Hai rào cản lớn trong quan hệ Nga-Trung

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau Thượng đỉnh Nga-Trung, người ta nói nhiều về mối quan hệ ngày càng khăng khít giữa Moscow và Bắc Kinh, nhưng liệu chừng đó đã đủ để dùng chữ ‘đồng minh’? Bình luận của Báo TG&VN.
Nga-Trung Quốc. (Nguồn: Sputnik)
Quan hệ Nga-Trung sau cuộc gặp trực tiếp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh vừa qua đã có bước tiến lớn, song còn vướng nhiều rào cản. (Nguồn: Sputnik)

Điểm yếu về kinh tế

Trước hết, một mối quan hệ “đồng minh” bền vững cần được xây dựng không chỉ dựa trên nền tảng chính trị, mà còn được vun đắp thông qua liên kết về kinh tế. Tuy nhiên, trong khi khía cạnh chính trị của mối quan hệ Nga-Trung ngày càng cải thiện, các liên kết kinh tế lại đang tụt hậu.

Nỗ lực của Bắc Kinh nhằm liên kết Sáng kiến vành đai và con đường (BRI) với Liên minh Kinh tế Á-Âu của Moscow không có nhiều tiến triển. Đồng thời, thương mại song phương chịu ảnh hưởng nặng nề từ các lệnh cấm vận từ phương Tây. Kể từ khi Nga sát nhập Crimea, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đã liên tục sụt giảm, từ 90 tỷ USD trong năm 2014 xuống dự kiến còn 64 tỷ USD trong năm tới.

Liên kết kinh tế song phương sẽ còn lung lay hơn khi Bắc Kinh, trong nỗ lực theo đuổi cam kết chống biến đổi khí hậu, ưu tiên sử dụng khí đốt tự nhiên hóa lỏng và năng lượng tái tạo thay vì dầu thô, mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Nga sang Trung Quốc.

Trong khi khía cạnh chính trị của mối quan hệ Nga-Trung ngày càng cải thiện, các liên kết kinh tế lại đang tụt hậu.

Thêm vào đó, thời gian gần đây, Bắc Kinh cho thấy năng lực sản xuất vũ khí, trang thiết bị quốc phòng càng mạnh mẽ, thể hiện qua việc tự đóng thành công tàu sân bay Sơn Đông và tiếp tục nâng cấp tiêm kích J-15, từ máy bay chiến đấu thế hệ 4 lên thế hệ 4+. Điều này sẽ tác động đáng kể tới các hợp đồng xuất khẩu vũ khí của Moscow sang Bắc Kinh.

Ngoài ra, khí tài Trung Quốc với giá cả phải chăng đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Thái Lan, Pakistan, Bangladesh hay Algeria, ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động kinh doanh của công nghiệp quốc phòng Nga, vốn là một nguồn thu quan trọng trong cơ cấu kinh tế của xứ bạch dương.

Trung Quốc ý thức rõ được thực trạng này. Do đó, danh sách đề xuất của Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh “hai bên cần thực hiện Lộ trình phát triển thương mại hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao”. Điều này không hề đơn giản, nhất là khi Nga vẫn đặt hợp tác kinh tế với Trung Quốc xếp sau các chủ đề chiến lược và địa chính trị quan trọng hơn.

Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về hợp tác sâu rộng trong phát triển công nghệ và công nghiệp quân sự. Đặc biệt, Bắc Kinh và Moscow kêu gọi sử dụng nhiều hơn các đồng tiền quốc gia trong thương mại quốc tế, trước những lo ngại về sự bấp bênh xung quanh đồng USD, cũng như giảm thiểu khả năng Washington sử dụng đồng tiền này để hạn chế các giao dịch.

Tuy nhiên, cả Nga lẫn Trung Quốc không thể đảm bảo rằng giao dịch song phương sẽ an toàn một khi Mỹ và châu Âu đẩy mạnh trừng phạt xứ bạch dương vì Ukraine.

(02.09) Mối quan hệ chính trị và kinh tế chặt chẽ với Kiev khiến Bắc Kinh gặp khó trong tình hình hiện nay tại Ukraine. (Nguồn: 112 International)
Mối quan hệ chính trị và kinh tế chặt chẽ với Kiev khiến Bắc Kinh gặp khó trong tình hình hiện nay tại Ukraine - Ảnh: Tuyến tàu chở hàng hóa giữa Trung Quốc và Ukraine. (Nguồn: 112 International)

Khác biệt về mục tiêu

Ngay cả trong lĩnh vực chính trị, Nga và Trung Quốc cũng có không ít khác biệt.

Đầu tiên, Nga vẫn đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí sang Ấn Độ và Đông Nam Á, vốn vẫn tồn tại tranh chấp về biên giới lãnh thổ với Trung Quốc. Báo cáo của Dịch vụ Nghiên cứu Quốc hội (CRS) Mỹ cho thấy kể từ năm 2010, New Delhi chiếm tới 1/3 tổng sản lượng vũ khí xuất khẩu của Moscow trên toàn cầu. Trong khi đó, các nước Đông Nam Á như Indonesia, Malaysia và Việt Nam tiếp tục là thị trường tiềm năng của vũ khí Nga.

Đồng thời, trong vấn đề Biển Đôngbiên giới Trung-Ấn, Nga vẫn giữ thái độ trung lập, kêu gọi các bên giải quyết tranh chấp một cách hòa bình theo luật pháp quốc tế. Quan điểm này giúp Moscow giữ được quan hệ với New Delhi và các đối tác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, song chắc chắn không thể khiến Bắc Kinh hài lòng.

Đáp lại, Trung Quốc cố gắng duy trì thái độ trung lập trong căng thẳng tại Ukraine. Đây là điều dễ hiểu, bởi Kiev có vai trò chiến lược và kinh tế đặc quan trọng với Bắc Kinh.

Trung Quốc cũng là khách hàng mua thiết bị quân sự quan trọng của Ukraine. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), từ năm 2016-2020, Bắc Kinh mua tới 36% tổng lượng vũ khí xuất khẩu của Kiev. Tàu sân bay Sơn Đông do Trung Quốc tự sản xuất cũng được phát triển dựa trên tàu Liêu Ninh, vốn là tàu sân bay chưa hoàn thiện của Ukraine từ thời Liên Xô.

Đáp lại, Trung Quốc cố gắng duy trì thái độ trung lập trong căng thẳng tại Ukraine. Đây là điều dễ hiểu, bởi Kiev có vai trò chiến lược và kinh tế đặc quan trọng với Bắc Kinh.

Quan trọng hơn, nằm ở phía Bắc Biển Đen, Ukraine là hành lang thương mại quan trọng giữa châu Âu, châu Á và Trung Đông và một tâm điểm trong BRI của Trung Quốc.

Năm 2019, Trung Quốc vượt qua Nga để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Ukraine. Năm 2020, một tuyến tàu chở hàng đã được mở giữa hai nước. Mới đây, Đại sứ Trung Quốc tại Ukraine Fan Xiaorong khẳng định các công ty nước này “ngày càng sẵn sàng” khám phá cơ hội đầu tư trong chế biến thực phẩm, xây dựng cảng, sản xuất phụ tùng xe hơi và vaccine ở Ukraine.

Thực tế này đặt Trung Quốc vào thế khó khi phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế từ Ukraine và liên kết chính trị với Nga. Tuyên bố chung sau thượng đỉnh giữa ông Vladimir Putin và ông Tập Cận Bình phản ánh rõ điều này.

Dù thể hiện lập trường phản đối Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mở rộng về phía Đông châu Âu, song văn bản này lại không đề cập trực tiếp tới tên Ukraine và chỉ nói về “một số người chơi… đơn phương sử dụng vũ lực… trong giải quyết các vấn đề quốc tế”.

Tất nhiên, nhận định này nhằm ám chỉ Mỹ bổ sung lực lượng hỗ trợ Ukraine tại biên giới với Nga, song trong bối cảnh khác, nó hoàn toàn có thể được dùng để nói về các cuộc tập trận gần đây của Moscow ở khu vực này.

Vì thế, dù thượng đỉnh vừa qua tại Bắc Kinh đã chứng kiến nhiều chuyển biến tích cực, song có thể nói quan hệ Nga-Trung vẫn chỉ dừng ở mức “trên tình bạn, dưới tình yêu” mà thôi.

Hợp tác Nga-Trung Quốc dựa trên sự đồng thuận của hai bên

Hợp tác Nga-Trung Quốc dựa trên sự đồng thuận của hai bên

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 3/2 đã hội đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đang ở thăm Bắc Kinh.

Dưới sức ép từ phương Tây, Nga-Trung Quốc 'gần nhau chưa từng có'

Dưới sức ép từ phương Tây, Nga-Trung Quốc 'gần nhau chưa từng có'

Đại sứ Nga tại Vương quốc Anh Andrey Kelin ngày 30/1 cho rằng các động thái không “thân thiện” của phương Tây nhằm chống lại ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Khúc mắc về đường ống Druzhba được 'cởi trói', dầu Nga lại tiếp tục chảy qua trạm trung chuyển Ukraine

Khúc mắc về đường ống Druzhba được 'cởi trói', dầu Nga lại tiếp tục chảy qua trạm trung chuyển Ukraine

Baoquocte.vn. Nguồn tin từ nhà máy lọc dầu Slovnaft cho biết, một ngân hàng châu Âu đã đồng ý xử lý thanh toán việc vận chuyển dầu mỏ của Nga qua ...
Việt Nam lần đầu cử sĩ quan công an nhân dân tham gia hoạt động Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc

Việt Nam lần đầu cử sĩ quan công an nhân dân tham gia hoạt động Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước đã trao Quyết định cho Trung tá Nguyễn Ngọc Hải, sĩ quan công an nhân dân đầu tiên trúng tuyển Ban Thư ký Liên hợp quốc.
Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, tình hình nhà máy Zaporizhzhia, vụ FBI điều tra ông Trump... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
XSMB 13/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

XSMB 13/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

Baoquocte.vn. XSMB 13/8. trực tiếp kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. kết quả xổ số miền Bắc 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8. XSMB thứ 7. SXMB ...
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 ...
XSMT 13/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. SXMT 13/8/2022

XSMT 13/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. SXMT 13/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 13/8. xổ số hôm nay 13/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 13/8/2022. xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. xổ số miền Trung thứ 7. ...
XSMN 13/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8

XSMN 13/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8

Baoquocte.vn. XSMN 13/8. xổ số hôm nay 13/8. SXMN 13/8. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. XSMN ...
Ngắm Hiền Thục trẻ trung, năng động cùng phong cách như tuổi teen

Ngắm Hiền Thục trẻ trung, năng động cùng phong cách như tuổi teen

Baoquocte.vn. Diện váy ngắn khoe chân thon khi đi bên con gái, ca sĩ Hiền Thục được nhiều người khen ngợi phong cách trẻ trung ở tuổi 41.
Topmax trao cơ hội vàng cho những chiến binh kinh doanh thực chiến

Topmax trao cơ hội vàng cho những chiến binh kinh doanh thực chiến

Baoquocte.vn. Học viện TMĐT Topmax là nơi chuyên đào tạo kinh doanh thực chiến trên sàn thương mại điện tử với đội ngũ chuyên gia là những người đã có kinh ...
Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp Anne-Claire Legendre khẳng định, Paris kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga cho đến khi một cuộc đàm phán diễn ra.
Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, tình hình nhà máy Zaporizhzhia, vụ FBI điều tra ông Trump... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp Anne-Claire Legendre khẳng định, Paris kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga cho đến khi một cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thư ký Liên hợp quốc: Phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên là một mục tiêu quan trọng

Tổng thư ký Liên hợp quốc: Phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên là một mục tiêu quan trọng

Baoquocte.vn. Ngày 12/8, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã khẳng định như vậy trong buổi hội đàm với Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol.
Nhà máy Zaporizhzhia: Nga nói Mỹ, Ukraine chịu trách nhiệm về 'hậu quả bi thảm tiềm tàng’

Nhà máy Zaporizhzhia: Nga nói Mỹ, Ukraine chịu trách nhiệm về 'hậu quả bi thảm tiềm tàng’

Baoquocte.vn. Chủ tịch Duma Quốc gia Nga khẳng định, trách nhiệm về hậu quả bi thảm tiềm tàng của các cuộc tấn công vào nhà máy Zaporizhzhia thuộc về Mỹ và Ukraine.
Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Baoquocte.vn. Tướng Nga Baluyevsky đã nhận định về hiệu quả của hệ thống phòng không Vòm sắt (Iron Dome) trong bối cảnh Ukraine đang muốn mua loại vũ khí này.
Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Baoquocte.vn. Theo Kyodo, tỷ lệ ủng hộ đối với nội các của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã tăng trở lại sau khi có những điều chỉnh nhân sự kịp thời.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
Phiên bản di động