạnh phúc đô thị

Những công viên xanh tại Hà Nội trở thành không gian để người dân nghỉ ngơi, vận động, gặp gỡ và tìm thấy những niềm vui giản dị trong đời sống thường ngày.
Chăm lo Tết Đinh Mùi 2027: Mọi đoàn viên, người lao động đều có Tết

Chăm lo Tết Đinh Mùi 2027: Mọi đoàn viên, người lao động đều có Tết

Các hoạt động chăm lo Tết tập trung vào đời sống vật chất và tinh thần cho đoàn viên, người lao động; ưu tiên những người có hoàn cảnh khó khăn.
Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các biện pháp chủ động phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt.
Ra mắt chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Ra mắt chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’ hướng tới mục tiêu giúp cộng đồng thuận tiện và dễ dàng tham gia thu gom, tái chế vỏ hộp giấy.
Chuyến bay nghĩa tình: Đưa 15.401 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Thủ đô Hà Nội giám định ADN

Chuyến bay nghĩa tình: Đưa 15.401 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Thủ đô Hà Nội giám định ADN

Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính liệt sĩ được xác định là thêm một gia đình được đón người thân trở về, nỗi buồn được sẻ chia.
Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Trứng thường được xem là thực phẩm lành mạnh nhưng nhiều người vẫn băn khoăn ăn bao nhiêu trứng mỗi tuần là phù hợp.
Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ sẵn sàng hỗ trợ Nga khi giới chức nước này điều tra một ca tử vong nghi mắc dịch hạch phổi tại Siberia.
Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 được trao cho Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel với những phát hiện về quang di truyền học, công nghệ.
Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền hằng ngày giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, giúp cơ thể thư giãn, làm giãn mạch và hạn chế huyết áp tăng khi căng thẳng.
Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe.
Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Số lượng thuốc methylphenidate được kê đơn tại Hàn Quốc đang tăng nhanh, đặc biệt ở nhóm học sinh dưới 19 tuổi.
Phiên bản di động